Skip to main content
Hide Articles List

2 articles on this Page

Y GOLOFN WLEIDYDDOL. I -

News
Cite
Share

Y GOLOFN WLEIDYDDOL. I GAN GWLEIDYDDWR. Gweitlired gyntaf y Ty Cyjfredin—Mynegiad y "Weinyddiaeth — Burn Mr Gladstone am y Cymry Twyll y Blaid Wyddelig—Ffydd- londeb Mr JDilhvyn. PAN gyfarfu y Senedd nos Lun diweddaf, ar ol i aelodau y Weinyddiaeth fyned drwy y flurf o gymeryd y llw, GWEITHEED G-YNTAF Y TY CYFFREDIN oedd cau Bradlaugh allan. Nid yw efe wedi cael cmiatad if gymeryd ei sedd o gwbl er cael ei ethol bedair gwaith dros Northampton oddiar 1880. Yr oedd wedi bod yn ddystaw er's tro, ond pan gy merodd cyfnewidiad le yn y Wein- yddiaeth, penderfynodd i wneyd cynyg arall am ei sedd. Ysgrifenodd lythyr i'r perwyl at Mr Peel, Llefarydd y ry. Rhaid cydnabod ei fod yn ymddwyn yn berrfaith foneddigaidd tuag at y Ty yn yr ho-1 ymdrafodaeth Bin HC anheg hon. Dvsgwylid y byddai yn y Ty nos Lun, ac y p.y nj §iai gymeryd ei Iw fel y lleill> ae o ganl\rn- lad yr oedd yno dyrfa fawr o aelodau. Pan iyddo aelod newydd eael ei ethol, ac yr a yn Balaei at y L'efarydd i gymeryd y llw, yr arfer. iad ydyw iddo gerdded at y bwrdd rhwng dau aeioi araIL Y rheswm am yr arfferiad ydyw fod y ddau aeiod yn dystion mai y person sydd yn cymeryd ei lw yw yr hwn a ethoiwyd-tystio i hunaniaeth yr aelod newydd. W' rth gwrs, rnaid i'r ddau dyst fod yn aduabod yr aelod. Yr wyf yn cofio yn dda yr helynt fti pan aeth V^ ~eneav 1 r -Py> ac nad oedd yn y TV neb yn foddion arddel perthynas ag ef„ Safai"c flaen y v/i ac eci?'3relii y Llefarydd yu hurt am nad oeda yno neb i gyflwyno y Doctor iddo yn ol y reni gyffredm, ond hi chafodd Kenealy, druan, aras yn hir yn y sefyllfa annymunol hone, canys aeth Mr John Bright yn mlaen, ac yn ol ei favmrydigrwydd arterol ymgeleddodd y truan, a dywedodd ei fod ef o barch i'r etholaeth a'i danfonasai yno yn ei gyflwyno i'r Llefarydd. Hyny a fu. Calodd Kenealy y llw, a chyrner- odd ei sedd, ac ni ddychwelwyd ef ar ol hyny. Pe buasai y Llefarydd blaenorol yn gadael i Bradlaugh wneyd yr un fath, ni chlywid cymamt o son am dano yntau. Fodd bynag, fel araIl y bu, «c y rnae y Llefarydd presenol Woai ei rwymo gan ei fiaenorydd, a chan yr ar. beDigrwydd y mae yr achos wedi ei gael yn y j UQ' ae^ Bradlaugh at y bwrdd ar ol swyddogion y Llywodraeth—gallasai fyned o'u Diaen pe dewisasai—ond y mae yn dra gochel- gar i beidvo gwneyd dim i gyffroi y Ty yn ei erbyn Cyflwynwyd ef gan Mri LabJuiere, ei gyaaelori, a Bart, un o gynrychiolwvr y gweith- wyr. In bur fuan cododd Syr Michael Hicks. Beach, no fel arweinydd y Ty cynygiodd y pen- derfymad a basiwyd yn ilaenorol, i'r perwyl fod Biadluugh i gael eigadw allan. Cynygiodd Mr Hopwood welliant i'r perwyl fod eisieu symud yn ddioed i wneyd i ffwrdd a r llwon, a gadael i aelodau wneyd mynegiad yn unig. Yr oedd y gwelhunt yn un eang iawn, ac heb fod yn gyf- eiriedig at Bradlaugh. Siaradodd Mr Gladstone yo gryMawn dros y gwelliant, ond iddo gael ei newid i'r ffurf o roddi ymwared uniongyrchol i'r achos arbemg dan sylw ar y pryd. Aeth yn ir 1 a° V* ,oedd 44 0 fwyafrif yn erbyn y g^elhant, ac felly cauwyd Bradlaugh allan. Gnnaed y mwyafnf l fyny o Doriaid, Parnell- iaid, fie ychydíg iawn ° Whigs. Aeth corff mawr y Phyddfrydwyr dros y gwelliant. Gan nau pa mor atgas bynag y gall Bradlaugh fod g m iawer, rhaid cydnabod ei fod yn frenin mewn moesgarivch a boneddigeiddrwydd at yr hyn yw llawer o'r rhai a'i gwrthwynebant; ac u 81 n' nid ydjnt cyfeiliornus nag eiddo ereill yn y Ty, ond.ei fod ef yn onest- c i i w hysbysu. Y mae parhad yr yrnddveiad ato,ai p. ^ymdeimlad mewn manau na chaw- 0 r fata Pe gadewsid Uonydd iddo.

MYNEG-TAD Y WEINYDDIAETH.