Skip to main content
Hide Articles List

20 articles on this Page

GAIR ETC AT Y CHWARKLWYK.,…

News
Cite
Share

GAIR ETC AT Y CHWARKLWYK. I MM GOL.Sylwais yn eich rhifyn diweddaf o'r tlMUdl fod rhywun a eilw ei hun yn Hen Ohwar. elwr, yn ei waith yn adolygu jrhyna ysgrifenais dan y penawd uchod yn ceisio priodoli i mi ddrwg. amcanion. Drwg genyf fod "Hen Ohwarelwr" wedi syrthio i'r camwri a gondemnia, sef ytgrifenu dan ffugenw; felly gallof fod yn bur eamwyth nad ydyw hyny wedi'r cwbl yn drosedd mor fawr (er ei fod ef mewn eiarad yn ei gondemnio) ond mewn gweithred yn ei gymersdwyo. Drwg iawn genyf om darfu i "Han Ohwarelwr" gau ei lygaid yn twrisdol ar amcan yr hjm a ysgrifenwyd, a phigo i fyny ryw bethau oedd yn ateb rhyw ddybenion personol gaaddo ef el bun. Credaf mai amcan yr ell a ysgrlfenwyd ydoedd deffro ystvriaetbau y ohwarelwyr i anghymeradwyo pobpeth oedd ft tbuedi ynddo at ranu y gweithwyr fel gweithwyr, pia ystyriaethan bynag a allai fod yn eu rhanu fel aelodau o gymdeithas yn gyffredinol. A chredaf yn ddiysgog na bu yr ymgais i wthio y gwahan- iaethau crefyddol a gwleidyddol i gysylltiad y gweithwyr yn fwy amlwg nag y mae wedi bod yn yatod y misoedd diweddaf. Cretlaf hefyd mai dyledswydd pob chwarelwr annibynol ydyw cyd- ymuno yn erbyn pob elfen fyddo yn fanteisiol i ogod ad-daliad am lafnr ar ryw aylfaen amgen na theilyngdod. Credaf y gallaf apelio ot broflad "HenOhwarelwr" i gadarnhau nad oes dim wedi bod yn fwy o achos aflwyddiant i chwarelau Oogledd Oymru na goruchwylwyr annheilwng, fel mal ail-raddol yn unig fydd y ddadl am ad-daliad ar dir teilyngdod gida'r cyfryw ddosbarth. Ond fe fydd yr annheilwng yn sicr o ffeindio ei ffordd i gael rhywbeth amgen nag y bydd ei deilyngdod yn debyg o'i aicrhau iddo. Qresyn garw genyf na twasai pob chwarelwr, hen ac ieuanc,-yn cydsynio i golli eu Heglwysyddiaeth a'u Hymaeillduaeth tra yn y chwarel, a bod yno yn unig fel chwarel. wyr. Ond, yn anffodus, dyma "Hen Chwarelwt" yn gyrthio i gamgymeriad anhapus trwy geieio haeru nad oedd unrhyw ymyiiad yn bodoli yn mMtth Kglwyswyr rhyw un chwarel neillduol, er nab gwn yn iawn at ba un y cyfeiria, pryd na feddvliaia i am foment fod nifer yr Elwyswyr JIlor fychan yn Ngogledd Oymru fel y gellid eu oyfleu i un chwarel yn y Dywysogaeth; nac ych- waith ni feddyliais fod yr ymyrwyr allanol yma yu waeth am ymyryd mewn un g< mydogaeth na'r Uall. ond ceisio deffro yetyriaethuu y chwarelwyr i wyliadwriaeth rhag ymyrwyr allanol oedd yr ttmcan, a hyny trwy yr holl gymydogaethau «bwaielyddol, o Brynhafed-y-wern ar y pen gog- laddol i sir Gaernarfon. hyd at chwarel y Braich gloch, y bellaf ar gwr deheuol sir Feirionydd, gan eu hadgofio o'r ystyriaeth, at yr engreifftiau 81Dyeh a geir o wastratfu arian cwmniau a pher- Aanogion, oherwvdd penodiadau goruchwylwyr Mnheilwng o Saeson, ac ar rai amgylchiadau Oriary, 08 na byddent wedi eu dayn i fyny yn ohwarelwyr, ac yn feddiannol ar y cymwysderau wurenrheidiol ereill. Ac yn yr olwg ar yr ystyr- iaethbiu hyn, credaf yn ddibetius y cawn gefnog- aeth Hen Chwarelwr," a phob chwarelwr arall, i avduno yn erbyn penodiadau goruchwylwyr an. aaeUwng, ac ad-daliad am lafur ar unrhyw dir aagen na theilyngdod Ac 08 bydd "Hen Ohwarelwr" yn gweled yn dda ysgri'euu eto, oroffhoiwn ef i geisio edrych am ryw amcan teilwng, ac nid am bersonau, canys gwell genyf wedu am dano ef ei fod yn alluog i werthfawrogi yr hyn a ddywedir, yn annibynol ar pwy sydd yn dyweyd, rhag na byddo ci ragfarn persoaol yn effeithio arno nes colli golwg ar y pwne. Ae yi) jaSfyd y cyngor uchod y darijenais ei nodiadau oamgyfelriol ef, heb i'm rhagfarn, mewn modd yn byd, gael ei deffro gan unrhyw adnabyddiaeth nl Vcnawd—Yreiddoch yn ddidwyll, STIWBDTDD. I

WR13EDDFOD GENEDLAETHOL 1881.…

AT "OHWARELWR." I

AT AMAETHWYR GIANAU'R DYFI.…

LLANGWALA:I?B. --I

r.ABB&TBIFI. - ..., I

--LLANGNINWEN XON.I -.- .-.…

LLANBERIS. - - . -.

T.T. ATf BBOHYBUSDP. -I

- BOHTHJBWXDB.I

FACHWEN. I

-CONWY.- I

CEFN MAWB, I

POBTHUCADOG. I

-FFESTINIOG.I

HELINT YR_IWERDDON.I

Advertising

NODION O'R DEHELTDIR.

[No title]

| APIMiV IIT .I..!"" JJ' «*…