Hide Articles List

27 articles on this Page

" " ----- / FFYNON THE WAX…

DIRWEST.

BETHESDA A'l THRIGOLION. I

IYr Ymisodiad Penfibrdd ar…

---------------Eisteddfod…

--------Priodasol.

Advertising

----.---------ABERFFRAW.

.-------

BEAUMARIS.

---__-BODEWRYD.

CAERGYBI.

CAPELGWYN.

CEMAES.

-----.------LLANERCHYMEDD.…

» uLANFACHRAETH.

News
Cite
Share

uLANFACHRAETH. Y Nar?.)lig.—Gwasanaethwyd yn eglwy,- y pivvvf hwn gan y Parehn. D. Price, Valley, ac R Tone,,4, curM1 newydd y plwyf. Darllenwyd y Uithoedd. foreu a hwyr, gan Mr John Williams fAlaw Fardd), a chanwyd amryw garolau pan y cor. Gwisgwyd yr eglwys yn ddestlus ar gyfer yr amgylchiad fran Miss Jones, Rheithordy, a chyfeillion ewyllysgar eraill. Cofio'r TKwd.—Pnsiodd v fwyliau yma. yn dawel, a dygwyd llawenydd i lawer aelwyd pan waith rhai sydd ganddynt dda y byd hwn yn cofio am y tlawd, a hyny yn ddidrwst a diymhongar. RKanwyd swm da o arian i bob gwraig weddw a hen ferched "-an Mr Edwards (gynt Ty Croes, o'r plwyf hwn), ond yn awr o Tabor Hall, Llanynghenedl. Yr oedd hyn yn arferiad gan ei anwyl briod, y diweddar Mrs Edwards, a deallwn fod v boneddwr caredig am barhau yr un modd, i ranu yn ystod gwedcSB ei oes. Floni, eto. yrnddiriedodd rhanind yr elusen bon i Mr Huw Defydd., ffermwr, Pen'rallt, hen lane doniol a. hoff gan biwb. Gwnaeth yntan ei ran fel goruchwyliwr ffyddlon. ae yr oedd gwaith wrth ei fodd, a dsaeth trwyddi yn ddiogel heb ei drapio gan yr un o honyrnt, yn ol dim a glywsom. Hefyd, rhanodd Mr a Mrs Roberts, Bryn, a, Mr a Mrs Row- lands, Macliraeth View, yn ol eu harfer, symiau da o fiawd i amryw dlodion; tra y gofaJodd Mrs Grif- fiths, Bodlasan, am i bob un ael ei ddogn o ddeilen adfywiol yr India. Bu i Gymdeithas Wnio Mon (cangen o ba un sydd yn aan plwyf) ranu dilladau, plancedi, a phethau gwerthfawr eraill tuag at glyd- wch a chynesrwydd. Wel, bendith ar waith yr oil. "Yr hwn sydd yn cyfraim i'r tlawd sydd yn rhoddi echwyn i'r Arglwydd, Calenig i Felrdd.—Nid yn ami y bydd y beirdd, "poor fellows," yn cael calenig o'r fath a lioffant. Gwir y byddant yn cael yn ol dull yr oes Iron, sef calenig o gardiau, teisenau. a llawer o betheuach felly, ond ameuthyn ydyw cael calenig o ffrwyth yr awen, fel yr oedd yr arferiad yn oes ein cyn- dadau a'r hen feirdd. Calenig o'r nodwedd yna a dderbyniodd Macliraeth Mon ac Alaw Fardd ar ddechreu y Fiwyddyn Newydd, a hyny o le hollol annisgwyliadwv, ac oddiwrth fardd yr oedd ei delyn yn nghrog ers blynyTddau— ALAW FARDD-(Calenig). Alaw Fardd oleua fiL-ei gajiu A gyneu sel canmil Meddwl 11awn, a dawn fel dii- Mel, fe wna foddio milfil. (Fel Crefftwr). .Alaw Fardd gyda. i law fel-yr awel Yn gywir a diogel; Pwytho wna yn dda, yn ddel, Goeth ddengys fel gwaith angeL Yr eiddoch yn gywir, "Bardd o Fon heb urdd wyf fi, 4 Dim 'sceddfod i'm cyirg^di a'i cant. Eto- iLlCHRAETH MON (Calenig). (Fel Englynydd). Gwea y ffraet-h Macliraeth Mon-er;glynion r D- 2ongla eu swynion Yn ei dda gynganeddion,—uchelfri Cyfrana, ini wiwdcJ gyfrinion. ^lACHRAETH (Wedi Marw). Machraeth Mon baid barddoni,—a englyn I'w angladd o'i golli; A wyla uwch ei wely—:m dano, Gresyn iddo gyda *Cliaron groesi. "Bardd o Fon heb urdd wyf fi, Dim 'steddfod i'm cysirodi V.I r a 1 cant. ilie ferry-man of the lower world. Nid yw y "Bardd o Fon heb urdd wyf fi" yn neb amgen na Mr Edwards (gynt o'r Tv Croes, y plwyf hwn), ond yn awr o Tabor Hall, Llanynghenedl. Yr oedd Jll wybyddus i drigolion Mon, ers llawer dydd, fod Mr Edwards yn dduweinydd ac ysgolor disglaer. ac yn un o oreuon Mam Cymru a drodd allan o Goleg y Bala., ond ychydig sydd yn gwybod ei fod yn fardd, ie, hyd yn nod yma, lie bu yn ein plith am gynifer o flynyddau. Mae wedi bod yn gystadleuvdd distaw a d.dnvst, ac wedi bod bron a chipio un neu ddwy o gadeiriau mewn Eisteddfodau P-YI-il. Bu hefyd yn feirniad a chyd-feirniad gyda rhai on beirdd goreu yn nmryw gylchwyliau ein gwlad yn y blynyddoedd a aethajit heibio. Mae yn awr wedi rlioddi i fyny amaethu, ac wedi ymneill- duo i fyw i balas hardd, wedi ei adeiladu ar ei dir ei hun, ar un o'r Heoedd mwyaf hyfrvd a rhamantus yn Mon. Efe ei hun oedd' v cynllunydd, ac mae labor Hall, o ra.n cynllun, vr hynotaf yn yr holl wlad. Mae o ddull yr hen balasau dwyreiniol, vn ysgwar, a I nen (neu y to), fel v dvwedir, yn wast'ad droto. ac esgynfa iddo oddifewn. Gellir gweled holl Wlad Mon, mynyddbedd cribog Ariola, y ,lail.e' Bry-niau Wicklow, Ynys Manaw, a r holl aneinf longau mawrion a bychain. Mae holl nen y ty yn rodfa ysblenydd digon o le i gynal hi steddfod neu Fethodistaidd. Bydd esgyn i ben. Tabor, yn awr ac eilwaith i'r bardd. ar ol ymneillduo o drafferthion y bvwyd hwn, a syllu ar y goiygfeydd swynol a barddonol o'i amgylch yr unfath iddo ag esgyn i Fryn Pamassws, a dis- g^Y^wn y bydd yn ail-ymaflyd yn nhelyn ei awen, sydd wedi bod yn nghrog am gymaint o aniser, er hyny nid wedi rhydu. Mae yr yVvdig galenio- hyn yi rhoddi i ni rliyw argoef mai hhy y bydd maes o law. "Mae swn yn mrig y morwydd." Llawer o ddiolch i'r bardd, a phob hapusrwydd iddo yn ei baJas liarddl Caffed llenyrddiaeth ein gwlad ei cliyfoetbogi eto ganddo o ffrwyth ei ysgrifell goeth.

LLANFAIR P. G.

LLANFAIRYN GHORNW Y.

LLANFECHELL !

--------LLANGEFNI.1

LLANWENLLWYFO.

PEN CARNISIOG.

PENSARN, BERW.

PORTHAETHWY.

PORTH AMLWCH.

----------_-SOAR (Aberffraw).

STAFFORD.