Skip to main content
Hide Articles List

2 articles on this Page

Pobl a Phethau yng Nghymru.

News
Cite
Share

Pobl a Phethau yng Nghymru. TREFNIR i gael Cymanfa Wleidyddol yn Llandrindod yn mis Gorphenaf. DYWEDIR fod yr eos i'w chlywed yn ardal Porthmadog y dyddiau hyn. MAE erthygl edmygol ar Mr. D. Lloyd- George yn y Pall Mall Magazine am Mehefin. BVDD yr Archdderwydd Hwfa Mon yn ngwyl cyhoeddi'r Eisteddfod yn Nghaernarfon ar yr 22ain o'r mis hwn. MAE'R drydedd Ysgol Haf Gymreig i gael ei chynal eleni yng Nghaerdydd. Mae'r prif athrawon yn yr iaith wedi addo eu gwasanaeth. YMADAWODD Mr. Arthur Clendon, prifathro Ysgol Sir Dolgellau, i fod yn brifathro Ysgol Ramadegol Handsworth. Tybed y ceir Cymro yn awr yn ei le ? MAE'R llong ryfel newydd, Carnarvon," wedi dal ei phrawf yn llwyddianus, ac fe gychwyna ei gyrfa yn y llynges Brydeinig yr wythnos hon. BYWYD yn y Berwyn ydyw testyn y nofel ddiweddaf ynglyn a Chymru. Ymdrech Owen Prydderch" yw'r teitl, a Sais, Mr. Walter M. Gallichan, yw'r awdwr. OFNIR y bydd gostwng yng nghyflogau rhai o chwarelwyr Ffestiniog yn fuan oherwydd fod y fasnach lechi mor wael. Gostyngwyd cyflogau chwarelwyr Rhiwfachno bump y cant. AR ol hepian am flynyddau lawer y mae pobl Caerdydd o'r diwedd yn ceisio adeiladu cartref priodol i leoli Coleg y Brifysgol. Y mae gwir angen am yr adeilad hefyd, a'r syndod yw fod tref gyfoethog fel hon wedi aros yn dawel cyhyd. NID yn ami y ceir cyfle i feirniadu'r Athro J. Morris Jones fel bardd, ond ar ol ei englynion diweddar i Meiriadog mae'r man feirniaid yn talu 'rhen chwech iddo ac yn ei gystwyo yn arw am arfer gormod o ansoddeiriau yn ei englynion. MAE teimladau chwerw yn ffynu yn Lerpwl ar ol ymweliad Mr. Evan Roberts, y Diwygiwr. Yr oedd ei gondemniad o "Eglwys Rydd y Cymry yn beth mor eithafol nes pery i bleid- wyr y Parch. W. O. Jones i fod yn fwy selog nag erioed o blaid y gwr erlidiedig hwnnw. TYSTIAI'R Prifathro John Rhys, mewn cyfar- fod o'r Bwrdd Canol Cymreig, fod bechgyn Ysgolion Sirol Cymru yn gwneyd gwaith campus yn Rhydychain. Y mae un,—Mr. T. W. Phillips, Machynlleth,—newydd enill un o brif wobrwyon y Brifathrofa mewn rhyddiaith. MAE eglwys Gymraeg, Dewi Sant, Lerpwl, newydd gael ei hadgyweirio, a'r Sul o'r blaen, bu Arglwydd Faer y dref ar ymweliad a'r lie yn ei rwysg swyddogol, a daeth torf fawr o bersonau ynghyd i roddi cefnogaeth i'r achos. Pregeth- wyd yn Saesneg am y tro gan Esgob Lerpwl. MAE Mr. Clem. Edwards-ymgeisydd Rhydd- frydol dros fwrdeisdrefi Dinbych-wedi myned i breswylio o fewn i'r etholaeth yn awr. Yn ol pob argoelion fe rydd frwydr galed i'r aelod presenol ar adeg yr etholiad nesaf, ac os llwydda fe wnaiff aelod campus at y rhestr wych o wyr y gyfraith sydd genym yn y Senedd. DENGYS adroddiadau diweddaraf llysoedd yr Ynadon fod y don ddiwygiadol yn dechreu cilio yn ol. Yn Ruabon yr wythnos ddiweddaf yr oedd amryw o bersonau wedi eu gwysio i ymddangos o flaen y fainc am feddwi a dirwywyd hwynt. 0 ardal y Rhos ar Cefn y daethent, ac yno y mae'r Diwygiad wedi bod gryfaf yn y Gogleddbarth. DYWEDIR, yn y Goleuad, mai un o hynodion Cyfarfod Misol a gynhaliwyd yn ddiweddar oedd clywed Robertson o Brighton yn pregethu yn Gymraeg yno. Nid dyma'r tro cyntaf i'r hen bregethwr patchus o Brighton fod yn pregethu yn y lie hwn. Dylai y pregethwyr yma gofio fod pobl pur gyffredin yn ddigon craff i adnabod Robertson o Brighton. MAE'R trefniadau gogyfer a ffurfio tref Merthyr yn Gorphoraeth bron a chael eu cwbl- hau. Bydd pobl yr hen dref yn ymfalchio bellach ar eu dyrchafiad, ond y drwg yw mai nid rhyw wag ymddangosiadau o'r fath ac a geir ynglyn a chorphoraeth sydd i buro bywyd cyffredin y lie. Elsieu rhagor o lendid sydd ar Merthyr ac nid rhagor o arddangosfa. CLYWAIS, ebe Nodwr" yn y Goleuad, am eglwys gyda'r Methodistiaid sydd yn rhifo pum' cant o aelodau, yn rhoi £32 y flwyddyn i'w bugail. Pan glywais, mi gredais mai Z320 ddylasai y swm fod ond-na, jQz2 yw r cyflog Mae cryn lawer o bobl yn y wlad sydd yn disgwyl cael myned i'r nefoedd yn rhad iawn. Ac yn awr a phryd arall, cewch eglwys heb ddim ond pobl felly ynddi. YNG nghyfarfod blynyddol Cymdeithas Gymreig Capetown, dewiswyd Mr. R. O. Wynn Roberts, arolygydd y dref, yn is-lywydd. Bu Mr. Roberts yn arolygydd Caernarfon dro yn ol, ac fe ymbriododd a merch i'r diweddar Lewis Lewis, Cwellyn. Gwelwn fod Mr- Roberts wedi darlithio ar ei Daith o ugain mil o filldiroedd." Anerchwyd hefyd ar "Robert Owen," gan Mr. G. Cleaton Jones, mab y diweddar Barch. J. Eiddon Jones. YMDDENGYS fod galw arbenig am Gymry Americanaidd pan fo ar Lywodraeth y wlad honno eisieu trafnoddwyr. Cymro trwyadi sydd wedi ei anfon i Gaerdydd, a Chymro yw yr

Am Gymry Llundain.