Skip to main content
Hide Articles List

3 articles on this Page

Advertising

HYSBYSIAD.;

News
Cite
Share

HYSBYSIAD. At Carreyr Dynoliaetli, a CJn/f cillion Cym- deithasau CcnluuloL £ 7"R ydys yn Wriadu ffurfio CYMDEITJIAS i GYMDLlTHAS GEN 11A DO L y BED V l)DW V R, yn fuan yn ABER- TA WE, ac i gael CYFARFOD LLl.OSOG ar yraclios yn yr 1IAF ESAF, lie y disgwylir amryw o'r Pregeth- wyr mwyaf donio) yn Lloegr ac y ng Nghymru i bregetliu ar yr achos. Diben y rhybudd cynnar hwn yw rhoddiamscrcyfaddas i Weinidogion yr amrywiol Eglwysi i .wneuthur Casgliadau erbyn yr amser, a gwahodd pob ewyllysiwr cia g iUuog i roddi ei citiv jet tansgrifiwr (subscriber) blynyddol, i gynnal y gorclrwyl canmoladwy o efengyleiddio Eiliui-addolwyr, ac i ddyuuuio ar y rhai sydd yn efengylu tahgnefedd, a phob cefnogwr gwaith cenhadol, i ystvried pa un gymiiwysaf iyddai uno holl Ddeheubarth Cymru yn un Gymdeithas fawr, neu yntc i bob sir lrtirfio Cymdeithas Genhadol ar ei phen ei hun. Mewn trefn i annog Cristianogion i ymdrechii yn ol eu gallu i ddntifon y newyddion da o lawenydd iniwr ilw cyd- greaduriaid y rhai ydynt yn cefnu ar amser ac yn brysio i dragywyddolcieb, ni'th raid i ni ond eu hadgofio mai Cris- tianogion ydynt—fod y firefydd Gristianogol wedi cael ei harfaethu i fod ytt grefydd gytl'redinol, gan fod cyrrau pellaf y ihlaear wedi eu rhoddi mewn addewid, yr hon uis gellir ei sytlyd o'i lie, i'r (iwaredwr, yr Irwn a ragdystiolaetiiodd, y byddai i'r efengyl gael ei pluegethu tnvy'r holl fyd er tyst- iolaeth i'r holl (jenhedloedd, ac a ysbrydolodd ei was! ntgddvwedyd udganiad udgorn y seithfed angel, yr hii-ii a dclywed ar vr aniser pennodedig, Afth hull deyrnasoedd y byd yn eiddo'n Ilarglwydd ni a'i Grist ef." Ycliydig hyddysgrwvdd mewn hane-yddiaeth ysgrytburol ac eg- lwysig, sydd ddigon i ddangos mai trwy olli-iynau ac ym- arfer a'r moddion trefnedig, y mae'r Hollalluog arferol o ddwyn ei holl waith arfaethedig i ben, a chyflawni ei holl addewidion gnisoL Tnvy bregethu'r efengyl y mae gwy- bodaeth o'r (iwaredwr i lenwi'rddaear; er nad yw moddion ddnii hcbddo ef, etto gan mai trwy fodrlioll y Invriadodd ddwyn ei amcanion i ben, ni wiia ynicf ddim lieb y cyf- ryngau hyn. initi drefn addas j'ina ddim yn byehanu gogoniant ei ras, gan nad oes din-l yn fwy cymmwys nag i'r riiai ydYllt o du Dduw i gad cylle i ddnngos y tuedd hwnnw. Y mae cymraaint o fawredd y Jeliofah yn :vmddan¡;os:V1I ei waith yn peri i'r S'd dyfu a lfrvvytlio, wedi gwaith ;1 lIafnr caled triniwr y ddaear, a phe buasai yn cnydio'r ddaiar a lluniaeth i ddynioll heb en trafferth a'u lielhul liu canys wrth wnenthur y cyntaf, rhoddir prawf diymwad oï anno- rwydd i gyflawni'r ail. Trwy arddel a llwyddo'refengyl er iecliydwriaeth dynion, y mae yn amlygn ei ra, yn tit; os nid yn fwy, a phe buasai yn cnnill pawb i o'r gwirionedd hell yradrechindan dynol i ledu'r rfongy); o herwydd ni buasai'r peth yn 01 yr ystyriaetli o!af hyn yn gadael cyfte i ddynion ddangos y nil graddau o barch a serc.hawgrwydd at y Goruciiaf. Dylem gotio mai trv, y ddanfon pregethwyr y gellir pregethu, ac am mu nid angylion ydynt, rhaid eu cynnal, a riioddi Biblau yn rliad i eilun-addolwyr y rhai ni's gwyddant eu gwerth. Yn 01 y cyfrif eywiraf a fedrwyd wneuthur o drigolion y ilyet, nid oes ond un 0 bymfhcg o honynt yn myned dan yr enw Cristianogion Protestanaidd; dengyS hyn fod y maes yn helaeth, a digon o le i boh euw o (xristianogion ym Mrydain, le, a holl Ewrop Brotestanaidrf, i weitiiio, heb achos i un gyfyngu ar y Hall; ni'th raid i neb ofni y dan- fonir gormodd o bregethwyr, neu y cesglir gormodd o arian i roddi Biblau i Eil:m-addohvyr a Mahometaniaid tra fydd- ont hwy byw. Ac nid cysson yw i neb ddywedyd eu bod yn gweddio yn ddiragrith am hvyddiaiK gweiuiiiogaeth y cymmod, tra fydùont yn e?g?ulns? dcfnyddio'r miig foddion a drcfcwyd i helaethu'r dcyrna.s nofo), yu Hfi?'?'M! pa?i fyddo Rhaghiniaeth yu yil llv'ilic(iiol paii- f3,cldo ltii;i,-Iuiti-?eth 3-11 (?gliird(langos f.?(1y (I,-ws vii y v.'awr yn ton-i, yr anmi'tvch yn dcchreu biodeus, t' ,u bro-. 'i dyr ym mharthau pellaf y hyd irtewji peryglon yn galw arnom gall ddywedyd, Grisfiauogion, cymiorthwvwch ni;" a chyfiwr y byd grcsynol yn crocJi-ffoedilio, Chwi wyr hyddysg yn n'urefn iecliydwriaeth, tosturiv, ch wrlhym in." Nidoesdimllai ym unwind Cristianogion yr oes hon nfi lhvyr oresgyn yr holl fyd Paganaidd, a'i orchfvgu trwy Dduw; y mae'r rhyfel wcdi dedircu; rhy ddiweddar yw gofyn yn awr, ai doethineb yw' rynnyg cfengyleiddio'r Eilun-addolwyr ai peidio ?—rhy ddiweddar yw codi gwrth- ddadleuon adywedyd nad yw'r aHH;er "cdi dyfod, a honni haul i'r enw Cristianogol. Yr uuig ofyniad feilwng yn awr yw, Pa un ai o du Paganiacth neu Grislianogaetii yr ydym? Os y blaenaf, boed i ni sefyll i fynu fel dynion, a dadlu yn,erbyn pob ymdrech i cnnill Eilun-addolwyr i tFydd Crist, ac ymorehcstwn i baganeiddio holl wledydd cred; trwy hacru yn gadarn nad yw'r efengyl o werth ei clia-,I,-iiiai gwell yw byw mew n gwlad lie yr aberthir y plant i'r Sharks "a'r Aligators, He y llosgir cannoedd o wxddwon yn iiynyddol, ac y dinystrir lluoedd dirif dan j olwynion pwysi, cerbyd yr anghentilaidd Juggernaut; ond os o dti'r,,y], dangoswn hynny trwy bob ymdrech o'i phlaid yn ol ein gallu; nid achos yw hwn i fod yn am- hleidgar yn ei gy'.ch; melldigwyd Meroz am fod yn am- hleidgar mewn achos Il¿n\ cr lJai ei bwys; os fell.v Pa fodd y diangvvn ni, os esgeuluswn ymegaio o blaid iechydwriaeth gymmaint." Ym mlilith amrywiol Gristianogion ere ill, ni bu'r 1,e dyddwyr yn Lloegr gyda'r olaf i ddelfroi' at y gorclrwyl teilwiig Invn. Cyttunwyd ynghymmanfa Nottingiuun, yn y jiwyddyn 1784, ar fod i gyfarfod gweddi gael ei gynnal ar hv. yr y dydd Linn cyntaf o hob mis, i yrabil am ledaniad yr efengylyn gylfredin, yn yr holl eglwysi, ac yn hynyr yin- unodd Cristianogion o ehwau ereill yA fuan, ac hyd y dydd hwn y mae cyfarfodydd-gweddian yn cael eu cynnal ar yr afnser dywededig trwy Locgr, ac mewn llawer o eglwysi yng Nghymru, megis Abertawe, a lleoedd ereill. Yr oedd ¡ Mr. Carey, (Dr. Carey yn awr), Gweinidog yr Eglwys yn Moulton, yu mynych ddywedyd, Y mae eisiau gwneuthur rhywbeth gyda gweddio." Yn y flwyddvn 1793, tiriodd ef a Mr. Thomas yn Bengal; ac acth c?nhadon erdll ar eu !wi, 1\11'. Ward, J\fr. Marshman (Dr. Marshman yn- <l\.r), I Mr. Fountain, Mr. Grant, a Mr. Brunsdon. I?nt yn dysgn'r iaith, cyfieithu'r Bibl, a phregetiiu i'rdStodoiioo dros amryw liy nyddau cyn i'r Ai lwyddo. Wedi hir lafurio drylliwyd cadwyn y cast, bedyddiwyd rhai o'r I Brauiins, neu oifeii-i.-Li(i yr eilun-dduwiau, y riuii ydynt yn awr yn bregetliwyr o'r efengyl. Y mae cenliadon y Gym- deithas lion "wedi ymwasgaru ym mhell oddiy. rth eu gilydd, ac yn pregethu mcwn deunaw ,o wahanol ardaloedd, lie y mae o SO i 40 o bregetlnvyr yn ddyfal yn efengylu tang- nctedd y mae ychwaueg na phump canto Hindoos, Maiio- metaniaid, Armeniaid (trigolion gwlad Armenia), Portu- guese, ac ereill, wedi cael eu bedyddio ar broiies 0\1 H'ydd amryw gannoedd o blant y brodorion yn cael eu dysgu mewn ysgolion rhad; yr ysgryt'.iurau wedi cael eu cyfteithu i amryw ieithoedd, trwy fawr ddiwydrwydd ac nchl dys- eidiaethy cenhadon dewiswyd Dr. Carey i fod yu Athraw Cadciriog (Professor) ym Mhrif Atim;ja (Calcutta a gosodir yr holl genhadou ar waith i gyiieithu ac argraphu cy fan- soddiadau mwyaf dysgedig yr Hindoos, gan y (iymdeitinis cnwoccaf yn y hyd am ddysgeidiae.il D«yrciniol, aeloda-u pennaf yr hon a drigant yn y lie. Y mac Dr. Carey, Dr. Marshman, Mr. \N ard, ac ereill, yn ennill rhai miloedd o bunnau yn llynyddo!, trwy eu dysgeidiaoth, eithr nid ydynt yn cadw ceiniog at eu hachos eu huuaisi, ond rhoddi'r l'whl at achos y Geiuuidwri. Hawdd fuasai i Dr. Carey ddanfon ri feibion ad ref i brynu tiroedd helaeth, a hyw mewn rhod- res fel boiiheddi?ion ¡olwlog, ond yn lie hynny, y macnt, mor ewyllysgar a'u tad, yn pery?tu eu bywydau Ylll\lhlith1 eilun-addolwyr; anh:m dd eantod v t?)?am1ys;iada't o hUDan-ymwadiad yn cin dvddiauni. Den?ys y pigion can- lynol fawr ddiwydrwydd a medrtisrwydd Cenhadon y Gym-- dcithas hon, wrth y gorchw vl o yfi(,lthu I' ysrthurall j 1 mae'r argraphiad mawr o'r Testament ?ewydd yn y Tamu? trwy ddiwydrwydd (yr hwn ydd aa?s a bod yn anghredadwy) y CenhadoD yn Serampore, wcdi ('i g\\ hi beriieithio."—Nid oedd y Cenhadou yn Scramporo wedi I myned rha?ddynt ym maci! i wnpnthur JIythyrcnnau i'r Bibl Armenaidd (yn yr hyn y dywedir cu bod w edi 11?%7Y,4 mewn modd rhyfccldol), pan ddaetlt galwad o'r newydd am ymdrcchiadau Bibl Gymdeithas Calcutta o barth arall."— Y ma& deg argraphwasg ar waith yn gvsson yn Seram- liore, a phrin y mac diwrnod yn myned heibio ha-h fod rhyw brawf-len (proof sheet) o'r ysgrythurail yn myned invy: ddwvluw eu hysgrif-raglaw.—" Y mae eieh g« eithredwvr (committee), gan ddeall fod myuedfa trwy Russia i Y mer- odraeth China, wedi gyrru am yr ysgrytluirau (yn iaith y Chinese) o Canton a Serampore." i Llythyr oddiwrth y Dr. Carey, Calcutta, llhag. 10, 1813. Y mae'r cais ychvvanegol a thaer am yr ysgry tluirau sanctaidd mor fawr, fel nas gellir ei atteb, er fod gennym ddcg argrajihwasg ar waith yn gysson. Yr ydvm heb lyfr o'r Testament Newydd yn y Bengalaeg a'r Jiindacg, er ys agos i ehwech mis; y gal wad au mynych a thaerion am da- nynt o amryw barthau o'r wlad ydynt yn gy fry v, fel yr ydym yn gorfod rbotldi Uyfrau'r Efengylwyr ymaith cyn argraphu y rhanan ereill. IMdaw'r cyficithiadau a ddygir ym mlaen dan ein arolygiacfh ein hunaiii (y rhai ydynt yn awr' yn un arhugain o l ifedi, o'r rhai y mae un ar bymtlieg yn y wa;), yr ydym yn argrapltu'r Testament Newydd yn y Cingalese, ac argraphiad Hindoostauaidd a Uythyrenuau Persiaidd, gan y diweddar Mr. Martyn; ac yr ydym yng- hylch deciueu Jau argraphiad o Fibl Malay, un mewn llythyrennau Rhuieinig i Ainboyna, a'r Hall yn yr Arabaeg i drigolion Java: ac y mae llytliyrennau yn cael en gwneu- thur i argraphu'r holl Fibl yn iaith yr Arineniaidi Er yr holl gyfieithiadau hyn, yr vvyf yu gwyhod am yr 'VN? y f v 11 gW?rl)t)d till saith ncu wyth o ieithoedd argyfandir Asia, i'r rhai nid oes sill wedi ei gyiieithu; ac at y rhai hyn gellir ychwanegu o leiat deg neu ddeuddeg yn yr ynysoerid. Am hynny. y mae rhifedi'r ieithoedd, i'r rhai nid ydys wedi deciireu cylieitliu gair Dnw, mor lliosog yn y Dwyrain a'r rhai ag y mae I yii(idyiit.Pt fodd bynnag, dygir y gwaith ym mlaen yn ddiammeu, hyd oni c'ulywo'r holl genhedloedd, yn en hicith- oedd en hunjiin, fawrion weitlircdoedd Dmv.—Tenth Nc- oed,.[ eit I;ull,Iill, hible Society, pug, IS, 19 "l) ')') 1"0 I 20, 22, 132.   Hch?a?-'r amrywml gyncithiatdaH uchod o*r yF?rythurau.  cyhoeddodd Dr. Carey y Ramayuna o Valme/ki ynghyda I chylicithiad Sacsne?, yn dri Hyfr p( g-teitil. dtir (gramma,-) ac Vinddiddanion yn y Bengalaeg—leithadur yn 'aith Mahattra—'Gciriadur Mahattra—ac leithadur Sungs- ki'ii. pedwar-plyg. AC,nieddai Arglwydd Minto, Rhaglaw India, o fiaeti Arglwydd Moira, yu ei araeth wrtii ganu''i iàeh i India, yr hon a di;aethwyd ganddo, Medi 20,1813,— I "Y inae efe (Dr. Carey) iiewydd gorpiien argraphu leithadur yn iaith y Punjee; ac y mac ganddo yn awr yn y wasg le,Ït\mduron Y TcJwa a'r Cariiatic, Ac y mae- hc- fvel yu ysgrifennu leithaduroa i'r K ushmeere, y PusSina, y Baliochee, a'r Orissa. Mewrs ychwanegiad at y liafur hel- act!, ae* amrywiol hyn, bydd i'r Gw einidog duwiol, a'r ysgoliiaig diladded invn, orphea ei Eiriadur Bsugalaej J iiienvn dwy flynedd ym mhellnch. Y nbc leíthadÜr yn iaith Buimah, gan ei fall Felix Carey, yr hwn sydd eisoes yn dilyn llwybrau duwiol a dysgedig ei did. yn argrall'wasg y Ccnuadon yn Serampore. Y mae Dr. Marshman wedi dechreu cyhoeddi gwaslli Confucius, ynghyd a chyficithiad ac csboniad. Cyfansodd- odd waith dan yr enw Claris Sinica, neii Allwcdd i Iaith China; cyhoeddwyd y rhan gyntaf, a bydd y cwbl o 1 i 590 o du-daleunau pedwar p]y;?; -Y mae yr yihadroddion Chi- naeg wedi eu hargrafl'u ar lytliyrennay symmudol, yr hyn a ) ddygwyd gan y Dr. Marshman a -vyr, tnry y cywreinrwydd a'r dyfal barhau irtwyaf clodfawr, i'r fath beiil'eithrw ydd ag oeddyn anhy-sbysjo'r blaen. u Cy hoeddodd Mr. Ward, hefyd, yn ddiweddnr. ail argraphiad o waith ar Grefydd, y grifennadau, a Moesaii'r Hindoos, yn bedwar llyfr pednar piyg. "Yr V. vf yn profi'r dywenvdd mwyaf didwyll wrth ddwyn teilyngdod ysgolheigaidd Mr. Marshman, ac aelodau parchedig ereill %Cennadwri Serampore, i sviavir cyllVedin; a dwyn fy nhystiolaeth i'r gwaith mawr ae anarferol, ag y galluogw'yd y Gymdeitiias dditichelgais a. chyfritol yma i gyi.'awni. Ac nid llai bodd'naol gennyf yw y cylle a rydd eu cytlawniadau dysgedig i mi amlygii fy sylw 0 werth pa- trynoi eu hywydau, a'r egwvddor fuddioi sydd yu rheoli yr ] amryw sefydliadau defnyddiol a flurtiwyd ganddynt, a'r rhai a dd)gir vm mlaen anddynt cu' huaain."—Lord 31 into*n ?ef?L-?? ??J.-t'M, ,S'?. ?), 1813, Wedi dangos o houom yn y ino-id hvii gyfhvr gresynol rhan fwyaf 0 drigolion y byd, cymhnysder y Cenhadan a ddanfonwyd allaii, a llWyddiant eu yr ydym yn gobeithio na bydd i neb o gyfeillion Cymdeithas Gcnhadol y liedyddwyr tn, y'r Dywysogaeth, a swydd Mynwv, esgeuluso casglu a thaosgritio yn helaeth yn q} ell sefyllfaocld, a dwyn eu trvso'rau i Abertawe, i'raCyfarfod cyllVedin yr Haf nesaf, pryd yr vsfyrir y cl -c, ar modd a ymddangoso owti i ddwyn ym mlaen achosioa y (Syindei- j thas. Rhoddir rhybudd amserol am amser y Cyfarfod cyn y cymmero le. Gelwir yn uehci ar drigolion Cymru i ddilyn angbreifftiau eu hrodyr yn Lloegr; am debygoli en hroilyr yn India nid gwiw yngan,canys tybia llawer na fu ymddygiadau ac ym- drech N"ll -deilwng i'w cysfadki a'r ciddyut hwy wcdi yr oes apostolaidd. Anhawdd gwybod am well iibrdd i gyilawni y gorchymmyn., Trysorwch i chwi eicli (ii-ysora.it yii y nef," na thrwy gynnal Cennadnn a dosparthu Biblau ym mhlith cikui-addcdw yr. Yr ydym ni yn casglu arian, ac yn g y,u'j- bywyda phrcgetlnvyr 1 India, a'r risai hynny yn gyrru'r trigolion i'r nrfoedd, a pha drysor gwell a allwll fod yii offerynol i'w ddanfon yno.

____-_.-_.-_.__._----i--_-____.-_._-___._-.-…