Hide Articles List

18 articles on this Page

AKFWISG Y MARCBOG.I

I Yr oedd yn "Ormod o Wr Bonheddig."

[No title]

.._--,__-----.-...----------------.--------Llwyddiaat…

News
Cite
Share

Llwyddiaat Bachgen 0 Lanberia yn i America. Mewn papyr Oymreig tJldd newydd gyrhaedd yma o'r America ymdden^ys ysgrif ddyddorol gan y Parch D. E. Bicharda, M.D., dan y penawd "Ellis Owens, Slatington, Pa. ac er mwyn ein darllenwyr yn Llanberia a'r crick, yr ydym yn ei had-argraphu: — Gamrld y llecb-chwurelwT adnabyudua uchod yn Nant Ucha, Llanberia, G. C., yn 1835. 0 du ei dad hana Owens o un o hen deuluoedd parch- usaf Garn Dolbenmaen, lie mae cenhedli^tbau o honynt wedi eu claddu yn hen fynwent y Bedydd- wyr; ao o du ei tam J Lanllyftii, yr hon oedd o synwyr cyffredin uwchraddol, o deithi crefj'ddol cryf a selog, ac a fedyddiwyd yn yr Afon Llyfni pan yn bedair ar hugain oed, gan ddechxeu ed gyrfa grefyddol tua'r un adeg a'r anfarwol Robert Jones, Uanllyfni. Wedi ei godi ar aelwyd gref- yddol felly, ymfudodd ein harwr i'r wlad hon yn hogyn tua deunaw oed, gan ymsefydlu yn r lie hwn, ac yma y mae byih oddiar hyny, a'r lie mae heddyw yn un a gclofnau cadarnaf yr achoa Bed- yddiedig, fel y mae wedi bod am flynyddau lawer. Haiies ardaloedd a phobloedd fel rlueol yw, fod y cyffredinedd a'r tebygolrwydd rhyugddynt yn gyfryw fel nad yv y gw aniaeth rhwng personau a'u gilydd yn ddigon amlwg i dynu un math o sylw aeillduol. Ond nid feUy mewn cysyllfciad ag Ellis Owens; perthyna iddo ef ddigon o wreiddioldeb meddyliol ae arbeaigrwydd yn amryw o'r elfenau ydynt yn ffurfio cymeriad da, CywiT, gonest, di- weniaeth, #efydlog ae ymddiriedol, fel ag i dynu sylw y cyhoedd a hyn ydyw ein rheswm dros fod yr arlun a'r ami in eiliad byr hwn o'i hanes ar wyneb glan y "Drych." Nid ydyw ei wreiddioldeb na'i arbenigrwydd, fedd bynag, wedi ymddangos yn un o'r ffurfiau neillduol Oymreig, set bardd, lienor, neu gerddor, ac y mae wedi diolch lawer gwaith am hyny, oherwydd, ebe fe, nid yvr nemawr erioed wedi eanfod neb o'r cymeriadau jjchod yn troi allan yn chwarelwr da. ( Diamheu y gallasai ddisgleirio mewn mrnry nag un, os nad yn y tair ffurf uchod, oblegid y mae y dalent ynddo yn naturiol wedi i lawr drwy y llinaoh yn etifeddol felly, gan nad beth ydyw darocaniaethau y dadblygwyr lluosog sydd yn gwyntyllu y cyfiyw mor egniol yn 18- tod y misoedd diweddaf yma. Yn nghanol cwrs ei linach aafai yr hen gymeriad doniol Abiaham Owmglas, un o hen feirdd nodedig diwedd y ganiif o'r blaen, a'r hwn a gydnabyddid gan bobl Llan- berit yn rhywbeth tebyg fel y gwnai pobl Ffestin- iog a Hugh Llwyd o Gynfal gynt. Honid fod yr hen Abraham dllm wedi dadblygu gradd neu ddau yn mhellach na'i gyfenw fEyddiog ere talwm, yr hyn a amlygid trwy ei fod yn ucbel yn Nghyfrin-Gynghor ei Fawrhydi Satanaidd, a dylanwad neillduol ganddo ar amryw o'i lieuten- ants. Pan fu Mr Owens yn rhoi tro am ardal ei faboed tua dng mlynedd ar bugain yn ol, yr oedd ewythr iddo yn dangos ffenesir mewn hen adeilad yn Llanberia o'r hon y byddai yr hen Gwmglaa yn galw y cythreuliaid a'r traddodiad yw, iddo alw gormod o griw o honynt un tro Dies methu a'u dar- ostwng; a chan nas gallai y math hwnw o gythreul- iaid groesi y dwr, daeth Abraham i'r America, gan eu gadael," a sefydlu yn y gymydogaeth lie sail NanticokQ yn bresenol. Fel un yn deall y llechfaen ynei holl agweddau, taif Mr Owena yn y cylchoedd thyn fel y gwna awdwr "Da/ydd Morgan" yn Michigan. Saif yn y rhes fla«naf fel gweithiwr a contractor air hyd y blynyddau, gan enill cyflog da ond y mae wedi colli amryw filoedd o ddoleri yn ysbod ei oes mewn eanlyniad i anonestrwydd eraill. Dyn unplyg, cywir, ao ymddiriedol ydyw wedi bod, heb un blewyn ar ei dafod at weithiwr na meistr ac nid yw wedi bod yn llai felly yn ystod y deng mlynedd diweddftf oddiar y mae yn feistr ei hun. Mae gonestrwydd yn un o erthyglau penaf ei gyifeø ifydd, a darfydda a phob un fyddo yn gwyro o'r cyfeiriad hwn. Braint fawr i filoedd fyddai i'r lluaws ddilyn ei ol yn hyn. fel mewn amryw a bethau da eraill; bendith fawr i Utica fyddai, fe doraihAf digymar Uwyddiant ar ein masnach- wyr, a byddai yn jiwbili mewn ^lwysi lawer dros hyd a Ued y wlad. Allan o'i gartref fe Hia ftrwd gyson o garedig- rwydd sylweddol, yr hon rin lloni llawer calon, ao yn goleuo wybren ami i deulu tlawd, ao y ma t yn rhaid i ni gael dweyd fan hon fod ei hen wreig- an anwyl yn llawn mor aftlog ag yntau yn y gus hwn, fel y mae hyd yn nad pob tramp yn Lehigh. County yn gwybod os gall gyrhaedd cartref Mrs Owens unrhyw adeg, y bydd iddo lon'd ei gylla o ymborbh. Bendith fawr i Eglwyt ac ardal ydyw perscr* ct deimlad ac ysbryd crefyddol dwfn un felly ydyw Mr Owens, wedi mynycbu moddion graa yn rheol- aidd a chyfranu yn dda a chyson ar hyd ei oe*. Ac y mae yn bleger nodi nad ydyw haul llwyddinnt tymihorol wedi bydoleiddio yr ysbryd hwn, na chrebachu agoriad y Hogell, fel y mae yn dueddol i wneud: gyda llawer, ond yn hytrach fel arall; oblegid ychydig droe ddeng mlynedd yn ol ym- gymerodd y brodyr Ellis Owens, Robert G. Pierce, a Joseph Richard:" ag agor chwarel dan yr -row Carbon Slate Co., ac mient yn llwyddianug yn y busnes, a pharhant yn "sicr a diymiod a helaeth- ion yn ngwaith yr Arglwydd yn wastad-ol." Pleser ganddynt yw gwneud pob peth a fedrant er U. ac hyrwyddiant yr "achot da," ac nid ydynt yn ang- hofio eu gweinidog, ond yn cario allan gynghor yr Apostol Paul pan yn dweyd: "A chyfraned yr hwn a ddysgwyd yn y Gair, a'r hwn sydd yn ei ddysgu, yn mhob peth da." Un o dylwyth Ellie Owens oedd "WmfEra y cipar" ar ysitad LHnb^ris gynt; cofus gan yr hen- afgwr am dano. Clpar oedd Wmffra, a'r hogiau oil yn ei anwylo, oherwydd ni ddaliodd Wmffra yr un o honynt erioed. Byddai yr hogiau ar ol bod yn herwhela yn gahr yn Nhafarn Pen Pass, ao yn talu am chwart o gwrw i'r hen Wmffra i'w yfed pa.n y galwai yno, a rhaid fod hyn wedi bod mown gweithrediad am gwra o ameer, n-eu fod yr hen frawd m gymedrol iawn ar y ddiod, oblegid pan fu Mr Owens yn rhoi tro ddeng mlynedd ar hugain yn ol, gofynai yr ibeu gipar iddo dd'od hefo fe i Pen Pass, fod gandde gant a llanef o las- eidiau o gwrw i'w hyfed yno! Oipar cloff oedd y cipar hwn—un goes yn fyrach na'r llall; nid hyn sydd i gyfrif. fodd bynag, dros nad oedd wedi dal neb erioed, ond ei deimlad d& "t y boys. Dywedir am berchen yr ystad pan ar ymweliad a'r agent un tro, iddo ofyn pwy oedd y cipar, a'r agent a ateb- odd: Ond dyma fo, Wmffra! Edrych dipyn yn gilwgud wnai y pervshenog nes i Wmiffra gynyg rhedeg ag ef am bum' punt, ond; gofalai yr hen gipar eu bod i redeg ar draws yr allt, fel y gallasai y goes fer fod yn ucba', a thrwy hyny fod tua'r lID hyd a'r Hall J Ellis Owens wedi etifeddu cryn dipyn o wi eiddioldeb yr hen Wmffra, a gellid dweyd amryw o ddywediadau a gweithredoedd yd- ynt ar eu pen eu hun yn 'ei hanes, pe gofod yn caniatau. Ca un neu ddwy fod yn ddigon. Un tro pan oedd y brawd anwyl Giraldus yma yn pregethu ar noson waith, a phan ar ganol ei woddi dyna'r gloch dan yn myn'd?—mae y Fire Brigade yn ymyl y capel yr ochr arall i'r stryd, ac wele y bobl yn myned allan i gyd o un i un oddigerth un neu ddau; dal yn rnlaen yr oedd Giraldus, nes iddo gil-agor un llygad, a dyna Ellis Owens yn dweyd wrtho "Cysbl i chi roi fyny, 'rhen frawd, mae nhw wdi myn'd allan i jzyd 1" Bu y Parch E. Edwards. Allentown, Pa., yn llanw y pwlpud yma yn lie y gweinidog un Sul tua j dechreu y flwyddyn hon ac yr oedd yn dywydd gwlyb, yr hyn aeffeithiodd ar lais Mr Edwanls, ac aeth at ein Dr. Williams ni am rywbeth ato a dywedodd wrth Mr Owens ei fod wedi cael dose dda ganddo, ac atebodd yntau gyda gwen "Dioloh- "Weh mai un dowe gawsoch, oblegid pe cawsech un arall fasech ohi' a siarad byth ond hyny!" Fodd bynag, rhwng moddion y ddau, gwella wnaeth Mr Edwards. Mae Mr Owens wedi gwrando braidd bob pre- gethwr Oymreig sydd ac a fu yn y wlad yma yn ystod t- mlynedd' diweddaf ac y mae yn caru myned i'r Oym anfaoedd yn Nghymru i wran- do pregethau. Bu ef a'i ferch, Miss C'einwen, yno yr haf diweddaf. Gwellhaodd y gantores yn neill- duol yn ej hiechyd, a hyderwn fod ei thad wedi gosod darn da wrth ei einioes. Dymuniad yr ysgrifenydd ydyw iddo gael blyn- yddau etc o einioeei ao iechyd, a phan ddaw adeg yr ymddatodiad, fyddai dim yn well ganddo na bod yn alluoff i fyn'd ato a dweyd fel y dywedodd Esaiah eiriau yr Arglwydd wrth Hezeclah gynt: "A mi a chwar-egaf at dy ddyddiau di bymtheng mlynedd."

[No title]

---.-------------.-:-----------Chwytbu…

-..-__----__-__-------..,.-Pobl…

-------.----------Eisteddfod…

[No title]

I Eisteddfod yn nhvi,

Eisteddfod yn Kgliaer.I

----------------.-Y FLWYDDYN…

PuHEILFFYRDD MON.

-_.-.-.------------TTSTEB…

LLWTBRAU RHOBYB04

OIG IffANGEFNI.

YR ANNIBTNWTR YN MON.

EIN GWEINIDOGION.