Hide Articles List

5 articles on this Page

BAEBDONIAETH. »e«<-=-I

ATTEH I LYTHYR MR. J. J. OR…

News
Cite
Share

ATTEH I LYTHYR MR. J. J. OR B L, I [Pi:trlt!uE o'n 1?hif,!)ll diwedd.if.] Yr ydych am cnwilioaH;n1 fai, pe gaUech, yn yY ym- arferiad o'r gair mymwf, fel pe bai yn arwyddoccat! aw- dn!dcd. Ond conwdJ, y\v ystyr mwynf pri- odot y gair, "Myml!J) to exercise the will, to Nvi'll;" a fynni di bt'th? wi it thou have soitic?" meddai cich cvf- aiH Mr. W.'O. Diwyn fy gwrieuangcgynt wrth yBrenhin Arthur; gwelyston Ciihvcb. A ydywyndcbygoUddo ddywcdyd wrth y Brenhin y mynn,/ll c.te y pet\¡ '1'eh, paun aoedd y Brenhin yn ewy'tysio bynny a} pcidio. Mac yn amiwg j wrth ygair mynnaf, y meddyiiai ddywedyd llymumvll, fy nymnniad innau yw ar i'r hen Ft en- bines, y mith Gymraeg, pact ci d¡batru o'r cadach a pha I rR: y cyw dyddiwyd hi gan y diwygwyr diweddar, ga-c} w b .J tihadferyd i'wt!iey!'nas, fc! yr oedd ugammhnedd yn j oi, a thpyrnasu ttnwaith :newn 'hcddwch, a pharc!i, a i?wyddiant, ae ardderchowgrwydd. Diammeu n.ai I anabI ydwyf o houcf fy hnn i ddyfod a !!y? i gyfhwn- i.id,ond pe b?ip'jbdcdind i't'hen Frenhines ya cym- j mpryd a) fan omt t'e) mUwr cyfn'edtH, fe wneMd byddin j yn y diwedJ, a ..phe parhai yr hc)I fyddin yn HyddtMi, 1¡.PW)' a \j;yr na orcht'ygid ei gciymon? a pha drosedd f.ydd os yd'.vyfyn chwennych patiian yn ffyddlon, ac i yn chwennych dwyn ar got' L buwb, tod eu gvdad yn I disgwy! i bob g-.vt- ei dd,yledswydd." Ond 1 -meddv/ch chwi, yr y-dyc!) yn ddaH am nad ydych yn canfod pui'deb ac arddcrchowgrwydd y iatth yn Uythy- rau Mi-. J. J.' Aiprawf o ddyaii purdeb y taith yw y i i I I c ti i ogg, Mac Mr,. T. Rn-hards y !:air 0 di a ,rwisgo,Ûiu'isg-o Olld mao i- gcirhfr aruU, yt-'h\n a g,,itirrolii- ?.ennyt'h, yn dynedyd Tnai o <y, ci.wancstad, ac c.<K; peth sydd yN titeddn oddi RHan (that tends from or out), y mae yn tarddu. Pcth sydd yn tucddu oddt aiian i'i' ncn fai;- I tell} os chwanegu at byn yw dyos{. yw'r ystyr, j ac nid dif«d.u. l' JEr yr amser y (aiJI!(ld ci dy,)sg o'i he!! mcddat Mr. J. J. Fe ddnhon hyn fod yn 1 J.aeg,ricn yn O.acg, <M.d nn! Ct/jraeg ydyw. Pa I HH a: ncu altwdtlo yr t.aith yw ihoddi caiofdj yn i!e<;af<< w a elUr en dies: I neu eu tynBu y:ra!th odd: am un'' Pc cyneithyd yr ym- adrodd hwn t.'r iui-ti: Gy:n!-apg. fef;.ddai yn rhaid dyv- edyd, "Er yr at-3,ser y catct<</ Fi o oddn'.rth ci hoii sothach." Y laid) sy'n tiod at- ddifanccii," niedd::i Mr. J. J,; os Y iWiJ. y mac yn cyfeirjo ntPo yw gyrru yr ni fyddai, debygid, yn !:ir,pe can- 'attaid iddo ei ftordd cyn cyrraedd y nod hwuuw! N: ryddRi ddfn! yn htr cyn myned ym m!acn /< y nod a! f berSeithrwydd, yn y iiu) dd o ddtnysti':o yr ta:th. Neu fe aMai iiiai gwtad Nod a feddyhr; fe gi'wydrodd ¡ brawdtetddiaft t'r w!ad honno !yr't, a pha ham na ddi- chon mandctddiad neu una iyddo yn fuog o d..lístry WiD ci fan:-huth, Erwyd.'o i'r un wiu.d? Os Ayd yn Hud yw y dnHR<9cSeithn:t' o ynHdrtldd, pa hant y dywcrlai cyf- il1t!y, B£bj hyd <;?:t)cd/ A y '/iÚ¡tell xv! n. 3. Os pf rni:' wrth y iaii.h, fe e!r mcddwl ma: c i- th y ii I agos i Mr. J. J. yw Mr. Dcvd, tiythyr yr h\vn syd(! yi; t-arddu y ¡¡<¡wfed lhifyn ar 1m;n o iaftitwafth Mr. Gomer. Fe eiih' cunfud ar nnwaith mai Ihwvg-n"T 'nawr yw. Fe ganfu inai y'.v y iIythYi'en H, cr I a) bod y Dr. Dafies a Mr. T. Richards n.or anwybodns a nxti rhagferf, neu clair yn gweint i'r ferf yd oedd. Megis," Ennynnodd tan, a mi « tai'ar:us R m täfod. "Ti¡e pronoun reintive is often understood in the British (n.cddai Mr. T. Richards, p. 57), as, i tarn a rrf hymynaist, yn Up, i'r farn y.' Ao/! a orchymynaist, et sic nzillicf, saith Dr. Danes. Disn fed cin diwygwyr dGdhion 11 barnu fed y taith yn rhagori yn anghyifi-e- du:o! ar iaith ein teidiau, pan y mac ymadroddiun mor hardd a hyu yn ei haddurno; ac nid rhyfedd fe aiiai yn eu go!wp fod gotcnni y Scrcn gyniinaint, pan y mac C3-- fansoddh<dau dii-g'air fcl hyn yn chwancgn at ci iiew- yrch. Er hod rhai) ysgatfydd, mor ddit1ù) all a ch\frtf yr ymadroddion ¡,;wychion hyn f<d rhyw betitsm cvm- mylo, a mcddw!, ti'a y e'orchnddir ci IJtmyn:h, gan gyi'nsofliia,iu ri)oi- cl gyfansoddiadau mor dywyii, y bydd hi mown rhyw be- ryg! o fed yn seren dan gavrpii,,tvil Y v.cithred yn uni.so ddyrchafu y harcr.ttan papur,a ddywc:1wyd ci bod fel swelthifd bachgenyn, ni chyn!- mcrodd neb arno i farnu eir!) bod chwi yn y mcsur Heiaf yn dcbyg i fachgenyn; cb\vi a gyhocddasoch y dirgehvch hwn c'ch hi:u, yn ddiachos, os dÙgclwch yd- opdd canys yr oedd r!tai o'r biacn, wrth ddarHain cich yrifcnnadal1. yn barnn nadocddccb etto \vedi dyfod, nc \vrth agwcdd rhai c,cil cyfansoddiadau, yu cftii na ddeuech byth, lgyHawnsynv.y!-an. Pafodd ydya'i- Hscch ch.vi bod <'raiit ynfwy enhoedran na chwi? a oeddech citwi yn bresenno! ar en gcncdigacth ? od oc- ddcch.rhaid maihynaf ydych chwi; osnadceddech, ac i ryw hen wrach ddywedyd hynny wrthych, fe aliai mai rhyw chwedl gwrachnidd sydd gcunypb wedt'r cwbi, He na cHir rhoi faw:' o bwys arno, ac nad ces fawr o synwyr ynddo; os hen yw eich swrthwyncbw r, nid yw fawr o g!od i chwi yr hwn sydd icnangc ac yn hemi, os felly yr ydych, i orchfygn yr hen, wrth ymrysOtt; mae yn twy o gywi!ydd i chwi i ymryson ag cf. Pa fodd y buasai yn cich trin yn ei icnengctyd, os ydyw \n a-d cich gwithwyacbu yn ci henaint? Ond i ba ddibcn y soniwch am henaint nn nen ieucngctyd y uaU ? a ydyw y gwirionedd yn t!ai o wirionedd o herwydd ei ddyw- cdyd gan yr hen, neu yr anwiredd yn Hai o anwircdd o herwydd ei ddywcdydgan yr ieuangc? pe bHascch chwi wrth son am cich ienpHgctyd, yn ymddwyn gyda'r gwyider a'rprydfcrthwcha berthyn icoengctyd, ac yn defnyddio e:ch donian fcl y dy!asech, chvi a dder- byniascch boh parch, ac a gawsech eich trin gyda phob tynerwch; ond pan yr ydych am feist) o!i ar bawb, am ddifrio a difenwi pawb, ac yn dangos cich bod yn ddcetnach yn eich go'wg eich hun "na saith o Avy i, yn adrcdd ) heswrn," na ryfeddwch cs gwet rhai o'ch cyd- wladwyr, y rhai ydynt yn hyn na chwd, yn fwy dysgedig Hachwi, ac yn ddcethach na chwi.megis tdris Fechan, ac erei! yr angcnrheidrwydd o'cb CGi'yddu, ac i ddyfod :t chv.! t well adnabyddiaeth o honnch eich hun, ac i goffachvriaeth o'ch dyiedswydd I ereil!. Y mae iiawcr o bethau yn ymddangos yn debygo! ntcwn barn, y rhai nid ydynt yn ymddangosfeity mewn prcnad. Gan fod gwr ieuangc yn fawr ei faintioli pan fyddo yn ngain oed, fc cUId meddwt y bydd yn Uawcr mwy ei faintioH pan fyddo yn bedwar ngain oed, ond y dati g oq uad yii ma<: prohad yn dangcs i. ni aad yw y cynnyd4 yn was- yn 'o'! yr axmer. 'r.e gnn fo3 eh) Inaith yn ardderchog yi oes ddiweddaf, ci bod yn Hawerntwy ardderchog yr ceshon. Ond mac a,-iii-,f iiiiiiffot-(Itl o dynnn can!yniad yw hon,nad yw yn gwbt gydsyniota rheotau rhesymmyddiaetit. Pan fyddo'rolwyn yn troi, mae' ochr sydd ynawryn nchaf, yn Hemyned yn uwch, yn dyfod y?] ii-af yn ei dro. Pan fyddo ipH;)i- oedd, fc! dynion, wedi cyrraedd en !!awn gynnydd, y maent yn dcchreu g'\n1cthygu. Pa faint a gynnyddcdd jl yr iaith Hf'.bracg yn ol caethiw-<;d BabUon ? ncu'r Gropg ynoi amser Atccsandcr? neu'r JJadm yn ol amser yr Ymerawdwr Augustus!' neu'r iaiih Itaiaiddyn ol amser Leo y dented? nen'r Ffrangeg yn ot amser Lewis y pedwcrydd a:' ddeg-? nett'r Saes&naeg yn ol atnser y Frcnhines Anne? nen'rGymrneg ynoiamse.' y Fren- ¡ 1 hincs CaroHne, yr bona. fynnai goicddn yr iaKh, a dcr- i byn y Cyinmrodorion a'u Liywydd, 51: Rhysiurt Mo- rys, yu barchus i'r IJys Brenhino!? Chwi ellwch fcddwl, gun cich bod chwi a'ch cyfoedion yn bvw ops neu ddwy ar ol D). Dafydd Po\vei, D)'. Winiam Mor- gan, Dr. Daftes, Dr. Dafydd Rhys, ac Archiliacon Mcliionnydd, cich bod yu )tawcr mwy gwybodns ac vn fv.'y dysgcdig 'ua hwy, cud nes gwdcr eginrach prawf o hyHny, nag a welwydetto; yr wyf yn meddwlnad 11a"cr a gi-edant iiynny. Os ydyw ciu hiaith ctto yn fyrr 0 bsrScitbrwydd, mi ddymunwn wcl&d dymou c ddvss a dawn a doethhicb, fct y rLai a enwyd ttcitod, yti cyfcd: i'w haddurno a'i piterftcttMo. Ond pan fyddu'r hunanoi a'r asnoeth a'r annysgcdig am gyuinicryd fath orchwy! yn Haw, mi dcbygwnglywed yr hen Fam-hutb Frytan- aiddyn gwacddl aUan yn awdurdodüi-, Non t.Ji auxilio, nee denfonbns istis." Mae'r rhaia ffddienniT gan ysbryd ddawn na cuymmwystadau at y gwaith. yn dcbyg rr saer maenhWnnw yr hwn a fynnai we!ti y bont;gw.uth yr hen ynyr Jones fe grogodd ei esty!: a l'haH:m wrth funau'r b&at,ac ? ddechrenodd a.chui-o yn '<k'ol aT hen garrcg oedd yn cdrych hwn-, yn ol pi fam cf, i'w &y'm)uud o'i !te, 'onde:arrcgglo bwa'r bont) yfioedd, a pnan Bymtmidiv/yd h' 'o'i He. fe ddiseHiwyd.y ni!ian, yr estyH a sy'i'thiasant, a'r saM' t'nacn dawmts n drochwyd ya .yr afon. Pc bac UKU -cltl hunan.del-oeill ddiwygwyr yn cad trochiad M dda, fe aM&i y dofed ychydtg ar C'ublys at gyfnewidiadall diaclÜs a difudd. Mne !:i yn w.Mi ar y gwprsytj, nbu ar y chacdig, pan na fvddo dim ganddy'Rt i dafhl Bt en gwrtlnvyncbwyT ond sae&anaphctaa ygwarchaewyt en htinain ac mae hi yn bfin ar y dadh¡wr fan na fv- ddo ganddo ddimntttebond nil aù,'odd rhes\'JTIl1lau ä [ c'tynifianaet!:an ei WI1:h\vnebwr; fe aiiai mai cY:n- mw.ys i'ch sefyiifa chwi oedd y nine! j Fur tho' confuted; he could argnc sti! j eiarfosaeth aClmgykhiadau creW, nad allc.i'rsaeth gael fav.r o ea'aith ar eich gwrt!iw\-nt'bwr j yn cmveùig pan dåÜwyd ei arfyn o! a i'aw anäJJuog; -———— Teimnque imbejie sine k'tu 'Cortjecit —— ¡ Ni(! y pethau ncwyddion yw ypcth mwyaf cyflells, 11 bcb amser; y mae cocs brcn yn beth ncwydd yn fynYch tddyn; end nid ydyw ddim yn f\vy cyneusna'rhGn xoes, a ddaethai gydag ef i'r byd. Y mae danHedd i ? codt yn bMhan ncwyddion i ddynion, yn iynych, ond I n)d ydyut yn fwy cyHens bob amser na'r hen rai natur. i ¡ 'oh Y mae bachan aaodaH yn He !!ythyrennau, yn! b?thannewyddion, end nid ydynt ynf?y cyaensna'r ¡ !:en eg?yddor, ac nid ywHyfrau yn cac! cu gwcrthn yn t'hattarh, y b'ynyddan diwpddaf, na chyn dyfodiad y ¡ ddy'ais hon i'r Avlttcl-. Petli myncd vn ¡ gymmwys, dros gioddiauapherthi, i'r He yrydys am I gyrchu iddo, ond n! ddeuai dyn yn gynt i ben ei daith t na thrwy gan!yn y Sordd gy?redin. a dijyn yr hen hvy- j II brau. Y mac rhwyms g?'ynt me\n ?.wd, a rtAvymo nyn \vrth ei ?ac!od, yn bc:h ncwydd; ond nid yw 'yn bcth mwy cyflcus i ddyn ossd ei niewn perygl) ) chae! ei chwydm Ue gv.-pio y gt-i,-Ilt fod yn dda/ na II the;th!o nr dir siccr i!c y gwc!o pt'e et h!)nyn d'!a. Pcth ncwydd yw i ninnan gad ein dwyn gydxphcb awe! rlygel(h,¡¡th dISg-yhJJOI1 cytnc\\ J(J¡(J (Jail P<'th ncwydd yw'r cyfn(-\Tidiad a fynn cin dysgu i dHrfym) y trydydd ¡ person o'r gair am <vcithred, &c. yn o<'(i'.7, a'r t'nw ca- I <!a'n yn otltl, a phob bcrf yn ffM', ac i ddywedyd dY08g yH He d:osg, dybm yn He a <lwcud yn fl,, tllive,y(t, ncu dy?'t'?yd end nid yw hynny ddi)n mu y o berflcithiad II ar y iaith Gymracg nac ydyw iaith y G'oegiaid diH- eddar a chyHr6din yn yr ynysoedd gernaw Cyfandir Asia, ynberifcithiad ariait!) yr hen Roegiaid yn antscr I yn bl'rffcithi:if1 ar i:Gn iaith h&!a<'<!))t)w)! hH Goj:)H-. Ond rhag attaigormodar oR'hni Sercn Go?cr, a'i? nhadael i lewyrctm ar hethaM ntv.-y buddi< n)i anturiaf gwtogi fy ymrexy?iadan, gan crfyn arnoch faddeu i nii os ydyw fy Uythyr yn rhy faith, a hysbysH i mi yn hy.,l NRM'?MM pa ran, pa bwngc, pa iota o'ch cpiato!? .sydd, na attebwyd yn gynavt'n ac yn ddigcnc!? Can ddeisyfn amoch i ddywpdyd od ocs gennych nn rheswrn araH ,i roddi am a)w arnafi roddi i iawr ivsrfHunac oedd gan Ynicrodr n'.nwrFfraingc pan yrocdd ei wrthwyncbwyr mewn meddiant o'i brif-ddinas? A oes gennych ryw re- i swn: ar:d! i roddi an) fcddw) i chwi gaciyfuddcgcUaeth nac oedd gan nn o i ii,,e, l?.iii u:] nos\va;th ei fed ef wedi cynunpryd nn o'r Cossack-- j iaid yn garrha:wr;" "Weie! tyred yma ag ef," ebc ei paUu dyfod, sy: mihvr. Derc dy hup ynten, ebe'r cadppn;" le, v :nap cfyn paHH a'm gadac! i, syr," cbe y mUwr. Os ydych cbwi o'r farn y chwancca'r fantais a ynniiiasoc)], os mantais ydoedd, at cich cfcd, ac os ydych yn sychcdn etto am tHddugniiaethanprcii! o'rfnth, cirAicUwchymddibynnn t arno, mai pa:od ¡awn i fod yn foddion o ynnit! i chwi j yr \11lmuhyd(dd, ac !'cl! gwasanacdm bob amser, yn! yr nil Sbidd a fydd, ar bob aciiosion, Eich gweiryd.J gostyngedig, ? M?RDP!K. O. Y. Fe a!'ai ci bod yn rrwdanns iawn .i bod gennych gymmainto waith ysgrifcnnu, fel nad oes gen* nych fav.r o hatndden i ddarUai: ond os digwydd i chwi gae! odfa i edrych mewu Hyfr, mi gy-.iglioi-wn i chwisyiwi ychydig nr !yfrap!wirHudibras, nn de' bygwn fod yr ymddi'Jdan hynod hwnnw ihwng yr Achwyn'.Y!' n'r Cyfretthwr yn taiin go!:n! mawr ar nat!)!- e:ch bnddngo!iapth, ac y dichon, o'i iawn ddya! chwa- ncgu nid ychydig st ddisg)eird'?b pich clod. Qnoth he, there is cne Sidrophe!, Whom I have cudgeU'd——Very wd!' Now, he swears to have cudgcH'd me! Hetter and better he, And swears hc'n stick n)c to the wa!! Whel'e'cl' hc'ii find me——Best ofal!. Hue. y/' ilchit-ytizt-t,, Un Sadroffydd "y ùra ffol 1 A gurais, syr.——. t-citltiior. —— Rhagoro!. C!d;'cilhiwr. I 'Nawryn groch a tnawr iawn gri, Haerodd iddo 'ngljnro i. Cyj; eithml". GwyH hwttiwr' ond gwctt etto Yw'r gyttes o'i fynwes fn. Adm'ynwr.. 'NawraHwondytniondu Y rheg y myn fy nrygu. Cyf; eithivr. Dayninwt:VeI! dynaiaitb cyfryw & gpr "7fraitu1 (

! -4-T Crllû"EDDTV.n SEllEN…

[No title]

MARCHNADOEBD. ]