Skip to main content
Hide Articles List

2 articles on this Page

CENHADAETH GYMREIG.

News
Cite
Share

CENHADAETH GYMREIG. CAN Y PRIF LTHRA.W M. D. JONES. Gorcbymyn yr Arglwydd Iesu Grist i'w ddisgyblion ar ol yr adgyfodiad oedd,! u Ewch gan hyny a dysgwch yr holl gen-1 hedloedd. gan eu bedyddio hwynt yn enw y Tad, a'r Mab, a'r Ysbryd Glau, gan ddyegu iddynt gadw pob peth a'r a orchymynais i chwi. Ac wele, yr ydwyf fi gyda chwi bob amser bjd ddiwedd y byd. Amen." Mae Luc yn dangos yn fanylaeh pa fodd yr oedd y disgyblion i wneud hyn. Ac efe a ddy- wedodd wrthynt, felly yr iqgrifenwyd, ac felly yr oedd raid i Grist ddyoddef, a chy- fodi o feirw y trydydd dydd. A phregethu edifeirwch a maddeuant pechodau yn ei enw ef yn mhlith yr holl genhedloedd, gan ddecftreu yn Jerusalem." Y mae'r Cymry wedi bod yn dra. chanmoladwy fel pleidwyr cenhadaeth at baganiaid, ond nid yr un mor ofalus am efengyleiddio eu cydwladwyr yn ngwahanol ranau y byd. Cyn y gwna llawer Cymro agor ei goai gyfranu at efengyleiddio dynioo, rhaid gweithio ar ei dejmladau rhamantus, drwy ddwyn dynion duon o flaenei lygaid, a dangos delwau iddo, a son gryn lawer am nadrodd mawrion, a llewod yn rhuo yn nghoedwigoedd Affrica, ac ele- phantiaid, a dyfr-feirch yn ei hafonydd/ac adrodd banes pob math o fwystfilod ac. adar ysglyfaethus. Mae dysgu cym'dogion o Gynary y maeefe yn eu gweted bob dyd4yn orehwyl rhy ddof ganddo, er fod hyny yn fwy o ddyledswydd arno nag anfon efengyl i "wledydd tramor. Ond y mae eisieu gwneud v y ddau waith. Yr eedd yr apostolion yn rhoddi y flaenoriaeth i ofalu am eu. cenedl eu httnain, a chyftM-wyddyd y Meistr Mawr I oedd, gan ddeehreu yn Jerusalem." Hyd y nod yn ein cenhadaeth gartrefol, y mae rawy o ymdrech yn ein mysg i godi capeli Seisonaeg nag sydd i helpu ein cydgenedl i hela-ethu achosion Cymreig, "c y mae llaaws 0 eglwysi Cymreig yu eyfranu yn helaeth at genhadaeth dramor neu achos Seisonaeg ag sydd yn cyfranu yn brin at gynal yr achos- ion cartrefol. Bbyw ha.ner ca.n' mlynedd yn ol, cof genyf glywed am eglwys a gyfranai rhy w lOp at y weinidogaeth gartrefol, ond a gasglai 60p ac uchod at y gymdeithas genhadol. Mae eglwysi tlodion Cymreig luaws i'w eael a gyfranant at adeiladu addol- dai gwaatraffus o gostus t gychvryn achos Seisnig, ac yn cael eu procio yn daer gan bawenau y Neuadd Goffadwriaethol i wRand hyn, a beichiau llethol ar eu cefnau eu huo- ain. Pan yr oedd galw am help ar ein broclyr,ag oeddent yn Nyffryn Camwy i bre- gethu efengyl i'n cydgenedl yno, yr hyn a wnaethpwyd gyda mawr ffyddlondeb a i llwyddiant, y boblyma. a fuont yn fwyaf di. gymhorth o bawb, ac mewn rhai amgylchiad- an yn ymosodol ar yr achos. Er pob rhwystr y mae cenhadaeth y Wladfa Gymreig wedi dwyn ei ffrwyth, a mwy wedi ei wneud drwy ymdrechion personol yGwladfawvr nag a wnaeth y Genhadaeth. Rhyngddynt, y mae genym y dafleu ganlynol yn Nyddiadur Dr. E. Pan Jones. Aelodau. Eglwysi Anybynwyr. Gweinidogion. 35 Capel Mawr Gwag. 70 Gaiman J C Evans. 80 Moria 35 Nazareth >• Abraham Mathews. *Glyndu ) 29 Tirhalen L. P. Humphreys. 35 Tre Rawson) 11 T 25 Tairhelygen I ,one•• 305 HeMa-wy gweinidoglon uchod, y mae y Peirch. William Morris a. Robert Jones yn llafurio, a. rhai pregethwyr cynorth wyol, ac WY y mae y boblogaeth yn bur wasgarog. Yn yr un Dyddiadur cawn y daflen gan- lynol o achos y Trefnyddion Calfinaidd, &c. Aelodau. Eglwysi. Gweiuidogion. 25 Tre Kawson 47 Bryngwyn I Robert Jones. 40 DyflEryn Uchaf j 112 Eglwys Gymysg. 40 Dyffryn Uchaf Gwag. Bedyddwyr. 25 Frondeg W. C. Bees. Mae poblogaetb y WIadfa- tua. 3,000 a dros 2,500 yn Gymry, ac yn cynyddu. y Mae sefydliad newydd yn cael ei gychwyn yn yr Andes, a Chymry yn byw yno er ys tua dwy flynedd, mwy neu lai, ac y Mae Heidio," sefneyrhaidnewydd sydd wedi tori allan o'r Wladfa, yn debyg o ddyfod yn fuan yn lie pwysig, gan fod yno diroedd rhagorol, digon o goed, a gwlaw, fel na raid dyfrhau. Hefyd, y mae "Heidio" beb fod yn mhell o'r cloddfeydd aur, am lwyddiarit y rha.i yr ydys yn dysgwyl cael newyddion bob dydd. Yn y fan hon, dylem gael cenhadwr, dyn cryf o gorph a meddwl, ac yn Ilawn o ya- pryd y Wladfa, onide nifydd yn gymeradwy gan y Gwladfawyr, Hefyd, os try y clodd- feydd aur yn llwyddiant, dylid cael cenhadwr effeithiol yno hefyd. Mae maes yr aur o 80 i 50 milldir o TJeidio" 0 "Heidio" y ceir bwyd i'r aurgrloddwyr, sef blawd gwenith, ymenyn, cig, caws. Ac. Bydd y Wladfa yn lie morsicro lwyddo ag un maes cenhadol, a dylem ofalua-m ein cenedl ein hunain yn gyntaf. Hefyd gwneir mwy gydag ycbydig arian yn Heidio "nag mewa un maes cenhndol aratl. Mae eymaint o gostau yn nglyn a chymdeithasau cenhadol Seisnig, fel ag y mae yn ddigalon i eglwysi Cymreig gyfmnu tuag atynt. W Os nafrddu Heidio yn faes a ddewisir, y mae digon o feusydd eraill y gellid eu gweithio. Gallwnfeddwl mai cael cyfarfnd mewn lie caoolog a fyddai oreu, a gVahodd holl gar- edigion yr achos yno, megys Llanbadara neu Aberystwyth, a phenodi ysgrifenydd a thrysorydd darbodol yn ol awgrymeglwys Beulah, ac i'r cyfranwyr at yr achos ben- derfynu pa faes cenhadol i'w weithio, a sut i weithio. Mae dull gwerinol Hen Gyfacsodd- iad Coleg y Bala yn un teg, ac Ysgrythyrol, a hoffem weled cymdeitUas yn cael ei ffurfio ag y byddai ei rheolaeth yn Ilwyr yn Uaw'r cyfranwyr. Mae Cymdeithas Genhadol Llundain yn ymarferol gymaint o gyrhaedd. y bobl sydd yn Nghymru yn cyfranu tar mil yn fiynyadol at ei cbynhaliaeth, a pHe byddai yn cael ei rbeoli gan, weinidogiona, diaeoniaid eglwysi Anybynol Melbourne yn Awstralia yr ochr draw i'r byd. Gyda thair mil yn flynyddol gallai Cymry wneud llawer mwy o waith na Seison gyda'r un swm, yn enwedig os rhoddid rhan t sefydttt eglwysi yn Mhatagonia. Mewn lie felly, y mae'r Cymry yn sicr o wneod llawer drostynt eu hunain; ond dylent gael eymhorth fel y mae y Seison a'r Americiaid yn rhoddi cymhorth i'w trefedig- aethau. Mae Seison Llundain yn gwrthod

Y GWAREDWR.