Skip to main content
Hide Articles List

20 articles on this Page

-"CYMRU" A'lt " (JEXINEX."

News
Cite
Share

-"CYMRU" A'lt (JEXINEX." GAN "ANETJRIX GWAWDRYDD." Yn mysg llawer o bethau dymnnol sydd weli ymweled a ni yn ystod mis Bbrill,—y briallu, yr adar a'u cAn, awelon mwyn, hyf- rydwch boreuddydd a thawelwch ruin nos,— yn mysg y pethau hyn. meddvra, llonwyd ein hysbryd gan ymddangosiad y ddau gylchgrawn sydd mewn modd arbonig yn cynrychioli y teimlad cenedlaethol. Ar- wyddair y naill ydyw,—"Fy iaith, fy ngwlad, fy nghenedl; arwyddair y Hall ydyw y frawddeg a(in*Lbyd(lus, I go, I r hen wlad yn ei hol,yr hynaf o'r dda.u ydyw Y QEN'tNE^ ac am hyny, gweddus ydyw dyweyd gair yn mlaenaf am y rbifyn hwn. Cychwyna gydag "Arthur," ai wry Mabinogion, gan Mr D. Lleufer Thomas, B.A.—ysgrif dra dymunol. Pwnc lied sych ydyw Tafod- ieithoedd Cymru," ond y mae y Proffcswr Morgan Lewis, M.A., yn arweinydd diogel ar faterion o'r fath. Can wir dda Rydd gan Alavon ar Wlarl y Gorllewin." Y yn gwneyd cyfhwnder a mawreddau y Byd Newydd, a hyny heb ormodiaoth. Y m'le nwyf a mynd yn y penillion, a cbonir hwy yn America Gymreig fel attodiad i Hen wlad ein tadau." A chan i ni gry- bwyll am attodiad. y mae gun Mr G. If. Humphrey bedair llinell bert i'r Thrcld a'r Cerddor,— Cwrdd a'r Bardd mae'r Cerddor byw,— Attodiad ato ydyw: Dwy swydd mewn piiodus ynt,— Un cnawd yn canu ydynt. Un o'r ysgrifau goreu va y rhifyn ydyw Fy adgofion am Eban Fardd," gan Isaled. Gellir darllen y sylwadau yn yr awvr agored, wrth fon pren fo'n dechreu glasu, mewu llanerch enciliedig, tebyg i'r rliodfa wledig hono gor Clynnog, yr lion sydd wedi ei chysegru gan ymweliadau uieudwyol Eben Fardd. Da genym ddeall fod Isaled yn bwriadu ein'cynysgaeddu drwy y Genmen" a nifer o Ivthyrau y prif-fardd, y rhai a ysgrifenwyd ato of ei hun. Mawr ddiolch i Isaled am ei ysgrif dyner a choeth. Yn dilyn y maegwr a ymgyfenwa yn Rhydd. erch fiael" yn cvflwyno "Pregcth i Bre- gethwyr," o'i gyfansoddiad ef ei hun. Dywed ei fod yn tin o wrandawyr y set fawr," mewn gair arall, yn" ddiacon," yn ein "Bethel fechan ni." Ni wyddom i ba raddau y mae yn cyflawni ei ddyledswyddau yn y set fawr ac allan ohoni; ond y mue yn eglur nad oes ond ychydig gydyrudeim- lad rhyngddo a'r rhai syJd yn esgyn i bwl- pudaueingwlad. Y nwe llawer o'r fathbethau yn oael eu haeru ynydyddiau hyn, acyuiae yn syndod fod gwr o ysbryd Rhydderch Rael" yn medru pabellu yn y set fawr," mor agos at y sawl sydd yn gymaint o bechaduriaid yn ei olwg. Ond pe gwyddid pwy ydyw ar y Sabbotb, dichon fod rhyw reswm am ei ddigllonedd a'i wawd.-Y inae "Ysbryd Llewelyn yn para i ddyruoJio ar Waseidd-dra y Cymry," ae y mae Hawer o øynwyr yn yr hyn a ddywod ar y mater.- Ysgrif bleserus ydyw eiddo Mr David Samuel ar Edward Richard a'i Fugeilgerddi." Y mae Elphin wedi bod yn tynu darluniau o'r Gwladgarwr" yn ei wahainol agweddau. Yn eu mysg y mae "Cymro Liandain," ar- glwyddyr Eisteddfod; 'Gwilym Wawdlym," gwr sydd wedi bod yn gwisgo llawer cyiner- iad yn ei ddydd "Brochwel Ysgytbroit," cadlywydd y "Panceltic Movement;" Madog Myugfras," a'i folawd i'r Wyddfa; "Edeyrn Dafod Aur" a'r magic lantern; Uthr Ben Dragon," gelyn marwol Gor- sedd y Beirdd, a "Chymro GwylDewi" a'i Saesoneg troeduooth. Yr ydys yn adwaen y personaa uchod, Ec eraill a nodir yn yr ysgrif, ac y mae rhai o honynt yn cy&awn ZBVd? y driniaeth a roddir iddynt. Un o'r damau mwyaf doniol yn yr ysgrif fedrus hon ydyw y desgrifiad o hyut "Utbr Ben Dragon i Ddinas Mawddwy a Llanuwch- llyn, ao yn enwedig y cytigyfarfyddiaa rhwng dinystrydd yr Orsedd i'r Archdder- wydd yn Llangollen, Ond dymunol ydyw cilio o'r dwndwr anorphen am enyd i wraudo Dr Llugwy Owen vn traethu am hen ath- ronwyr gwlad Groeg." Wedi dychwelyd, cawn Un o'r Seti" yn ysgrifenu yn firryf ar Ladd y Prophwydi." Y mae cryn wahan- iaeth mewn barn rhwng y brawd yiua a 11 Rhydderch Haelond, gan gofio, y mae efe yn y "set iawr. Y m-e Etnrys ap Iwan vn ymdrin yn helaeth a'r hyn a elwir ganddo yn Synedigaethau Mr Darlington, ac y mae ei erthygl fel y "rhwyd hono yn cynwys tipyn o bob rhyw beth, Heblaiv Duwinyddiaeth a Llenyddiaeth, ceir ganddo sylwadau ar y "Philosophy of Cooking, ac ymaeynbrydi Mr Darlington ddeall fod. Emrys ap Iwan, yn ystod ei deithiau am- ryfal ar v Cyfandir, wedi gwneyd ei kun yn feistr trwyadl ar y Philosophy of Boxing, ae y mae, i raddau, yn hoffi y gwaith.- Tuhwnt i'r Llei< ydyw testyn detholion o bryddest gan y: Parøh Rhys Hu.ws.. Am ryw reswm ni anfonodd hi 1 Eisteddfod Llandudno, ond bwriada ei cbyhoeddi mewn ffordd arall. Dernyn rhagorol ydyw hwn. Ysgrifena yr hybarch Meiriadog yn ddy- ddorol ar ei Gylch-fywyd," a che-r snerch- iad bychan, pert, gan Dr Kuno Meyer, ar Wlatlgarwch Cenedl y Cymry. Ceir yn y rhifyn ddognau bychain o farddoniaeth ddiweddar, yn y ffurf o englyraon a thodd- eidiau, ac y mae y Qweddiliinn Llenyddol a'r "Gohebiaethau" yn daitieidiau blasus a gwerthfawr.—Gair yn nesaf am y 11 cnmu." Ar y wyneb-ddlen ceir darlun llawn mynegiant o f6d adnabyddus yn em gwlad, -"Y Cipar." Y mae trahausder a gerwmdeb yn argraffedig ar ei wynebpryd S'i lioll os- gedd. Wedi i Mr W, Llewelyn Will ams, S.A., roddi pennod i anu, y Mae yr Athraw J. Morris Jones yn a, n y lhvyfan i roddi tvstiolaeth beUaoh am Orsedd y Beirdd. Yr hyn sydd y. cael ci ddieneidio ganddo y waith hon ydyw y dernyn nwnw a elwir Gweddi yr Orsedd." t* y rhater hwn y ME, a Uthr Ben pro-gon," chwedl Eiphin, i m c&el ei gynOrthwYO ? Llyfibryf Rhydyche. rhyDgddyat ill dau, y! "?eddi" nid y? mwy! DruM o'r be.rdd' Tro gwad ? myn'd a'.i K???' oddi- v „ ?'yth.u yn grRa_d?d mor ?? '??c t—Wed'yn ce:r dan ddar!un o  D. jag kin s, laus Bac. 11-11, meddir, heb fod ifelly,—Mr Peter Roberts, Bettws-yn Ma ler Abergele. Nis gelhr dw.ydhynj air. dano mwy?h.-U.wn dd-rlon o Mrs ?: Jones, BMt' Iwyd, Oonwy.M ysghf fechan vncynwys pe.iUionprydferth o'l gwaith.-Y ??Hen. 0- (M<Eth-yu KiI-gloddio geu- dod Mjnydd Parys, ac yn dwy n allan b^hau newydd ahen.-Pabam yr oedd etoeu cymaiut o gynwysiad i ysgrif fer fel yr Glddo q;mon Llwyd ? —Y mac Mr H. Mor.i? -? yn gwneyd cviuwynas a m drwYei6..ieithiadM rhaorol o HoMer.- Gwych y? yr hanes .m "F?hodhti.id Tref- Mttwe"<TM pervgl ysgT'fn" ?'r ?th roddi gwedd euwadol ar y Cyinni. „Nid bob dydd y mae awdwr !!y?My "M?"'h mor ffodus a chael gwr o ?t!cL.]o Caernar- fon i ysgrifenu erthygl fa:th a manwl i egluro ei gynwys a'i ragoriaethru. Ond y Mae brawdgarwch yn rhin,wedd euraidd. -Y.grif naturiol a desgrififtdol sydd gan Carneddog ar loan Madog." Yr oedd yr hen fardd galluog yuhaeddu C'1el ei gofio fel hyn, ac y mae pob darllenydd Ilengar yn rhwvm o deimlo dan ddyled i Carneddog am ei lafur oariad gyda'r gwaith.-Ceir yn y rhifyn axuryw ddarnau barddonol tlysion gan Tryfanwy. R. Bryan, Bryfdir, &c. Lied an- amserol ydyw testyn y dùn, Y Ddcilen Olaf"—yn nechreu'r Gwanwyn! Da genym ■weled fod y Oolygydd wedi derbyn yr enwau anirenrheidioi tuag at gyhoeddii argraffi*d cyflaVS o weithiau Ialwyn, a'i fod yn or- iaeths gwwyd yr un pethra barddowMth odidog Ulasyn S. Ar y ddalen olaf o'r rhifyn ceir d trlttn o 41 Uthr Ben Dragon,' a phe buasid yn barnu yn unig oddiwrth ei ddyn oddiallan, gallesid ei gatngymeryd am champion light-weight, yn y Philosophy of i'x ng ond, o ran ei ddyn oddioiewn y mae awdwr yr ysgiifau enwog ar Orsedd y Beirdd yn berchen ysbryd caredig a chalou a

PWVLLGOR HEl»D«EIDWAUaL SIR…

I RttEILFFU D YCARBRIAV.I

I .Ilanberis. I

I Cymdeithasfii Rhuthyu. 1

-Y PREGBiTHU.

AGORUD LLYFKUkLL RYOD I YN…

IARDDANCxOSFA. GEFFYLAU GOGLEDD…

Advertising

, Hanrr.. „

I.(juernarton.

Advertising

Family Notices

Advertising

I l'ortiimadog. -- .1

IDYDD MAWRTH.I

--DYDD MERCHKK. I

.. CYFARFOD UN O'R GLOCH.…

I CYFARFOD SAITH O'R GLOCH.

DYDD IAU.