Skip to main content
Hide Articles List

18 articles on this Page

V PRIF- IVEINI I)OG YNNGHAER-DYDD.

News
Cite
Share

V PRIF- IVEINI I)OG YNNGHAER- DYDD. Araeth Galonogol. Pan Ryfodoild Arglwydd Rosebery ar ei ir&eki i v en,farfod nos Wt-uer, yu aglyll Cyngrair RliyddfrydiK. dfibyiiiwya .af gan y cyfnrfod uruthrol gyda banllefsu byddarcl. Canwyd" For he's a jolly good fellow gall dros ddt-iis mil o leisiau. Ar 01 dioleh 11m y derbyuiRd calnnog a roddwyd iddo, a thalu gwarogaeth o glod i'r endeir- ydd, Vr Hird. yr hwn, er nad yn y Senedd, a wnp. wuith lIawer mwy pwysig na'r rban •fwyaf o'- aeiodau Scxieddol, cyfeiriodd yn chwareim at Mr Dayi(I Thomas, A.S., fel un e'r gwrtli^yfelwyr, ac yr oedd yn dda gan- Jdo gvfleidio t niab afradlon" yn ei freichiau. Wrth gyfeirio at y peuderfyniad o yiudaii-i, A oedtl y cyfarfod wedi ei basio, Jywadai oi fod yn ymwrthod a'r boll glod iddo ei hunku, gan fod y rhan mwyaf pwysig o waith y Weinyddiaeth yn disgyn ar t'reill, yu noiiiduol Syr William Harcourt, yrhwti oedd wedi gl&d..el ei ol clodwiw ar gyllid y wlad. "Yr ydvui," Hieddai "yu cyf- arfod ytua lieno ar iites y frwydr ar ba un y rane y ddyruod gyntaf i gael ei rhoi." Dyma'r tro cyntaf iddo ef gael y fraint o siierch y Cvngrair Cenpdlaethol Rhydd- frydig, a da fyddai yn y fan hon ofyn beth ♦edd gwaith ac amcan y Cyngrair. Yr oedd gan y Cyfringyngor i ddewis allan r lu mawr o fesurau pa rai a ddylid ddyfod ger- bron y Senedd-dymor. Owaithpwysig ydyw hwn bob arnwr, onrlm fu erioed mor bwysig ag yn y eyfuod presenol. Cymerai ymdrin ar a jilwsio vr holl fesurau sydd gertron flrnyddau tm-ithion o waith dilfiuo Gwein- yddiaeth pr»*, ac y iiine genym heblaw hyny orbvn hyn bwuc pwysitf avail sydd wedi eyfc)(11, (filu llai na diwygio Ty'r Arglwyddi. Cymerni y pwnc hwu yn unig holl ymdrech a nerth y blaid Ryddfrydol ar ei goveu i «rchfygi.i yr anhawsdt'rau. Rhaid cofio mai ychydig iawn o fesurau o'r dosbarth blaenaf a ellir eu cario mewn un Senedd-dymor, hyd yn nod gan Wvinyddiaeth Doriaidd. Y mae genym i ystyriei a ydym ni i 8dltel yr hawl yn nwylaw yr Arglwyddi i daflu allan bob mesur a ddymunant o eiddo Ty'r .Cyffredin i o'i a ydym ni i blygu ein gyddfauac i basio I 140(i. • 7"y yn twig "g yr ydyiu yo. »icr y bydd i'r Ty Uwchaf gymeradwyo (ar hy" atebai y dorf yn grouh, "NM ydym'?. "Hawdd," inofMai ei Arglwyddiaeth, "ydyw dyweyd nac ydym, ond os nad ydym ni i dalu sylw i oddefgarweh yr Arglwyddi, yna rhaid i ni benderfyuu boddloni ar Benedd- dymor diffrwyth. Dytua sydd yn ei gwneyd hi yn hanfodol angeurheidiol ein bod i ddewis mesurau sydd a gobaith iddyut baeio." Sylwai ei ArglwyMia> th ar y llaweroedd o anhawsderau sydd yn cyfarfod Gweinidogion ei Miwrhydi pan yn dewis yn ft"'60 eu mesurau. Ar ol hvu cydmanii y Prifweinidog an- haw8derau ?wicidvddol y ddwy blaid mewn dull chwarHus <t chof?)yd. Tra yr oedd gan y Rhyddfrydwyr ormud o W!nth i'w wneyd, diBTrwythdr? ocdd prif anh'?wader y blaid Doriaidd. Dywed y TVli"id eu bod hwy am Mfyti i fyny drus hen Mtydti?ttU ein gwlad, Ty yr Ar?V':di, n'r H?w?s Wladol. Nid ydvtu ni fmeiM y Prifweinidog) wedi dweyd I ein bod yn bwiiadu distrywio Ty yr Ar- glwyddi, ond am ei ddiwvgioei waeyd yu allu a fodr gydweithio a Thy'l' C)'ffrediD. Nid y lym chwuith am ddistrywio yr Eglwys Eefydledig, ond yr ydym yn bwriadu syiaud ymaith od iiwnh ddwy eglwys eu goruwcla- afiaeth anghyfinwii. Gyda gltJlwg ar Ddad- gysylltiad, dywodai ei arglwyddiaeth fod ei gredo ef yn syml iawn ar y pwnc. in ei farn ef yr oedd ) Wladwriaeth a'r Eglwys yn ddau beth holl wahanol, ac ar eu peuau en huiiain. Rh lid oddd i sefydliad crefydd. 01, fel pob sefydJiad ttrull, orphwys ar farn y wla d, ac os na wna hyny Did oes iddi sail o I gwbl, Dyua yr unig nthrawiaeth gadarn. Dyna yr athrawiaeth a ddysgid pan symudwyd yr Eglwys Wyddelig. Nid oedd liono (Jud Eglwys gonhadol yri cael chadw i fyuy er uiwyu y ILaiatrtt- A etli Arglwydd Rosubery yn mlaon i siarad j a'r eglwys yu dibyuu ar sefydliai gwladol, fel eglwys huiius-gondemi iedig, &0 i ddangos yn eglur mai Estrones oedd yr Eg- Iwys yn Nghyiuru, a phe bai tyngei yr Eglwys yu Nghymiu yn cael ei adael i gyngor o gynryohiolwyr Cymieig fe gollid yr Eglwys mewlI wythnos. Talodd yr Iarll warogaeth i'r gwasanaeth mawr a wnaeth Mr Aclaud i Gymru. Yr oedd Mr Aclaad, yn ei dyb ef, yn haner Cymro. Siaradai yr Iai ll yn inhellaeh ar y priodol- deb o rami gwaith y Senedd, neu adael i gysjghoivu lieol diin pyuciau ag sydd hyd yn ddiweddar wedi eyiueryd got-tnocl o amser y Senedd Ymherodrol. Nid ydyw materiou Cymreig, Vsgotaidd, a Gwyddelig, ond ychydig o ddyddordeb i djigolion [iloegr, uc it-lly hwy ddylai gael y Ilais penuf yn ye ymdriniaeth am danynt. Gyda phtvue y fusuach fuddwol tertyriudd Ar- glwydd Ros9bery un o'r ureithiau mwyaf dyddorol a draddodwyd er'iI llawer dydd oddiar lwyfan wleidyddoL Siaradodd am awr a hauer i gynulleidta astud a brwd- frydig.

" 1_-HELYNTIOT ' BAFYDD -DAFIS.

AUK YN YNYS MAN AW.

ITAN YN SIVVDDFA ADDISG.I

Advertising

! ARGYFWNG YN FFAINC. I

Advertising

I CLIiRIiaVit w ESLLIBIO.

1895,

NEWTDDION TRAMOR. I

MR GLADSTONE. I

CEISIO DKYLLIO CFRIiTDRFS.

[No title]

I BVR A DYDDAN.

MARWOLAETH ARSWYDUS. I

I COSB PEiJGI LEWIS. I

ILLOSGI "DYN GWELLT" CAXLYNIAD.

CY.vie,UIN MLaENAF.