Skip to main content
Hide Articles List

10 articles on this Page

-.-. .GWELL HWYR NAl HWYRACH.

News
Cite
Share

GWELL HWYR NAl HWYRACH. [GAN CHARLES REA.DE.] ) PENNOD XV [PARBAD]. Y SABBOTH. .g Piti na fnaaach yn y capsl, Mr Fry," fbai H d est Pabain I I, Y caplan newydd. "Wet. both woaetti tf V «' Deffo''d bwyig.d,mi wrantaf. Nis i j oeidwad g lwinc (irwy'r bregeth." »tb dayweuodd efe wrthych 1" Dywedodd at fod yo ein earn." "Oarll pwy 1" "Pawb olionom. Y ceidwad, y swyddog- ion, ac yn enwedig y carcharorion, oblegid ga bJCJ uiewn helbul. Y mae fy Mlnistr yn #ic' iru, ereifod yncashiu eicb pechod,' eb. wyf yn c'<.u p)b uu ohonoch.' J;t > ayih yn fedixl o hyna? Dywedodd si!o: yo csrtl pob un ohouom. Nli d-Jy- wc-odci hyny, beth bynag." E cam, ydyw ef 1 We), dyna beth v -/lii." It At til gwasana^h prydnawn Sul, aeth y t,, i gell Robicso.j. Dadglodd Evans y g ii yu dra !loesm ytb, a biusai wedi jayiicfi I mewn yd'r gw,, puchedig, oui ba isai i'r olaf ei wahatdd. Vc oedd gan y ep 'n iocs byehan yo ei law. I. Yr wyf wedi dwyn ychydig eoaiot i eliwi," ebai'r caplan, 1 rwbi(! eich gwddf; gwa!ais fod y golet wedi ei gtafu." Dim ateb. WDewch chwi adael i mi eich gwe!ed yn 11 ddefnyddio ?" Dim ateb. "Dowoh." Dim ateb. Cymerodd y caplan y bars oddtar y bwrdd, agorodd at, ac seth i fyny at Ribinson, gan roddi ycbydig o'r enaint ar ei wddf. Crynodd y dyn i gyd drosto. OnUodd y caplan ei lygaid arno. Ceisiodd Robinson ei rwyatro i roddi'r enaint. Gaf- aelodd y caplan ya Haw y carcharor yn dyner, ac eto'n gadarn, a rhwbiodd yr olow ar y gwddf. Ni ddywaaoiid Robinson yr no gair. ond crynodd l gyd Ó0st.). •• Dydd d ebai'r c.>pian yo barcnus. Gadawaf y boos i chwi; ac yma y mae Jehydig bamphleduu a ddewisais i chwi. N.d ydynt yn rhui trymaidd; cewch rai ya'ren'in da ynddynt, ac y rue'r yraddidd- An ya rhagorol. Y mae yn nes i nr.tur nag a gnweh mewn llyfrau yn houi petbau mwy. Cawch saer yn aiara l M sacr, a gwas fel gagenakb yu gweith o M un o'r cyfryw. N'd siarad fel Uyir a wreir, a getlwch eu daiiieo. Decbreuwch g>di hwo, 'Cljflog pechod y* miir«'oiaetb Uycid da "Oddiwrth y caphn, syr," ebai Ev&cs wrtb y ceidwad, gan roi ni l iw ar ei hbt. Anwyl Syr,—A fytidwcli chwi mor garedig a hoddi copioreclau yc ichor, yn ndllduol y 1 ai syrd yn trin ar ¡;o>pi earcharorion,—Vr Pt rodd y nodyu yma i H uva chwerthin yn ddycbrynllyd, a ciywedorld nad oedd IQnÔd,) yr un copi. Siornvdignetb ddybryd fr e;.plan ydoadd hya; ac yu ei ofil c^rddui 01 a blaen ar hyd ei yshL U. Tra y cerddai fel hyn, daeth Fry a¡Lin o i;oll catchMcr, ac ymchouodd gwfn dro? ei wyuf. b. "Bth sy'u bod ? "ebsi'r caplan. "Dyma ydyw y uiiiter," ebai F;y, gan ddaf goi cudian cbwa^ u iddo. Y taae oarcharnr wedi gwleyi hyn o'r pampbledau a roldwyd iddo." "S it y gallai waeyd byny ?" edrycbwch y,z, svr. Y una wedi cacuv p:tb c'r griwfil a fwytS, ac yna past- iedd dair nen bedair daien o'r pamph!edau, gan cu tori yn gardiau." (juri beth amy iluniatt a'r llivvian—sat ygiHtii eu cae! Dyna syad yn fy nrysu i yn lia; ond y 1Il" rki o'r carch'jrcrion yea yn gwyfcod mwy rn dwsin o esgobkm." "Yn gwybod mwy o ctdrwg, mae'n debyg, a fedilyiiwth o bjb pctb, pyr. BetL bynas, yr wyt ata gymeiyd y cardian i seiriwact y eare'ear. Ofj na fedr ef giel hyn, w-a gw,i ;itn iieb arall a lwydd -i." GaJawch un cerdyu coch ac or tin gyèa. mi." Pan aeth Fry ai!ian, bu y cgp!axi yc eÓ ycb gydu ch>wreicTwydd ar y carditu7 ac fel dyrj o f utldwl diwyiliodi^ gwelodd fod yna gryn diilent yn y gwaitb. Dyna hwy, y cartUaa hyn yn dwyn llauiati neilldnoi; ond ant y gwuaed y cardi-.u ? Bu hyo ar ieddwl y c.'plan am beth amer; ae wrth dioi an o'r O'r caidian, daeth ar draws y g3iriau "Cyflog pechod yw marwclaeth: Pam- phledyn." Wrth ve)&d byo, cyohyrfodd tyraber y caplan. Yr oedd wedi digio. "Y ereidur anniolcbgar ya tori fy mbamphled- au ebai- Ar hyn daeth y ceidwad i. 'r ae, g?oai weis'nr- 1, Cyroerwcb Rhif 19 all an o'i gell i gaal ei gc,B" i." Wrth glywed y fath arbiad, daeth y carbo ato ei ban. Dygwyd Robinson allan. Yr Y(lych weii bt)d wrthi oto," ebailr eeidwad yn sarng. "Yn awr, dywedvjcii trrthyf lie y cawaoch y paent i wneyd y (|ar!unian hyn ?" Dim ateb. "Onid ydych yn elywed, y creadur rtyfedd." Dim ateb, ond edrychai ar Hawes. Rbowch ef yn y wasgid," ebai Hawea gydr» liw. Cymerodd Hodges a Fry afael yn y creadar, a chymerasant ef ymsith. Aroswcb," ebai Hawes, yn sydyn, y mae ei barchedigaeth yma, ac nid yw yn eyroeradwyo y wasgod." Muesymgrymodd y caplan wrth glywed by D. Rbowch ef yn y eell dywell am bedair awr ar h'igain," ebai Hawes yn ysgomllyd. Ar hyn ocheoeidiodd y lleidr dros y lie, ac yroysgydwodd ei hun o ddwylaw y ,wyrlrl(>ion. Rhywbeth arall yn lie hyny," meddai flan gryon. 4?n 0 b ?awaoch chwi eih tafod, ai do V u Rliyw gosb arall yn lie hynyna," ebai'r creadar tlawd. Gadewch fy rheswm i mi. flfr yJycb wedi lladrata pobpetb arall oddi- Brnai. Er mwyn pobpetb, gadewch i mi cael fy rbeiwm." Ar awgrymiad y ceidwad, aoth y swydd- llgion at y Ileidr. Neidiodd y lIeidr o'n ffordd, ac ymroliai ei lygaid yn ei ben fel pe fcuiiaai yn chwilio am le i ddiacc. Rhutbr- odd y ddau swyddog arno fel own. Yn fcyt acb na dianc, y mao y lleidr yn en eyfaifnd a. chyn i'r un o'r ddau ddychmyga Jtaraw dd y lleidr Hodpes I!yda'i ddwrn thwna ei lygaid, a cbyda'i ben rhoddodd fcwniad ofnadwy i Fry. Yn y cynhwtf dapth yr boll swyddogion l'ir lie, a chodwyd Hodges a Fry i fyny, y iiweddafyn gwaedu nid ycbydig. With weled ei bun wedi ei amgylcbynu fel hyn, Mi ddaugosodd Robinson nn math o wrth. wyue iaj. Gorweddodd ar lawr, a bu raid iddynt ei Rlndo i'r gel1 dywe l. Wrth iddynt ei lii iro yo mlaen, gwelodd y He dt y caplan W7 ceidw -d yn edrych aroo. Ac ebai, Ydycb (bwi yn gweled hyn, y cbwi yn y iftt :idu v Mi ddywedasoch withym y wrn,.d .r blaen eich bod yn ein earn ac Inaw-yr ydych yn sefyll yn ddifraw i idrfcb arr af yn oael fy ngbym^ryd i dwll In Ïm paort01 "r gyfer y gwallfc-ofdy. A ydych yn clywed 'r' II ir wf yo eich clywed," ebai'r caplan JD brndd. In 6, Yr ydych yn ein galw yn frodyr." 11 Do, a gwnaf." Wid, dvrna un o'ch brodyr yo cael ei gywioryd i utfern o Daeo eicb llygad. Af joo yr< ddyo, ond deuaf allan yn fwystfil, Ie y rrrip y llofrudd cowardaidi yna sydd yn eich n,d )0 wybod byvy. DJuÙ oIl a gaiff cietdnr tlawd d'wy tod yn frawd i ebwi Me ldith arncch g gyd^ion a rhag. githvryr Rll,,w,,Ii ld,,uddpg awr yn f vy iddo ato h uai Hawes, gan regi, "mi dygaf i tfatp ei bun." A? hai'r )!eMr, y -hn i yn fv rheei, Ii 6 7 V yu Lp-lio at y nef yn fy (tbyn Bdth, a yw y Iwmp hwn o faw yn credu fod yna Dduw ? Rhaid fod yna utl." A chao syrthio ar ei liniau dywedodd, Os oe, yna Ldaw sydd yn cymeryd trngaredd ar y ihai sydd yn dyoddef, yr wyf ar fy nglioiau yn llefain arno i'ch pnenydio chwi, fel y poenydiweh chwi fi. Boed eich enw i yn gywilydd, eich bywyd yn boen, acn marw yn boenns! Pydred eich croen ar eich cnawd, eich cnawd ar eich esgyrn, eich I esgyrn ar eich corph; ac aed eich enaid yn I Iddryllian ar graig damnedigaeth I Cytcerwch el ymaith," UeffH Hawes, a tl_ wyneb wedi gwynu. 1 L Gyda chryn rwystr y dygasant ei o r ue, ond edrychai y lleidr yo fygytbiol ar y ceidwad. Taiiwyd ef o'r diwedd i'r gell dywell. 11 Ceisia ymdaweln, adyn," ebai Fry, ond teimlai ei guawd yn codi wrth wrando ar y dyn yn gollwng llwon. Erbvn hyn yr oedd y clerigwr wedi cuddio ei wyneb yn ei ddwylaw, a chrynai fel dynes wrth glywed y ddau bechadnr hyn yn arfer lIwon. ?' Mi wnaf y lie yma fel n?rn iddo," ebai Hawes; "oi fydd angan BrDO i fyned i an lis arall." Groddfanodd y caplan. Clywodd y ceidwad ef, a throdd ato," Wel, eyr, yr ydych yn jwolfid nad yw yo ddiolch- gar am i chwi ymyryd rhyngom. Buasai yo well ganddo fod awr neu ddwy yn y wasgoa, a darfod am dani." Oheoeidiodd y caplan. Teimlai ei bon vn cael ei bwysei lawr gan ddrygioni Hawes a Robinson. Y fynyd bono gweioaa mn ofer ydaedd ceisio tyneru y cyntaf tuagat yr olaf. Symudodd ymaith yn araf, ac edrychai Hawes yn wawdlyd arno. Ei fai af ei hun yw hyn am ymyryd S mi," ebai Hawes "yr wyf yn hoffi y dyo yn burion, a dongosais hyny iddo, hyd nes y darfu iddo roddi ei d:wyn ya fy musces i. Yn mhen yr haner awr daeth y caplan yn ° oJ. "Mr Hawes, yr wyf yn dyfod atoch fel deisebwr." Yn wir," ebai H.wes, a gwawd yn ei edrychiad. "Peidiwch a meddwl fy mod yn cefnogi carcharor wrth ofyn i chwi dyueru ccsb Robinson." Am beth ?" Am nas gall ddyoddef y fath oriau mown cell dywell." Ynfydrwydd, syr." "Ai gormod gsfyn i chwi roddi chwe' awr y dydd am bedwar diwrnod, yn bytrach na phedair awr at hugain ar y tro ?" "Nis gwn a yw yn ormod i chwi i'w ofyn. A barnu oddiwrthych chwi, nid oes dim yn ormod genycb; oud y mae yn ormod i mi i'w gsniatau. Y mae y dyn yna wedi enill ei gpsbedigaeth; y mae yn ei gael, ac nid oes genych chwi ddim i'w ddyweyd." Oe, y rnie gofal ei enaid arnaf; a sat y gallaf wneyd lies i'w enaid os y cyll ei reswm?" Ffolineb y mse ei reewm yn berffaith ddyogel, byny sydd ganddo." Peidiwch a tiiarad fel yua. PI;i,liwoh a dyweyd peth na wyddoch. Fuoch cbwi erioad yn y elJ dywell, Mr Hawes; fe fam i; a gallaf eich sicrhau mai lie ofuadwy o galed ydyw. Y mae genyf fi fwy o fanteision na'r dyn tlawd yma. Aethum i i fswn ar fy nghais fy hun, er mwyn cael gwyboi beth oedd yno, a cbymbeliid fi gan y syniad o'r hyn oedd yn iawn. Yr oedd y lie mor ofnudwy fd yr ofnais y collwn fy synwyrau oni bae ty mod yn gallu cymdeithasn a Duw. Yn yr unigedd ofnadwy yna, adroddnis lineiiau o eiddo y beirdd a garaf, megys Hoiiier, V rgi'), Shakespeare, ac ereill. Yua ceisiais feddwl am destyn, a eheisiais gyfan- soddi pregeth; ond yr cedd y mynyrian fel orian, fel oriae. hiriou, a phwysent arnaf fel yr ofoais am fy synwyran. Yo nghanol y I fath dywyllwch Aiphtaidd a'r onigrwydd dyeb tylitlyd, aethum ar fy ngliniau, gweddi- teiralwn fy bun yn aia, a6 yn mhen ycbydig teimlwn fy bnn yn adnewyddu." "Os daetboch cbwi trwy hyn, mi dda? Y'll -a Ao wrth i mi faddw! ?ich bod ?h?i wedi ?yned drwy y yt?-A, a chwith&u yn foneddwr, yu aicr nid yw y gosb yn rby diotn I druseddvvr. Mi glywsoch btsb ddy- wedodil vitbyf E, y ei aflan", "D', do, mi glywais, ac am hyny y g"dri.jai8 arricch i far'dau iddo, y cieadur t'awù. Wyddoch cbwi beth, syr, y mae rhai drygionjs i dosturio yn fwy wrthyct aa'r thai cla; gall y da fyned drwy dreiaitm a phrrfedigaethau a ftias.,ii 1D ddinystr bythol i'r drwg. Mi fuasai yn well genyf welad dyn da yn cael ei daflu i'r gdl dywell yaa na'r pechadur cableddus yna." Tybed ?" ebai'r ceidwad. Y mae gm y gTvr da dwr cadarn bm g\v'r y peehadur am dano. Y mae yn abi i frwydro 8g unigrwydd a thywyllwch •. tywyna goleuni aaweledig ar ei eoaid, a chynhelir ef gan law anweledig. Nid yw tywvllwch yn dywyllwch iddo ef, y mee Haul eyfiawnder yn agos. idio. Yn yr nnigrwydd mwyaf nid yw efa yn uoig y me.e'r ancr" :;on da yn sisial wrth ei ochr. I i;i, pa laodiwn ar hyd glyn eysgod angen, nid ofnaf niwed, otays yr wyt ti gyda mi, dy wialen a'th ffon a'm cysurant.' Nis pftyr y drwg ddim am hyn: iddynt hwy, rhaid bod tywyllwch ac unigrwydd yn rhywbeth of adwy. Satan, nid Daw, yw en cyfail). Cyfyd ysbrydion ec troseddaa^o'u blaen, ac arawydaot fod ar beoau eu hunain. P, th ofnadwy yw can pachadur mawr mewn cell dywell fel yna bydd y He iddo yn llawn dryohiolaethau, ac yn ddigen i ddioraeddu ei raswm. Peidiwch, ddyr, a bod yn rhy galed cosbwch ef fel y., haedda, ond peidiwch a'i ddinystrio oh peidiwch a'i ddinystrio." Safodd y ceidwad drwy'r amser yn fud, ac ebai wrth y caplan, Fe'ra dirmygwvd i gan y dyhiryn o Eaen fy ogweision, a dyna paham y cymetwch chwi ei ochv. Pe medrai, wn i ddim i b'le y buasai yn fy ngyra. Ond y fi yw y trechaf, ac felly rhaid iddo ddioddef hyd nes y bydd iddo syrthio ar fy ngliniau o'm blaeo," a gollyng- odd Iwon erchyil o'i enau. Peidiwch a'i regu, yn arbenig gan ei fod yn dioddef yn awr." Gadewch yn llonydd I mi, syr, a gad- awaf firian ohwi," ebe Hawes yn tfyrnig. Os rhegaf fi ef, gellwch chwi weddio drosto. Ni bydd i mi eich rhwystro. Nos dawch," ae ymaith ig ef. Mi weddiaf fi drosto of-a chwi." (I barhau.)

[No title]

I OES Y DARGANFYDDIADAU.I

[No title]

[No title]

Advertising

9 zaqg ogmrrio. -)

LLYTHYR 0 PARIS.__I

[No title]

MÔRDEITHIO YN Y I DYDDIAU…