Skip to main content
Hide Articles List

25 articles on this Page

,CHWAREUOiN YR: -OESI

News
Cite
Share

CHWAREUOiN YR: OES I A YDYNT YN NIWEIDIOL I GREFYDD ? BARN QWBINIDOAION A I OH ERDD ORION, OONDEMNIO GWNEYD PPOFFESwit- I IAETtl 0 CHWAREU. Yn Nghymdeithasfa y Methouistiaia Calfinaidd a gynbaliwyd rai dyddian. yn ol yn Abeitawe, cafwyd ymure.fod.eth ar y mater cardynylA oes modd denu ein pofcl ieuainc oddi wrth chwareuon ynfyd yr 098 ?" d y byd,ai yLt Dr a sylwodd y bydÓtÍ yn dda ganddo atlu achub yr leuengctyd rlia* yr ynfydrwydd hwn oedd yn myned a'a bryd hwy. A oedd rhyw fodd ea denu hwy yn ol eto ? Ni fedrid yn awr daranu; yr oedd y tadau yn meiru taranu, eithr rha'd oedd i ni geisio dean. Ai nid oedd bosibl gwneyd rbywbath mwy offeithiol gyda'r Ys,ol Sul i gyraedd yr amcan ? Yr oodd yr Ysgol Sab- bothal wedi colli llawer o'i dylanwad o'r Esih y bu yn NgorHewia Morganwg. Beio byn M arall yn y trefniadau a wnai Hawer o'r bobl grefyddol, a gwneyd dim. Dau b.apyr ya ut,;g a ddaethai i'w law ef u'r Deaeudir yn yrarholiid.a thri ar hugsin o'r Gosjlrld. Yr oedd dynion yn yr eglwysi yn dra anwybodus, yn rhy anwybodus mewn Cymraeg i ddeall yr efeDgyl fel y pre- gethir hi iddynt, a'r rhai hyny ya Gymry heb wyb,i dim Saesneg. Yr oedd yn awyddus am gael o hyd i ryw lwybv i ddonu y bobl ieuainc i weithio yn hytraah na chwareu yn ynfyd. Parch E. Thomas a ddywedodd fod yr egin aydd ynjtyfu yn yr oes honyn awgryrau b Ih fyo?l y c beth fydd y cnwd yn yr oas nesaf. JAbai o'r pethau niweidiol, yn ei farn ef, oedd y chantio, op-ra, operetta, requiem, intcrludiau, a fashion plays. Nid oedd ganddo enwau Cymreig aiQjnt. Ni fu golwg fwy difrifol ar grefydd ysbrydol er dyddiau Harri VIII. Yr cedd defodau, chwareuon, a chyfeiliorn- aaau yn byewth ei bywyd hi. Y Parch Joseph Evans, Abeitawe, a an Ogai iddyot wneyd psb ymdrech i ledaann tlenyddiaeth bur yn nays,? yr ieuenctyd. Taeddid hwy felly i astudio pynciau, fel llysieuaeth. Yr oedd lleuyddiaeth anmhur y dyddiau hyn yn felldith i bobl ieuainc, a dyient roddi rhywbath iddynt a gymerai feddiant o'u meddyliau ac a gynyrchai eg- IIÏon nehel. Y Parch W ro. Williams Abartawe, a gyf- eitiodd at yr awydd mawr am chwareu y bel droed sydd yn my? y bobt ieaaiac. Yr oedd miloadd yn ymgyouil i weled yr ym. drechfeydd, ac ni wyddent pwy oedd yr offeiriad 111 phwy oedd y crydd, pwy oedd yn dduwinl a phwy nid oadd. Yr oedd mi!oedc[ o bobl ismiuc yn meddwl am ddim ond am chwareu'y bel droed. Dywedid fod y chwareu yn yraarferiad corphorol; ond paham yr oedd llafurwyr, sairi, a chrefftwyr eraill yn ymddifvru ynddyut? Ni siaradai y dynion ieuainc ar y Sall am ddirn OLd y chwareuon hvn.il ao am yr ynidrechfa (Hi. weddaf a'r nesat. Feily yr oedd yn Aber- tawe. At: yr oedd "ga.nblio" yn cad ei gario yn mlaon yn nglyn a'r chwarou, a dyma ddinystr eio.pabl ieaaine. Gw&sgai ernynt i weddio am help o'r nefoedd dye a yr twig ffordd i gael g-wared o'r drwg. Y Parch Griffith Eliis, Bootle, a ddywed- odd nad oedo efe ya credu fod unrhyw ni- w.1d mewn cbwireu pfii droed a cricket. Yr oaddynt yo chwareuon campus fel ymarfer- iad cyhoeddus, ond y drw^ vdoeid fod "gacnblio" yn cymeryd lie. Dyua fel yr oedd yn Lerpwl, a diaa fod yr hyn a ddy- wedortd Ir W Lams yn wir am Aberhwe. Dr Harries, Chicago, A-uerici, H gyfeiriodd at y gwaith da a wnsid gan y bobl ieuainc yn g\ Diolchodd Dr Sauoders iddynt am I 'ddat?n eu syn'adut, a thjrfymdd yr ym- ddv?dm. PAPUPv EGLWYEIG AR Y CWESTIWJST. I With gvfeirio at y drafodaeth uchod sjlwa y Western MailYn ol y Parch Ezekiel Thomas, ''ni bu erioed olygwedd fwy difrifol ar grefydd yn Nghymru or dyddian Harri VIII." Mae hyn, wrth gwra, yn bar drist a brawychas, ond pia wneir ymcliwiliad parthed yr achos o'r cwynfan a'aethuahwn canfyddwn fod y Parch Ezikiel Thomas yn cyfeirio at waith y genhsdlaeth ddrygionus hon yn ydiostwng at gorganau, caGtawdnn.ciin chwareaaoth.a chwareuon o'r Croeshoeiiad." Ni chlywsom fod y Croes- hoeiiad wedi ei chwareu yD un man yn Nghyraru yn ddiwecldar—yn wir, dim yu nes i'r Dywysogaoth nns; Oberamtaergau ond nid yw hyay ond dibwyg o'i gydmaru 4 diftifweh y ffaith fod crefyddwyr y dyddiau presenol wedi jaaollwng i ymwneyd a "chorga'nau, cant iwd:u,a chin-chwareuaett- au." Pfin y ge\!ir diraad fod dynion sydd yn byw yn y bedwaredd gantif-ar-bymtheg yn ga'.lu eistedd yn dawel tta yr oend y Parch Ezekiel Thomas yn rhoddi datgan. lid i'r fath ebychiadau gw^geow. Ar y goreu nid yw y Methodistiuid ond yn hidlo gwy- bedyn a llyngcu carasl. Pe buasai i'r cyf- undeb ystyried ya ddifrif il y "cyaaddud erchyll";a ddygodd "Siluriad" yn orbyn y Methodistiaid, buasai hyny yn fwy unol &'r syniad cyhoeddua ar gyfaddasder pathau. Mewn atebiad i gylchlythvr a anfonasom yn gofyn barn arweinwyr ein cenedl ar y pwnc, "Chwareuon yr oes: a ydynt yn niweidiol i grefydd cin glad 1" derbyoiasom yr atebion a ganlyn ANWYL SYR,-Yr wyf yn dal argyhoedd iad cryf a dwtn parthed ehwarenon poblog- aidd yr oes. Y mae eu dylanwad ar ysbryd yr oes yn niwe diol iawn ac anffufrinl i grefyddoldeb teimlad yn y rhii s, dd yn cymeiyd rhan ynddynt. Yr wyf fi wodi traet'nu fy mam yu y cyfoiriad hwa yn bur gtoew o'r blaen ar dudalontu e n cyhoedd- iad onwidol, y Grcil, rhyw bodair blynedd yn of, hc lietyd, tua'r un pryd yo ngbyn- adiadd cvfarfod chwa:tjr Cymaufa Bidydd wyr sir Oaf-rnarroD. N d ydwyf wedi cael rhtswm nac achos i n 'wid a chymejuro dim ar fy marn na'm trasthiad o hooi o'r pryd hwnw hyd yn awr, ond yn hytrach i'r gwith- wyneb. Y mae y drwg ar ei r,yoyctd, YII nsillduol y chwareu creulon ac RmfaileiddlOl y (oJtba/l. Nis gwn am chwareu yo tueddu yn fwy at d<l»dblyi>u y nwydau creulon ao anifeiliol na'r chwareu hwn. Y mae hefyd yn chwareu sydd yn enbydu bywyd y chwareuwyr. O'r braidd y g»iliir edrych drcs bitpyr ueaydu un diwrcod heb ddyfod ar draws hanea marwolavth drwy y chwareu hwn. Kt', dyma y chwateu sydd y dydd'an hyn yn llvryr lvn:u bryd dytiion ieuainc ein fwlad; acy''?eb.)bwythnosfi)oeddo antian yn cae! eu gwario arn). Peth ihwydi lawu ydy^ cymeryd 250p ar bryd- nawnSidwrn trcf weddol boblog fel fees oddi wrth ed ychw r, Ac yn mlilith yr udryoliwyr hyn y ceir crafvddwyr bron .mor ami a rh i dibroffes. Nid yn unig catiata pn;lf 'swyr crefyclilol, i>, a swyddog- ion ein hngHvyfi i'w piant gymeryd rtian ya y chwareu, nd de i lnt i'r ma,s chwareu i'w cetnogi A''J p'esetioldeb a'u cyreeradwyaeth. Moutrais y.. Nghyoadkdd yr Amwythig ag awf?vyrou 3' ga' hi CYnllrDi,) moddion er rhoi ir y venilit ytniygrol ton fod yn un am an tei!wi|> i'r und ;b a'f (,y<iwo:.thl'edi' yr (lJl1,p,nir ato rllwng y gwabanol onwadau efen^yiaidd yn NI?hymru. Dylid, yn ddiau, wneyd rhywbet j, a hyny yn ddiymaros, er ihwj stro em '(w) ,1 i litb o eto yn 01 i'r hen farbareiddlw h o'r hwn y codwyd hi drwy bregathu nrif'gywidd a nerthol y tidari.- Ydwyf, yr eid<l':ub yn fifyddlou, Cofnmawr. A. J. PARRY. SYB,—Ofer ho'lol fyddai haera fod y W;,riU3Q by cr!ckct a football, yaddynt eu hnnain yn bechodau. Ymarferiadau corphorol iachus ydynt. Oad y mae y modd v dygir hwy yo mlaen y blynyddoedd hyn yu arwain i ganlyniadau gofidus. Y mae chwarflu yn cael ei wneyd yn fusnes bywyd. N'd digon ydyw chwareu er WWYD 11 ym- arrer," neu ya wir er mwyn difyrweh. R!.t\id cael cydymgais yu ngwydd miloedd, a dyrchafu y chwareu dau yr amgylchiadau hyn i fod yn profusion. Treulir yn y modd hwn symiau mawrion o arian ac amser yn unig er mwyn edrych ar eraill yn chwareu. Ac i'r rhai hyn yn fynych nid chwareu yw y chwaren, ond yo bytrach busaes. Rhodder i'r pathau hyn eu lie fel difyrion. Chwareued y neb y mae osdran ac awgylchiadau yn gwneuthur chwareu yn beth gweddus iddynt; a rhodder heibio y gwastraff arswydus ar arian ac amser; ae ar ddoniau htfyd v gellir yn hawdd eu troi i amcanion rfcagorach. Pe gwneid hyn gelird gobeitmo befyd am altalfa ar y cbwareu damwaia sydd yn cael ei achlysuro gan y cydymgais afhehus Byddynawryncytnerydlle. An- hawdd ydyw dirnad ehangder a dyfndery drwg sydd yn myned dan yr eaw betting, a'r drygau eraill sydd yn codi ohono. Tra y maa yn bsryglus ymosod ar ddifyr iony rhai ydyntynddynt eu bunain yn gwbl ddiniwed, y mae atngylchiadan y dyddiau presenol yo galw yn ueh-l arnom i ddysgu tod i ddifyrion eu' terfynau, a bod cenedl sydd yn elt gwthio y tu hwnt i'r terfynau- býlJY yn eu gwneuthur yn niwed. Hanfcd Cristionogaeth ydyw-nid hnnan-foddhad, und hanan-abarth.- Y r eiddoch yn gywir, Bootle. GRIFFITH ELLIS. Syit.-Oredaf mai da y gwuaethoch yn galw at bwnc y chwareuon. Deallaf nad ydych yn golygu y chwareuon a gyfrifir yn gyffredinol yn anghrefyddol, ond y rhai a yatyrir yn ddiniwed, a'r rhai y cymer nifer fawr o aelodan ein heglwysi ran ynddynt, megis y football a'r cricket. Cradaf nad oes dim o'i le ya y chwareuon yma yoddyot eu hunain, ao y gall ychydig fod yn fuddiol i ddynion ieuainc nad ydynt yn cael fawr o ymarferiad corphorol. Y drwg yw fod cynifer wedi meddwi ar y pethau hyn, fel y maent yn myned â'u holl feddwl a rhan fawr o'u hamser gwerthfawr. A phan eir i'r tir hwnw maent yn aicr o fod yn niweid- iol iawn i grefydd ac i gynydd a defnyddiol- úeb mewn cylchoedd eraill. Bum yn nghymdeithaa gwr ieuanc yn ddiweddar ag y tuimlwn fod llawor o bethau dymunol yn- ddo, ond yr oedd un peth diffygiol iddo a barai i mi ddifhsu ar ei gwmni a gresynu drosto. Y chwareuon oedd ei holl siarad. Yr oedd yo amlwg fod hyn wedi llyncu ei holl feddwl yn gyfaogwbl. Gallesid meddwl mai i chwareu y daeth i'r byd, ac nad oedd amcan uwch na hyny i'w fodolaeth. Ofowyf fod cannoedd o rai cyffelyb iddo yn ein gwlad. Oi ceiir pothau yn mlaen yn y dull pressnol, bydd y niwsd i grefydd yn aruthrol. Dygir rhyw chwareuon i gyfarfod- ydd cystadleuol a chyogherddau er ceisio dynwared y chwareudy. Ryderaf y daw tro ar bethau yn fuar.. Mae yn bryd i'r wasg ddyfod allan ya gryf, ac i'r pwlpud -ddytehafu ei lais fel udgorn yn erbyn yr eithafion sydd yn peryglu cymeriad ere fyddol ein gwlad,—Yr eiddoch. Amlwch. T. ETAJTS, MR GOL.,—Fy atebiad i'ch gofyniad uchod yw, Ydynt yn niwoidiol iawn, yn 01 fel y dygir hwy yn mlaen yn bresenol. Yr wyf yn ateb fel yna am y credaf fod y chwareuon (1) yn arwain i bethau gwaeth na hwy eu hanain, megis gamblo, ymladd, &e.; (2) am eu'bod yn cael eu cario i ehhfioo, BJ yn cael eu gwneyd yn amcan ynddynt eu hunaiu, ac yn brif nod bywyd ain dynion ieuainc (3) am yr ymgymerir 9 hwy yn bJnaf nid er mwyn ymarteriadau corfforol, ond er mwyn gorchfygu y naill y Hall, ac nid oas dadl nad yw y cydymgais a'r ysbryd cystadleuol a berthyn iddyut yn cario y chwareuwyr ya ami i bellderau peryglus. Eto, ni olygif wrtb ddweyd byn fod y chwareuon ynddynt eu hunain yn niweidiol. fnit, y maent yn ymarferiadau corfforol mor lajiorol fel y gallant, ond rhoddi iddynt eu lie priodol, fod yn foddion llunieiddiad eorff a bywiogiad me idwl. A sicr yw y talai yn dda hyd yn nod i ambell weioidog llwfr, di- fywyd, a phruddaidd ei yabryd, pe yn d'iig'on dynol ac eangfrydig ei ysbryd i chwareu mwy a phendrymu llai; taflai hyny fireinder hoenua i'w gorflf ac aspri newydd a chyfreithlon i'w ysbryd a brofai yn fantais iddo fel pregethwr. Bron na ddywedwn y byddai mwy o reswm a chrefydd yc ngwaith ein gweinictog- ion ar adeg cyfarfod chwart»rol neu fisol yn ymgynull at eu gilydd am haner awr o amser cyn yr oedfa i cbwareu, nag sydd yn eu gwaith yn rhy fyoych yn bresencl va ym, gynull at en gilydd i ysmocio. Yn sicr hefyd rhaid i'r pwlpud ya Nghymru newid ei berthynas fi'r tobacco, ac ond gwneyd hyny bydd ganddo fwy o tiawl ac awdurdod i goodemnio y chwareuon,—Yr eiddoch yn gywir, Blaenau Ffestiniog. W. PARI Huws. ANWYL SYR,-Tybiaf fod eich cwestiwn y" cynwya dwy agwedd-Yr un a fyno &5 adloniant corffoipl ac a'r un feddyliol, Nid wyf yn proffesu gwybid rbyw lawer am y flaenaf, ond nis gallaf waled fod gwrol- gampau yn niweidiol i foeBoldeb cenedl o angenrhaid, nea ynddynt eu hunain, ond fod drwg yn dyfod i fewn yn y cysylltiadau sydd yn nglyn â rhai o honynt oleiaf. Y mae chwareu y bêl droed, yu ei dadblygiai diweddar, yn ymddangosi mi fel ly, a- nil gWldh pleserus yn fynych yw dyfod i gyff- yrddiad a llawer o'r brodyr sydd a'a bryd mor ilwyr ami; ar yr ochr arall, yr wyf wedi sylwi fod chwareuwyr crichtt, am ryw rea- ymau neu gilydd, yn lIawer boneddigeidd- iach a rhagorach eu hymarweddiad na'r rbai blaenorol. Tra nad wyf ya credu fod unrhyw un a ddygwyri i fyny yn awyrgylch foesol a chief- yddol Cymru, yn debyg o gefnogi y gr pirohedig na "êt wrthwyrjebiad i chwareu y campfku hyn a'o cyffelyb ar y Sabbotli; y mao, yo sicr, lawer o honom na ant i eithaf- i)u -gwrthgyferhyliot y boneddwr a noda ddyganiaeth (chanting), oantodau, P^arai, oparettao, &:■> fel rhat o brif ddrygau yr oel. Nis gallddyfalu ar ba dir y condemnir y flaenaf.am y rhe'yw.y mae cantodait a chac- todau, CpB: ib ac opara i, ac os y condeio- Diry ddygan a'r gantawd, paham lai hefyd na wneir yr anthem a'r dda, y cymanfaoedd c 11111, a cherddoriaeth yn hollol ? Yo nglyn a pherfformiadau o'r opora, b.y. mown chvtareudai, y mae cryn lawer i'w ddweyd o da y gwrthwynebwyr, gan y daw y cysylltiadau "i fewn yma eto; nis gallwn gau ein llygaid ilr ffaith fod awyrgylch fossol ein min chwareudai, chymeriadau isel llawer o'u mynychwyr, yn gyfryw ag nas gaMunt uffeithio yn ddaionus ar fecbgyn a morched ieuainc dibrrfiid yn ffyrdd y byd. Yn yr hjvrli-bwrli p,esenol mewn cyeylltiad i pher- fformiad diweddar rhai operau Cyu.raig, rhaid i mi ddatgan fy marn fod cryn dipyu offoledd wedi ei ddwayd a'i yssrrifenu o'r ddau du; ond oredwyf mai nid trwy fyaed i eithafion y gwna ein blaenoriaid crefyddol wasanaethu oreu yr achos sydd yu ddiau yn agos at ein caloniti, ond drwy gymeryd sylw o dueidie.dau ye oes a'u cyfarfod drwy foddion doeth. Pe y cefoogid cerddoria^th yn y cysegr mowa yabryd hael yn lleei phrin oddef, a phe, er eaiampl, y ceid datganiadau teilwng o weithiau teilwng yn ein haddoldai, mewn ffurf o wasanaeth crefyddol, & yn achlysurol. teimlaf yn gryf na fyddai yr ieusnctyd mo. ohwatiog i fyned i wrando y soindorf ar y Sui, nae i fyned i'r chwareudy yn yr wythnoa. Rhaid daohreu gartref hefyd, a chofio am gys mdeb; ni wiw collfacnu cantodau, a j gwzaildo ya ddigon boddas ar ganeuon iehnel yn ein capalau, na chonderanio myn'd i'r chwareudy, tra ar yr un-pryd yn c iniatau afreolaidd-dra yn ein tai o addoliad 1: mewn cysylltiad I chyngherddau, eisteddfod- au, a ohyfarfodydd eraiU. Q" oddethl mewo unrhyw chwareudy trefnus, Mewn erthyg a ymddangnsodd yn y Cerddor ar 11 Gyng- herdd a'r capel," triniwyd y rhan yma o'r cwestiwu mown dull cyfliwnaoh nag a ellir yma, ond gallaf godi o honi y dyfyniadl canlynol Y mae yn angenrheiol i arwein- wyr y dydd, os am barhau yn arweinwyr, i gydnabod y fiititli fud yn rhaid i ieuengctyd yr oes sydd yn codi wrth adloniant corfforol ya gystal a meddyliol, ac mai dyladswydd yr eglwysi yw byrwyddo y cyfryw, ond fod iddynt gyda'u hyrwyddo eu rheoleiddio hefyd."i eiddoch yn gywir, D. EMLYN EVANS. FONEDDIGION.-Nid wyf yn cyfrif fod chwareu ynddo ei hun o angenrheidrwydd yn niweidiol. Yn hytrach, cydoabyddaf yo rhwydd foa mathiu n chwareuon diberygl ag ydynt yn ymarferiadau iachus i gorph a meddwl; ac y mae y rhai hyny, mewn amgylchiadau priodol ac i fesur eymedro!, yn gwbl gymeradwy. Eithr nid hyn yw y cwestiwn—yr ydych yn gofyn am chwareuon yr oes: a ydynt yn niweidiol ? Cbwi a'm dygwch feUy wYDeb yn wyneb a sefyllfa ag nas gillaf amgen na theimlo ei bod yn un dra difrifol. Chwareuon yr oes! Chwar- euon y dyddiau hya fel y maent—fel y maent, rai o honynt, yn gosod y chwareu- wyr yn ddiachos mewn perygl bywyd; fel y maent wedi enill y fath ddylanwad eithafol yn y wlad nes bod rhan luosog o'r boblog- aeth yo amlwg yn rhoddi y lie penaf iddynt mewn meddwl ac ymddyddan Sul a gwyl, a gwaith," gyda chyfran afresymol o'u haroser a'u hariaa; ac fel y maent yn rhoddi achlysur a chefnogaeth i gyogwystlo, ao fally yn agor llifddoran dinystr yn mhob yityr Yr wyf yn ddwfn argyhoediedig fod y yhuddiadan arswydus hyn, yn erbyn chwareuon yroes, oil yo wir; ac am hyny eu bod yn llwyr ac hollol niweidiol i grefydd yn y wlad. Nis gallaf lai naledry(-h ar chwareuon yr oes fel arwyddion nad yw awdurdod a gallu gwir grefydd yn y tir yr hyn y dyient fod, a'u bod yn dyfod, gyda byny, yn achosion niweidian pellach. Bn i'n tadau bregethu a gweddio a byw pethau o'r un dras allan o'r wlad, yn eu dyddiau bwynt. Yo mha ley buom ni ? Yr Arglwydd Mr a drugarhao wrthym fel gwlad, cyn ein myned yn rhy bell !-Yr eiddocli yn gywir, Caerlleon. W. H. EVANS. FONEDDIGION, M" cylchlythyr ar- graphedig y d?rfa i chw fy f?yf""i, "Y'hyr ar- g ef, gan fy ffladru trwy fynegi eich dymuniad am fy atebiad iddo, yn dargrybwyll digon o fater i lenwi colofnau lawer o'r Genedl; ond, yr wyf yn teimb fy hun o dan orfod i ysgritenu llythyr byr ar y pwnc," ya ol eicb cais. Yr byn a'm synodd ac a'm eyfrdanodd, wrth ddarllen y cylchlythyr a gynwysai y cai's uchod, ydoedd yr haeriid beiddgar, gwynebgaled, rhyfygua, trahaus, cildyn, yatyfnig, drygnaws, rhagfarnllyd, gwrth- Gristionogol, a niweidiol, a wnaed gan y gwr rarchedig adnabyddns, E. Thomai, o Abertiwe, ya ystod didl dyddorol,-dadl a fydd yn llesol, er gwaethaf rhagfarn y "Parebedigion" o'r nn ysgol a'r Mr Ezikiel Thomas bwo,-a dadl a achlysur- wyd gan rai sylwadau gan gadeirydd Oyn- hadleld Methodistiaid Daheubartli Cymru (y Parch Dr Saunders), a gynhaliwyd yn ddiweddar ya Nghaerdydd,—yn cynwys un eylw i'r parwyl fud yr Ysgolion Sul Cym- reig yn awr yn hepian, ac y dyient gati eu dihano trwy ymdrechion difeft ar ran' y gweinidogion. Mewn atebiad i sylwadau Dr Siundars,-y rhai a ystyriaf ya llawer mwy culfarn nag a aliesid ddisgwyl oddi- wrtho ef yn anad lIeb o awdurdodai»'r Hen Gorph,yr hyn y riyngwyd bodd y Parchedig Ezakiel Thomas ei wneyd, yry gyrnysg ft haeriadau disail eraill, ydoedd dynodi, fel pechodau mwyaf damniol yr oes baganaidd hon, vr arferiad adferedig o gorganu {chanting), datganu cantodau ( cantatas), chwedlalawon (nperattas), Dat- ganeuon y Di iddefaint (Patsion Plays), &c. Nid llai diaail a rhagfarnllyd oed.i cam. gybuddiadau'r Parchedigion Joseph Evans a William Williams, a hwythau hefyd o Aber- tawe, yn nghylch "ilenyddiaeth lygredig yr oes," y "nwyd" gynyddol am chwareu ptM droed," &c. Llawer mwy doethlawn a Christionogol oedd gwaith y Parch Griffith Ellis, M A., Bootle, yn dyrcbu'r "cbwareu- on (games) a gondemnid mor ddiarbfd, ac yn eu cymhell fei "ymarferion corphorol ardderchog," gan ychwanegu ei farn mai yr unig ddtwg yn nglyn A'r chwareuon byriy, yr unig bechod ag y dyient oil ymladd ft'u holl nerfch yn ei erbyn,—ydoedd yr hap- chwareu am atian (#ambliny)c)edd ar gynydd ond nid, mewn un modd, yn rhan na chyf. ran o'r chwareuon eu hunain, mwy nag y mae rhagrith yn than na ohyfraa o grefydd I bur, I Ceedaf mai dyna'r gwiriouedd. Ond, pj fodd y gellir disgwyl i "wein'dogion" edrych ar y gwirionedd o'r cyfeiriad cywir, a chysegru 611 doniau "'11 galluoedd i ymladd yn erbyn "hapchwareuon am arian," a hwythau yn cael eu hadnabod (gyda rhai eithriadan gogoneddns) fel y dJsbartu mwyaf blaent'.aw yn Nghymru, er's blynyddoedd bellacb, am roddi mewn gweithrediad y penaf o holl bechodau'r byd, canys "gwreiddyn pob drwg yw ariangarweh 1" Prif angen yr oes ydyw mwy o ryddfryd- igrwydd dynol, rhasymol, ae iaehuslawn, a l ai o ariangarvfeh a rhagfarn, ar ran y gweiuidogion," ydynt, trwy eu bydol- rwydd, csnfigen, ac eiddigedd, yn etroo- eiddio Athrylith Cymru oddiwrthynt hwy en hnnain a'ti "hachosion." Gan i chwi ofyn fy marn, wale hi, serch gwybod ohonwyf y cyst i mi gael fy ystyr- ied yn waetn nag ysgymmun I Caernarfon. LLEW LLWYFO.

I MASNAOHWR 0 GAER-INARFON…

IAGOR PEN DYN A/I WELLA.

IPORTHMADOG.

LLANGEFNI. I

I_NANT CONWY.I

MAENDY, MORGANWG.____I

MANCEINION.-__I

Advertising

EUOG AI -DIEUOG?

Advertising

Advertising

I BETHESDA.

.-COLWYN.I

-NAZA.RETH. LfiANLLYFNI.

I___- - PWLLHELI. I

CAERLLEON.I

-DYFFRYN NANTLLE.I

LLANBEKIS.

FFESTINIOG.

ICAERNARFON.

i CAERGYBI.!

---::: " GWRTHD-illillrl-kT)…

EISTEDDFOD GERDDOROL CAERGYBI.

Family Notices