Skip to main content
Hide Articles List

13 articles on this Page

1" Y GENINEN,"-I

News
Cite
Share

1 Y GENINEN," I I CYLCHGRAWN CHWAETESOL CENEDL- AETHOL. I [GAS Y PARCH OWES JOSBS, F.S.A., LiisnvDso. ] I 1 Dyms y eyflyfr cyntaf o "gylcbgrawnchwartrol cencdlfteihot" newidi; a bjderwn y rhydd ein oeuedl grocsaw teilwng iddo, fel na byddo y oyn- ygiad yma j n fetbiant, fel y bu Uawer uu o'r blaen. Cof genym am gychwyniad y Srython, a llawer decbreunoa dilyadan a fwynhaaom wrth ddarllen rhai o'r ortbyglaudjddorol ayjiddangoseutynddo o rifjn i rifyn; ec yn wir,wrth sylwi ar y modd yt ymwthwi lt gymeraiwyaeth llea-gaiwyr Gymreig yn gyffo(litol, daroganem iddo Mr ccs, i fod yn ystoria wejthfawr o geinion llenyddiaeth Cymreig. Ond och! Bu ellwyddiaut yn achlyaur o'i fetbiant ati tirauo; cants, wrth weled cynydd pryeur ei boblogrwydd, moddyliodd oyboeddwr anturiaethus arall y gallusat ddwyu cyhoeddiad arall allan o gyfleljb dci;*ji i'r Drython, heb fod yu golledwr; a'r caolyniad fu, dwyn allan ddau gyflyfr o Golud yr Oes, ao y mae y rhlAi hyny, fel cyfrolau o'r Srython a gyhoeddwyd, yn cael eu gwerthfawrogi can eu p<:rchenogion yn fawr; ond fel y madwl faelfa mewn ui pent:ef, drwy ranu yr yehydig fuanes geid yuo, yn ei wneyd yn aunigonol i gynal dau deulu, tra y liuasii yn gweini cynhalit-eth gysuiu3 i un teilliu: felly, pan ddaeth y ddau gyhoeddiad crybwylledig i ranu Mn-garwyr y DywvEogattb, gwelwyd y fuan nad oedd digon o ddei byuwyr i'r naili na'r llall i'w cadw rtiag trano. Hyderwn yn fawr y gadewir i'r Oeniiten chwareu teg i feithrin chwaeth at lenyddiaeth genedlaethol, heo fod troed unrbyw with- jmgeisydd txaehwantus yn ei hysigo. Y usae y cjflyfrhwn yn eynwys amrywiaeth o gyfatssoddiadini, mewn thyddiaitb a barddoniaetb, cymhwys i gybrbd chwaet i amrywiol y darlien- wyr, ae i we nyddu addysg ddif;rusa buddiol. Yn nosbaith ei ^rddoni»«tU dymunam alw sylw ar- benig at awdl r»gorol Elis Wyn o Wyrfai ar Ieuenctid" ir Haul yn Baentinr Anian," can Dewl Wyn o Es3.vllt; Molawd Cantref y Gwaslod," gan Hywel Tudur; It N ebachodon. isor yu port filaswe-ilt," gtn Brynfab; pryddeat, ar "FuddugoJhctily Cffoes,"t;an G. Glanftrwd; "Y Oariad Dwyfol," gsn y Parch G. H. Humphreys, New York; "Ithyfeigyreh Owen Gwynedd yn erbyn.U,r,i 11., yn y flwyddyn 1157," gan Gutyn Pddain; "Cweg," gun Hy Hel Tudur. Dyua ddysglaid fras i'r sawl ydyut yn h ff o farddon- iaeth, heblaw amryw ddarnau byrion dyddorol. Yn mi S3 y eyfunsoddiadau rhyddiaithol, cawn raf o deiIyngdoct nchel, megys yr un ar Chwaeth a BeirniadastJi," gaa Cynfaen; "Hones tiflon- ydd," gan Willllim Jones (Bledd/n); "Arthur James Johnes, Yf;W. gait Mr Richard Williams,F.K.H.S.; "Ein Dillygioa Cenedlaothol," gm Pewi L-;cka," gan Vulcan, at Patch W, Ryle Davlea; "Gseledigaeth yr Orsadd. fainc," gan y Parch Owen Davies; "Bywydao Athrylitb Owain Alaw," gan D. Emlyn Evans; "y Cymro," gan y Parch Herber Eva.cs; 11 1 Bsibl, y Pulpud a'r Eisteddlodau," gan y Parch W. Powell; Beirld a Barddoniaetb," gan Mr W. Foalkes; 11 lihal o Wedd-nodau y Genedl Gyrarsig." gsa y lVrth Lejis Probert; "Ein Cymeriod fcl Uenedl yn ei berthynos a Diwylliant Meddyliol," gan y Parch Isbmael Evans; Barddonicieth a Beirniadaeth," gan y Parch G. Tecwyn Pttrry; "Cexddoriseth Gynulleidfaol," gau Alaw Ddu, ac amryw eithyglau rhagorol ereill, ar destynau dyddorol, a oban awdwyr galluog, y rbai nis msddwn ofod yma i'w nodi bob ya uu. Ni tbybtwm ya gyahwys ymgymaryd a beirniadu yr un o'r ysgrifaa a wnant i fyny y cyflyfr hwn; ond yn liytrach roddi o flaen ddar. llenwyr y Gtwrfifrestr o destynau thai ohonynt, ac enwau eu bawdwy.% fel y g' elo y rbai nadoeddynt yn daibyu y Genintn y fath gyfoeth o addysg (uddiol a difyrus a allasent ei gaol yn ystod y flwyddyn alii lai na chiinioj yr wythim; a hydcrwn y bydd i hyn o sylw fod yn foddion i beri i lawer o leohgyn Oymru anion eu honwau i'r eyhoeddwyr fel derbynwyr o'r cyhoeddiad cenedlaethtl hwn ay flwyddyn ddyfodol. Y mae yn uaywenyaa genym ganioa, oaai wrta raglen y lyhoeddiad am y flwydayn ddyfodol, fod amry If o'n cewri llenyddol wedi addaw ysgrifenu ar faterion o'r dyddordeb mwyaf i l'i fel cenedl. Testyn dall, a agoiir yn rhifyn Tonawi- nrs! gan brif-tarid enwog, ydyw, "Bisrddoniaeth a Oherdd- oriieth: pa un a fu so y pyddfwyat llesol ddi- wylliant meddyliol a moesol," i'r hwn yr atebir yn y ihifyn dilyaol, gan awdwr o'r enwogtwydd" mwyaf. Yn ychwanegol at ertbyglau, &a., 0 ncdwedd lenyddol, oddi wttb niter fawr o brif leuorion y genedl, yr "dys wedi trefnu ar fod i wyr galluog ac enwog ddaileu eu thesymaa arbenig paham y mseat yr hyn ydynt fel crefydd- wyr, megys, Paham yr wyf yu Eglwyswr? I Paham yr wyt yn Ymueillduwri" Faham yr wyf vn k'ethodist C.Alfinaid(l?" Pahsm yr wyf yn AnuibynwI P' "Pabamyr wyf yn Wesleyaid P' Pabam yr wyf yn Fedyddiwr f Ac er mwyu i'r ysgriCan ar y testynau yna fod yu hollol annibvnol ar en gilydd, yr ydys well trefnu ar iddyat oil fod mewn llaw cyu ymddaugosiad yr un ohonynt Dechrsuir ar y gaagen newydd hoa yn y rhifyn ncsif. Y mi. yn Uawea genym ddeall, er y bydiya yn ymdrin ù. phyncitrt dadleuol, eto nad ydya wedi trefnu i'r caill yszritenydd ddadleu a'r llall, ao y mae urddis a Balle yr ysgrifenwyr yn ddigon o warant na chaift dim ei ysgrifenu ond yr hyn a iyddo yn d63 a boneddigaFd. Nia gallwa lai ) a chtedu y bydd i wyntyIliad o'r pynsiau gwir ddyddorul uchod, gan enwogion llenyddol, fod yn b-xv addysgiadol a llesol; ao yn nshi gjhoeddiad y gellir gwneyd hYDY, gydftg iiu. gradd o gyeondeb, end yn y Ocnineii, yr hwn sydd ya proCEesu "Rbvddid barllll rhyddid llafar." Diau y bydd yr holl wlad ya ortwyddm am fynu gweled adarlleny Beni <»aa» y flwyddyn nesaf. Goteu po gyntaf, yrte, i gydaynio a chais y cyhoeddwyr yn y rbagleH, drwy roddi archebion am y cyhoeddiad yn ddio-d.

Advertising

CYMDEITHAS LENYDDOL LOX-f-POBTY…

PENRHYNDEUDRAETH.

'. BEELEA, MON.

'COLOFN Y HADGïSYLLTIAD. ]

Y PLEIDIAU GWLEIBYDBOL A'D…

Advertising

} "ANDEONIOUS " A BILLIARDS.

OYMRU A'R SWYDDOQ^ETHiU 0…

AT WBINIDOGION YR EFENGYL…

EISTEDDFOD GESEDLiEIHOL 1884.-ATI…

Advertising