Skip to main content
Hide Articles List

13 articles on this Page

0 GYMRU l'ft AMERICA. I

News
Cite
Share

0 GYMRU l'ft AMERICA. I OAS P. M. EIVAXP, GTNT 0 TAL Y-BABX, Aiuros. I (Ptrhad.) Drwr gydol nee Lun (Llungwyn) pathaodd y Twyot yn gryf iawn, ac yr oedd y tonau yn Serthol, a moryn ar ol moryn yn tori dros y bwrdd. Tcbydig, 08 dim C18gU a fa noa Lun; 11 ydym Jn ?° ? ??*' mor ?y?CMa oeddym ?? y nos. Carai y tonau gyda neith a thwrf maT at ochr y llong, gan at eiglo fel erd Taffent Uwer iawn o'u cynw18ad 1 mewn i'r ddau ddec, ae yn yr ail, elywem y Uongwyr wrthi ar iiyd y iioa yn ei ysgabo ymaith. Clywid gwaedd- isdau y bosses ar y dec uchaf, megys pe bai bell- der mawr oddi wrihym, yn rhoddi goichymynion i'r mOTwyr pa fcdd i drin yr hwyliau, a lleisiau n,hel y dynion pan yn "hlflo," a ninau ar y pryd yn ngwaelodion y 11011 I rai oedd yn Sylwedd- oli y ffaitb, gwirionedd par ldiCrif 1 ydoedd ein bad wedi ein hamgylchynn a dwfr-dwfr oddi tanodd, dwfr ar bob ochr, a dwfr uwchben. Nid aaghoflwn byth y meddyltau, y pryder, a'r ofnau oedd yn ein roeddiannu y noson hono. Ao 0 mor falch oeddym o weled y boreu yn gwawrio. Erbyn hyn yr cedd y gwyrt yn dECbleu Uiniaru ychydig, a'r tonau }n Uai eu hymchwydd. Ond pathaodd In dymbestio;t drwy ddydd Manrth, ac yr oeddym eto yn dyoddef o dan effeilhian y Erbyn dydd Member, y gummed d.dd er pan gychwynatou, decbrenodd gvfnewld—gosteg'idd ygwynt, a gcstvngoaa y tonau; 110 ernyn nvn dechreuai pawb ddyfod yn debyg iddyr.t eu hun- a;n eto, ar ol bod am ddyddiau o dan lywodraeth £ iled a chreulawn clefyd y mor." Yr oeddym i,i rc yntau yn ffarwelio yn awr b;th i gyfarfod mwy, feVyr hydcild. Ond roa'i'n debyg iawn, pin awn ar wynrb y Werydd eto, y bydd iddo dalu el ymweiiad digroesaw a ni. Erbyn dydd Ian yr oedd bywiogrwydd eto yn dechren gwneyd el ym- Cdangosiad yn inbawb oddigerth nifer feeban oedd heb gael 11ltvyr ymwared S'r clefyd. Dydd Owener yr oedd y tywydd yn bnfaidd a dymunol, a plawb heddyw ar y dec ucbat yn mwynhau eu hunain yn llygaid yr haul. Yr oedd y steerage heddyw yn wag, a'r fee yn llawn. Amsel prydL u cenid y gloeb, a dyna lie y byddai rush am y cyntaf at y byrddiu, yn enwedig can y dosbaith hyny dnw y thai yw eu bol." Gun ei bod mor br&f, denai llawer a'u hyeb.-rth i froyar y dec, ttttwneM cjfiawnderbwytaol a'r bara britb, b:s '!ji!, dg, a'r penog cocb, yn wyneb haul a I I y ad gclf uni Erbyn hyn yr oeddym wodi b.t a &ith niwrnod ar F mor, a h b path wedi myued yn mlaen ym ddidramgw,3,1 Dcebrenem yn awr ymholi pa bryd yr oeddym yn debyg o gyrhaedd pen ein moidaith. FAI tr oedd y llong yn ueshau yn mlaen o ddydd i ddydd i'r hafan ddymuuul, ymadfvwiai lie >mddango?ai pawb yn Ilavrn bywiogrwydd. Ar y bwrdi yr oedd eanu a dawnsii, a phob arwyddion ein bod yn neehan i ben ein taitli. IIlio'd dwylaw y Hong yn barhaus gan waith y teithwyr yn eu holi yn nphylch yr amser y oyrhaeddent New Yoik. Dywedai rhai y byddem yno yn gynar ddydd Llun, y degfed diwrnod, ereill na chvrhaeddem hyd yn hwyr ddydd MBwrth-yr uord dydd ar ddcg. Vr oedd T trwydd yn awr ya sych, ond fel yr oeddym yn dytesu yn mlaen i'r gorllowin, yr cedd yr hin- sawdd yo oori yn bathajs, yr hyn oedd yn brawf fod awclon y tir yn dechreu cbw.vthu arnom Nid oedd dim yn myned yn mlaen bron yn awr ond oanu a dawrs'o, yn onwelfg gan y Dutch, y Swedes, a'r Garmnniaid. Mae'n ymddangoa fod rhai lr cenedloedd hyn yn hoff iawn o'r ddawns a'r flidl. Ae er fod y rban fwyaf ohonynt yn ymddaugos yn ddicon gwledlg PC aftoago, eto pan ddcchreuent ddawnsio yr oeld yn amlwg fod gauddynt gymatau rstwyth, a'u bod yu feistriaid yn y gwaitli. Folly nid with yr olwg y mae ad. nabod dyn beb mnscr, mwy nag "with ri bi y na prynu cytt/log." Ymhifrydai y Oerraaniaid }11 chwythu eu cvrn pTcs-prlf oftoryn cerdd y pril hono; ereill gyda'u eoncertiita* a'u ffillnu; a'r Cymry gyda'r or?an r.ntariol aroddwydiddynt tiac eu Creswdwr, Nid rea dim, wedi'r ewbl, a diaw i fyny a'r llais dycol. nhwng yr holl cfler- y.-iau 110islo), DBtuTiol a chelfyddydol hyn, yr v^ tyro yn mwynl uu )Jawrr o gerdaoriaoth o ryw Lt\¡. Ond yr hyn yr codd mwyaf o "fyn'd" aruo ar hyd y fordaith ydcedd cauu Cyroraeg y Cymry, yn enwedis rhai o'r hon alawon Cymreig, megys Llwyn Onu," pan yu el chanu yn yr hyd y cctir hi gyda'r delyn. Yr oedd un bachgea leuanc oedd yn do mpz, yr hwn a nnwyd ao a fagwyd o f^wn tlit miildir i ben y Wtddfn, yn gnnwr da gyda'r (ldyn, a cbawsom lawer lawn o ddifyrweh a hwyl gyda'r cyfaill ieuanc hwn ar hyd y fordaith. Yr codd g-nddo bob amser doraeth o ganeuon bywing a digtif with law, Be yr oedd ganddo hefyd ollu i'w gosod allan mewn dv.U attyniadol, a byddai galw arno yn Barhaus i'w canu, yn enwedig gAn y dwylaw Cymrd. oodd ar y HooR: byddai y rhai hyn with eu bodd pun gaent Grif! i roddi can iddynt. Vawer 0 beth with deitbio ydyw ewl rhyw un a rbyw lynod. rwydd yn perthyn idlo yu y ewmpeint. 1<:r fod V clefyd wrdi trin cymaiiit. ar y cymrawd hwn a neb (.hn;m. eta yr oedd o natur mor It ai yBrnala fel yr oedd yn P%irh%ii I greu dUyrwch I ni Rr hyd F fordRith. Llawer w6!th d;edod d, yn ei ddull dWY3.ddigrif ei bun: "IIol" bach, cna I nhraed ar dir unwaith, 'rwy'n sal cfnadvry." Yna dilyni cawod o chwerthin. "Hogia, 'rwy'. i am fyn'd ndre' at mam, 'rwj' i ddiru am aros yn fan yma ifarw." Fcl hyn yr oedd yr "Hen Griff." bob amser yn gwneyd ryw hwyl dnvy ei ddywediadau doniol. Ac fel yr oeddym yn noshau yn mlaon PI. rterfyn y daitb, teimlai pawb yn iseh ao yn l'awen, ac yr ueudyabryil can yn llonM yr awel. Aeth dydd :>idwrn beibio heb I ddim hynod ddygwydd-pob. pth yn myned yn hwylus. Mae treulio dydd Sidwrn ar y mor yn bur wahanol i'w drenlio ar y tir yu Nghymru. N i(I oedd yma ddim pirotot ar gyfer y Sabboth dim dysgwyl clywed f id y prog- cthwr weii dyfod dim glanhau a tbaclter ty ra, d'm o'r cyfryw bethau a wneir yn Nghymru ar 1:03 Sadyrniu i pioesawn dyfodiad y Sabboth. Oed os nad oeddvra yn cnel 'nr nit iau Sabbcth yn Nghymni, yr oe,ld un poth eg oodd mor Bier i nioau, eef y Sabboth ei hun. Gwatrriodd yr ail S.vbboth i ui ar y icclr gyda thywydd dymunol, a nctui y Ilona yn 'hweI ac csrnwyth, paii waeyd o !i 20 mll:dir yr awr. Cadwyd y Sabboth bwn eto can y Cymry, fel y Sabboth blaonorol, drwy ddatHen a chauu. Felly hefyd gan ryw nifer o'r cer.ediocdd ereill oad vr oedd y mwynfrif yn bur ddiwg eu hwyl y dydd hwn, ne yn onwedig yn y!tO" oriaw cyutaf y nos. Noaon a hir gofir genym yw y nos abl.,(¡th hwa. Ni bum elided, as yr wyf yn gobeithie bydd raid i mi fyred byth eto, eiiwn lie mor nnvosbfrthna no acnuwiol ag ydoeld y r'.iau hono o'r i ;/c ag yr eoddym yue'di. Yr oeid y Gwyddelod, a lhai o'r tramoriaid, wedi "gwneyd ati" i bechu so i gadw twrf Nichlyw- & y faÙ dyrgu a rbcgi yn nu man crioe i-yr Id eu hiaith yn ddigon a gwneyd i ddyu ystyriol lyc'nyn ihag ofn i rvwbcth gvraeth ddygwydd. Yr oedd eu cynhwif a'u hysreJhiRdau annaeaiol Lefyd jn ddigon i godl cur yn y pen ar y Qlwyaf pn £ i!ed. Eu prif waith ydoedd ehwareu cardillu, A; with gwrt, itywt thai hyn yr oedd eu dadlen a'u tieru yn ddychryullyd. Buott ■ m amser Raith h,f,d yn e!adrin nifer o'r ltwsinid tiodion, dnvy Iuchio hen gidachau, arliywbeth y caent afael iroo, atynt. Svlwasota droion ar gytrwjslr* y il^siaid wedi cael en lluibio fel hyn am ychydig, :sdeTit y cadachau, &c., a chadwont hwy yn eu hystafell, ac yna ymguddient am ych, dig; yo-, pan fyddai ei ca -vJr.awvr yn troi eu cefnvu, deu- ret "PaD yu RvdJu, a rhynygievt am danynt, ac ami byddent ya llwyddiannus. Yen chwarddent yu toddhi vi3 dros y lie. a thelmleDt fel p3 wedi gwneyd gwihrdri diifawr. Ynddo ei linn, gallii hyn fod yn ddiniwed, ond y drwg ydcedd ea bod yn creu twrf, ac yn arfer iaith ofnadwy, a hyny yn hwyr y nos, a hoso yn nos Sabbrth. Y lath IIn- anarch a ddanfoport i'r dydd sinctaidd! Yr oedd niferoedd ereiil yn eu berths yn gwaeddi, yn chwibsm, ac yn riiegi bob yn ail. Yr oed4ym yn teimlo in fawr wrth weled y Sabbath yn cael el enmhaichu cynniiit; 80 yn wir, yr oeddym yn birod i ddywo/ii ft 1 yr hen batriarch°pregethwrol o swydd Gaernarfon, pan yn cael el fiino gan haid o hegiau meddvson o^dd yn traf«flio yn yr nn cerbyd sg ef ar y rheilffordd—"Diolch i Ddaw fod uffern i roi rhai Ihh bith." Old er holl 8ft. auwioldeb y dosbarth hwn, y rhai oedd yn galw yo uchel am firii Dnw arnynt am e.iimhaichu ei ddydd nocti.idd a ihvmeryd ei enw mawr yn 'f". arth y Sabboth hwn beibio, a gwawtioild V,rou Liun heb i ddim pnhyfryd ddyewydd. Pwy a 4-yr nad cedd yr lioll dfithwyr, fel yr ydee<*d yu codom gynt. vn cael en Imbed gan y Bod Mawr ;•» grfrif y rhai a allent fod yn y llong oeddynt Jn ofnl Duw. Y mae Efo wedi gwrando gwedciau, dd eyn hy" i, oedd pawb ar y bwrdd gyda gwawriad boreu dydd Uan yn dyegwyt yn bfydfrus am weled tir ? viad ftwr yn y golwg, canys dysgwyliem eri yn hyn fod yn tynu am y Ian." Ond nid oodd dim I. weled yn y boreu, er y dysgwyliem gael decbrell drachtio o awelon y wlad." Ond yn byD, fel mtwn Haver o btthau erioed, fe'n e omwyd. Nid oedd dim yn y golwg ond y Mor lylau a. erloe", ao ambell i loag yn pasfo yn 7 pcuder draw. NI cbanfyddasom ond ryw ddwy teo d& 0 longan o gwbl ar byd ein mordaith byd Y dydd hwu, pryd yr ooddynt yu RmlhRu, yr hyn 'vw1 jn tia*! ein bod jn neahau at ibyw borth- Iadd. Erbyn hyn, yr oeddym wedi cyrhaedd banciau adnabyddus Newfoundland, He y dys- gwyliem cyn eu cythaedd y baasai yn llawn niwi aodew, fel y bydd braidd yn ddieithriad. Ond erbyn cyrhaedd yno yr oeddynt mor glir ag un- maUar y daith. Tybia rhai y bydd y banciau bob amser yn niwlicg a pberyglu8 i'w crcesi. Gofyn- odd bineddiges unwaith I gadben on o longau ymfudol y Werydd a ydoedd yn niwliog bob am8er ar fancian Newfoundland, pryd yr atebdd nad oedd ef yn gwybod, gan nad oedd yn byw yndo. Dywadaiyllongwyrwrthymnaagwelsent hi erioed yn gliriach yno. Ymddengys y byddant yn llawer cliriach yn yetod y mhioedd Chwefror a Maw-th-,nttgynmhellach,vumlaonynyrhif. Yr oedd eryn lawer yn oerach yma nag un man ar y Werydd. Ni ddaethom i gyfarfyddiad a'r myn. yddoedd o rew y mae rhai lIongau yn gorlod eu gwynebu. Croesem y banciau heb i ddim gwahanol gael ei wneyd yn el gysylltiad a'r llong; nid oedi fog whistle yn cael gwaith o gwbl. Aeth nos Lun heibio yn ddidramgwydd a thir )r addewid eto heb tod yn y golwg. Yr oeddym yn awr wedi bod ar y icflf am ddeg diwrnod, ac yn el tyetiolaeth y llongwyr, gwyddem ein bod o fewn ychydig gainoedd o filltiroedd i ben ein morawl daith. Aethom i gysgn noa Lun mewn llawn hyder ffydd y byddai tir y wlad fawr yn y golwg pan ddeffiosm yn y boreu. Ac ci chawsom ein cwbl siomi, er mai rhys- arlliw gwan ohono oedd eto yn y golwg i'r llygad noeth. Yr oedd pawb i fyny ar y deck ben boreu bach dydd Mawrtti, ae yn edrych yn graft i bob eyfeiriad, ae yn dychym- vau eweled tir 'yn mhob man. Yr oedd hyd yn nod tonau y mÔr yn dir gan rai, gan fftmt eu hawrddfrydam ei weled. Fel y cliriai yr awyr, gweUd yn y pellder draw, ar ochr ddehcuol y Hong. rywbeth yn ymddangos ) n debyg i dir; ac eto Did yn ddigon amlwg i sicrbau mai tir ydoedd. Haerii rhai mai oymylau oeddynt, gan yr ye- ddaDgosai o'r pellder hwnw yu debyg lawn l gymJlan Uwyd.dda. Ereill a hlterent mal daear heb os nac out bai ydoedd. Fel y dynesem yn mlaen at y gwrthddrych oedd yn aehoei cymaict 0 wahanol farnau yn ei gylch, deuai yn ddigon eglur mat y tir kir-ddysgwyliedig mewn gwirionedd ydoedd. A'r fath lawenydd a deimlid pan gaed y sicrwydd hwn Yr oedd y cyferbyclad rhwng yr adeg yr oeddym yn myned c. olwg tir mewn un w!al, i'r adeg yr oeddym yn dyfod i'w olwg mewn gwlad arall yn fawr y pryd hwnw, piudd-der a theimlad hiraethlawn eedd ya llenwi pob mynwes, ond yn awr, teimiad llawcn a airiol oedd yn ein meddiannu, wrth weled y wlad yr oeddym yn ei dysgwyl yn y golwg, n'r sicrwydd bron oedd yn nglyn a hyny y caem laaio yn ddiogel. Dydd Mawrth, yn gynar yu y boreo, daeth eweh bychan o dan hwyliau i'r golwg, a throdd allan met cwth y pilot y«!oedd. Yr oeddvm yn awr ryw 200 ncu 300 o filldircedd o New YOlk. Anaml y daw y pilots toots fwy o ffordd na rhyw 250 o flUdiroedd i'r mOr. Agoehaodd y eweh at ochr y Ueng, a chyn pen ychydig fynydau yr oedd y pilot ar y bwrdd—dyn mawr tew, a golwg Ianciaidd iawn a'no. Yr oedd arjlygiaeth y Hong yn awr yn cael ei roddi droaold yn gwbl iddo ef. Mae yn ofynol i'r pihts feddu gwybodaeth lwyr a manwl am y ewrs y bydd y llong yn rhedeg drwyddo pan yn myned i mewn i'r bau a'r porthladd. Wedi ei rhoddi dan ei ofal ef, ni bydd y eedben dan un. rhyw pyfiifoldeb. Salle y pilot ar y llongau ydyw ar y bont" yn Bgos i'r cwmpawd. O'r fan hon gellir ei weled yn ccrdded yn ol a blaon, ae yn edrych yn mlaen trwy wydr-ddrychau, ao yna yn rhoddi eyfarwyddiadau ilr Ilywiwr. Erbyn tua banner dydd y diwrnod hwn' yr oedd amryw o filldiroedd o dir yr America yn glir yn y golwg; øel y Long Islatid-Ilain hirfain yn ymeatyn yn mhell i'r mor. Fel yr oeddym yu neshau yn mlaeu, deuai mwy i'r golwg yn barhaus, ymledai yr ynys, ao erbyn hyn yr oeddym yn gallu gweled y tai, &c., yn amlwig. Yn mhen ycbydig yr oeddym yu ngolwJ pwynt Sandy Hook, o'r hwn le y pellebrir y newydd am gyrhaeddiad y llongau i New York. Yr ochr withgyietbyniol i Sandy Hook, gyda'i oleudy mawr ao uchel, y mae bar allanol y bau, yr hwn sydd tua deunaw miildir oddi wrth y buttery point —pen deheuol Ynys Manhattan, ar ba un y mae dinaa Now Yoik wedi ti hadeiladu. Mae y llong yn awr yn dyneeu yn araf at Sandy Hook, a phiiwb yn llawn prysurdeb a bywyd-cynhwrt drwy yr hollwersyll; rhai yn pacio eu lleatri; ereill yn casglu eu Says eu dillad yn tghyd, that yn catio eu gwelyau o'r steerage 110 yn tu bwrw dros y bwrdd i'r mot, ereill yn dwyn i fyny eu gwahauol nwyddau, ac yn gwneyd eu hunain yn barod i fyned i'r lnu. Erbyn hyn yr oedd pawb at y detk, ao yn mhen biaen y llong, yn edrych cydag awch ar y golygfeydd awynol oedd yn graddol ymagor o'u blaen. Diwrnod hafaidd ydoedd—yr hanl yn tywfnu yn neithol, a natur yu ei holl brydferth- weh eto yn dechreu ymagor o flaen ein llygaid. Y fath gyfnewidiad, erli bod am naw djwruod neu ychwaneg heb weled dim ond mfir Yr oedd gwynt7 tir exbyn hyn yn dechreu chwythu ainom, ac nid oedd ond ychydig o oriau rhyngom a chael rhoddi ein traed ar ddaear gwlad fawr machlud haul-gwlad y darllenasom, y meddyliasom, ac y dychymygr.Bom gymaint am dani am flynyddau. Yr oeddym cyn cychwyn o cattref wedi bod yn crisio tynu darlun yn ein meddwl o ddinas New York, ac o'r wlad yn gyffrediool, lie wedi dychymygn llawer o ddychymygion am y wlad a'i thrfgolion. Yr oedd y steerage a'r saloons wedi eu cwbl waghau erbyn byn, a'r gwaMnaethyddion wrthiyn brysur gyda'r gorchwyl.o'ulglaBhan i ym- ddangosmewncylfwriachusolli gythaedd New York. Yn y prydnawn, cawsom elu bunaiu oddi fewn i'r harbwr mewnol, so y mae yr olygfa oddi yma yn wit ytblenydd. Mae y bau (bay) yn fyw gan steamers a Hongau hwyliau o bob maintioli—rhai yn myued allan ac ereill yn d'od i fewn. O amgylch y mae llechweddau coodiog. yn llawn o blas.au a thai ptydferth, yn ngbyi ag umddiffynfeydd (forts) cryfion ar bob Haw. Ar yr ochr ohwitb, wrth fyned i mewn i'r dociau, y mae yr olygfa yn ardderchog lawn; y:tai yn Met eu gorchuddio bron gan y coed-rhodfaydd hardd o'u hamgylch, a'r ewbl yn wynebu i'r afoa brjdfeeth islaw, oedd mor llawn o fywyd. Anhawdd cael He mwy dymunol i fyw na bwn. Yr oedd ycbydig eira i'w weird ar hyd y 1 echweddau, ond yr oedd yn prysur ddillanu o dan belydrau tanbaid yr haul. Ar yr ochr dde, y mae adeiladau mawrion, wedi eu had- eiladu brcn i gyd gyda bri ks cochion. Factris aunrc/m'.scs ydyw y rbal byn, a thu ot iddyut y mae y ddinas. Yn agos i le a clwir SItea Islands, daeth meddyg swyddogol yr harbwr ar y bwrdd, a daeth tair ncu beiair o tcmlets bychain at ochr y llontr, yn cynwys amiyw o swyddog'on nas gwydd- em beth ceddynt. Mawr oedd ein cywreinrwydd i gael golw fanw] at y steamers bychain byn, gan mai dyma'r stsamtm Americanaidd cyntaf i ni weled; a'r argraph gyntaf a wnant ar feddwl Prydciniwr ydyw cu bod yn ysgafn a thra chyQfm, a dyn a'r cnghrllipht gyntif o gymemd yr Ianci. Ma? hyn yn ncdwedd genedlaetliol yn nghymeriad y r Amerkauiaid. Mae pcbpeth ganddynt bron yn ysgafn. Ho'.lol wahaool i h u ydyw yn Lloegr. Dywtd un Americanw. pan yn ysgrifenu hanes ei ymweliad a Lloegr, iddo gael ei daro ar unwaith a chadernid pob peth yno. Er," meddai, "nad yw pobp th yn meddu harddweh, acyn ymddang- oa vn brydfcrth i'r llygad, eto y mae pobpeth )n solU—y ceSylau, y cerbydau, y tai, y llongau, &c., eu prii nodweddyw caderaid. Fel y cawn ddang- os Smewn llythyrau dyfodol, y gwrthwyneb ydyw nodweddion yr Iancia.

Advertising

I VALLEY, MON.

EISTEDDFOD GADEIBIOL FFESTINIOG.

I ANDBONIOUS, JUNIUS, A BILLIARDS.!

IOAEBNAEFON A'R "SALVATION…

"EH AG KITH AO ANGHYSONDEB."

I PORTHMADOG.'

LLANLLYFNI. I

Advertising

DINBYCH. -I

Advertising

CADWBAETH Y SABBOTH YN NGHAER-j…