Skip to main content
Hide Articles List

11 articles on this Page

I BARDDONIAET H-

News
Cite
Share

BARDDONIAET H- "CAN AR DDYLEDSWYDD PLENTYN TUAG AT EI RIENI." (BCJDDCGOL TN EISTEDDFOD r CYMAR, IVIAI 10, 1862.) Ton,—" Yr Hen Amser Gynt." O'r fath anwyldeb gwresawg sydd Yn mynwes tad a mam, Er nnddi'u plentyn nos a dydd, A'i wyliaw rhag cael cam Gorwenant ar ei ddillyn wedd, A'i goledd mor ddigur; Ei bpf gnsanau ef 5'nt wledd Ddihafal cariad pur. Trwy anhawsderau lawer gwaith Yr yrodrechasant hwy Ar ran eu hanwyl blentvn Haith, Rhag goddef ing a chivvy'; Hwy raddant hyfforddiadau mid, Gwir fuddiawl er ei foes, Gan ddangos harddwch lhvybrau llAd, Hoff rinwedd foreu'i oes. Ymorfoleddu wnaent mewn bedd, Wrth weled cynydd gwiw Yn maint ei gorff, ond mwy gwel'd gwedd Ymbwyllgaryn ei ffriw Meddylient byddai ef o'u tu Er cysur mawr a budd: Na fydded i'w gobeitbion cu Droi'n siomedigaeth brudd. Wii dacw'r plentyn zwridgocb, tdg, Yn d'od o'r ysgol draw, Gan ddwvn cyfryngan addysg chweg, Sef Ilvfrau yn mhob liaw Dynesa ataf mae'r un llwys, Caf adeg cyn bo bir I Iwyr fynegi'm meddwl dwys Am ei ddyledswydd wir. E ddaethhoff blerityn dyro glust I'm geiriau heb nacâd, Y mae dy agwedd hardd yn dyst 7 O-fwvn dynerwch mAd Trwy serch a gofal cefaist faeth Pan oeddtt eiddii gwan Ystyria'n bwyliig am a wnaeth Rhieni ar dy ran. Anhuall yw it' go6o am Yr boll dynerwch fu It' gynt dan nodded her dy fain, A'th dad llafurus, cu; o dan drallodau mwy na mwy Achleswyd di rhag cur: Ystvria, dyro iddynt bvry Urudd.dod parod, pur. 0 freichiau'th ymgeleddawl fain At dy wahoddawl dad, Anturiaist gyntaf estyn cam, A mawr oedd eu boddbad: Cyflawna dy ddyledswydd ddwyi Er pob cyfyngder ddaw, Mai byddo i'th rieni llwys Foddineb mwy rbagllaw. Dros lawer noswaith buont heb Gael bun hyd doriad gwawr, Drwy'th wyliaw di a'u gruddiau'n wleb, O! dyma gariad mawr: Pan ddygwydd iddynt fod yn glaf, Boed iti heb nacâd Wneyd yr un modd trwy deiinlad dåf I'th anwyl fam a thad. A gaiff y fynwes rnes it' faeth Ac ymgeleddawl fri, I ddygnawl deimlaw brwyn ac aeth Trwy'th annheiinladrwydd di, A chalon wresawg ddewr dy dad, Trwy siomiant, ei thristiul Na, na, cysura hwy'n ddiwid Bob amser heb lesgbau- Os beiddia neb eu drvgu hwy, Orho wrth angenrhaid Ddir brofion drwy'th serchiadawl nwy' Fod ganddynt fab o'u plaid Yn ngwy"neb pob rhyw drallod cbwith, Trwy gydymdeimlad llawn, Gweinydda her gysuron i'th Rieni tyner iawn. Pan v gwanyeho'u nwyf a'u nerth Yn nyddiau henaint bliu, Boed iddynt gaftael teimlaw gwerth Dy ofai mawr e'th rin Dy ymgeleddawl nawdd fo'n fwy j Er eu cysnrus fael, Mal Da bo ofnau arnynt hwy *■ Gael myn'd i'r gweithdy gwttel. Pan fyddolu terfyn yn neshau Yn fwy-fwy boed dy ddawr, Er gwucyd dv ran i'w besmwJtbåu Yn iug eu holaf awr: j' 0 g-wylift bvrynt tan dristyd trwcb, Nes hunaut mewn gwir hedd; A'tli d(lei -rati licilit ireiddio lwch f11 D11I1ig dawel feùd. T ID, ""r MB. EVAN JAMES. (Teuan ab I ago,) Pontypridd. I YR EGLWYS WLADOL. I I (Parhad o'r n'tifyn am Mchefin 23.) I Olyiiiaeth dan guddleni, ( Ots twyll 113 cliyllawnaist di! iiii' wrtli 'do(Ire'r oed(l Loesau yr holl chwii lysoedd: Gwledydd ag artaith-glwydi, Yn oes twyll, lenwaist ti Bliloedd a ddadgymal wyd 0 rhai a ddaliodd dy rwyd Arweiniwvd gwyr (I rinwedd O'u gwlad o herwydd dy gledd A thirion lu'r Merthyri 1 dan o dy achos di Ond dy ddvdd svdd yn iiesau, A dwthwn dy dal ditiiau. Had Abram gadd gam bob gwr O law wen yr Olynwr; lawn ddywerlyd ni cliwn ddidwyll Air o'i ben, fel perchen pwyll, O'i syniadyn y St-nedd, Na'i farn mwy na dyn o'i fcdd Gan Esgobion, wynion wyr, A eilw rhai'n fugciiwyr. A'r mawrwaith yr ymyrant-actli y pra-f Iaith y praidd ni ledrant; Yn eu g-wlân er hyn glynant, A'r breision tewion fwytant. En swyno mae y Senedd, G,,tdo'iLi g%i-aitli Lvk,I,NN,edig wedd; Giudio cyf.eithiau gwladol Pirvm, a gwaith Duw ar ol: Ond ofer bri la'u dfcfaid, I'r llys o'r ffosydd a'r ilaid Crwydrant lwybrau gant ar goedd Na wyddant mewn mynyddoedd, A holl gwn "nwn a Ar eu hoi i'w llwybr hela. Ca eraill eto'u curaw Yn nhrisrfau v dreigian draw; Ow i rhai'n byth, Cw Ow! r' wyn bach E ballaeu hoedl bellacb! Dyma y drcfn ddidrefn ddoeth Heno sy'n Nghymru aniioeth Ai yn farn eu rhoed arnom ? Dynion bach dani na b'om. Ein helaeth lywodiaeth wych A gynal un blaid geinwych; Cwyrt ddegwm llawer cwm cu Yn rhagor i'w hanrhegu: Degwm ga dan o ugain, rIn o ddeg, 'n rheg bo rhai'n: Myn o un ddegwm y naw, JJall hen g-ânt ddegwm deuuaw! Fe delir ae fe dalwyd, Gan fwyrif, i'r lleirif llwyd. k Uthrawl wedd, ardrethir y wlad—o hyd I hau cyfeiliornad; Truenus yw v (riniad, Cam mawr a'r Cymro måd. Boed hyn gam, bned hyn gymhwys, Nid \w bytli ddim byd o bwys Gan daeogion greulon gred, Teulu na fynant weled. Ni fyn y gyndyn fynwes Uniawn lwvbr, gan hunan les A rhein'y bob yn ronyn I rywle hallt ar ol hyn Bywyd dail, a duw'r byd hwn, A ddena fyrdd i annwn. Aowyl saint, eich braint a'ch bri-nil chollwch De'wcb allan o honi; Dyfod, riiag ymddiodi o phiollawn ei phla hi. Deuwch, a gadewch gredciau,—y cawl, Y cig, a'r crochunau Treiwch rym, torwch yr iau, Neu wadweh eich eneidiau. Nil soniwch am gysoni Eich cred drwy ei harbed hi. Mae wynwyn yn ddymunol—a'rpompiwn GanInwer pump peulrul, I I w h u d,)'u, g' yfnei,idioI, Wfft eu naws i'r Aifit yn ol. Aed ei-aili id(liln dyi,au I Er mwythiant, a niwyniant, man; Ond fy hun, nodal i aeth Holl dywydd vuiiieilituaetb; Nes gyr Teyruas y Garcg }'r dydd yr egwyddor deg. Potes, neu gynes ginio, II Neu laeth, lcl pe bae ddyn lo, A liu(la ffwi i a(i(,'i fl'ydd, Ac er afal ei grefydd. Nid dillad er mwyn twyllo,—yd y gloch, Ac Hid gwlan dydd y cneifio; Nid tortb WeD, gwlanen, na glo, Na Sa". a'm dwg i yuo. Rho'i elusen, pa ryw lesild -i ddim Ond i ddal cyfeiliornad; Hacb o hon o'i chychwyniad, A Qrae lay 11 fo o'i pharbad. Wel, we l, na chwyner eilwaith, Diwygied, gweled ei gwaith A da wneuthurwyr diwyd Y gair, a fyddont i gyd. A rbag cad a rhwygiad rliygas-ffraeo j A chyffroi y devrnas, I Dyro iddynt, lor addas, Droed i'r iawn drwy dy ras. Rhag., 1851. HUW DERFEL.

I EISTEDDFOD MERTHYR TYDFIL.…

[No title]

I _____GOHEBIAETH. _____I

I YR ORGRAFF GYMREIG.I

OPINIVNAU RHEN GRASWR, TY…

EWYDDION ETO 0 MADAGASCAR.…

ETHOLIAD MANCHESTER. I 1

j LLOFFION GOHEBOL.

HA INT ANGEUOL AR FWRDD LLONG.…

[No title]