Hide Articles List

9 articles on this Page

i AT ETHOLWYR BWRDEX3BREFI…

AT EIN GOHE8WYR.

I At Ein Derbynwyr. I

YR YM3E tSV.'Y" DUOS T.iv;.;…

BWP.Di;tSDKEF[ .\r..FU;';.…

NO DI AD A U "M EDDYLIWH."…

PVIANION A HYNODION. I --__mnI

NEWYDDION CYMREIG. I

News
Cite
Share

NEWYDDION CYMREIG. LIVEKPOOI.. — Cyfarfod Dirwestd. — Mehefin I, cynhaliwyd cyfarfod Dirwestol yn ngiiapel Pall Mall, y Llywydd y loedd y l'arth. H. Ilees. Anerchwyd v gwyddfodolion gan y Llywydd; Mr. Jones, Tre- j madog; Mr. Rowlands, Bala; JJr. Iloberts, Groes; Air. Roberts, Olynog; Mr. Jones, o'r Dehuudir; a Mr. Hughes, o'r dref bon. Yr oedd yr anereliiadau yn fyw log a chvineliiadol, y gwrandawyr yn lluosog ac astud, a pliawb yn ymddangos fel pc bnasentyn cael liawer o foddhad. — Anarawd. LIUNDAIN.— Coftdacl leu an Girynedd.—Cynhal- iwyd cyfarfod yn ddiweddar n ngiiapel yr Annibyn- wyr Cymreig yn Ab'.ersgate Street, Liundain, i'r dy ben o gynortbwyo yr amcan clodwiw a oso IIN-vit ar droed yn Ngbymru gan Mr. Rees, Dolgellau, o godi cofadail i Ieuan Chnndd. YIl mhlith ereill yr oedd yn bresenol y Peireli. VV. Kees, Liverpool; J. Griffiths, Alltwen Owen Thomas, a J. Miiis, Linndain Mr. Hugh Owen, a Mr. J. GnS:hs, Greenwich, & Cymerwyd y gadairgan y Parch. Owen Thomas, ac ar ol cryn lawer o ystyriaeth, daethpwyd yn unfryd i'r penderfyniad a ganlyn:—YVrth ystyried mai dwyn I yn mJacn welliant mocsoi a ebymdeit'iasol merehed Cymru oedd v prif orchwyl yr ymroddodd Icuan (xwynedd ato Hynyddoedd olaf o;¡ oes ddefnyddiol, j barna y cyfarfod hwu y dyhii unrhyw beth a wneir er trosglwyddo ei gofladwnaetii i'r oesoedd dyfodol, du- eddu i gario allan vr un amcan. Penderfynwyd g:111 hynv, vn unliais, fod ymdrech i gael ei wrevd i "us"lu swm o arian, a defnyddio v cyfryw swm, o bryd i hryd, yn wobrwyon am draetbodau Cymreig ar ryw faterion a fyddo yn tueddu i ddyrchafu sc(dUa f,)cso! a chymdeitba<ol merehed Cymru, a bod pob un o'r cyfryw draetbodau i gael ei alw, Traethawd eofbul wriaethol Ieuan Gwyned l ar Ac lu fyd fid yr elwa ddcillia oddiwrth y traethodau i fyned i weddw Ieuan Gwynedd tra bo hi byw; ac wedi hyny i g-vo- ortbwyo y llog. Enwyd cyfeisteddfod, ac etiiolwyd Mr. J. Griffiths i fod yn ysgrifenydd. Penderfftiwyd hcfvd anfon yr adroddiad liwn i'r Amserau ac i'r Car- narvon Herald. GOaLCPB. MARCHN^DOKDU. — Gweintb, o I-3s. i 1 os. \r 168 o bwysau Haidd, o 9, i 10s. yr 147 o bwysau Ceirch, o 5s. 6c. i 7s. yr 103 o bwysau; Bhiwd Ceireh,o I3s. i 14s. yr 120 o bwysau; Cloron, o 6s. 6e. i 8s. y 2L0 o bivysau Ytiiei) -n I]"-es, 1) 9, i I! c y pwys; eto hallt, o O^-e. i ile. y pwys; eig eidiou, o 4c i Gjc. y pwys; inolltgig, o 5e. i 6,fe.; cig oen, o fic i 7c. y pwys; cig Hoi, o 3c. i tic. y pwys. Yr anifeiliaid yn dal eu prisiau yn dda, ond nid oes cymaint o ofyn ar geffvlau. PKNIML GER DINBYCH.—Nas lau, Mai 27, cynhal iodd Dirwestwyr dosparth Dinbych eu cyfarfod misol yn y He liwn. Llywyddwyd gan y Parch. Isaac Jones, Naiitglyn, ac anerchwyd v gwrandawyr gan Mrd. Joseph Lvans, a John Parry, Dinbych; a Charles Jones, JSaron.—J. W. CARNKDOI A JERUSALEM GER BETHESDA. — Cyn haliodd y Trefnyddion Calfinaidd eu cyfarfod blvn yddol yn y capelydd hya gwyliau y Sulgwyn eleni trf(.,rol. Y ,,ii v gweinyddiadau cylioeddus oeddynt, John Hughes, filangollen; Robert Hughes, Gaerwen; Edward Morgans, Dyfl'ryn Joliii I'lli 11 ips, Bangor; Ioliii Jones, Gwrecsain a Robert Ellis, Ysgoidv. B; 1! (, ti dydd Llun, ymgvnullodd v gwahanol en wadau i g' d gynal cyfarfod eglwysig, pryd y cymerwyd dan sylw yr angenrheidrwydd am foci yn Qyddlon gydag- aclws erefydd yn ci boll ranall." Yr oerld yr hin yn gvsurus, y gwrandawyr yn llnosog, a'r pregethau yn dda iawn. Hyderir y bydd iddyut gynyrchu Ilawer o les i'r rhai oeddynt bresenol. (Taifyredig o lvthvr) Llech i.don. CI,YNOG, YN ARFON.—Ar ddydd liltin v Subzwyn diweddaf, cynaliwyd cv lymgais ddarllenvddtd vn Ngiiapel Pcntref Cfynog, ddau o'r glocb yn y nrvd- nawn, a chwech yn yr hwyr. Llywydd, Eben Fani.l Barnwyr, fllrd. hohcrt Parry, Owen Jones, Evan Griffith, Thomas llobeits, Owen Owens, a D. W. Pughe, Ysw. Yn v eyfarfod hwn, ytiit nai pedair o Ysgolion Subbothol y gyinydogaetii, sef Hrynaerau, Capel Uchaf, Seion, a'r Pcntref; ac yuiunai cantor ion vr ysgolion dywededig i wneyd i fyny un cor clleitliiid at ddybenion v dydd, yn cael ei lywyddu gan 3Ir. Robert Griffith, Hrynaerau, a ciianasant luaws o doiiau yn ystod y cytarltd yn beraidd a elivwrain, er in awr foddhad a hyfrydweh i hawh oedd yn gwrando. Rhenid y darllenyd lion i ddau ddosbarth; v cyutaf yn gynwysedig o rai dan 18 a thros 12; y Hall o rai dan 12 oed. Rho Idasi! allan un testyn at y prydnawn a'r liwyr i ragbarotoi arno, ond yr ail destvn ni hyspyswyd hyd v pryd hwnw. Y darllenwyr a fernid yn oreu oeddynt v rliai can- lynol :-Di)s. 1. ill;lrra 1. Thomas, Jane" Williams, David Williams, Martha Roberts, a John Jones. Yn ail oreu, John Tbomas, Henry Griffith. David Wil- liams, John Williams, Margaret Thomas, a Mary Jones. Dos. 2. James Ebenezer Thomas yn oreu d lwy waith, a Margaret Williams. Yn ail oreu, 3Iargaret Williams, William Jones, a Catherine Hughes. Yn nesaf mewn medrusrwydd darllen- yddol, eyfrifid John Williams, Mary Jones, William Jones, a Mathew Hughes. Nifer y plant yn v ddau ddosbarth cedd 27. Gwobrwyuyd hwynt oil a liyfrau bychain, buddiol, am eu diwydrwydd a'u hiawii ym- ddygiad ar yr achlysur. Gwobrwywyd y rlni goreu a liyfrau gwir wertbfawr o ei(!(io y 'J'raethodau, a'r rhai ail orcu "iThestameutau bycha:n ?orenredi?. Cyny?ioddD.?V.ru?h?Ysn'.?F.yfr Hytunn.'t?werthf?wriry?'untncwnoedrana. ddar- JJenaiynoreuunpenniitohymnanodidaHanrr dyben. Enni'lwut v Llyfr Hyranau gan Mr. Evan Owen, Bryn Ervr. Anerchwyd y cyfarfod yn dra bywiog ar wahanol adegau gan y Parch. Robert flti, lies, D. W. Pughe, Ysw., Mrd. John Jones, James Williams, Thomas Jiines, Evan Owen, Robert Jones, Owen Owens, Cadben Oivin, &e. Cynwysai yr (11), erchiou Ittkver o annogaetbau a hvfforddiadau budd iol. Yr oedd y gynullcidbi jn burhiosog a phurchus, ac amlygid dyddordeb a boddhad neillduol drwv y cyfarfod, hei) ond tuag awr a banner o seibiant mewn yspaid o saith awr. Yrhyn a gymbellodd,y gyniydogaetb i wneyd yrysgogiad hwn oedd, ystyr- iaeth a'r difaterweh a gcir yn gylfredin am fedru dim yebwancg ar ]yf'r na darllen i/ciriau, a'r angenrheid rwvdd o gvfTroi yr ysgolion i ym.;yraedd at y raid lIchaf o fedrusrwydd yn y gelfyddyd arbenig o ddar- llen, sei" gosod all/tn y synwyr wrth ddarllen." Hi"- derid yn fawr y byddai y cyfarfod yn wasanaethgur i'r amcan daionus hwn. Hyfryd genym Ion gyfarch y gymydogacth ar yr iawn y m'ldygiad, y gweddeidd- dra, a'r moesoldeb a -ii vr cr ei bod yn ddydd gwyl, adeg'a fu yn fagl i lenenc- tyd lawer gwaith, ymadawod 1 pawij o'r l'entref yn brydlon a gweddaidd, gan fawr ganraol y boddhad ,t I. a,!erlad,lC.th a gawsant yn amrywion syml y Cyf arfod Darllen.— Un oedd i/;>o. IFESTINIOG.—Cyn Jiodd Cymdeithas Caredigion Dirwestol (ilanau Barlwyd Ffestiniog'' ei chylehwyl j flvnyddul ar y 31aie. o r mis diweddaf. Ymgynull odd yr aelodau i'r Ysgoldy Brytanaidd erbyn 2 ac ar ol gwneyd y gorc]iNN,vii,)ii iii,enrliei(liol,evcll)%%Yll asant oddeutu 11 yn oi'ymd.iith,yn cael eu rbagflaenn gan Ger Dirwestol y Gyiudeithas, i bentref Ffestin- iog, ac yno cydeisteddasant i giniawa yn Nirwestdy -Mrs. Owen, a uiawr ganinolid eu moesoldeb a'u bymddygiad gweddaidd gan y rhai a wvinieiit arnynt Hyfryd yw hysbysu fod y Gyiudeithas ddyn gar el hon yn cynvddu, ac yn ychwauegu cryfder o tiwyddyn i flwyddyn, ac felly vn neillduol eleni. v cantorion brawf de l wydd o'u medrusrwydd hyglod yn eu dadganiad o'u tonau.—Gohebydd. LLANERCIIVMEDD.'—Cynaliwyd eylchwyl flyny Idol Cymdeithas Ddcrwyddoi (iyfeillgar Llanerchytnedd ilfai 31. prvd yr anrhegwyd Mr. John Hughes (Ieuan Alaw) a gwertb E8 o kfrau, fel cydnabyddiaeth ddi- olcbgar yr boll Gymdeithas iddo am ei lafur gwas- tadoT, a'i ddull didderbynwyneb yn cario allan cu rbeolau ar bob achiysur. Yr oedd y rhodd yn gv- nwysedig "o Rowland s Maiia Ar'ti(]'jae," Lveil s Geology'' Maeuuley's History of England," 2 yf.. Jolo Manescripts," "\V¡¡liams's Eminent Welsh- j men," Literature of the Kyinry," by Stephens; oil wedi eu rhwynio yn bardd Wrth g\flwyno y rhodd j iddo dros v (iyai leitlias, traddododd R- I'rieliard, Ysw., Llwydiartbb Ego, svniadau y gwyd 'hub lion mewn araeth gainpus. Dywedai hefyel rod Mr. Hughes yn ei wasanaeth ef er's tua 2;3iin o flwyddi, ie, "nid yn ei icasuiweth ddylasai ddyweyd, ond yn ei vM- DDiRiEn. Hir oes i Ieuan Alaw i dderbyn Rawer eto o wobrau rliinwedd, yw dymuniad unfrydol tri golion Llanercbymedd, nc yn eu plith — 7V>.«««. W A UN FAWR, ARFON.—Cynaliwyd Cylclnwl Ddir- westid Mai 31, yn Ngiiapel y Trefnyddion Cailinaidd yn y He hwn, pryd yr ymgasglodd tyrfa. luosog o bob enwad crefyddol, a pliawb yu ymddangos yn aiddgar dros yr achos Dirwestol. Anerchwyd y cyfarfod yn rymus ac effcithiol gan y Peirch. D. Hughes, B.A., Bangor, (A.,) a J. Davies, Nerqais, (T.C ) Daeth nifer o gantorion o'r Gaerwen, 3ion, ac o Danvmaes, Sir Gaernarfon, ac unasant a cliorau yr ardal hon, dan arweiniad 3Ir. William Owens, Prysgol,—yn nghvlch cant a hanner o rifedi, n rboddasant fod lonrwvdd eyfliedin d i'r gynulleidfa trwy eu symiedd yn canu. Am 6, yn yr hwyr, declneiiwyd y cyfarfod gan y Parch. J. D. trwy ddarllen a gweddio; a rhoddodd anogaeth i fyned yn mlaen gyda Cblwb Dirwestol sydd yn yr ardal gall yr ieupndyd Ytia a'r Parch. John Hughes, Llangollen, oddiar Hosea 2. 14, 1,5. A chaivsom arwyddion neillduol o lonrwydd yr Arglwydd ar y cyfarfod, hyd onid oed pob un wedi annsjhoifo ci sect —G. Jones. WYPDGIUG.—Mehefin oed cynaliwyd cylarN)d gan v a'r uchel eglwyswyr, yn y' f 10n' 11 dvben o wahodil dan yir.gcisyJd seneddol, yn erbyn lilr. Mostvn a .-ir John Hamner, ac y ii)i.e dau wedi derbyn v gwaboddiad, set ill r. Peel 0 Fryn y l'ys Iro, y Sir a" rhvw Mr. Warren o Lund am dros y Bwr- deisdrefi. Gwelais annerchiad Mr. Peel. Mae yn datgan yn hcnnaf ac yn lfaenaf ci fod yn Eglwyswr, ac yn caru yr eglwys am ei fod yn credu inai Ili a i egwyddorion Protestanaidd, ac hefvd i'n rbyddid gwladoi a chrefyddol, felly nid rhaid i Yinncullduwyr Sir Flint fvned i'r (Iraf e:-tli i viuholi, pwy sydd vn debyn o fod dros neu yn erbyn eu hiawnderau, ond bu agos i mi a gwneud cam mawr ag ef, mac yutau yn Parehu boll bleidian crefyddol, fel brodyr or un ttulu, a ellir ei gredu tybed ?—Ethdii r, 3IARUNGLAS, MOM. — Ddydd Llun y Sulgwyn, cyn- aliocid yr" Annibynol Frodyr Dirwestol "eacvtitrfbd blynyddul yn y He hwn. Agorwyd y llyfrau am 15eg. Cymerwyd y gadair gan y dewisedig Lywyd, Mr. Sctfa Jones, Fedw, yr hWIl a gyfluwnodd ei swvd.l vn gan- y. Ar ol newid a de^ is y swvddogion am y flwyddyn ddyfodol, ymffurfiwyd yn drtfnils i °yd \{\d te. Ar 01 hyny ei-teddwyd 1 diefnu achosion angen- rheidiol y Gymdeithas. Hyspysnyd mai gwerth y Clwb \n bresenol yw £:>10. Y mae iJifer yr aelodau oddeutu 60. Derbyniwyd 4 o aelodau newyddion y dydd hwn. Galwyd ein sylw gan y Lljwydd at .fal yr ArdwydJ tuag atom fel Cymdeithas yn ystod y flwyddyn a aeth heibio. Ni Lu i neb o'r aelodau farw yn nghorff v flwyddyn, ac ychydig iawn mewn cydmhariacthniuynn?nch. Y mae "y Gymdeithas hon yn deilwng () vlw wrth ystyried ei Rnrthtda't chynaliad i fyuy. Fturfiwyd hi mewn cvsylltiad aT Annibynol Urdd v Rechahiaid;" ond vtBne.j?du odd oddiwrth yr Urdd" mewn amser cv!addas ac o berwvdd hyny y mae hi yn fyw eto, prvd v mae vr 1.. rdd wedi myncd i ebargofiant.— Un V"I ??- we(ii,MN-ned i ebarg,;fiant. C i o it ETHOLTAD Bwp.DEISDRERI CAF.RN-ARVO-I.-Yi- oedd un o etholwyr Caernarfon ddydd Sadwrn diweddaf,r hwn fyddai beunydd yn awchus bleidleisio o duy Tories, yn bwrw ei gwyn fel y canlyn Vn Imeth y bo'r decsiwns yma, ni dies i erioed ddim end eolicxi oddiwrthyn nhw. Yn dersiwn Gore H uedd fv mil i am fwyd a diod dros £ :3o0, eto ni dies i o honvnt ond El(',O. Yn yr I'v tilil i (if-os 1::70, eto ni ches i ond prin £40. Ac yn e!cc,;i;i-i; Buckley Hnghes y tro diweddaf,yr oedd fy mil yn ddau swllt a saith geiniog adiinai; ond ni fvnentdalui mi ond 2 swllt a ciiwe' cheiniog, ond mi sefais i yn stout a chyda Ilawer o groes dynu, mynais gael fv mil vn llawn y tro hwnw. LLAI)DERFEL. Y Gymdeithas gyfeilh/ar. — Dvdd Mawrth, Mehefin laf, cynhaliudd y gymdeithas lion ei gwyl flynvddol. Yn y boren.cyd-gerddodd yr ael- o(];itl i'l- eglwys, lie y cawsent bregeth dda gan y Parch. John L. Jones, yna eyfranogasaut o giniaw wedi ei barotoi yn y modd mwyaf bod lhaol. a threul- iasant y prydnawn mewn modd hollol foddhaol. Y dydd lau canlynol, cynhaliodd Cymdeithas Gyfeill- gar y Merehed eu gwyl mewn mo id eyfhlyb, ond eu bod hwy wedi cyfarfod i gyd yfed te yn Hei giniawa. Difyrid y cymdcithasau ar y ddau achiysur gan Goro gerddonon medrus, a threuliwyd v cvfarfodydd vn y dull mwyaf gweddus. Dewisodd y ddwy cymdeithas Mr. 0 Richards, Rala. i fod yn feddvg iddvnt yn ys tod y flwyddyn ddyfodol.—D. Men-ion. CAERNARFON.—Deallwn fod Hugh Hughes, y cig- ydd, yn parliau i afhmvddti yn marehnad y drefhol1 —bod ei vtnddygiad tuag at ei wraig ac ereill Vn av- w jiyddus, ac mai teg ydrv ei waradwyddo yn gy. h oedd us. DEHEimZB. LLANELLI.—Cynhaliodd Methodistiaid y dref hon eu cyfarfod bivnyddol dydd S ;l, wythnos i'r diwedd- af, pan y gweinvddodd y Parclin. Benjamin Thomas, L.an bio; a John Jones, Llauedi. Anerehwvd y evfarfud yn y prydnawn vn ddifyrus gan y Parch. D. Rees. Yr ¡¡celd y cyfarf(;'¡ydd ):n HII,.so'i, a'l' Clts:.d. ladau at leinau dyled y capel yn aiirli)-deidus.-Gu- hebi'dd. CAERFYKDDIN.—Ar y 2ydd a'r 4ydd cvfisol, cvnal- i vyfl flair newydd Caerfyrddin, yr hon yw 'v" 'fl iir fwyaf yn y flwyddvn. Daeth liawer iawn o an,feil- iaid i'r ffair gyntaf, a chyrhaeddodd v rhai tewion o honynt brisiau da. Yr oedd digonedd o foch tewion yn yr ail. a gwerthwyd liawer am y prisoedd arferol. — Gohebydd. ABERYSTWYTH.— Wythnos i ddoe dvgwyd dwy ddynes o flaen yr Ynadon yn y lie hwn, sef Jai.e Edwards, uiercb i dyddynwr cyfrilol yn yr ardal, yr hon oed 1 vn y dref yn gwnio a Catherine Janster, yr hon a elai o dy i dy gan rh N,.v hctllcuach, a chymeryd ami v uallui adrodd tesni pa folll bvnag, hi a gafodd gan Jane Edwards, I'ddl iddi tua £1 10s. rlnvng arian a'u gwertb, gan adda\v dychwelyd yr arian yn mhen ycbvdig amser; end er myned i yrnofyn am danvnt, iiici (ield dim iw gael felly cymeryd y dwyllwraig i fynu, a bwriwJvd^U i garehar am dri IlJis. M?T.? Tvnrfr.-Wythnns i ddydd Lion di. wc< daf, cyna?odd Cymr«dori<,n v He hwn en Beis- t.dfuu. D?ihvn <od y hrif wobr am y Pryddest ar "R;,d.,id" wedi ci dyfiruu i Iorwerth' Giaa A led; a bod y Parch. T. B. Morris, 3Jr. A. Williams, IVJostyn 31 Thomas Blackvvood, Pedr xMostyn, See., &o., wedi enill ihai o'r gwobrau. aeth IIeruiwr cyfrifol, yr hwn oedd newydd ddyfod i'r lie, ag un o'i geflylau i lawr i Ian v mor er mwyn ei Ln- hau. O hcrwvdd >i f")fl N ii itlii o'r lie, aetii i le rhy ddnfii, syrthiodd oddiar y ceffyl, c" vmerodd y llanw ef ymaith, a boddodd ya y man. Cafwyd y cei'il' yn fuan. — (lohebydd. LLASEMI B.>ddiad 3fenh.— Boreu dydd 8\\J. wythnos i'r diweddaf, cafwyd corfF merch ieuane, 14 oed, o'r enw Anne Longhurst, vn llvn y Ffwmes, :f y drcf boo. Acih ar gojl in-s Sadwrn. licrnir mai ))ei(!)?)' llvn a wnaeth. Dvwedir m?iyr achos iddi fynon i ymfod ii oethi, i'w brawd ei churo y 11 enbyd nos Sadwrn, fel v gyrwyd hi i anobaith. v qilr-.vv(i lii i F'?unw? eleni yn v lie yma, ar yr 2011'd a'r 2f ain o Fa'. Yr oedd )' cynulliad n vn (Ira ihmsog. vn v gwnbanol Rvfurfotlyrtd ??n y Pcirch. W iilinni't' Ty'nvcocd; Wiliiams, Uirwiiim; Williams, Peny- bont; VViiiiams, Treleeli; Davies, Llanelli; Jones, Maesteg; Matthews, C'astellnedd; Jones, liiiydni Davies. Cwmaman (yn Saesonae.' ) Hughes. Duw. lais; Thomas, Glynnedd; Griffiths Llanliaran Powell, Caerdydd, &c. Cafwyd Cymanfa dda iawn. — Un oedd yuo. 'L 3t

Family Notices