Hide Articles List

12 articles on this Page

FY MELNWEN.

ANEKCHUD

■ (7 — » SIAWLGERDD

I _____GOHEBIAETH._____

I -Y DLLETH EGLWYS.

! YR ETHOLIAD CYFFREDINOL.…

A WTn,\ LlA.-

YMNEILLDUWYR LL\NIDLOES. I

News
Cite
Share

YMNEILLDUWYR LL\NIDLOES. LLYTHYR I. MEISTRI GOLYGWYR,- Y mae Cymru yn V dvddian hvu yn ymridang-os fel un ain ddringo i ben pinacl enwogrwy,id. Dechreua gyfodi o'r llwch, ac yui- ddaiod oddiwrth rwvmau tigwddf, a dvwed vn gawr- aidd na fydd yn lionvdd cyn y gwna aiitudio y pethau dienwaededig ac aflan sydd o'i mewn i dir anghof tragyw_yddi>l. Teitnla a" ydd tnor gryf ac augeu i ddangos yn amlwg i'r bvd ti bod yn fwv, ac vn pen- derfynu sefyll ar y maes o blaid rhyddid gwladol a chrefyddol. Credwn y myn fod a llaw neillduolvn mwygiad y byd—na wna yn y dyddiau dyfodol selyll haner modfed tn 01 i'w chyroydogion vn v frwydr b-Iltil sydd ar gael ei hvmiadd rhwng gwirionedd a thwyli—crefydd dyn a cbrefvdd Ditit.. Hu amscr pan uad oed i gwledydd y ddaiar yn gw y bod ond ychydig am dani, ond erbya lieddyw, gwna dynu svlw vn inilell ae vil ai.,i)s; a cli 'In bo hir gwiia iddynt deimlo ei bod yn leddianol ar egwyddorion mor nerth- ni au anghyfiiewidiol a'r creigiau a fritbant ei gwyn- eb, ae a (itivreliaflint eii penau i entrych vntfoeJd. Ond er fod ysbryd dewr a phenderfvmd am gvfiawn- (ier vn berwi yn niynwesan y m wvafrif o'r riiai a bre- ^wyliant froydd a bryniau Cymru eto, y mae llawer lirgaeau nerthol ar ei tf'ordd i redeg vn mlaeni megis iselder masnach, gorthrwm y cyfoetho^inn, | di^eli eglwysyddiaeth, cysgadrwyild ymneillduaeth, v- ti W. v bVci i'w le, v mae yu rhaid chwalu y gwrthaloddiau ynia, ac vsgubo ell holl weddillion i ebargofiant. Meddvlia riiai (hawdd ydyw casglu yn mha le y mae eu calonau) nad oes modd symud y rhwystrau yn oesoesoe,ld u barna eraill mai yn uihen oesau eto i ddyfod, y gellir; ond creda dosparth arall v gelltd eu symud tnewu ychydig flynvddau, pe deebrenid ar y gwaith yn uniongyrchol, a chyda phenderfvniad i beidio liwfrhau cyu ei orphen. Y mae vn bryd i bawb ddeffro,oblegid y mae wedl IDY"- ed vn mbell yn y dydd, a my na haner y gwaith beb ei gvflawni. Os na wnaiff yr oes yma yr hyn a all, bydd vn destun gwawd i'r uesaf, Y mae genym arfau, ilefydd, a thymor manteisiol i weithio. Ni fu eu cvstal vo ineddiant un o'r oesau blaenorcd, ac ni fvdd eu gwellyn meddiant un o'r rhai dyfodol chwaith. Gan fod adeg bwysig yn vinyl, pa beth ydvw dvied- swvdd y Cymrv yn ei gwyueb ? Pa un ai bod yn dawel ac yn gywardaidd, ai ynte yn tywlo ac yu ddynol ? A ydyut i gymeryd eu symoyiu fei pe baent yn asynod, ai yute sefyll i ynu fel rhai wedi derbyn hawl oddiwrth i Dduw i farnu drostynt eu hunain ? j A raid iddynt roddi eu cysur a u rhvddid,eu rheswm, a'u crefydd I Mewn gair,a raid iddynt roddi eu dyn oliaeth o dan draed i ychydig o Sirs a Lords sydd yn byw- yma ac lIeW ar hyd y wlal yn y (luil mwvaf an- nuwiol f 0 na raid, osgwllant v I. hyn a allant. Nid ydym vn eich banog 1 ymadyd mawn na chleddyf na dry 11, na magnel. Gallwch benderlynu ein bod mor bell oddiwrth v fath deimlad ag ydyw y dwyrain oddiwrth y gorliewin; oblegid eredwn fod pin> papyr, ae ingc, yn arfau mwy rliesymol ac ysg-rytbyrol-unti vr ydym am i chwi ,vm:tfl;'d yn yr egwyddorion a bro- tfesweb. Ystyriweb pwy ydveh—meddvliwell pa b"th yr ydveh yn myned i wneyd, ac edrycuweh ar y can- hniadau. Cyfyngwn ein sv?adau yn y Hvthvrau hvn yn b?nafatun manneiUdn.dyn ?s))ymm—LLAN)DLOES. Nid ydvw cylch ein hys? yn un mawr, ond er nad ydyw vn un mawr, eto y mae yn boblogaidd a cban ei fod yn boblogaidd, y mae yn sicr fed llawer o bethau pwysii? vn cael eu cyflawni o'i fewn vn bar- haus. Enillir a gwarir llawer o arian vma boh wvtti- lJOS. Y mae yina undosbartb vn darllen fel v deuant sllan o'r was, y Britisti (luarteriv," y Bibiio thiea Sacra, yr "Eclectic," y Traetbodydd," yr '• Adolvgvdil," v ''Nonconformist," Revn^ld s Week- Iv Newspaper,News of tlle world." ):r" .mserau," yn nghvd a litiaws o gvhoeddiadau Cvmreig a Seis nig eraill. Ond ceir yma ddosbarth arall 11a vvna ddim ond gweithio ychvdig y dvdd, a me Idwi y nos Nid wyf yn meddwl fod Cymro" bawaidd a di eoairl Bangor vu dyfod i'r dref na'r ardal, ac nid yd- yw y "Tlllles" yn boblogaidd g-an neb ond yr ychydig sydd yn meddu yr fill ysbryd ag yntau. Barna y mwyafrif fod y naill yn rhy wael ei egwyddorion, a'r Hall yn rhywbeth gwaeth na hyny, ac felly yn an- nheilvvnir o ddarileniad. Natnriol boh meddwl vmofrngar vn ngwvneb yr amser presenol, ydyw gofyn, Pa fatli egwyddorion sydd, ac yn mha fatli sef'vi fit v mae eglwvsyddiaeth yn Llanidloes Y11 ol y cyfrifon a ddaeth allan yn yr Amserau, am yr wytlmos olaf yn Ebrill, gwelwn fod 2, 400 yn arfer ymgynnll i wahanol gapeli v dref, a 775 i'rcapeli sydd ychydig filldiroedd yn y wlad. ()S y,lv%v v c -;I*rif hyn yn gvwir, a cbredwn ei fod yn bvnoil o agos, gallwn sicrhau fod oddeutu 3,175 yn lioffi egwyddorion Yinneilhluacth yn v dref a'r plvTvf hwn. Y mae vii sicr nad oes mIYy na 350 vn myned i'r Eglwvs Sefvdledig sydd yma, ac v mae y rhan fwyaf o honynt yn blant. Diclion f,»d yn vr boil blwvf oddeutu 1,000 nad ydvnt yn myjied i unman ar y Sabboth. Nid ydyw v dosparth hwn yn teiinlo rhyw serch neiliduol tuag at yr Ymneillduwyr na'r Eglwyswyr; ontl y inae yn ddiamheuol mai vr hyn a I)Iael-'afa?ii vr livii 'si,,[( ,I vri cvdweddu oreii &'u harchwaeth—]ie caent eu ffordd, forent v cysvlltiad svdd yn hanfoiii rhwng vr Eglwys a'r W ladwriaeth cyn pen w tbnos. Y m.ie o leiaf yn mhlwyt Llanidloos!) Y mneillduwr am bob Eglwyswr. Hawdd ydyw gweled nad nes achos i'r blaeuaf, pe gwna' nt haner eu goreu, roddi eu penau o dan draed vr olaf—naw yn erbyn un. Pe byddai pob Eglwys wr mor wrol ag Alexander, y mae yn rhaid fod naw YmneilJduwr, a chaniatau nad oes haner pluck J/J nghalon y goreu o honynt, yn feddianol ar lawn ddi- gon o nerth i'w wrthsefyll. Ond pa beth maent yn, ac wedi ei wlJevd atuceuir dangos hyny mewn llytb- yr dyfodol. RHYWUN YN LUNIDLOE9.

[No title]

AMGUEDDFA BANGOli, I

LLOFFION GOHEBOL. i

MANION A HYNODION.