Hide Articles List

13 articles on this Page

GOHEBIAETH.

CYN-FRODORION AWSTRALIA. I

OFFRYMU WRTH GLADDU.I

News
Cite
Share

OFFRYMU WRTH GLADDU. I LLfTHYRI. Illk. GOL. Yn y Carnarvon and Dellbigh Heral 8111 Tach. 22.iin, gwelir ysgrif gyfciriadoi, at AIt& uneral Offerings, gan nn a eilw ei hun Philodikaios. Miction y eaniatewch i ychydig sylwadau ar ei vsgrif S?et ymddangos yn yr ?/n?fa?, yr hyn fydd yn !wy *nanteisiol i'r Cymry yn gyHredtn, n? phe yr ym- *»danghOSRnt yn yr ??tM/f/, a chan mai yn Nghymru y ??wy()(!u(j? yr hyn a achosodd syl?adau ?M<t ?"OK< (?c,-??.s,yu)?dH))?ys i mi fod yn Hawer m?y ^'r mater ael ei dnn vn 'atth Cymry. e'Et Mr. Phiiodilmios ?? fU/leml ?r</?s am QQyweyd ,,4 (?trymu with gladdu yri an?hristiono? yn babyddol—yn anghyfreithlon—ac yn ffieidd j "'? S?iiw am br?ti hyny; oad cyn rh'tddi amser i 'A F- O. wneyd ei gais, a yn mlae? i broE. neu ynte ?Se)s:o prun yn ?ahanui. [ ddangos nad yw yn m anshristionogol," difyna eiriau Paul yn ei ?tt)yr s>t jliatluici> He y (Iy?<? "Dy?wch?eic'U!") eich ??'?"y'y""?owc)) gvfra.th Crist." (T?ybvdd ?' m1 "? ^"gye'ristionogion i gynortiiwyo naiH y "? S?"?' i ?"" ? arkrion tIy?rctUg yr "edj Rilvd^ ?P?tut, on yn hytrah ) ddwyn b( ici?.m eu i I y (! ? '?' he!p ti.tMi?.wy c?, I r, r, yr h1vi' ??''??'"?-r??)'? (?:.?.?s. I P ???y" "b.-byd?i," (i) wed nad yw yr cRr ofl'rVml' "u'r derbyniwr yn medilu un n?th 0 ledd yliidrv ?'? babyddiacth. Und n? gwyddom pa fodd v 1ae r" Ph 'In bod mor benderfynol yn to a e. Alr. [,h. ?,11 bod rror liencl er t ?ii(? l yji "c bnru it bw rtudau y ujtoeda sydd yn dt.?u yr .rfer?d Rhaid iddo naU) ai ?dcf ei fod yn chwil- rvV X'n?ac vn ?!I? deall b?riadau dvn.on, neu v„te ddvfod a rhy? beth yn amuea i brob  N.i Anil Funeral offe?i,),.q?  Ph, atyut, onig, syd(i wedi harnu yr arferiad yn bnaaboy vS1 l!on<nlawer eraill c? ac ? eu dvdd.au "??' ?, Ph. draethawd » diweddar ''V Vi car Llanrhaiarlr yo Much rbaic, .ie'?.g S W • & > ViirLlanrhaiadr yn Moch nant,(Gw-Uer 31echa.n)ar rry yddid, caiff weled geir- yf aiLialrooffrJma wrth gladdu. wedi tardda oddi Irth dalu ? wared* enaid y m?rw o'r purdan." I brofi nad yw yn ansrhyfreithlon," adrodda hanes swyddwvr Cyfraiih y Tioriion mewn rhyw fan vn ei wrthod o'r tal am gladdu, am mai "offrymu oedd vr hen arfenad yn y pIwyt. Ai tybed fod Mr. Ph. yn meddwl fod hen yuiarferiad a pheth yn ddigon i brofi ei n f eitlilondeb. Y mae meddwdod yn hen arfer- ind ond DId vn sryfreithlon, y mae tori y Sabboth yn lien arferiad ond nid vu gvfreithlon. yan tOrI air. Ph. yn arfer a derbyn "oflrwm wrth gladdu, dichon y gall ddvwevd pa un ai goddefiad ydvw iddo ei dder- llyn ai vote gosodiad cyfreitbion ydyw. I brilfi nad ydyw yn ffieidd dra, aywed nad antrvlion vw gweinidogion yr etengyl, ond dyn,on-y cylryw nad ?ant (yw ?r y S?y? n»*,y dymon eraill, ac mai rban o\. cytl? yw yr  <.R. m. a bud en hvmddifa? o bono yn angh^fKiun cr o^. mewn rhan, dynion yw Kwemido^on yr efe? )?, ?"- a yd vw pob trefn svdd mewn grym at ?-'? ?hd a'i i?dyr yn ysgrytbyrol a rne?ut sydd beth arall. fietli a fedilylia wrth y gwynt sydd yn annigonol i ernal ffweinidogion yr efcngyl, ms gwvddoin. o8 nad y degwm, a pha fodd y mae ymddifadu y cjfryw o'r ufJ'rwm vn anghyifawnder. ms gwyddom hy i.y, nes i I Mr. Ph. ddangos yn gyntaf Illhl yr "Oijull" )- y I eosodiad cyfreithlon tuag at dalu am gladdu. f y. hudda Mr. Ph, y Parchedig Mr. Morgan o Gonwy o wneuthur yn anghyfiawn trwy wrthod yr oflrwrn. Ai tybed ei fod ef ei hun aJlan o'r perygl wrth gyhuddo Mr. Morgan, a chyhoeddi bygytbion uwch ci ben ef Nid vw Mr. M. yn colledu neb and ei hunan, oble- gid iybiwn nad yw ei waith ef yn gwrthod yr offrwm yn ymddifadl1 yr hwn a dda* j'r Ficeri,),,tli ar ei ol, o bawl i ail godi yr arferiad, neu i ofyn tal am gtaddu. Dyweded Mr. Ph. a fyno er cyfiawnhau, sarieteiddio, ac amddiflyn offryinu, gwelir yn amlwg fod yr arfer- iad nid yn unig yn anohnstiouo?ol yn babyddol- yn anghyfreithlon—ac yn f5e.dd-dra-.nd hefyd yn ddi?yw. ydd-dra i'r eithaf. Beth sydd ?y dicbeilga ad&witydd, na gosod perthynase y maN' i sefyH wrth y bwrdd, ar yr hwn ? offrvmir, ae yn Hed g3,ff? edinbvdd y gwr gwyn yn se.yU i i.?adrythu » "f rwm pawb, ac felly gwes?ir awer un  uwell. law ei allu, gan ofn digio teulu yr y?da?cd.?g a ?r Pp??hs'oMnt. Dyna ddigyilydd lr.! Yn "'?edd ei ysgrif, cwyna Mr. Ph. ?.?p?mt),egcpm)o?o "on?- a gafodd am fyned chwe' miIltir oHordd drwy d'-?S ddgar?-, i weinvdd? mewo claddedeth a dywed fod hyny ?edi myned rhwg y cloehydd- bachgen a'?g? gofal ci a r doll yn v turnpike, Os fel vn,? y dJgwyddodd arnoch Mr. Ph., Sdd eich b? yn amdditJvn yr o?n..nid g.-eli fuase i chwi gaeI y 6s. Be. 0 U'Al? I:> f„,so i «twl g«el J 8c • QffRXR 0ffrvmw[. LLYTLIYlt If- ISVR,—Mae vn dda genyf wsled fod y peiriant nerthol, sef yr arraltwasg, yn daehreu o ddifrif ym- osod ar hen ddefodau ac arfcrion Pabaidd, oddifewn ac oddiallan i'r Eglwys Wladol. Druan ydyw, mae ei selyllfa yn adfydus, a'i chyfcillion liwythaa yn dorcalonns wrth ganfod fod gobaith eu helw yn colli, ac na bydd vn gysylltiol a hi cyn pen hir na degwm nac o fir win.Cafodd yr ollrwm claddu hir lonydd- weh gan v Cymry yn esgobaetliau Bangor a Llanel- wy; ond crbyn heddyw, mae y wlad wctii cael ad- feriad golwg i edrych ar yr arferiad 1 abaidd bwn vn ei liw priodol ei hnnan. Mae gwaith y Parch. Mr. Morgan, vicar Conwy, yn ei dafla a'r neilldu fel ys- gymulI-beth, wedi codi cyifrs yn mysg ei gyfeillion vmneillduol, fel y maent yn deffroi o'u cwsg, gan ym- aflyd â'u holl egni yn y gorchwyl o'i Iwyr ddiddymu. Mae yn wir fod Mr. Morgan wedi gosod ei bun yn nod i saethan v blaid Buseyaidd o'r Eglwys y per- thyna. iddi; ond pahara y rhaid iddo ofui oddiwrth vnt! caiflF ei ymddygiad ei gymcradwvo gan bob Yinneillduwr cvwir.yn a phob nn o syniadau efengylaidd o fewn yr Egiwys Wladol; le, caift y gorenon o honynt i'w bleidio a chymeradwyo ei ym ddygiad Mae cymeradwyaeth gwr fel y Parch J. Griffiths, vicer Aberdare, a'i gylfelyip, yn ddigon i'w galonogi am ei waith. H' Digrif yw gwelea lei y mae uiynwyr yr yi|)»M»n»u yn tynu megys oddiain-fanynt i geisio amddiftyn yr arferiad Pabaidd o offrymu wrth gladdu y inarsv, maent yn ymdrechu a'u boll egni i gymeradwyo y ddefod. Mae becbgyn iiacit ein hysgolion Sabboth- ol yn cael test un cl!verthin am ben bechgyn Rbyd- I ychain a Cliaergrawnt, yu reisio dadleu dros resym- nldcb vr arferiad. Yn y Carnarvon and Denbigh Ilaatl am y n Raglyr diweddaf, y mae rhyw Philodikaios yn ceisio cyiiawnhiu y diiefid trwy ei gosod fel ey'fleustra i'r plwyfolion i ad-dalu i'r offeir iad am ei gymwynasau iddynt pan vn eu gwasanaethu fel eu bvsitrifenvdd, eu <>vfiv.iti>>w, illae y Philodikaios hwn yn ym wrthod ag unrhyw dal gan ei blwyfolion am y cvmwynasau nchoii, am na feiddia ei dderbyn. Pe gwnelai hyny, gosodai ei hun yn agored i gatfl ei gosbi gan y gyfraith wladtd. Ond er mwyn osgoi y gosb yu llechwraidd y tu cefn i'r gvfraitb, awgrymir j ni, y ijcllir yn gvfieusiawn dder- byu ey(in;tbyd(liaeth irauddynt ar allorau y llati, yn ngbladdedig-aeth y marw. Yn 01 yr athrawiaeth hon, taledicraeth i'r otfeiriad gan ei blwyfolion, am ei wasanaeth iddynt fel eu bysgrifeiivdd, eu cyfreilh- iwr, a'u pbysyywr, ydyw yr offrymu wrth gladdu." Dyma bwnc -1?-yd'i ??- ym n^hrado y Puseyaici. Bth nesaf ? I ?isi') pn'n n?d ydyw yr arf??yn I. L_I1 n.h..l't.I. nn anghristionogol, ra.?.?"??. ffiaidd, ecisia ein pCl'swadio  gwaith yr olfeiriaicL ?? 'dd '?ceisia ein perswadio f.?d gw?'th yr on-e,na)d? 4 .rweriny?ddwyes??aeth.sef ,b.nedd?i'n.n n, ? ? ?? ?ynyddau cyn c.f, i,"erbyn. Cynghor y gwr r hon°' r.'J jii.n »»»»i s d'„,vw ddilyn,l:¡ws i  {rw: ? wf.? boneddi.ion, oEFeiriaid « wenn Sd J-' vr arfenad, vn un prawf ei fod yn un y -? d':l? S U' r? obleaid ychydig nynyddau yn oi ??e?d '-?' o' ?"<??'' »—r vn cyfnuio3i a "vT^eriaid a'r ofMriaid i g^di i fynu r hen ar er.on ? wedi eu hyml? )Ir "?? trwy onerynoli?th Ymneillduwyr, ag nad oedd ond yn?i? son am danynt. Yr ofteiriaid oedd y rhai blaenaf vn ail. adeiladu y Jericho annuwiol hon yn codi i fynu yn ngolwg palas yr Esgob, y Gwir Barchedig Dad, RedeV^feydd mulod, rhedeg mewn sachau, ymryson rhedegar ol mochyn wedi seboni ei gynHun, dringo ar hyd polyn at het wedi ei gosod ar ei ben." A phwy debygech chwi oedd sefydlwyr y campati nch- od? Neb amgenach n' rhai a l'ynent alw eu hun- ain vnolynwvryr apostoli»n. Nid ydyw eu bod hwy yn bleidwyr i'r i)ffcwni claddu, mwy na'r arferiad uchod yn un prawf na ddylem ddod allan a'n holl rvm i'w wrthsefyll, yr un modd ag y gwnaeth Dir- vvestwvr B r ar yr amgylchiad y cyfeiriwyd ato uchod Ilae' I arbenig ar bob Ymneill- duwr fod yn ?-son ? ef ei bun, drwy vmwrthod yn ho?l ?,r hen arferiad o ..i!'r? yn nghladdediaeth ? marw. Nid oedd y rhai hyny y cyfeina Philodi- 'kaios aynt yn eu ??-aith yn "onryn? arygar? ?? d ?n werth eu galw yn YmneUIduwyr; nid oedd- ynt erioe(I wedi ell dysgu yn cgwyddorion YmneiIl. duaeth, panfeiddient ymddwyn mor ffol, a dangos eu hunain dan yr amgylchiad, morfyr 0 synwyr cyflred in. Os dymuna Pnilodikaios weled Ymne.llduwyr anhyblvg," (rigid dissenters.) cyfeined ei olwg at ys- gol Sabbwthol v Methodistiaid Calfmaidd yn Mangor, -dyma, iddo rigid dissenters,-rhai yn gwcithio allan eu beffwy ldonon Vr llythyren, yn nghladdedigaeth Owen Da vies, un o athrawon ffyddlon yr ysgol uchod. Nis gallaisai ei ddosparth ar un cyfrif odder edrych ar y sarhad hwn yu cael ei roddi ar vredilill- ion marwol eu hathraw, gwnaethant y swm ansen- rheidiol er talli am ei gladdu mewn inodd anrhyd- eddus, a rhoddasant atalfa ar y ddefod Babaidd o offrymu. Dyma i Philodikaios beth ydyw rigid dis- selller,, a chymered Ymneillduwyr Cymru ysgol Sab bothol y Methodistiaid Calfinaidd yn MaDgor, yn esiamjd i fyncd a gwneutbur yr un inodd. Mae llu- aws o'r eglwyswyreu huoain yn ymosod yn ei erbyn, an benderfynu ei gael i lawr. Unid gresvn vdyw cdrvch arnoch chwl yr Ymneiilduwyr yn ddifater am eu cynorth wyo. iNa fydded i na byehan na. mawr o lionoch sefyll ar y flordd i'w Iwyr diddymu. Ouid oes achos i ergydio ato, a chodi yn ei erbyn ? Hydenf y L-Telir colofnau yr Amserau yn cydweithio a'r eiddo y Carnarvon and Denbigh Herald, yn cefnogi gwaith v Parch ?r Morgan, vicar Conwy, (iyda chynortb- wy gwahanol enw,dau ymneilldaol, bydd trrymu II JI j:,r.iPth v marw cyn nemawr, wedi svrth io i eh?rgonun?t, a Dyyun Y f?,? ??? wt-di «!«.- leu 0 fy?g cenedl y ?ywry- YMNBILLDUWR. '1 MEILLD{j"R. LLVTHITR I". I IIJ. I ?' Y* cbvdig 0 amser yn 01, ymddangosodd ys- ?ritau yn y?"- ?< ? yn yra.feriad uchod. leg a chyfiawn y? ? bavb am v g?asan?.th ?fyn)r a cliNfi?lA?'ll 3' ? ?,f v„ ei hyslvned yu llawer ?nddy'.t; g"n ■ an] irlii,it t u, nn ,n?y ?.)y'ed?.?J??,,?u: ncu daluam ?-'du,? ganddydn>t'y; ledsn>di ? b.u?-y.h?i y H.u..? tha? Y '?/'?" y LI¡tU, ¡¡ mwy o )Ir eviltii* a dtWOLlit lia(i ()I'S fud y 'hau t?y?? t ? r ?,?d }d?' (< et' cy?-iydd) yn galw am y g«'asan«u th cy^ t f dvwedir nad oes vn ?1? am y ?'??"? ?.t.?-/a dtwcdir n.td ms prin un 0 bob d?eg o? r 'yn gwrando yr "iaf. Anwvl frodyr Y"'?-?" n.d e?i! fyddaigoche! yrachos uchod 1 ac onid 1 < m? cysùu â'u P.?cs (\dda.. ni gad ein ??'?'"?.P ?'?,.n daddu ?n i n gweinidogion yn ein cajK-lau a ,nonwentau em ..n   "'?-<y'    ..vny lie nad oes hunain, ac ) ?'y??'?.y edw)si hyny lie lIad \It's (I;irp:,rikj('. aU a plirit,di a y!norol am wnrud Y cYf"'?l', angenrheidiau ag Y llIae y g,d"raltb .n .d y cyfnw .?.nW,?h? a? ? e ?fm.tb wi,r  I)ed?d ptiodi, a 4 li!a?idu yu Eglwys f,oegr,   \Vei eat! ei ddefnyddio g-an lhck'Y clochydd Yu  data,l'I1, .Y" gptal  chan Egl'vyswyr .n  ?.nedd i  y mae y linaws ugo»Vl eu'bod "vn'cael eu Ll gan vehydig y djVedant hwy sydd yn arwam y bobl yn groes i'w hewyllys. Y mae yn ddyledswydd arnom weithredu, fei ag y gwrthbrofw n yr baeriad. Hefyd dymunwi., yn fawr arnoch alw sylw yr Ym. neillduwyr at y pwnc. Wyf, Syr. Y r eiddoch yn barchus, IOA N. I^Dcrbyniasom amrywiol ysg-rifan ereill ar" Off- rymu wrth Gladdu;" ond hyderwn yr esgusoda ein pohebwyr ni am heidio en cyhoeddi, gan fod agos i bobpelh a drinir ganddynt yn cael ei gymeryd i fewn yn y naill neu v llali o'r ll'thvrau blaenoiol. Dvwed Martins, yn ei atebiad i Aelod o'r Eglwys Set'vdledig," ei fod "yn tybied i'r ddefod o offrymu mewn claddedigaethau gael ei ddyfeisio ary cyntaf gan ei Santdddrwydd y Pab, yr hwn, gwedi colli ei lywodraeth ymerodraethol, a ddyfeisiai amryw ddefodau cr rlloddi eynyg ar adenill rhyw fath o awdurdnd, a meddianu cymaint ag ydoedd ddiebon- adwy o elw. O'r amrywiol osodiadau, enwaf y degwm, girarthiad pardynau am bechodau cyn iddynt gael eu cyilawni, gwerthiad trwyddedau i bri- odi, ac offn/miad mewn claddedigaethau, dun yr esgus o dal am warediad enaid y marw o boenau V purdan. Dyna hefyd ydocdd dyben cluliad v tlychau, er ihybuddio yr hoIl gymydogion i gyd- wednio am warediad enaid y marw; ond rhocldid ar ddeall y bvddai v ewbl yn hollol ofer, oddicithr i'r ofl'tiriad a'r clochydd gael en boddhau ar adeg y el added i gtetli. lUåe yn debvg mai. dyna (I(Iech- reuad a di/ben■ 1 offrymu wrth gladdn.' Gan hyny, nid rhvfedd fod y geiriau Pab a Phabyddiaeth yn cael en cysylltu yn lletl fvnyeh g-yda chrybwylliou am y ddefod hilI). Pwy in yn gyfrwng trosglwydd- iad y ddelod hon i I Eglwys oIygus Loegr,' sydd i'r ysgrifcnydd yn anhysbys. Y mae yn ddigon tebyg fod gan Charles Fawr law yn y gwaith: mae • ceiniogau St. Pedr, arian y pasg, y (lretn eglwys, y dwyu pennyd, y rhyddhau,' a rhes o arferion cyHeivb, wedi deilliaw o'r un darddle. Y mae yn wir fod rhai o honynt yn cael eu hesgeuluso yn fwy na'r lleill am nad ydynt yn dWYIl tlw cyfartal i'r gwaradwydd perthvnol iddynt." Cymaint a byna o atebiad ein gohebydd i "Aelod o'r Eglwys Sefydledig."

BRAZIL ETO.

AT BWYLLGOR C YMDEITHAS GANTORA…

[IEILIAD I GYNYGIAD W. EVANS,…

Y " CYMRO" UNW AITII ETO.I

EGLWYSYDDIAETH AC YMNEILLDUAETII…

GALAR RHlAIT AM EU PLANT,

IENGLYNION A GANT EBEN FARDD…

ANERCHIAD 1 EREN FARDD

ETO

YR "AMSEKAU."