Hide Articles List

13 articles on this Page

GOHEBIAETH.

CYN-FRODORION AWSTRALIA. I

News
Cite
Share

CYN-FRODORION AWSTRALIA. —Anfonvrvd y llythyr isod oddiwrth facligen lidliabvddiis i tni, yr hwn aymfudodd i Awstralia er's Wrai flynyddau; a chan ei fod yn cyuwys rhyw be flit yuydclau; a chan ei [od cyU\'Ys rhy latl pur ddyddorol, meddyliais na byddai adysgrit o uono yn annerbyiiioi genyeh. EVAN EVANS, Trevine. *-iywais lawer o ddywediadan pan yna, o bartneu r ben diiiioiion sydd yn v wlad boh (AwstraLa), rIm I yn haeru eu hod vn beryglus i'r Ewropiajd, IlC erelll yn haeru en bod" wedi .c;li() vn milell i'r ivla(l, tcaad oeddynt Ïw gweled vn y parthau cyfaneddawi; ?? y mae v ddau ddywediad uchod yn at'gbywi'. ?eamkdd' 0 honynt yn mhob eoed?i? a threfh.n .V Drefedigaeth aenidwyf?n dealt eu bod hwy ?n Hadd mwy o'r Ewropiaid nag a leddir gan d?jyn- )0" gwymuu ar en gilvdd. D?" i ?noedd o honyut |,wy gael eu lladd vn dHiachos, ac v macnt yn wy- tyddus II hyuy; felly dichon nad ydynt i'w hymddir- led PII byddo c, fleustra yn caniatau iddynt yinddial. a«ntnrnn en lliw yn udn, ond nid mor ddisgleir- bai Ila,A-sa w(-Iaiso w-lecisd,l creiii. Y maent ° }ai_ntioi,tell) 'gunolig; y beny wod ychydj yn Itai, Re eiddi!ui.ii iialr gvvrywod. Nid yw en gvvallt 111 r wlanog a'r eiddo y Negnmid — y niae yn frasach a tbebycach i walit y Brutaniaid, yn ddu ac yn fir.vch. Eu pt 11 Hu yn grvnion aC lieb fod mor ueliel Yn y coryn; ell tr%vriaii v ii ill ,I t a Ilydain; eu gwef- *'s:»u vn dewim, a'u danedd vu liydain ac yn rhesau 'e°l:iidd yn y pen. Yu gyfii'edin, mae cernflewmawr ,tlid(t.nt, a chydyn o fail' ar yr esi, tra yr eillir neu tynir b;ir( y yvelus uel-iaf yn llwyr. Maent yn tori eu cfwyn ar eu cefuau a'u brestiau pan yn ieuanc, ac Jb ctiwyiliu gwynt i'r arehollion nes y maent yn sd y Vu wysijrod tra y byddout byw. Pa un ai itl nod- Swabaiiiaetbol, ai er prydferthwcli y swneir hyn, ts jjwn; y(. till a ddvwedant yw, ei fod yn dda iawn KVer!/ yoorl, very i/ood)\ Eu gwisg yw crwyn Llainid flglald (Kungaroons) a'r Posomis wedi eu sycliu a'u gWIJio galldllynt eu hunain, yn fath o hugan drosyr ysgviydd<iu, a'i chrynhoi o amgyleb y cortr hyd at "ell y gli. y pen, y coesau, a'r traed yn hoilol noeth. e v,,Iltt,I,ce(i yti-o os gellir ei chitel, ac iiid anfyn- Yeh y gwelir hwy a dim ond hen grvs, ac weitiiiau Yn gwbl nlltthion; ae os ceir hen rys, neu hen I'owstrs, a ilond bol o fwyd, bydd pob pi-th ar ben; gorweddant a chysgant eu gwala. Nid ydynt byth 3n cymeryd y dratierth i olcbi eu dillad, ond eu •JOv:sgt) yn eu budreddi tra y daliant wrth eu gilvdd. r un rnodd y maent uda'u cyrtt, yn ddiarhebol fudr a firewedig. Vn y parthau byn, y maent yn cael llawer o ymborth y bob! wynion, yn ad-daliad am Ryrchu (ivsfr a choed, &e.; oud yn y partbau peilenig r whid, maent yn byw ar y creadui-iaid a allant "dal, mrgys Kaugaruons, Posomis, own gwvlltioa, ^eiiiaid, p_\sgnd,&e. Maeeu fiurflywodraetb yn un "'■itriarehol Y gwron cadarnaf yn y llwyth yw y peuaetli. Alae ganddo ryddid i gymeryd y nifer a 1'no o looitras (gwragedd), ac efe sydd i derfynu ym- ^a/aelion vn eu piith, yn gystal a'u bamain yn eu by miry rch ion yn erbyu eu gilydd. Nid wyfyn deall fu'J dim OI!{J dau beth yn achosi ymrafaelion yn eu plith. Yn I. Pan y bvcido un llwyth mewn gweii *•'>tieust!a ) ?acl ymborth na'r Hull, gwneir cais gan Jr o.af i ?mUd v Hull ymaith, ac i loddianu ei ??'og&e?.' Yn 2. Pan y byddo un Hwyth yn ym.if- 3'" 'o?br.t(?wr:u?) o lwvth araU. Os bydd dau lwyth YII eweryh; am ienyw, ae yn methu dod i bendenyn- "Iti, tnae y feny w hono yn sefvll mewn perygl am ei bywyd odirl na bydd yr ytnra/ael yn teriynu yn ei ""Irtuidiad hi, gan y naill lwyth neu y Hall. Tra byddaut yn ymladd, bydd y fenyw yn sefyll o'r tu ol iddynt i garie y Wtdis a'r Sbers i'w dwvlaw. Eu hlilll ofler rhyfel yw y Wrtdis, sef math o ffyn clwpa; a'r S.ber, sef lOath o wialen iiir, wydn, ac ystwyth, wedi l blaen llymu, a'i tliri-i yli fath o ddanedd fel danedd Ihf, o lewn ychydig i vv blaen. Mae £ 2« o ddirwy gan y llywodraetb am roddi drull iddynt, a E 10 am fixldi Jiod f'eddw<d iddynt. Maent yn adnabod v drull yn dda, ond yn otlli y piciiii-ii, sef pistol yn {IVy, am na wyddant pa nifer a allai fod o honynt yn y ""geilau. Mae eu hiaith yn amrywio brou yn ol y ilwytilitu, fel uiai anfyuyeli y inae y naill lwyth yn dealllaith y llwyth arall. Maent mor onest ag y ge!lir disgwyl'id.iynt fod yn eu bymarferion; «anys aolynyeh y ciywir eu bod yn lltdrata yn y partiiau hyn—y mae arnyntoruiod o ofn y policeman. Y maent y tyIwyth dincaf tan haul; mae bron yn all- niehonadwy cael ganddynt wneyd dim oni byddant Yri tie"yT,g. Y gwrav.ed.t sydd yn gweithio, ac yn edrych aUI ymbortli i'r gwyr. Eu hvmilrost eyllr&tl- In Yw. Bluet teilow, no work v;/¡':te.fdl<Jw'wortb a" n"tt.?. Hi?.k fellow, plenty sedowu ail day." l\LIt.H n lI.rle' I ¡,. I » ;n ?rter c bwi ( li,( t.?accu yn ??1- a bach; y ar 'v i) i *1 ) ?" ?''?'?- ?a ?yfarfyddanta rhywun i, '.Vddant y» sii-r c> oiyn am ariau, b.vyd, a tir y t?Y(i(lallt 3-11 sier c) oiyii ittij ai-iati, b%VY(I, a tt .V" tt 1 •' n U.U.4.J. JM fd ydynt yn a.?, .? ?..?? ?t.???rw..? ,N,d ydynt ".Mh ya adeiladu un math o le i breswvlio, a phe <:ynyg¡d iddynt le mewn ty, ni chymeiant et, gan eu bod yn ei Ileiwl,) yn rhy fyghd, ac ofn iddo syrthio er t: ti ctllau. Ar dywydd gwlawog ac oer, maent yu doiii tri ueu bed war o goed ar eu gilydd, a chang- elltlu 0 r coe doiiiog ar hyny,a thaniiwyth o dan wrth y traed, ac feily gorweddant: nid ydynt yn gofaiu yn yr huf ond ain vehvdig ° Mae pub Ilwytb yn gymvs^e.tig o wabanol deuJuoedd, a chan bob.leulu I ei go«dwiu:oedd ei hunan, alj bentref i fyned yno ar amserau penndol i iryfarfod y prif lwyth, yn ol cylar wyuuva y penaeth. Os bvdd i un gwiyw fyned at snobra un aranll, v gosbedigacth arferol yw ei ddodi i sefyll mewn pell der penodtil, a'i wa-li y" ei law, tray byddant hwy yn ergydio nifer penuonl » wadis ato, nerth eu hesgyrn ac os irali amddiftyn ei bun. bydd ei fywy" yn ys- glyfaeih ganddo; end rhaid iddo aros yn ei le, marw neu beidio. Cosbedigaeth y fenyw ydyw cael y wudi ar ei phen 7 iieti 8 o weithiaii, ues y byddoyr eSO{)fI\ bron vii hollti: ond mae cyflawu groesaw i ddynion gwynion eu cael, os talant am danynt; ac fd Y many)) di-uenus mcddwi, mae rhai yn ddigon anifeilaidd i wneyd liynv. i'an y mae un o honynt vn ymofyn J?oohra, 1n tori tsvll trwy gvswllt v ddwy tl'ruen, ac yn rhoddi pren 3 neu 4 modfedd o hyd trwyddo; a'r fcnyw yr (HI modd; ac felly v bvddant am riti wythnosau. Wedi hyny, mae carwhra (gwledd) gyffredin yn cy meryd lie, a thrwy ganiatad y penaetb, maent hwyth au yn myned at eu gilydd. Wedi i un o honynt far«, maent yn ei ddodi mewn sach, acyni mewn I dwfr, yuaargoed penodol i sychu. Odwirefyny dull hWIIW am wythnos nen ddwy; yna pan y bydd y cvffredinolrwydd o'r llwyth yn nghyd, clei i ir ef, a chynnelir carwbra Cgwledd) ar y bedd. irvy ^yn inethu dod i'r penderlyniad fod g-andrlynt un math o •yuiad gw reiddiol am sefyllfa ddyfodol o fath yn y byd. <)s oes, ma) traws-sy nfu d ia d yt enat d byd. Ù" oes, b:trnwyf mai traws-symudiad yr enaid o un corff i'r llallyw. Cymaint a allafgael wrth eu holi, vw l,fod pob dyn da ya myned i Loegr, ac yn tyiu i lynu yn ddyn givyn, tra y many rhai drwg yn troi yn ddvnion gwylition, a rhyw beth o'r fath. Y maent ynlled anfod ilawn i ddweyd fawr o'u hanes, rhag i lli chwcrthtll am ell penan. Credwvf fod meddwl am y sefyllfa ddylodol In orlUod (I drafferth ganddynt, fel pubpeth arall. Os ydviit yn addoli un Petil, yr x%-yt* yii meddwl mai y lloeryw y gwrthddrych, canys y peth tebycaf i addoliad sydd ganddynt, ydyw y carwbra a gyniielirganddvnt ar yr achosion penod • ol ar eu mynediad i ymiadd, ac ar gyfarfyddiad v llwyth yn nghyd, ar briodasau ac angladdau, ar y newydd loera'i l iavii lcier. Nid ydynt byth yn cynal J earwbla er difvrwch ac os bydd digon o'r llwyth yn nghyd, ni(i (lyi)t bytb yn esgeuluso ei gynal ar yr achosion a nodwyit. Cyn dechreu y carwbra, y maent yn arfer paentio eu gwynebau fel players, rliesi cocbion a gwpJiOD, ac ainrvw liwiau; ac yn cymeryd canghenau o'r gwydd gleision yn eu dwvlaw, ac yn (ynych ynclYIIHI cangen am ben bob glln. Mae rhai yn rhoddi hen gadach i gudclio eu noethni, tva mae ereiil yn gwbl noeth; wedi ymbarotoi yn y dull hwnw, dechreuant ganu gan wneud y llcisiau mwyaf aflafar, a cliuro y wadis yn gil\dd, a chanddvnt lawer o ffurfiau a delosiynau nas gallaf ell darlunio yn bresenol. Pa fodd bynag, lIlae yn ffuith fod y chwaieurdt!iaetl1 liwn yn tangos Hwy o fcddwl a chy wieinrwydd na dim arall a gan- I lyudlr yn eu itivsg. W. E. EVANS. I

OFFRYMU WRTH GLADDU.I

BRAZIL ETO.

AT BWYLLGOR C YMDEITHAS GANTORA…

[IEILIAD I GYNYGIAD W. EVANS,…

Y " CYMRO" UNW AITII ETO.I

EGLWYSYDDIAETH AC YMNEILLDUAETII…

GALAR RHlAIT AM EU PLANT,

IENGLYNION A GANT EBEN FARDD…

ANERCHIAD 1 EREN FARDD

ETO

YR "AMSEKAU."