Hide Articles List

9 articles on this Page

[No title]

-OFFEtRlAID PABAIDD. I

News
Cite
Share

OFFEtRlAID PABAIDD. Y mae dynion wedi bod yu mhob oes o'r byd yn honi hawl i ]-wodraetliti,,t i-:it,,oli yr hyn yn arben- ig sydd i fod yn rhydd mewn dyn sef ei gydwybod Dym.i fell:th penaf dynollaetli-Offeii-iaid pab- aidd, ie yn wir, a pbrotestanaidd hefyd, sydd wedi bod ac yn bod yn elynion penaf i ryddid ac an- nibyniaeth lnelldwl dyo. Os unwaith yr ymddir- iedadyu faterion cydwybod i ddwylaw ei gyd ddyn ffaeledig y fynud hono y mae yn rhoi i fynn bob gwir ryddid sydd yn ei feddiant ac yn ymwerthu yn gaethwus i'w ormeswr. Os edrychwn ni ar weithrediadau yr offeiriaid pabaidd ar y cyfandir, cawn weled eu bod yn elynion calon i bob annibyn- iaeth meddwl, mewn pethau gwladol vn gystal a chrefyddol. Os bydd yr arwydd leiaf o fywyd yn y bobl y maent hwy yn rhutlno aruo yn ddioed i'w lethu, Nid trwy drais a gormes bob amser v gwneir hyn Y mae'r Jssuitiaid, yr ellyllou mwy- afsatanaidd a ddaethant o anwfll erioed yn cy- faddasu eu moddion at yr amgylchiadau. Yr hyu nad ellir ei gael trwy drais a geir trwy ystryw. Mae'r dyben yn cynawnbau r moddion. Er mwyn dangos fod y sylwadau uchcd yn gywir, nid rhaid i ni ond tafotu ein golwg ar weithrediad- au yr offeiriaid pabaidd ar Gyiandi? Ewi ^b yn y dyddiau hyn. Tybiem na fyddem yn mhell o'n lie pe dywedem mai hwynthwy ydynt asgwrn cefn gormesiaeth y cyfandir. Edrv-her ar ymddvgiad yr ofleiriaid pabaidd tuag at Louis Napoleon gyda gol'.Tg ar ei waitli ar yr ail o'r mis diweddaf yn rhwytao Firn.ingc draed a dwylnw wrth gerbyd ei uchelgais ei hun. Y maent gydag un neu ddau o eithiiddau yn gorfoledda ac yn llawenychu yn ddir- fawr VI] ei weithred anfad. Mor wahanol yr oedd yr offeiriaid pabaidd yn ymddwyn yn amser chwil- droadau 1843 Pan lwyddodd y bobl y pryd hyny yn Paris i ddangos eu gornchafiaeth a'u gallu. y rhai cyntaf a ddaethant allan i'w llongyfarch, i'w goijoneddu, ac i'w bendithio yn y modd mwyaf di- frifol oedd yr offe: iaid pabaidd, neu Eglwys Ruf- niu, oblegl,' yr un yw y naill a'r Hall. Y pryd hyny yr oedd offeiriaid yn planu coedydd rhyddid ac yn rbith ciyn bendith Duw or y weitlired, Datgan ai esgobiou eu hymlyniad wrth drefti newydd petliad gan honi bod Eglwys Rhufain bob amser wedi bod yn (fafriol i ryddid. Yr oedd cynhrvchiolwyr Rhufain yn cvmeradwyo gweitn- rediadau y Gyaianfa Wladwriaethol beth bynag oedd eu natur a'u haracan. Gallasai'r anghyfar- wydd yn ei ddiniweidrwydd dybied mewu gwir- ionedd fod yr offeiriaid Pabaidd wedi troi yn werin- iaethwyr aiddgar, a'u bod yn wir garwyr rhyddid. Ond pell oddiwrth hyny yr oeddynt Y Bobl oedd y pryrl nieti-it gallit, a doeth oedd cadiv yn gyfeillgar d huynt. Y maent wedi gweithredu yn hollol yn yr un modd gyda llywodraeth drabaus breseuol Louis Napoleon. Yn wir y mae'D bur debygol mai ganddynt hwy yr oedd y Haw ucbaf i yn yr holl weithredoedd. Pa un bynag y maent wedi dangos eu evmeradwyaeth mwyaf pendertvn- ol o holl drahausder nai fy ewythr." Mae'r rhan a gymerodd yr esgobion a'r oileiriaid yu yr eiliol- iad diweddar—y llawcDyc111 sydd yn cael ei aralygu gan y Pab a'r Cardinaliaid uwch ben llwyddiant gormes L. N, apole,-)n-vaitli unigolM. Montalem- bert yn groes holl wladwriaethwyr enwog Ffrainc, yn ymostwng i wasauaethu dyn a ddymchwelodd trwy drais, gyfansoddiad a dyngasai i'w amcidiffyn —adnewyddidd y Pantheon i ddybeniou pabyddol a'i hadgysegriad i Sant Gerevieve-ac yn ddiwedd- af y seremoniau crefyddol a fu yn Notre Dame ar osotUft<i y LiYwydd yn oi u-iaiiaetti-vu daugi.15 yn an:lwg fod yr offeiriaid yn bwriadu defuyddio y galiu newydd hwn i gytiawni eu hamcanion eu hunain. Yn 1848 yr oeddynt yn ostyngedig, yn isel, ac yn ochelgar. Yn 1851 yr oeddyr.t yn byt, yn drahaus ac yn ddallbleidiol. Y pryd hyny yr oeddynt yn nghanol adfyd i'w ddyoddef. Yn awr y maent yn meddiant gallu i'w ddefnyddio. Yr oedd yr amgylchiadau ar y ddwy adeg yn wahanol ond yr oedd yr amcan yr un, vnghyd a'r yspryd trwy ba un yr ceddid i ymgyrhaedd at yr amcan hwnw. Nid ydyw Pabyddiaeth ar ei gliniuu o flacn pobl fuddugoliaethus—yn oiTrymu arogl- darth gweniaeth—a phabyddiaeth law yn Haw a gormesdeyrn diegwyddor, yu cymeradwyo ei draha, ac yn argaumol ci amcanion hunanol ond yn cario allan yr un egwyddor, yn amcauu at yr un peth, sef at gael y natiir (idynol o dan ei thraed trwy gyineryu cydwybodau dynion a thrwy hyny eu teiinladau crefv(](Iol iw meddiant eu hunaiu. Y mae agwedd y cyfandir y fynud hon mewn perthynas i ryddid crefvddol yn bruddaidd dros hen. Y mae Jeruitiaeth yn Hodeuog yu mliob I man, yn Awstria y mae yn llefliu pob syniad a theimlad crefyddol nad vaynt yu tneddn ut ei dyr- chafiad hi ei hunan. Yn Hungari y mae yn par buns orthrvmu ac erlid y Protestauiaid y rhai uas PTHII en difodi. Ymlusga i Prwaia o dan nawdd Breninol. Y mae yn dechreu cynhyrfu yn Switzerland drachefn. Mae'n debyg y bydd Sar- 'o y bNci(I S a i dinia yn gorfod ymheddycliu a hi ar gost ei han- rhydedd. Ymchwydda yn Yspaen gan aii-gymer- yd me>ldiant o i thiriogaethau tymhorol. Llvwod- raeth.i. Ivs Lisbon. Y mae gartref yn ei hebea yn Xanles, ac yn llhufain y mae ei dylanwad yn or- Y mae yn awr wer., adenilt tir a goilasai yn Ffrainc, wedi cael addysg y bob! i'w dwylaw ac wedi cael cynuorthwyydd ueu offerYll yn ol fei y gwel yn dda yn y dyn diegwyddor sydd yn awr yn meddu yr holl allu llywodraethol yn ei law ei huu 0 dan yr amgylchiadau hyn ofer ydyw disgwyl nemawr o ryddid crefyddol yn ngwlodvdd y eflin dir. Nis gall Jesuitiacth pur oddef unriivw blaid, grefyddol nju wladol, a fyddo yn gioes i'w hucli- afiaeth hi. Ei dull hi o weithredu ydvw, nid i ymresymu ond i orthrymu. Ystyria mai r drugar- odd fwyaf a ellir ei wneyd ar byd YdNw ti-fet- v crenlondeb mv/yuf tuagat y rhai a "dybia hi yn g\ fciliornwyr. Er mor gytrwys ydyw'r Tes(iitiaid nis gallwn lai na meddwl eu bud yn prysur ddwyn o amgylch eu dinystr eu hunain yu eu gwaith yn ym^ysylltu a gormoswyr v d.:aear. Y mae tynged gormes wedi ei hysgrifenu ar ei dalceu, ac mor wir ag y chwyth ir gormeswyr y ddaear ymaith cyu hir gan dy ( m'hestl ofuadwy dialedd Duw a dyn, mor wir a hyny y syrth y Babaeth a Jesuitiaeth gyda bwynt. iiae tynged y ddau yn gnlyn a'u gilydd.

Y PARCH. J. BENNETT ETO.I

IITALI.I

-ESGOBAETH TY DDEWI.I

j adolygiad Y WASG. i- --…

[No title]

"':">;':C:¡;4""=-"o: l 1 'IèI:…

jOEDRAN DYNION CYHOEDDUS.