Hide Articles List

9 articles on this Page

[No title]

-OFFEtRlAID PABAIDD. I

Y PARCH. J. BENNETT ETO.I

IITALI.I

-ESGOBAETH TY DDEWI.I

News
Cite
Share

ESGOBAETH TY DDEWI. I Y mao Esgob Thirwall wedi eymel-yd aclilvstir yn ci siars, neu ryhuddeg i'w offeiriaid, i gyfeirio at gyhuddiadau Syr Benjamin Hall yn Nhy y Cyfiredin, a'r wasg gyhoedJns, mown perthynas i gyflwr ei esgobaeth ef. Ond y mae Syr Benjamin wedi gwneud atebiad sydd yn chwilfriwio amddi. ffyniad yr Esgob yu ganddrull. Noda luaws o Eglwysi sydd mewn cyHwr adfeiliedig, (yr adeilad allanol yr ym yu ei feddwl,) dim gwasanaeth yn- ddynt, neu o leiaf yn bur aufynych, er fod eiddo yr Eglwys Sefydledig yn weith miliynau lawer, a ehyflogau ei chwech esgob ar hugain dros X,200,000 bob blwyddyn. Mewn perthynas i Landdowror, dywed Syr Benjamin fel y caulyn Mae'r Plwyf hirn yn bvawf arsw^dus o ddinystriad yr Eglwys yn Nghy. miu o dan y gyfundrelu bresenol. Tua hauercan j mlynedd yn 01, yr oedd y plvvyf o dan ofal bugcii- 1 iol Cymro brodorol. vr enwo^ ardnionns Griffith dones, enwog am ei dduwioldeb, ei alluoedd, a'i gymhwysderau. Yr oedd yn yr eglwys hou y pr,\ d hyny 500 o gymunwyr, ac yr oedd y bob! yn dod -Hdiroedd lawer i'r gwasanaeth. Oud yu awr nid oes gan yr eglwys hoo do ar ei llogawd' (chancd), or hyn y mae yu ddifhgioi er's blynyddau. Ni (I oes na chlawdd na mur i'r fvnwent; gwelwyd j (lefaid yn sefyll ar dwr yr eglw) s rhai misoedd yu ol. Mewn un phvyf nid oes ond vcbydig er pan ddiswyddwyd y curad, am yr hwn Ÿ d'yved?i y plwyfolion ei fod mor ddrwg 'fel y byddai ar diawl gywilydd o Loao yn bur fuan.' Ni p).?- gethodd y vicer yn yplwvfhwneisdentml)-ned(l,?i ac y mae yn byw ugain milldir oddiyno. Y mae'r plwyf wedi bod o dan ei ofal er 1812, ac y mae vn awr yn y cyflwr gwarthus a nodwyd, er ei fod gvnt yu cael ei ystyried fel y plwyf goreu yn N ghymrn." Mown perthynas i'r .Eglwys hon y mae r Esgob yn awgyyuiii fod tysti laeth Syr Benjamin yn an",Iivwir, wedclai llhoddwyd to uewydd ar y llogawd oddeutu pedair blyuedd ar ddeg yn ol, ac y mae wedi bod, I ac yn parhau mewn cyweiriad da, oUcgid ymwel- ais ar lie ddoe, ac y rntie mur p. chlawdd i'r fvn- went. G'.veiwyd tair o ddefaid yo bwyta'r eiddew ar dwr yr eglwys y flwvddyn ddiweddaf. tua mis Wehcnu, oud sut. y daethant yno nid oes neb a all roi i mi un hysbysiad. Yr oedd Stier maeu vn gweithio yn yr eglwys, ac yr oedd y drws yn agor- ed. yr hyn oedd yn gadael mynedfa at v twr, oad pIt fodd byth yr esgynodd y defaid sydd i mi yn ddirgelwch, gan mui gorcbwJl anhawdd oedd i mi a dau arall gyrhaedd y pen uchaf" Oud nid ydyw Syr Benjamin yn gildio ei bwnc. Y mae ei bysbysydd yr hwn sydJ vn vsgrifenu ar ol ymwehad yr esgob, yn dyweud fel y canlyn :— "Y tna>; r olwg oddiar vi- tillor yn wir resvnus ac yn hollol annhoilwng o le o addoliad. Mae bwrdd y cymun yn ddodretnyn bychan budr, aystyrid yn WHItu i fod yn y bwthyn tlotaf yn y gymydogneth y mae canlla^ iau yr hyu f\ elwir yu ailor, wedi adieilio, a rhai o'r tfyn wedi pydru. Mae to vr eglwys wedi ei ndgy.weh io yn ddiweddar gan fod yr esgob wedi dod i lawr tua diwedd Mehelin neu ddechreu Awst diweddaf, a chyn ei ymweliad hysbysodd y Parch. J. Evans, vicer Llauboidy, y plwyfonon fod yn rhaid iddynt adgyweirio r egIwy" cyn dvlodiad yr esgob, ac mewn canlyniad i hyny, gwnatd yr adgyweiriadan bychain presenol; cyn hyny yr oedd y dtd'ni yn (lad trwy'r to yn y fath fodd, tel ag i f <d yn hoilol anaddas i le o addoliad. Yi- oed(I y llogawd am lawer o flynyddoedd yn Loiiol adfeiliedig, ac yr oedd un twll mawr wedi ei yst-vffio a gwellt. Dywedodd un gwr parchus yn y gymydogaeth ei fod wedi bod yno bedair blynedd ar iideg, a bod y llogawd am lawer o flynyddoedd wedi iddo fe ddod yuo yn hollol adfeiliedig. Mae'r adgyweiriadau a wuaed y prvd hyny yu gynwys- edig o roi llechi heb jjrtar (neu gymrwd), a geilir cyfrif pob llech gan uu yn sefyll islaw, a geilir gweled y goleuui trwy'r tÔ. Mae'r oisleddleoedd mor adfeiliedig i il y mae darnan o honyut wedi eu gwasgaru, ae v mae tyllau dyfniou yn y llawr. MewrJ un eisteddle y mae banner y llawr vneisiau, aa y mac perygl i un dori ei aelodau wrth fyned iddi, a dywedir fod yr esgob yn ymddangos fel yn cael ei thno yn fawr yn yr olwg ar agwedd peUtau. Dywedir hefvd fod y Parch. J. Evans wedi gwneud yniboliad manwl mewn perthynas i'r defaid er dwr yr eglwys ar ol naeth Syr Ben'jamin Bali yn ?lwr yi- e?,lwys ar ol rrtetli Syr .Iei). j ainiii lliii vii y souedd-dymhor diweddaf, a'i fod wedi derbvn y fath dystiolaeth ag oedd yn dangos nad oedd dim hynodrwydd yn eu bod wedi cyrhaedd y fath ucluier. Yn ngwanwl-U 1850 yr oedd y fynwent mewn cyflwr mor (IdiELiiicldiflyn. ful yr oedd moch, gwartheg, ceffylau, a defaid yn mvned i toewti ac allan fel y mynent, ac yr oedd y gareg fedd oreu oedd ynddi wedi ei dadsvreiddio a'i thaflu i lawr gau foeh a gwarthcg. Mae'r arberiglor yn byw yu bur bell, ac ni wyddis iddo bregetbu twy nag uriwaith-ar yr achlysur a elwir yn 'briodi yr eglwys." Pregethodd y pryd hyny am ddeng munud. Y mae tir arberiglor yn anghyfanedd, ac nid ydyw yn lie pddus i neb fyw ynddo, gan fod tor gegin gefn wedi syrthio i mewn, rhat;au ereill o'r adeilad mewn cyflwr hollol adfeiliedig." Ar y desgrifiad o'r eglwys ball y mae'r Examiner yn dc'uyddio'r wawdiaith a ganlyn :—" Wedi'r cwbl, geliir dyweuu rhywbeth drosgyQwr yr eglwys lIOn, yr hon sydd yn meddu ei harweddau darlun- iadol ac arwyddocad dyfn yn ei hadfeilion lluosog Geliir gweled goleuni'r uefoodd oddiar yr allor, yr hyu sydd i ddaugos y dylem bob amser ddeibyn ein syniadau crefyddol oddi fry, ac mai ar bethau sycld uchod. y dylai ein screll gael ei roi. Mae tuedd yn y tyllan dyfriiou sytld yn y llawr gftn ei I wiUxr^'yv beth perysjlus l ryw un syunio a tnonei j aeiodau, i egluro'r gwirionedd hwnw, mai t-eith | wailh y syrth y cyifa*n..Vi ae'r twll yn y llawryo cefnogi cynghor yr apostol, "Edrvched nn syrthio." j Mac'r tyllau yn y to yu dangos na. ddyiai dim tod rhyngom a'r nefoedd. Mae esgynind v defaid yn dysgu yr liti neth. ac yn df'gos fel yr ohedal r wreichionen i fynu, felly y daw y rhai sydd heb fugail, i rodio y Hwybr cul a dvrus, ae egJn i entrych nen. Y mae eglwys 'Llanddowror yu gysgod ymarferol o eglwys dlawd a'i rhngoriaeth a ti. Y mae yn ymwrthod a Mammon, y mae pob twll yn y p ii-cd yn wrthdystiad yn ei erbyn, mae'r dwr yn dod i mewn i buro, a'r golellni i oleuo. Chwythai'r gwynt sydd yn dod i mewn mor rydd, unrhyw ganwyll ddynol a osodid ar yr allor i ddymvared goleuni'r nefoedd. Nid i weled nac i gaol eu gweled y mae mynychwyr yr eglwys hon yn myned iddi, nac er mwyn unrhyw bleser enawdol neu ddaetro; maent yn myned yno i addoli, gan fod yu hollol ddiofal am bob augliyf- leusdra ir cnawd, a phob cysur creedig. Dvina'r amddiffyniad a allasii ac a ddylasai Esgob wall ei wneud dros agwedd yr eglwys, vn He rhyfeddu fod y defaid yno, a s, ui-i sut yn y byd yr aethunt mor uchel."

j adolygiad Y WASG. i- --…

[No title]

"':">;':C:¡;4""=-"o: l 1 'IèI:…

jOEDRAN DYNION CYHOEDDUS.