Hide Articles List

18 articles on this Page

[No title]

ROOM NEWYDD YN YR AM^ERAU.…

" L:NDEB CORAW L." I

LLrTHRAZiL..--. I I

-AT GERDDORION CYMRU. I

?. ?I)L)I,(;LI,LAU. I ?'t'…

LLINACH GYMREIG Y FRENIAES…

y CYMR ETO. 1

ADDYG YN MHENMACHNO.-I

ATOLYGYDD YR "AMSERAU." I

ATEBIAD I BRYN IFIDOR. I

AWSTRALIA.

! -AM RYWIAETH. I

News
Cite
Share

AM RYWIAETH. I MR. CODDEN A'R DRETH AR BAPYR.—Mewn cyfa)- fod cysylltiedisj a'r 3Ieehanie's Institution yn Halifax, gwnaeth Mr. Cobden rai sylwadau pur ddigrif mewn perthynas i'r dreth ar bapyr. Meddai Wrth fyned i feliu gotwm ac edrych ar yr yspurial a elwid yn wast gottwm, hwy ddywedant mai peth go ddigrif oedd meddwi i Ganghellwr y Trysorlys roddi treth ar hwnw. Ac os gwelid y troliad o ben gadachau neu glytiau yn myned trwy yr heoiydd, hwy a ddywedant lUal peth go ddigrif oedd hwnw ) iod yn wrthryeh treth gan Ganghellwr. A digon gwir nad oedd y g«r hwnw byth yn meddwi trethu'r wast a'r clvtian hvn. Weitbiau fe'u gwneid i fath o seelidopyn' (m-uddi' ac a ddefnyddid i danio gynau. Ond nid oedd v Cangheilwr er hyny yu barnu fed hwnw yn beth pii- odol i gael ei drcthu. Ond weitbiau fe wneid papvr o'r yspwrial yrua, ac fe'i gwneid yn ramudegau a llyfrau ereill, ac yna er nad yw y Cangellydd "n gweled yn dda i drethu'r wadding a ddefnyddid i saetiiu petrus, eto pan wneid hwnw yn gvirwng i gwybodaeth, dyma ei gyfaill eu cynhrychiolwr yn dod yn mlaen yn ddioed, a chyn y gellid ei ddefnydciio mewn ysgoiion a llyfrgtllocdd, yr oedd yn rbaid iddo roi treth arno. Y TIMES A'R DIWYGIAD SENEDDOL.—Dywedai y Times ychydig o amscr yn ol, wrth son am IHliwyg- iad seneddol, fel y canlyn Nid ydym mewn sef yUfa. i allu dyweyd dim mewn pertbvnas i fwriadau ein Gweinidogion ond yr unig si sydd wedi myned allan ary mater ydyw, y bydd mesur y diwygiad yn fyehan—y n fyehan iawn. Dy wedir fody l!y woeiraeth ya erbvu difreiniad (disfranchisement) bwrdeisdrefi. ac yn bwriadu yn hytrach lielact!iti'r ctlj,,Ifi-aii)t, t-C eangn terfynau rhai o'r bwrdeisdrefi mwyaf cywil- yddus." Gan fed y Times yn dweyd fod yn debvg y bvdd y llywodraetb yn caniatau mesur rby fvclian o Ddiwygiad, efallai y byddai yn d la gan ein daillen wyr wybod pa faint a yslyriai'r Times ei hunan yn ddit/on. Tvhia'r Times mai y peth cyntaf a ddylid ei wneyd, fyddai tori ymaith oddiwrth y cyfansoddiad cvmdeithasol yraelodau pwdr hyny sydd yn ei worth ruddo-mewn geiriau ereill, byddai yu fodulawn i ryw ugain o'r bwrdeisdrefi pwdr gael eu tori ymaitb. r bwr(leis d re fi pNN-( ?-a?-I e Ond y niae yri erl)i-ii v Selie,i,i dii teirblwvddol yn afreidiol — barni, "nad ydyw wedi dvoddef llawer o herwydd cyfvnqclra yr etholfraint— ac y mae yn credu nad oes dim wedi dygwydd er y flwyddyn 18-32, i gyfiawnhau dynesiad mor agos at bleidl e, siad cvfl'reciiiiol az a ei.iiierv,l ilvt*r treth y tlodion yn lie y eofrestr ethediadol. Addela ar yr un pryd y byddai yn ddoeth wrth adolygu ein cyfundrefu .Seneddtd i ni siyfaddasu at sefyilfa gvf- newidioI y whdwriaeth." Os vdyvv'r tyrisd y byddai hyn yn Ddiwygiad mawr, htlaetii a iachus, a bod mesur Aruhvydd John yn d.-byg o fo 1 yn nil bychan mewn eydmariaeth, v fath gorach di fer ac egwan y mae'n rbaid y bydd mesur ei Ar- glwyddiaeth! Under nad ydyiu yn rboi nemawr o poel i'r chwedlau hvn, eto nid ydym yn disgwvl y bydd mesur ei Arglwvddia- tb mewn eydmariaeth i'r hyn y mae'r "lad yn ei ddysgwyl, ond megis ci gor- piiyn corachaidd ef mewn cyduiariae'h i Goiiath o Gath. MR. SALMONS, A. ewestiwn pa un a yd yw JI1 gyfreithlon yn ol evfreithiau presenoi Lloegr, i luddew eistedd yu Niiy J Cyffredin, yn debyg o gael ei benderfynu cyn hir gan fain wyr y tir. Yn ddi ,aii faiiiwvr y tir. Yn ddi weddar daeth yr achos Miller v iSoloinons, o fiacn y Cyllidlys, ger bron Mr. Barwn Martin,» rheitliwyr neillduol. Ysgrifydd mewn swyddfa cvfreithiwr ycl yw'r erlynvdd, oblegid y mae yn rhydd i'r neb a fyno gymeryd yra.chosifynu yi) erbvn y neb a drosedda mewn achos fel hyn a'r di fly nwr, fel mae'n darilen- wyr oil yn hysbys mae'n ddiau, ydyw Mr. Salmons, yr hwn a etholwyd ychydig o fisoedd yu ol yn aelod dros Greenwich. Dygwyd y cynghaws er mnyn gor- fndi v difhnwr i dalu tri o ddirwyon o £ o0'.i bob un, am ei waith yn cistedd ac yn pleidleisio yn Nhy y Cyffredin heb gymeryd y llwon arferedi. Ar ol agor y mater gan dda ileuwyr y cyhuddedig, dywed odd Mr. Barwn Martin fol F arhu yn un pw-sig dros ben, ac ar ol yr hvu a basiodd mewn lie arall, ac ar ol i un o gyfreithwvr dysgedicaf y deyrnas (Mr. Bethell) ddatgan ei farn o blaid v difi'yr.wr, nad cvmhwys fyddai iddo ef gyhoeddi unrhyw laru ben derf'vnol ar y mater, cynghorodd, gau hyny, fod rheithfam neillduol yn eael ei nneyd, a hod y mater i gael ei ddadieu ger bron y barn vyr y tymhor nesaf. Cytunodd Syr F. Kelly ar ran y di.Tynwr i'r cynygiad hwn, gai,- yi"i vad oedd un ambeuaeth ganlldo y ceid fod Mr. Salmons wedi gweithre.iu vn bollol unol t-;iitil. Cawn wybod ya tuan IJdLLCh beth yd- a'rgyfraith. CawnwybodyntUttnbHl.tchbethyd yw ey/raith y wlai ary mater. nilYFEL RLVI'TFOL—Yciiydig ainwr yn ol rhoddasom lytiiyr o eiddo Mr. Miall, Golvgydd y Nonconformist ar achlysur gwei-i.m yr eglwys (ie gweision yr eglwys meddwnj yn lladrata dwy Iwy ar- ian oddiarno am ilreth eglwys. Yn mben ychydig wedv n rynnaiiw vd cyfarfod yn yr un plwy restri ft I y byddwn ni yn dvwvdyd—yr un Vieer ag a gaf- 0,1,1 yr anrbydedd a ddarlien HythyrMr. Miall, yn v gadair. Yr oedd y tynhwrf a'r frwydr oedd yn myned yn mlaen yn v cy tarfud btrn yn warth i ddyn oliaeth cliwafthaeii Cristiono^aeth— nid oes un niatb f) drcfnyn y cyfarfod vicer.-iidd hwn—pan b'ygodd y Vicer ei ben i ofvn cwestiwn yn ddista« i'w wardein- I iai l, mae'r dorf yn anioesgar yn gwaeddi "dim J eylrinaeh. Ceisio 'd uu o'r gwydd'o iolion ymneill- | duol ddarllen papyr yn eynwys eyliif o'r modd yr e.cd.ii.i wedi gwastrafiu arian v plwyf, onJ fe'i I utali»vd i ddarllen dim gan y Viccr, am bid si^r nad oedd id yn ceni.itau i aretLiau gael eu darllcn yn y seiu-dd Mae'r gv- r yn eeisio myned yn mlaen efo ei ddariien er hyny, pryd y mae un b^a d yn gwaeddi, yn i.wtio, yn euro eu traed a*ti ti..ii, a "•wnevd »»ob t«rf diehonadwy, a'r ar 11 yn gwaeddi fod ar y Vicer ofn y gwirionrdd—y l-ydd y Vieer ei liur.an darllen ei brcgethau o'i hidpud ceiniog a gwaeddai rhai mor uchel ag y gaiicnt "Pwy a la I rataodll y llwvau Yr oe Id y eynhwrf gymaint, ft I v tarawo ld 'y plwvwas neu'r beadle un o'i fieb wvr a'i Hon ties h-dlti ei ben, a torodd yntau ei ffon draehefn ar ben y plwywas druan, a bu raid gulw'r heddgeidwaid i mewn i ostcgu'r eythrwfl. Deebreu wvd y cyfarfod LWll am dri o'r gloch yn y prydnawn R buwYd yn ymladd ac yn ffraeo fel by" yn Vestri yr Eolwi/s nsewn aebos eglwvsig hyd banner nos Ow. OW, ai fel hyn y bwriadodd.Mab Duw i Gristionog- aetli gael ei dwyn vml.ien ? CYSGRAIR DIRWESTOL LLUNDUN.— Cynbaliodd v Gymdeithas lion ei thrvdydd eyfarfod misol yn Ex ct«r Hall, ddeehrtu y mis o'r blaen o dan lywvdd- iadh Thh. Cassell. Ar yr esgyulawr yr oedd y Parch. -iri k R. P i tc,. W. Robinson, Mri. George Cruiekshank. li. Piaet-, G Lomax, ?.Iachester, a Kellogg o'r l ni l D,deithiau. Darllenwv-l llytbyr oddiwrth Fa'ber Mathew yn hvs bysu ei iod vn bwiiadu adncwyddu ei lafur dirwestol yn Lloegr yn y Gwanwyn nesaf, ond yn gofidio fod afiechvd vu ei atal rhag bod yn bresenol ar yr ach lysnr hwnw. Dywedo;!d v eadeirydd wrth agor y cyfarfod ei fod yn but hy-ierus y llwvddent yn eu bvmdrecbion cvn hir, fod lluaws mawr o'r dosharth gweitbiol gvda hwynt, ac er gwaetliaf y cynydd yn v boblogaetb vr oedd treuiiady diodydd meddwol wedi P, cvn lleihau. Er ariiser sei,vdiiai Dirwestol yn Lloegr yr oedd llai o wirodydd yn cae! eu htffd o Q3 i 21 iiiiynau o alv. yci, neu a ebyuier- yd y boblogaetb i'r cyf- if 4i o filiyr.au o twstli X. -4 i yr ;ajrian i!I (bushels). Dywedai iir Lomax y byddai yr arian a werid yn yn unig am ddiodydd medilwol vn ddigon i ddiliadu 2100 obobl o'r idau ryw,80,0;)0 o blunt, a darparu elusendai, a rhØjo; Ms. yn yr wvth- nos i 1000 o bobl dlodion. ) rtgbyd a di-en o yspytai. vsi i'r bonlngaeth, di "opedn'r bragwvr. i>rwywvr Pa as Gwydr. a syniMu lulaeth i'r holl Ggmdeitliasau en fyd<iol, addysyindo! ae elusengar, a chynbahaetb yrymnoddwyr Pwv!dd a Iltuiiraraidd: ae ar ol gwneyd hyna oil, fod Jt!3.>0,000 mewn Haw yn ngweddill. MR. III'MF..—Y mae Mr. Di raeli yn ei "LINN"? by wvd Ar-jl wydd (ieor^o Kentiek yn defn.vdri >'v ijeiriau canmoiiaethol caolyncl wrth son am yr aelod flyddlon dros Montrose; mae Mr. Huaie yn ben ar ci blaid lie!) neb yn eynfiaeiiu wrtho. I-'e wnel 'cncdd,t1ai dyfotlol ¡Ofi,t'J:JI'f a'r dvn iivimd hwn. yr aelod mw'af g w(ith':H o'r Ty o ba Lit' mne C'e Yn?wr?ndH.d. Cfeirir at ci la!ur ar b.vyllgorau cvlioeddus yn anil !n'"I Lyo, ae n'l efa'b; c:jr W ddarfu iddo yn ystod gy;la o dv'enddeng ni'y'.udd. a c n o  ac "n ll\! 0 d.m airilylehiakm c 'ar:?ad diiiawr, inel' 93 illai:t a, unv,itl, ESFSLLAD DWEINIDOG GYj<,U.I1-:¡nFA 0 EGL.V.'Y" LOEGR. — Boreo dye'd Sul wytlme-s i'r diweddaf ymiieilidnoud y Parcn. 1 euison Catle. A. \r hwn a foasai a n lawer o ilvnviUloc id ya woir.ido^ cape! Esuooydo.oi ( anis e, Kenoiugton iiiewp Li11 t vr Eglwys Sely.iledig. Gwydi'id o'r U!a; n fod Mr Culh; a Jluisws o'i gyfeiilion vn bwriadu t ri en cv- sydtiad ag Ealwys a bcas.i capci | yn eael ei adeibidu ido'o yn rhxwie \n ng!i\ii.y-.iu^ [ aetii Keniiington. Pa uu bynag, trefuv* vd uad edd cupel Caiii le o liyny aLinu i t'o.i yn ta;»« t esm.b ddol, ae mai Mr C ilTe o dan gyfntwidtad aiui?yi<-h:a 'au rethau oedd i rOi1 y gweimd-'g. zir reti I Sul i eglnro'r amgi lehi.id in yr oe'd yu-> j-yuull eiddfa t>a d^iosog Yo, i brcsetl-, eyhoedd-wld f-Jr. | ('alie (;i re^vn-nn dms vi« :edlduo. He "I'a hn;b' ei fcd wedi vinuno k pbbiid Ar^lviyddes U'")t!!?'<?') Dy?cd'iyt).arha.)id<i-f!;ydd?i.!i:t"'ed?L?'?'s Lt'p?r,o herwydd yr oe-id yi, eu mii«r eymeradwyo. iliitl'l 11-1* 'f,,cvv.d;la(lati m ie r oii(i g%N-r)ai :I ae u,v r,,ii > n t yduno a golygiadau J'h?. Culfe, ae yn aros gvdag d ei scfjlila newydd u weinidog Ymneiildnol.

DIOLCHGARWCH I DDUW AR DDECHREU…

-0 Y LLONGDDRYLLIAD.

IIIIYFEI, Y BEITZDD.

F.*. (J LYN

ADDYSG YN MBENMACHXO.I