Hide Articles List

9 articles on this Page

- - - - - DIWYGIAD SENEDDOL.…

MR. HUME. A.S., AUG YFYXGDER…

LLOEGR AC AMERICA, A GORMESIAETH.

News
Cite
Share

LLOEGR AC AMERICA, A GORMESIAETH. Er ys ycbydig o wythnosau yn 01, rhoddodd prif fasnachwyr a boneddwvr Manchester giniaw I cyhoeddus, i' r Anrhydeddus U. J. Walker, yr hwn a fu am lawv-r o flvnyddau yn ysgrifenydd Trvsor- fa W ashingten, ac yn un o bleidwyr boreuaf mas- nach rydd yn yr Unol Daleithiau. Mr. Bazley, Idvwydd y Cyngor Mnsnaehol oedd yn y g.idair. Yr oedd yn bresenol Mr. Walker, Mr. Cobdeu A.S y Gwir Anrhydeddus T. Milnpr Gibsou, A S' Mr' Bright, A.S., Mr. Brotherton, A.S., &c., &c. Mr Webster (yr hwn meddir sydd yn bur debyg o gael ei e-Lliol yil Llywydd Gweriniaeth yr U. no] i inn .M-n hi»-,i ct,» o,v, r„uCs y cyfandir, a gallu dylanwadol ac unedig Lloegr ac America, or ei liuiaru addywedai reI v caulyu;- "Oddiwrth gyhoeddiad o dan law fy nghydwlad- wr anrh ydeJdus llichard Busb, yr hwn a fu yn y swycld o Brit' Weinidog v Cyngor Americanaidd, a chenad i Ffraingc a Lloegr, yr wyf yn deall fod cyngrair wedi cael ei gynyg gan Canning, a'i gy meradwyo, er DatI yn fturfiol, gan yr L'nol Daleith- iau, vn mha un vi, oetll Prydain Eawrac America yn ymuno i ddatgan i'r byd os byddai i'r Cyngrair Sanctaidd gynyg adgaethiwo v trefedignethau Ys- paonaidd. Americanaidd, y gwnai lloegr ac America ymyryd, Rhoddodd cyhoeddiad y pen- derfyniad hwo o eiddo Lloegr ac America, nid yn uni ataliud ar y gytlafan, ond mwy n!t hyny, t'eï ataliodd heb ryfel. Yr wyt yn credu y fynyd hon, pe cyhoeddai Lloegr ac America i'r galluoedd gor- mesol ar y cyfandir, fod yn rhaid iddynt gadw at athrawiaet'n anghyfryngiad (nonintervention) fod vn rhaid i bob cenedl gael yr bawl o farnu drosti ei hunan, ac i ddewis y cyfryw setydliadau ag a wtlo yu ddn-pc byddai i Loegr ac America wneyd y cyfryw ddatganiad, yr arafai eu camrau (uchel Yr wyt' yn credu y caffai yr nn iraith yn hollol yn 1851, ac a gafodd yn 1820. Pam na ddylai? A ydyw Lloegr yn llai galluog yn 1851 nag ydocdd yn 1820 ? A ydyw fy ngwlad o'r hon uidymffrostiaf raewu iaith falcbaidd, ond bydenryf y caniateir i mi ofyn, a ydyw fy ngwlad i yn llai galluog yn r 1851 uag ydoedd yn 1820? (ci" vweh, clywcb) Y pryd hyny, rhoddes cyhoedd- f iadnneth o egwyddor utalfa ar gamran y gormes- wvr. Nid af i aros ar y macer hwn, ond fy nyled swydd vdnv dyweyd un gair. Yr wyf yn credn foneddwvr, fod y digwyddiadan a gymerBsant 1e J n ddiwoddar yn Ffraingc o bwys (iii-tawr i Loegr, i'r Unol Daleithiau, ac i'r byd. Mae'n wir, fonedd- wvr, fod gormes wedi goi-phwysani dymiior,ruac'il wu- v gail y dyn hwnw, yr hwn sydd wedi uno yn ei nodweddiad y bradwr, y gwrthrylelwr, (clywcb, clywcb) a'r trawshonwr wihvro], ftthrtl atn fynyd ar rvdoid Ffraingc. Ond fbncddwyr, yr wyf yn gofvn ewestiwn pwysig i S"eson-os llwyddit, pwy a arn ben a na fydd llywodraeth wedi ei sefydlu gan fvddin Louis -al)oleoi) -eii ei se!L'N dtli er mwyn dyn, yr bnl y mae ei ddwylaw yu -ocb ,ail bvwyd ei gvdwladwyr o bob oedran, lhyw a setyH- "a-r,n. fydd llywodraeth wedi ei syllannu fel hyn ynoimesiaeth milwrol-ac y bydll Louis Napoleon yn offeryn yn Haw y Czar i'w drill a'i droi fel y uiyuo? (clvwcb) Ac, foneddwvr, a ydyw lies Lloegr yn goi'yn fod gormesiaeth milwrul arall ar Gyfandir Ewrop, ac yn union ar ei chytbuiau ? A oes rhyw lantais i ddeilliaw i Loegr, i Lywodraeth Gyfansoddiadol Lloegr, lod holl Gyfandir Ewrop yn cael ei gorcluiddio gan lywodraethau hollol groeg i'r eiddo ei lititi ? Ai manteisiol iddi fvddni na f.ddai dros yr holl Gyfandir un liywouraeth ond v rhai fvddo'n seiliedig ar fvddinoedd a mil- A bar hyny i'w masnach gynyddu? A bar hyny iddi hi fod yu fwy dyogel rhag ymosodifidau galluoedd gormesol? A t'ydd Lloegr yn fAv dyogel pan na fydd dim ond iIywodraMthau 'yur mescl ar ei chvlliniau, a thros holl Gyfandir Ew rop? ,Nid "')'f IUD gisio tynu'r Ilen sd.d yu gor cbuddio'r dyfodol. Fy ofn vdyw—oiibgid nid wyf ar un cytrif yn dymuno gweled y frttii guniyniadau —y bydd Lloegr yn cael yrnosod arni gan ormes- iaeth milwrol Ewrop (ch wel:), Foneddwyr, y mae y gormesiaeth yma yn Ffraj.'igc, gan ei bod wedi ei ehreu gnu y fyddin, yn rliwyrn 0 fod yn ormes- iaeth ymladdgar. libaid i'r LmcIiu i gwaith. Nid i ymlndd yn erbyn gormesiaeth Ewrop. Mae y weithred bon wedi ei chymeradwyo eisoes gan allu gormesol Awstria, ac nid oes un ami euaeth genyf y cewch ei bod yn cael ei chymeradwyo gan y Cztlr Rwsiaidd, a chan holl ormeswyr Cvfandir Ewrop, Ac os ydyw byddin ymherodrol Flrninc i gael gwaith, oni ullwn edrvch yu ol at hanesydd iaeth ? Yn 1801 bu. cyflWan cyffelyb, pryd y dymchwelwyd ey 1'ansod;fiarf'Ffra;ng<: gau Napo- leon Bonaparte, ac y sefydlwyd Llywodraeth Ym. herodrol yn Ffrainc, fel yr wyf yn ere du y bydd yn bur f" an eto, pan fydd y grerchud(I tryloew yn cael ei d\nu ymaith. Yr hyn a ddilynodd ar sefydliad gallu ymherodrol a milwrol yn Ffrainc yn 1804, oni all ddilyu yn 1851 ? Yn awr fonedd- wvr, yr w)f yn hyderu na chymer y digwyddiadan hyn le yr wyf yn byderu v cawn beddwch bedd- wch a Lloegr—iicddwch os bydd modd a'r boll hil ddynol (cymeradwyaeth). Nidoesun rhyddfasnacb- wr goriest a all fod yn amgen nag yn gvfuill liedd wch (uymeradwyaeth). Ural yr wyf yn dyweyd byn, nad ydyw yn fanteisiol i Loegr i ymuno a gormeswyr Cyfandir Ewrop (clywch). Ac yr wyf yn dywedyd yn mhellach, os ar ei gwaith yn gomedd gwueuthur hyny, \vymo3odir ami gan y galluoedd gormesol hyny—os wrth amddiftyn ei Llywodraeth Gy fansoddiadol ei hun, ei phrawf trwv reithwyr, ei rhyddid i siarad ac i argrntfu (cytner- adwyaeth), y bydd yn gofyu cymhorth oddiwrtb- ym ni, yr wyfyn siarad yr hyn a wu ydyw teimlad ti n fry do 1 fy ngwlad, claw yr boll boblogaeth Amer- icanaidd, yn nghyd a r llywodraeth, fel un gwr i I I I I yfiijli(i(i y 6'?'cla os ?,yd(i-.a-tigenrlie'd nvydd (uchel gymeradvvyaethj, Foneddvvyr, vr wyf yn cyflvvyno ty niolchgai wch i chwi am y m"dd y derhYDiasoeh fy sylwad;m, ac \r wyf yn dymuno cynygy llwngcJestj'u c,wlynol: Uwyddiuvt i dref,dd Manchester a Saltord, a masnach rydd dros y byd." Mr. Cobdeu wrth gynyg icchyd da yjÇadciryùd, a ddvwedai nad oes u-.mulo nn nfn ynVos^d.ind ar Loegi, ocldi%vrtli lywodraetbau gormesoi gyfandir i—ond ei fod yn ofui cynydd masnac h va-'morwr- iaeth America yn fwy. Ond bydded i'r dojyy wlad gydy untrdciiu tun v tiaenoriuotli, a gynyddant fwyaf na chadwant sefydliadan! digyn yrclJ, gan dreulio eu hadnoddau trwv gn>iw Huaws mawr o ddyuion mewn seguryd ac' afradlicedd (eyinei ad\vvtetti).

DARLITH AR Y " TA1 !i GORUCHWYL-JALTH."

IERLEDIGAKTHAU CREULON YiN"…

YMNODDWTIi GWLADWRIAETHOL.

CARIAD-VVXEDD GYMRFIG YN LLUND.IN.

[No title]

MANION A HYNODION.