Hide Articles List

16 articles on this Page

Y LLYWODRAETH A'R PAB. — GAVAZZI,

j EISTEDDFOD 3IADOO.|

[No title]

FFItAlNC.I

IYR EIDAL.

I TWRCI.______

AWSTRIA:J -;.

NAPLES. ■< 1

I AMERICA. I

PELENAU WOIISDELL.I

Advertising

Y CYFXEWIDFA YD LIVERPOOL,…

MARCHNAD Y GWLAN.

I MARCHNAD LLUNDAIN.

IMETELOED1).

TY Y CYFFREDIN.

News
Cite
Share

DYDD TAU, CHWEF. 14. Ail-ddeehreuwyd y ddadl argvunygiad Mr.Disraeli, gan Ardalydd Granby. Dywedodd fod Prydain yn fcynnvrehu oddeutu 24,000,000 o grynogau o Wenith bob blwvddyn, ac mai 56s. y grynog ydoedd ei bris cyn dilead treth yr yd; ond yn awr, nid oedd ond oddeutu 37s. neu 38s. y grynng ar gyfartaledd, Fieu agos i jEt o ostyngiad ar bob crynog, yn gyfystyr i gulled o A:21,000,00 bob blwyddyn i'r dosparth am. aethyddol. Gofynai Mr. Disraeli i'r Ty ado!ygu y trefniant trethawl sydd yn dirwasgu y dosparth am- aetbvddol, ac nid oedd hyn ond cyfiawnJer a'r rhai a orfodir i dalu mwy nala rhan teg tuag at gvnnal y Uywodraeth yn gystal a sefydiiadau lleol. Yr oedd traul cadw y tlodion yn Scotland wedi cynnyddu yn ddirfawryn ystod y flwyddyn ddiweddaf, ond ni chyf- eiriodd Canghellwr y Trysorlys at v Aaith. Cyfododd Syr JAMES GRAHAM i wrthwynebu y cyn- nygiad. Ar ol cvdiino i ganmol araeth Mr. Disjaeli, dywedodd nas gallai neb ei ameu ef o awydd ymosod ar renti meistri tiroeddfel v moddion trwy ba un y gellir ysgafnhall beicliian yr nmaethwyr, oblegid yr oedd ei pyHid blvnyddol ef yn tarddu oddiwrth ar dreth ei dir, ac os bvddai i ardrethi godi, byddai yn enmllwr mawr; ond os gostwng a wuant. hydd yn g-olletlwr mawr ar y llaw arall. Canmolodd yr am. aethwvr am eu hymdrechion clodwiw i gyfarfod ag amgylehiadau newyddion yn ystod y pedair biynedd diweddaf, a chvdnabyddai yn rhwydd fod prisiau Xredi disgyn yn Is nag a ddisgwylioctd ond yr oedd Mr.Disraeli ei hun wedi gwnenthur cyfaddefiad llawer rnwy pwysig, seffjd pob dosparth o'r bobl yn mwyn- hau llwyddiant anarferol, gydag un eithriad, y dos parth amaethyddol. Dangosodd oddiwrth ystadegau fod aifer y tlodion yn lleihau yn lfynyddol. Yn 1849, yr oedd 1,210,000 IIddynion galluog i weithio yn der- byn cynnorthwy oddiwrth wahanol nudebau; ond vn 1850, yr oedd eu nifer wedi Ileihau i 373,0C0. Yr oedd Mr. Disraeli wedi gain- treth y tlodion yn un o'r beichiau lleol sydd yn pwyso aryr amaetlnvr Pryd. inig; ond ymddengys lod y baich yma wedi lleihau £ 400,000 >n nlwrlr y flwyddyn ddiweddaf', yr hyn oedd yn gyfartal i kihad o £ 10 y cantaryr holfdreth- iad at gynnal y tlodion. Yn Scotland hefyd yr oedd nifer v tlodion wedi Ilcibaii y r. ddirfawr, ac nisgallai tldirnad o ba le v cafodd Ardalydd Granhy ei bysbys- iad am gynnydd y treuliadau. Yn 1819, cynnorth- wy wyd 95,686 o dlodion achlysurol yn Scotland; ond yr oeddynt wedi lleihau i 53,1-70 yn 1850. Acer fod Canghellwr y Trysorlys wedi (lileu amryw drethi, eto yr oedd yn gallu cyfarfod y Senedd gydag agos i ■3,000,000 mewn llaw ar ol talu ei boll dreulion. Yr oedd masnach yn cynnyddu, a llongau wrth v can- noedd yn cael eu defnyddio i giudo yd i'r wlad hon, ac o herwydd hyn yr oedd yr amactli w vr yn cwyno, ond testyn diolch ydoedd vn hytracl), oblegid er fod miliwnau o chwartcri o yd wedi eu cludo i'r wlad hon, yr oeddynt oil wedi eu bwyta gan rai a fuasent yn amddifaid ofwyd pe buasai treth yr yd heb ei dileo. O'i ran ei hun fel perchenog tir, galiai hysbysu nad oedd ganddo un erw o dir a ewyllysiai ei gosod neb ei gosod. Nid oedd o fewn y puui mlynedd diwedd- af wedi newid dau o denantiaid a dalent iddo dros £ 100 o ardrcth ac nid ocdd mwy na zC300 yti ol ddvledion yniflyn a'r holl etifeddiaeth. Yr oedd ei Kytaill ali y Due o liuccleuch heb un Harm yn wag. Ffolineb yelyw tybio y gellir codi pris yd trwy unrhvw foddion Seneddol. Nid oedd am bro- fi'wydo pris yd yn yr amser dyfodol, ond hyn a. ddv- wedai,fod yr amser pryd y geilir yojddibj-nii ar help v Senedd am godiad prisiau wedi pasio heibio am byth, ac nid oedd hogyn o yrwr yn yr holl wlad nrtrl ocdd yn gwybod fod ei gyflwr wedi gwella yn nghnr/l' y tair biynedd diweddaf, a gwyddai yr achos pa ham vn ejthaf da. Nid oedd un bugail arfvnyddau Scotland, na milwr yn dychwelyd i Loegr o wledydd tramor, na gweyddyn swydd Lancaster, natheimhmt fo( eu sef- ylHa yn fwv cysurus o dan y arefn newydd, nag o dan y r hen. Ac er fod modd cynhyrfu Uoegr o ben bwy  gilvdd, a sigIo syK'aeni ein ffurnywodraetb, ond yr oedd yn llwyr gredu na fedrai un dyn yn Lloegr godi pris bara am unrhyw dymor trwy basio cyfreitbiau Seneddol (uchel ahirfaith gvrneradwyaetb). Cwynai Mr. BOOKER fod rhyddfasnach wedi ni- weidio y dosparth llawweithfaol, yn gystil a'r dos. parth amaethyddol. Atebwvd haeria laii Mr. Booker gan Blr. Lahouchere. Ceisiodd ilr. CAVLEV brofi nad oedd y cyfrifon a ddangosant lwyddiant cyffred- inol yn werth ymddibynn arnynt. Nid oedd Mr. CARDWETX am droi yn fradwr i'r achos svdd wedi dwyn oddiamgylch y fata ganlyniadau daionus; ac Did oedd dim wedi digwydd i'w ddarbwyllo ef fod rhyddfasnach yn niweidiol i'r Devrnas Gyhinol. Dadleuodd yr Is-Iarll JOCKELYS, y Milwriad DUNNE, a Mr. BAILLIE COCHRANE, o blaid y cynnyiriad. Dywedodd MR. C<.BDEN nad oedd Mr. Disraeli ond yn eisio adsefydlu yr hen drefniant o, achlesiaeth o rian ffjujarall,a gwnaetli araeth egniol iawu yn erbyn y cans. Dilynwyd ef gan Mr, JIOORE, yr hwn a bleidiai y rynnygiad am fod cyflwr yr lwerddon yn drnenus, ac yn enwedig am fod y Uywodraeth ar fedr dechreu erlict ei eglwvs trwy rwystro ei hesgobion rhag mwyn- liau eu eyflawn (ieitlau. Dangosodd Arglwy kl JOHN RVSSELL fod lleihad yn nifer trosedilau y deyrnas, cynnydd anarfaol yn ner- byiiiadau y cy-Hid, nifer ychwanegol o'r bobi mewn gwaiih da a iheolaidd, u'r beddweh cySredinol a fWYliheir genym, yn brofion o lesoldeb rhyddfasnach. Hyderai na roddai y Ty un math ogefnogiad i'r rhai a geisiant lesau un dosparth o'r wlad ar draul yr holl ddospeirth ereill. Dywedodd Mr. DISRAELI mai gweled cydnabydd- iaeth o gvfyngder amaethyddol yn yr araeth freninol, a ehredu fod y cvfyngder yma i'w briodoli i raddan helaeth i drethoedd annghyfiawn, a'i cymhellodd i ofyn i'r Ty chwilio yn ddyfal i'r mater. Ilonai ei fod wedi profi ei bwnc, seflod y dosparth amaethydd- -.>1 yn ddarostyngedig i fwy o drethi na dojpeirth ereill. Rhaowyd y Ty, a phleidleisiodd yr aelodau fel y eadlyn:- Dros y cynnygiad 267 I Yn erbyn 281 H Fe bleidleisiodd y rliai canlvnol gyda'r Ilyworlr- Ileth R. J. Blewitt, Syr R. W. Buikelev, John Evans, Syr John Guest, Syr B. Hall, Syr J. Haniner, E. J. Hlltchins, Syr T. Lewis, Pryse Loveden, D. Morris, yr Anrh. E. M. LI. Mostyn, Syr John (hen, Argl. G. Paget, y Milwriad VVatkins,a John Willi;.ins. Gyda Mr. Disraeli:—VV. Bagot, J. Bailev, T. W. Booker, D. A. S. Davies, Is Iarll Einlvn, Howel Gwyn, W. 13. Hughes, y Milwriad Pennant, D. Pugh, li. Richards, G. R. Trevor, F. R. West, H. W. W. Wynn, a Syr Watkin W. Wynn. Aeth amryw o ryddlas achwyr Gwyddelig (pabyddion) drosodd at fyddin IUr, Disracli i gospi Ag-Iwydd John Rusbell am ymyraeth a'r esgobion pabyddol. ÐYDD GWENEU, Chwef. I f. I Ail-ddechreawyd y ddadl ar Reithsgrif Tcitlau Er- jwysig, gan Mr. FAGAN, yr hwn a wnaeth araetli bir faith yn ei herbyn. Dilynwyd ef gan Mr. FREDERICK PEEL, yr hwn ahonai nad ocdd auican v Uywodraeth wedl boddio V nail! blait! na'r !lall. Nid oedd o'r farn fod gweithred ddiweddar y Pab vn Vnosoaiad achredai y bvd 1 pob arncan er att-,tl yiii.i ini-.i(lau o deitlau esgobol yn mhlifii y pabyddion yn ddirvui. Amddifiynwyd y nicsur gan Syr J. DVKE, ond dy- wedodd Mr. B. WALL mai effaith y rheithsgrif fvtld gwneuthur pob dyn yn Jesuit, a phub ofi'einad pab aiudynyspiwr. Dadleuodd Mr. HAMILTON o blaid dvsiad v rheith- igrif i mewn, a dywedodd Mr. SAULEIR (pabvdd), yr ewyllysiai wt-led Protestaniaeth yn syKjiencdig ar yr Ysgrytliyrau, yn lie ar gyfreitliiau Sencduol. (Jwyn- odd fod y Uywodraeth yu tfurfio Protestaniaeth yn yr IwerdJon, tra yn esgeuluso hawliau y pabyddion. Hysbysodd Mr. MJL^EB Giasos y gwrthwynebai bob ymgais i ddycnweiyd at yr hen drefn o eriid pobl am eu c-refydd. Mewn atebiad i Mr. Oswald ddydd M(rcher, dywedodd Mr. BRCC-" mai nid difaterweh oedd yr achus fod Scotland yn Ilonydd yn ngwyneb ymosodiad y Pab, ond am fod y Scotiaid yn barnuy gallai i.loegr wrthwynebu y mesur haerllu,r lit-b un rhyw gynnorthwy uddiwrthynt hwy. Dangosodd 3Tr. Fox MAULE nad oedd un math o debygoir-vydd rhwng penodiadau y Pab a sefydiiad eglwyslywiaeth odan awdurdod tywysog trarnur yu Lloegr, a sefydi- iad Eghvys Rydd yn Scotland, fel yr honai Jtlr, Os- wald lod. Dywedodd Mr. MUNTZ ei fod wrth edrych i mewn i arferiadau gwledydd o dan ddylanwady yrct'ydil bab- aidd, yn gweled nad oes gan y Pab ei fitiii hawl yn y oyfryw leoedd i betiodi esgijbion heb gq.niatad brenin neu ly wodraeth y cyfryw wledydd. Yr oedd yn fodd- ion i ro.idi pob rhyddid a f-wynheid hyd yn bresenol gan y paimklion, ond nid oedd am roddi mwy aw- durdod iddynt yn awr nag-a fwynheid ganddynt cyn y Diwygia 1 Protestanaidd. Yr oedd rheswm arall yn ei dueddu i gymery.d y llwybr a fwriadai ei gy- mend. Dat-Ileiiodd lianesiaeth, acyr oedd pob han- esiaeth wedi dysgu iddoeffod y bobl yn amdllifaid o yvddid crefyddol lie bynag y sefydlir y grefydd bab- uidd. Dywedodd Mr. BROTHERTON fod ganddo le i gredu nad syniadau mwyafiif trigolion Manchester oedd syniadau Mr. Btight, un o'r aelodau dros y ddinas Ni phleidleisi^ odd erioed yn erbyn rhyddid crefyddol on dyn, na rhyddid flurl o grefydd o un math, a hy- derai na wnai byth ychwaith; ond ar yr nu pryd, yr oedd am bleidleisio dros ddygiad rheitbsgrif y llyw- odraeth i mewn, oblegid ni thybiai fod c'yfyngu gwanc tiriogacthol Rbulaiu yn g) fyugiad ar rJydiiid crefyddol neb. Pan ranwyd y Ty, yr oedd Dros ddygia 1 y rheithsgrif i mewn.. 39.5 Yu erbvii. 63 332 Darllenwyd y rheithsgrif y waith gyntaf, a chyn nygir yr ail ddarlleniad ar yr 28aiu o'r mis hwn (wythnos i ddydd Gwener nesaf). Fe bleidLisiodd y rhai canlvnol dros ddygiad y rbeithsgnf i mewn:—W. Bagot, T. W. Booker, D. A. S. Davies, yr Is-Iarll Eini *vn,J,)hn Evans, Howell Gwynn, Syr B. Ha 11, Syr John Haniner, James Ker- shaw, Syr T. Lewis, Joseph Baily, H. W. W. Wynn, William Williares, John Williams, F. R. West, Mil tvriad WfttL-iiis, G. R. T. t,foryr tlenaiur Thompson, (perchenoggwaith Pcndaran, Merthvr), R. Richards, D. Pugh, y Milwriad Pennant, Syr John Owen, yr Aurhyd. E.M. LI. Mostyn, a D. ?d orris. )'n erbvn fe I)Iei(ilelsi,),Id boll babvddi,)n v ry, gvda nifer o brotestaniaid,}n m!dith p:t rai y gwel wnenwau R. J. Blewitt. John Bright, Richard Cob- den, W.J. Fox, Lawrence Heywoud, E J. Hutchins, a Syr Joshua Waluisley. DVDD ILLN, Chwef. 17. Gan fod Canghellwr y Trysorlys wedi hysbysu y rhoddai ei auican tjyfrifon blvnyddol o flaen y Ty ddydd LInn diweddai, yr oedd pryder lJIawr yn bod- oli ynghylch pa drethi a fwriadai eu dileu, oblegid yr oedd yno bawb yn t\bio y dileid rhyw rai, am fod ganauo dros ddny filiwN a banner o bnnnau mewn llaw ar ol tain hfdIdreuUadsuynnydfjyn. O ganlvniad, ymgynnnllodd idler lluosog o aelod- an i'r Ty ddydd Lluo diweddaf i wrando ar Svr CHARLES WOOD yn rhoddi y cyfrifon addawedig, er mwyn iddynt gael yr hvsbysiad cyntafyn nghylch pa drethi a fwriadai eu dileu, ac yn ffbdus yr ydym yn miilith y rhai cyntafa alluogir i gyhoeddi ei bender. fvniadau cyl.idol am y flwyddyn 1851. Amcan gyfrifai y derbyniai oddiwrth walvanol drethi yn nghorff y flwyddyn a derfvna yn Ebrill 18.52, iE52,140,000, ac ar 01 darigos pa fodd y gvvariai y rhan fwyaf o'r swm yna, dywedodd ei fod yn amcan- gyfrify bydd ganddo £ 1,890,0( 0 mewn llaw ar ol talu pob treuliadau. Yr oedd ain barhau yr Income tax yn ei ffurf breseIJo: am dair biynedd yn hwv, ac os eydsyniai y Ty a. hyn, (Icfn 'Y(ldiai y gweddill (surplus) fel v canl yn:-Cytiierai un filiwn tuag at daln v tidy. led wladol, a'r dreth g-yntafoedd yn gofyn am ddileitd ydoedd, treth y ffenestri, a bwriadai ddilen y dreth yma yn llwyr, ond rhag i'r dilead yma lyncu yr holl surplus, gosodai dreth ardai yn ei lie. Yr oe(ld y dreth lIewydd i gad ei t'aalu ar dai yn 01 eu gwerth. Bwr- iadai i'r holl dai newyddion dros £ 20 o ardreth, dalu treth yn ol en hardrethoedd. Bvddai tar Yil taill Ilai nag o rent yn rhydd oddiwrth y dieth; ond y mae y tai sydd yn talu dros £ 20 o ardivtii yn bresenol, i dalu yr un faint o dreth ag a delir yn awr ar ffen- estri y cyfryw. Trwy hyn byddai 120,000 o dai vn awr yn talu treth yn cael eu 'hvyr ryddhau, a dygid 30,000 o dai creill o dan y dretli, ond byddai y rhan fwyaf o r tai flerniydd yn rhvdd oddiwrth y dfe'h newydd. Am^an-ylrifai y derbyniai oddiwrth dreth newvdd y tai £ 1,157,000, yr hyn a fvddai yn golled i'r cyllid o £ 700,(00 trwy fabwysiadu y naill dreth yn lie y llall. I altaI J gymysgfa sydd yn cymeryd lIe i i-a d ,l-,ttt lie l aetli )-ii n,- I i raddau heiaeth yn nghyfunsoddiad colli, bwriadai ostwng y dreth i 3c. y pwys ar bob math, a byddai yr un dreth ar y nw\ f a elwir chicory. Byddai' y golbd odrliwrth hyn yn £ 176,000 yn v flwyddyn i'r cyllid. Bwriadai leihau y dreth ar goed tramori banner ei switi presenol: colled i'r cyllid £ 286,000. Gusty ng ai hefyd y dreth ar hadou amaethv.'dol i Is. y cant: coded i'r cyllid £ 30,C'Q!>. Bwriadai hefyd i'r Uyw- (Jorarth daIn rhan o'r trulio!l Ileol at gynnaliaeth tlor/iun gorp!íWyllo (prll'per llll/atics), Byddai hYll y n cymeryd £ 150,000 yn y flwyddyn. Yn mis Gor- pbt-naf nesaf hydd y gostyngiad yn y trethi ar siwgr yn lleihau £ 300,000 ar y derbyniadau ond ar ol di- ddymu neu leihau yr holl drethi yma, bvddai ganddo ar ddiwedd y flwyddyn gyllidol yn E brill 18-52, £ 962,000 mewn llaw tuag at dalu rhan o'r ddyled wladol. --=a.£. i'limi ■> <mi ill IIII1 || Hill H»|||||||WII ■!■ !■■ ■! ■!