Hide Articles List

11 articles on this Page

[No title]

YIt YMGYRCH PABAIDD.I

EISTEDDFOD MERTHYR.I y BEIRNIADAETH…

News
Cite
Share

EISTEDDFOD MERTHYR. y BEIRNIADAETH AB Y CYFAXSODMADAUCEHDDOROL. ) AT Y PWYLLGOR. I Foneddigion.—Derbyniais ddounaw o gyfan- soddiadan cerdclorol ar y geirian" Diolcb i ti 0 Dad," &c., y rbai a ddarl'enais ac a cbwiliais gyda V tli- manyldra mwyaf. Kid allaf iai na bod yn ddiolcbgar i chwi, a'r ymgeiswyr, am yr yra- ddiriedaeth hon ynwyf, a cbedwais mewn golwg drwy yr !ioH feh-niadaotb, i fod \n anrhvdedd i'r e y fi-yw, di-wv Nle i nv( l (l u cvfiiwti( citlitf ff'v cyfryw, drwy ?einyddu cyfiawnder byd eitbaf fv ngallii. Nid wyf heb ystvried pwysigrwydd fy sei* y Ira fel beirniad a'r au'hawsder tragvwvddo], i mi a phawb arall, foddloni pawb, tra yn v bvd fiaeledig hwn. lybiwyf fod gan Lob beimiad ryw safon i broti y cyfansoddi idan wrtbi: ac fcllyvi' oedd genyf ifnau, a cbaitf y cyboedd ei gwybod, a "bnrnu a ydyw hi yn gymhwys i brofi y cvfryw. Myfyiiais natur y geiriau g-reu ag y gallwn yn gvntaf oli, a pbendertynais mai, v cyfansoddiad— a ddangosai y gfiriau yn t'wyaf amlwg—a wi?»ai ar- ddrdl (style) y testun yn fwyaf dcstlus-a symudai yn fwyaf natmiol-a gyngiianeddid vn fwyaf de- heuig a cbelfydd—a liawliai fwyaf o "wreiddijldeb -a ysgogid a digon o "ysbryd y peth byw, a hvnv oil heb i-orid, treth rhy drom, ar roolau cvlansodd- lad a cbyngbanedd, mai cyfansoddiad felly a farn- wu vn orau. A ydyw y safon yn gvwir. ac a brofwyd y gweuhion wrtbi yn deg genyf, caiff eraill farnn. Dylid cotlo fod gan bob beirniad ei cbwaeth, (taste) ac y penderfynai ei safon, detholai y g.vaith, a gweinyddai ei tarn yn unol a bynv a thnvy nad ydv w chiraeth pob uri yr un fath, gall un cyfansoddiad fod yn worth fawr gan y naill, ac yn ddivverth gall y Hall. Wrtb Jiyny, fe ailai mai doethal i bob ym^eisydd, os bydd am euill, (a phlvy na fy(tc,.) efelychu enwaeth ei feirniad, oolegid y mae beirniada yn yr oes ryfedd Ion bron 1; 1 LL Ill) ueu yn matter of taste N- n gw bl. Ty b- iwyf yn ostyngedig, tod dau betb yn gwnend benn- laid yn lied anbawdd en boddloni, coetbder eu ciiwaetb ar un llaw, a'u hunanoldeb ar y Haw arall Nid wvf finau yn un o'r rbai hawddaf ei fodclJoni, a gaaawaf i rai ereiil eto ateb pabam, fellv na Bynwch wrtb fy nglywed yn bvsbvsa na ddaetb vr un o'r cyfansoddiadau i fynu am dymuniad yo llawn, (er fod y cyfan o' bron yn gynuyrchion gwerthfawr iawn yn fy r.golwg, ac yn rliy werth- fawr i fyncc1 i dir angbof os gellir fo ld yn v byd eu dwyn allan i lenwi angeu maivi- ein hoes.) Yelj. 'I yJig jawti o wreiddioldeb sydd mewn rbai o hou- yn t; nid wyf yu barnu drwy bvny fod neb o'r ym- geiswyr yn euog o ladrad, gallent yn hawdll gyraen-d eiddo arall, (os yw and I) a thybied yu gydwybodol mai dyfais en darfelydd hwynthwy ell hunain ar y pryd fyddai. Gwnaetli Handel byny lawer gwaitf., a pha ryfedd, pan oedd ei feddwl wecli ei Ieuwi a cherddoriaetii, pob oes a gwlacl, gallasai meddwl mor lawn anfon allan o'i vstordv wreidd gan (theme) un arall beb feddwl iimvaith tiad ei eidao ei litiri fyddai, wrtb weled ei ddelvv mor naturiol arno, mae tuedd vn mhob un erel- yehu yr awdwr a boffir fwyaf gaud do, ac er nad yw nyny l w leio, eto cyduabyddir gan bawb mai y dyn sydd yn meddn ar ei dull t'i betliali ei bun, yw y dyti wedi y cwbl; a dylai pob cvfansoddwr ymestyn et oreu at y nod a'r gamp uehel" vriia Y mae y^cyffredin o'r cvfansoddwyr wedi traws- gyweino ir cywair lieddf (minor) yn y geiriau Can's medd dod sydd yn eotirr dydd a'i ddeiliaid prudd bob rhai." Kid wyf yn tybied y dylai neb svylo am fod "medd-dod yn colli y dydd, ae af resymol iawu yw ymluddia wrtb weled "dciU?.d? pudd" y govmcsdeyrn yn cefnu arno gyda pbrudd- der a tbristwcli, o henvydd iddynt dJwyn ei ian dram cyhvd Heblaw hyn yna, y niaent at en gilydd wedi gosod y lleisian yu unseinian (unisono) with ddarluuio y "cawr" yrj cvrvuipo, ac feliv yn cwytnno yn y modd mwyaf digynwr a diniwed. j Ni weiais i erioed yr i:a corach meddw yn cwympo yn daclus ac esmwyth iawn, heb son am Uttici", meddw, Fe gwvmp y cuvr," ebc y bardd, a dvl- asai fod yn y gcrdduriaed), ryw ruthr a chvnwr beb j ei fath, ac anghydseiuiad annioddefol, lies crcu gervvinda a dyebryn drwy gorph ac enaid, a thrwst ofnadwy ei gwymp, yn arswydo hyd yn oed anian ei hun; end yn lie hyny v mae y "cawr" gormesol yn cwympo n-iot- ddviiiiinol, a phe yr ymollvngai mewn cwsg Mesmeryddol, i ganol gwelv o fan- bin heb fod fyrnryn gwaeth ni fuasai arnaf arswyd cwympo or llenad. i ganol Carnedd Llewelyn, ond j cael sicrwydd y caw swn yr un chwareu teg i gwympo ar cawr hwn gan eich hymgeiswyr. y, mae ereiil wedi bod mor gryf a gallu cIVympo y cawr i fynu yn lie i lawr; etfod(I y geiriau eu dadgymaln yn lIed annhrllgarog gan ainbell un; newidiai at-all hwynt yn lied ddiseremoni gan ys- griteuti "i wella n gwlad" yn iie "i sol.,i i,ii gwlad;" disgleirdeb maWl: yn He diwygiad mawr; ac angtionocld un arail ysgrisenu y geiriau lun yn y byd, ond gadael i mi ddyfalu pa fodd a pha le i'w gosod. Cafodd y gyngbauedd befyd, gryn dipyn o gam chwareu denmhjiwyd pumpau ac wythau cydsy mudol (similar motion) yn lied fynych mae piirnpau ac wvthau cuddiedig yn oddefolgan Ran)- i adegau, ond i mi y mae y naill nioi, a'r llali, am fod y ilaill mor arnlicg a'r Hall; ond ediycli yn deg; dyma y rheol, "y mae yn afreol- aidd symud o unrbyw sain i gvdsain bcrffaith yu y modd cydsymudol," gwel Eamadeg Roberts, betbesda, iilian II., yr öfed a'r Heed tu dalen. i Dyblwyd y nod arweiniol gan luaws ac vebydig o sylw a daiwyd i barotoad ac arferiad vr anghyd- seiniau, os nad yw y parotoi nior banfodol dylid en hadferu, yn gywii-, ar bob cyfrif. Rhifais y banau (bass) ag y byddai beiau neillduol neu ra goriaethitu neijlùuol ynddvnt, trwy hyny gall vr ymgeiswyr ddilyu v feirniadaeth yn eiiliaf didraif erth, a chynghorwu hwynt i fyfyrio eto mvchben y bannau hyny, i edrych a hdd ynddvnt, gmg banedd wan, symudiad afreolaidd, ilybhi y nod ar- weiniol, cynghanedd neu god anmhriodol, neu anmharcb ir geiriau; tiC os iia fN (Ici y trcscdLJau yna ynddvnt gallant ymgysuro mai rbyw rinwedd neiliuuol fydd ynddynt. Yr wyf yn gwnnud v sylwadau yna am eu bod yn da! pertbynas a'r cyff redin o nonynt, fel na byddo raid i mi, ond cyfeirio atynt rhagllaw, Meddyliais ar y cyntaf wneud sylwadau manwl ar bob un o bonynt, ond wrtb weled cyroaint o yfrif, tybiais Y g'lilwn nodi allan teiau a rhagor- iaethau y rhai gwaelaf, wrtb sylwi fir eiddo v rbai goren. Na ddynmnwn dafiu y divstvrwcli Ueiafar waitb y gwaelaf, oblegid gall hwnw ddyfol1 yn gampw)' drwy ymdrecb a digaloni y cyfryw (rddai yn greulondeb ac o'm rhull fy hun buasai vii dda geny f po buasai modd rboddi y wobr i bawb, oblcgid y mae poo tin yn bryderus ei galon cyn hyn, pa betb fydd ei dynged. Dosbarthais y cyfan vn dri dosbartb, a dechreuaf gyda y trydydd, a c'tivda yr isaf yn y dosbartb hwnw. Deryn Du." Collodd y "Deryn" ei gyweirnod yn hollol, oblegid arwvddnododd ei gyfansoddiad yn y cychwyn i'r cyweirnod fod naill ai yn G Ion. neu yn E leddt, drwy roi llonod (sharp) ar F; ond ysgrifenodd efyn F ar ei byd ac os F y mcddyliodd i r cyweirnod fod, dylasai diefnu yr banner tonau i ateb i'r cyweirnod hwnw, drwy en harwyddnodi fellv, oblegid nid rboi llonod ar F a wnaiff F yn gyweirnod, ond llearil'nod ar y B. Buaswn yn tybied mai rboi llonod ar F yn lie lleddfnod ar y B, mewn camgymeriad a ddarfn; oni bai iddo ddangos ei anwybodaeth, drwy gvnvg traws-gvw- eirio i C yn y ban 2;jaill, rhoddodd ledd'nod ar y D a llonod ar y B, gan ddisgwyl i un o'r ddau ei tbrawsgyweirio. l-Ù flias-i-I raid iddo ond rboi na- turiul ar B yn unig pe buasai yn deall belli oedd yn ei wneud. Nid un dwl yw y "Deryn" am ganu ycbwaitb. 0:t1 iddo gael rbywnn i cfahi am y cvw- eirnoa iddo, ei ddysgu i drawsgyweirio yn rbeolaidd ac i roi mwy o atael yn ei gynghanedil, oblegid y mae ei hrillais (air) yn Ibnvn peroriacth drwvddo. Arobin Gwent. Duet yn cychwyn yn F, sydd ganddo ef, ond nid oes neb dan haul, a wvr pa un ai yn F, ai ynte yn C y mae o'r ban iafbyd yr 1 leg. Felly y mae ei Trio o'r 2:)iiin byd y :37ain ond gydag ychydig welliant: "yn enw yr anwyl" both a we/odd" Arobin'' yn y gair "sydd" pan osododd dri Semibrave a chwarter i aios arno, pe buasai y gair "oes oesoedd" ganddo ni funsai raic iddo wrtb fwy o nodaii vi- ydwvf Nvcai ei golli unwaith eto o'r ban 44ain hydyr 48ain, yn fy mvw nid allaf ei ddeall nai ddilyn, gan livny "hwr/t ag ef." A. B. Cyfansoddiad "cyhyd a ehy'w'ydd, gwyllt a ebedegog iawn sydd gan hwn gadawodd fi yn yr A, n, gyda y geii-iaii vii hollol, ae nid ycb- ydig In fy hclynt yn ceisio en bacbu sM tb ei ail aili oddiiodau nid wn eto a wneuthum yn gvwir, os do, paham "A. 13." y cwympaist y "can" ijlfflu yn lIe i lawr ? a phil bechod a wnaetb y gair "blin- ai" yn dy erbyn pan yr holltaist ef (Ii-wv ei banner fel yn y ban 4tiain, os uad mewn banau ereiil; "fe dorodu" llnwer un dywyiiwch "gwawr" nag "A. B." ond rby ddilyvvodraeth fel march portbianus yrlyw braidd. Liafn: ied "A. B." lies cyrhaedd W. Y., ni fydd raid iddo ofni V. neb mwyaeli. "COREIDDwn Inys Hu." Rbyw "fesur carol" tlws a diniwed a woaeth "Coreiddwr, v petb a elwir "un di-ddrwg di-dda;" nid oes dim gafael nn grym yn ei gyngbanedd, na dim neillduol yn ei brit' h 'is, y mae yn cwympo yn lied nnturiol d r?-y brif-luis, y mae yn cwympo yn lied naturiol drwy elelychiad (imitation) yn yr wythawd yn y ban 16eg; dan ddylnnwad yr bunlle y mae hwn, onite gallai roi mwy o feddwl ac ysbryd yn ei waitb ni lyddai tralfertb arnaf wneud mil yn y dydd o rai febvg. ''XcTtrs." Betb yw yr enw yma tybed ? Wei, "Xutus" neu rywbeth. A weiaist ti ryw un yn dechveu ei don yn vr un dull o ran cynghanedd ac acen it tiivdi ? Yr mae yr accn i fod y trawiad eyntafyn y ban ond rhoddodd hwn hi ar v nod olaf yn lie y blaenaf, dau nod arweiniol yu y Oed bau ben slur a glywais i gan fy Nain sydd yn 28ain, po. fodd y mae sillatlu canys1. p(,t'r uii a'l "canns'' a'i "can's" sydd yn y pennill ? Y mae vr acen, y gyngbanedd, a'r geiriau yn hollol ddibarh gan Nutus" druan; os maddeuir iddo rliaid gwnend byny "heb yfi-if ei feiau." "Eos GLAN AFON." Derbyniais ddan gopy oddi wrth yr Eos" y naill ar ol v llall, a dymunai i'r o!af gael Loci yn flaenaf; caiff fod felfy. Y mae cychwyniad ei gyfansoddiad yn hen a chyflfredin iawn gorniod o harch a '-ti'' oedd aros inor hir- faith arno dau nod arweiniol yn y banau lleg a'r :3.5ain, pumpau dilyuol rbwng yr air a'r bass yn y ban ;31uin. wytbau dilynol yn v 38ain a'r 3'Jain ar gyngbanedd yn gyflYediii mewn "mynych won- did" Os bydd yr Eos" yn otalusa diwyd daw yn gyfunsoddydd cyn bir.—Yma y terfyna y tryd- ydd dosbartb. Vwygyfyielu. E. SiEPfiENs. I'w Barhau.

[No title]

AT MR. J. A. LLOYD. I

- --__-_-GWADYCllFA GYMREIG.…

i LLYSIEUAETH. I

PABYDDIAETH Y? NGHY?HU.j I…

I - Y FELIN. --I

Ci FARFOD I WliT 11WYNEBU…

PUMED A It AETH V TAD GAVAZZI.