Hide Articles List

11 articles on this Page

[No title]

YIt YMGYRCH PABAIDD.I

EISTEDDFOD MERTHYR.I y BEIRNIADAETH…

[No title]

AT MR. J. A. LLOYD. I

- --__-_-GWADYCllFA GYMREIG.…

i LLYSIEUAETH. I

PABYDDIAETH Y? NGHY?HU.j I…

I - Y FELIN. --I

News
Cite
Share

I Y FELIN. I Lord John a'i fesiir. Y Pltb a'i awdurdod ar ddarfod. Litcyddinitt Pabyddiucth yn y dyddian hyn.—Beth a artrydda ? DnJr¡dd,- W e1 l!yfciJIion beth yw eich barn chwi am fesur Arglii-yod J'iiii Itussell? Y mae vn sioiad yn gryf dros ben, ac jmddt ng-ys ei fod yii disgw'vl cvf- leustra i roddi pwn lIed lew ar g-opa yr he» dad Santaidd. Owain bith a ddvwedwch chwi ar y mater? A ydyw y mesur yn llawn Hathcn yn 01 eich tyb cli,vi ? Ojraifi.• fj wael iawn yn wir. Dvsgwyliais y bu- asai Loid John yn gwneutbur rbyvvbitb amaenach nen adaei y petli yn llonydd. iUae'r ben f^ab nr ei goes olaf, a gwell fuasai i ni basio beibio i'w Imniad- au o awdiiniotlaetb ar y wlad hon gyda dirmyg, na eheisio rhoddi y fath ffritiau o bethau ar gofnodau eyfreithiol Prydain. 2)(f;,dd,— Felly yn wir. Y mynydd vn esgor ar lygolcn. Beth pe baecb chwi yn egbiro i ni pa Iwyor a ddylasai efe ei gymeryd yn ngwyneb boniad- any Pab ? Owain.—Cbwertbin am ben ei honiadau ffoJ, a gadael iddo gren dwsin o esgobion vn mhob Sir, os peidiai a dyfod ataf i a'm gorfodi i dalu trelh i'w cynnal. I-'ii. fydd.—Rby wbeth arall ? ??'M').—U!icwny)-h(?)d)G<)Ic8'Pahydd.dMaY noo:h. maeyLhwodr.teth yn tain yn v flwyddyn tuagat ddvsgu ofTeiriaid Paba tld yno; ond j pe b,wsai Lnrd Jolm yn ymddwyn yn?)J?h"c(idas -,ii n:t ifido ef r')ngHaw?fn<)?i gwaddoliad magwrfa Pabaidd f. l Maynootb, gan fod y Pab a'i g\ngho,vyr yn ymddwyn mewn modd chwi'ti))? iawn wedi rhoddi eYI:l;dnt 111' tuagat Llywodraetb svdd wedi rboddi cymaint ar Habyd<Uacth Gw.vdddi a Threfedigaethoi hyd yn hyn. Buasai evnnygiad fel byn vn werth d?sin o iai a geisiant attal C.tr?inat '¡sman rhag galw ei hun yn Archesgob Wesimmster. Dtfiidd. Beth yw'r uobos eich bod mor ddvslaw Tomas? Gadeweb i ni glywed eich syniadau chwi ur y mater 1 Thomas.— Yr oeddwn i yn ddystaw am eidl hod chwi yn siarad. IVid moest;arvvtli ydyw i un bwytio ei big i mewn pan fo ereiil vn brysur ymgomio v naill i gyda'r Half. 'Rwyf yn barnu yn hollol grocs i Owain yngbylch mesnr y Llywodraetb, ac er ei foil vn liaeru fod y Pab ar ei goes olaf caflai gryn waitb i brofi hyny. OlcaMl.-Gwaith vn wir! Mae-- Ihomas. Gadewch i mi orphen vn uynta' ac i/na dechreuwcdi eilwaitb. Gwn yn eitbaf da fod "v Pab prcsenol ar ei goes obif; ond" odid na tbaflu "ele ci swydd i fyny yn fit-in, fd yr an)lyg-wyd hyny yehydig- ddyddiulI yn ol yn yr AlliS/Tali, a'c 'v treid'a "eddiil ci d<!yddi:aty)]o) y :t"e d d!i l ci ddvddian mewn monachdy. OnJnifvddciymwrth- odiad ef a chadair St. Pedr, neu efallai g-vdå n;wy o briodohleb a cbadair Mabommet, vn nn t,ri, V(I(i ntlC argoel fod v Babaetb ar fedr diflann o'r byd. 'Ethoiir Pah yn ei le, ac a pob petb vmlacn fel cynt. Efallai v dywedir wrtbyffbd yr li(,Il Rufeiniaid vn barod i'w bela bendramwnwgl o'r ddinas sanctaidd. (ivvir vd- yw eu bod yn ei g-asåu 1el 11 ae/cl y cyfryu- yn barod i lwyr yinwrthod ag ef, oud tidant warogaeth iddo fd pen ysbrvdol yr Eglwys Gat ohg ery cwbl. Camsyniaci hollol ydyw t) oied y byd, ai v Pal, oddiar orsedd llywodraetb ihmhorol Kbufain vn gwanycbn ei ddvianwad fd tevrr. yshrydol. lud Pub yr oedd Pin Xoiio yn Gaeta yn nieddiannu llawn cymniut o tJd,,)anwa'<l a pban eisteddai yn y Vntiran ei bun. Yi oedd ei boll or- chymyuion yfd.rydol yn cael eu cynawni yn ddioed, pan y rhai a gydnabvddaiit warogaetb ysbrvdol iddo, er ei fod ar y pi vd yn troadnr n'i y Fe to v Pabau, os dayr wyf yn cofio, yn trigo am ddeng mlynedd a thriupain yn Avignon, yn Fliairc, no odd-.vno llywodraetbasant a rheolasant yr boll fJvd Pabaidd. Oimiit. Hwyraeb fod rby wbeth vn eich ymrcsym- iad, oud tybed na fvddai diorseddiad tunhoroj yn rliagllaenydd ei gwymp fel awdurdud ysbrydol. Tonas -0 ran amscr cfalallai y bvdd, oblegid ere'twyf y dymehwelir ei Deyrnas dymhorol ac ys- brydol rywbryd ond ft 1 actios nid wvf yn tvbio y caiff un math o ddylanwud y nail) Rutdd'))a'r )h. Mae aan y Pab lywodraetli dymhorol ac ysbrydol ar Eti- feddiaetb Sant Pedr: ond nid yw trigolion v Taleith- ian lvhufeinig yn cvnnw ys y ganfed os y fiiled ran o'r rhai a gydnahyddant ei awdurdod vsbrvdol, a pbe dadgysylltid ei awdurdod dvmhorol oddiwrth ei un yabrydid, ni ebai y fath amgylehiad un math o ddy- lanwad ar v mihwnau yn nibedwar ban v byd a Kitdant yn ei anfiaebdigrwvdd vsbrvdol. 'Yr' unig cfl,.ith a gnfTai yn y Taleithian Rbufcinig fyddai ei gymevxid ef lei teyrn tymborol :ii rNN,, ber.aeth arall P.-t 1) (I cl poetli e Pnbydd poetb efallai mewn mateiion ysbrydol, ond cadarn wawdydd o hasvl y Pab i lywodraethiad tymborol l>fif!/dd.—Credwch vnte fod rhai Pabyddion vn evduabod bawl ysbrydol y Pab i lywodraetbu ar- l'nt, ond ar 3 r tin pryd yn gwadu y dylai Ld yn deyrn tymborol. Cydnabyddant ei fod yn bobpeth mewn pync:au vsl)rv^r*I. inid ni roddant un math o god ar ei honindau tvmborol. Mae y Pab yn Bab vn annibvmd ar ei awdurdod dymhorol yn y. t.idal. Ni fydd lleibad, c" iogiad, neu duiddvm- iatI ai ei awdurdod yno, yn lleibau mvmryn ar ei awdurdod ysbrydol ar ei an:l-ddeiliaiù mewn gwa. hanol bartl-au oll. bvd. On airt. lybed y bydd v Pabvddion mor ffol a cbredu yn anftiidedigrwydd ysbrydol ar ol iddo golli ei deyrnas (lyinhorol? Ni cboelia i yn wir. Unwaith v gwelant fod yr hen Dad wedi colii ei orseddam bvtli yna galhyn ddysgwyl gwelcd y rhai a dwyllir ganddo yn taflu ei iau haiarnaidd oddiar en warall wrth y mil- ocdd, ac yn fuan iawn syrth v cruylwyth annghenfil- aiu.) i'r llawr, a hyth byth ri chvfvd ei Len mwyaeb. l'Ul7lr¡s,- Y n siwr befyd yr wyf Ii yn metiui a gwei- ed un ar'.vydd n'r petb yn awr. Cynnyddu -i vnflvuf mae Pabyddiaetli, yn enwedig yn Nhevrnas Gyfiinol Prydaini:1 dylid cofio mai dynion ofergoelus fei Lord Fielding ydvw lJOU un o'r dymehweledigion. Mae ambell i un call, ie, tia chall,yn mhcthau y hvd hwn, yn troi yu Babyddion. Ychydig ddyudum yn 01, bysbyswyd fod y Sergeant Beilasis, nn o'r prif ddadl- euwyrcyfrt-ithiol a fedd ein teyrnas wedi dynu hwelyd, ac vcbydig o'i flaen trodd Dr. Bowver, Cyfreitbiwr Iianesyddol enwog, yn Mabydd. Dvna Mr. Alonsell, aelod Seneddol Gwyddelig, a fabwyriadodd Babsdd- iaeth oddentu mis yn ol, a llawer eraill o ddynion call a wnartfant yr un modd. Yn awr nis galiwn nodi banner dwsiii o bobl gyfrifol, gall, a dvsgedig, a ym- wrthodasant a Phabyddiaeth er amser flbedigaeth Pio Nono i Gaeta. Dylid cofio fod y Pabvddion yn fwy effro, yn fwy egniol, ac yn fwy yn awr nag- erioed. Mae rhvw swyn yn eu crefydd yn tynu y rhai cyfoethogion i ymgysgodi o dan nodded hynabaetbol y Babaetb, a theinilant liteser wrth gyf- iawui pererindodau, a pbenydiau, a chusanu hen greiriau ofergoelus. Mae He i gredu fod en bymdrech- ion g\da i werin befvd yn fwy llwyddiaunus nag y tybia llawer. Mae cyfoetb yn eu med lianta defnvdd- innt ef yn had er bud d lenu y tlodion a giv»li\n fod llwyddiant yn dilyn eu hymdrcchiadau oddiwrtb nifei yr addoidai newyddion a adeiladasant yn Lloegr o fewn yr ugain mlynedd diweddaf. YD Scotland mae cynnydd anferth wedi cvmervd He yn nifer y Paliyddion, ac nid ydynt yn ileibau vn vr Iwerddon, ond yn bytrach glynantyu fwy ffyddion wrtb y Bab. I acth. Ar y Cyfandir draebefn, ni eblywaf am un symudiad gwerib son am dano o blaid e^wyddorion Protestanaidd—dim i'w gyferbviin i'r symudiad yn cu herbyn yn Mrvdain. Du/ydd.—'Rwv'i yn ofni eieb bod cbisi Tomas ar droi yn Babydd, scan cicli bod yn dadbu mor grvf o biaid parbad y Babaetb. Yn ddigon s iwr fe ainheuir eil h bo l yn her, tic os honweh nad vw dyddiau Pabyddiaeth wedi en rhifo a bron lirwyr, i'r nen. Tomas. Creiiaf fod dyddiau parbad Pabyddiacth wedi en rhifo; ond yn ol pob arwyddion, fy marn vdyw, nad ar udlrwyn nag yn 8);1105 a dirwyn i bell yelmaith. Waetb i mi droi yn brotlwvd ar nn waith, a ciywedyd fy mod yn eoelio fod y Pab (nid waith, a dywedyd fy mo d yn ro c l io <f)d y Pab (nid Pio Nonoj i deyrnasu mewn mwy o rvvvsg nag a wnaetb un oi hiliogaeth er dvddiau 31,t rii ii,tit tbor byd y dydd hwn, Nid rhwysgfawredd fel pennncth tymhorol a feddyliwyf, oblegid digon o waitb ydyw y pery y Pab yn Dywysog Tymborol am ddeng mlynedd eto, ond fel teyrn ysbrydol bvdd ei ddylanwad yn eangach o lawer nag ydyw yn awr, a tliru v ei awdiir- dno) ysbrydol, er yn am idtfad o deyrnas dymhorid ei hunan, dylanwada ar lywodraethau tvmborol yn 01 fel y cilif(, i ddyiiion fel Martin Luther, Jobn Wiel»lifl, John Knox, tJoliii("ittviii,ie, rbai mwy na'r rhai yna gyfodi a tbanbelu v Bab-.ieth vu mhob congl o'r ddaear ag egwyddarion efengyl gras Duw, a rbaid iddynt, tel v rhai neliod, fod vn ddiwygwyr ysbryd<> 1 a nerthol trwy Dduw i fwrw cestyll annuwioldtb i'r llawr; ond ni welaf un math o argoel am ddyfodiud y cyfryw rai. Mae y Tad Gavazzi mae yn wir yn gwneutbur rhywbeth tebvg i waith Uiwy?iwr; oud v mac ganddo h w..r i'w ddvs?n  ?vmharnatrhyd ei hunan cyn y bvdd yn addas i'w gvmbaru air byd yn nod un o dd!\v?\yyr"yr nnfcd ganrif ar uymtheg. am gynnygiad Lord John? i'w ddiveyd o bob tu; ond nis g-allaf yn fy myw g-ydweled a'r rhai a ddywcdnnt na ddylid yirneyd dim—mai gadael Uonv-ld iddmt ydyw tin dyiedswydd. I't- oed(i es?rt)bion Pahyddol yn ymhoniad o awdurdod dymhorol yn ystal ag ys- brydol, ond pe ?adewid iddynt fwynlmu cu tcit!anyn d(Ùrwvstr, os dcuant yn ddi?n c:yf, rhodilaut fi ii s o'u 11^ wodiaetliiad ysbrydol. Ni, Nj: yr Ymueilldu wyr, (vdd prifnod eu dygasedd, oblegid Ynmeillduwvr Protestanaidd fyddai prif elynion eu trawslywoilraeth a u flug olyniaetb ofteiriadol. Ac er cymaint a ddyn- odii i r g\\ rthwyneb nid annhebvg 'iawn ydyw na welir Pabyddiaetli yn grefydd Sefvdledig Lloegr unwnith eto. Mae Cyindeithas v Dadgysylitiad yn cnnill tir, ond Pabyrldiaetli yn ennili mwy. Ni Y.-efir un Pabydd yncyniervd plrsid y Gymieithas hon, na, rta, v maent hwy yn rhy gyfr-vys i wncutinu- dim o'r fath beth. objt-?id dvs?w?iant weJed v dvdd v CMnt cn mwynhau en biinam. a ehan fo I [letiodi esgobion tiriogiietliol yn un cam tuagat ddwvn hvuyodoiam- gyich, yr wyf yn tybied fod Lord John vli tedyngu dioJclJgarwcb am gyfyngu eu hawdurdod i ncrtli cyf- raith, a d.ddynju eu teitlau byd eitbaf gallu v LJyw- odiaeth i vniyraeth a'r ymhoniad heriadoh Pob i ?7n)),i?att]) ,tr flo b i(l?io er iia el.?%iiiiygiodd g3iiiaint ag a

Ci FARFOD I WliT 11WYNEBU…

PUMED A It AETH V TAD GAVAZZI.