Hide Articles List

13 articles on this Page

I GOHEBIAETH.I

EISTEDDFOD MADOG.

AT Y SAWL Y PERTH YN IDDYNT…

[No title]

[No title]

ICYFARFOD GAN YR EGLWYS WLADOL1

PEDWERYDD ARAETH Y TAD GAYAZZL.

YMFUDIAETH I OREGON.I

I Y SENEDD-DAI NEWYDD AR DAN.f

Family Notices

[No title]

NEWYDDION CYMREIG.

News
Cite
Share

NEWYDDION CYMREIG. PABYDDIAETH DAN DOEDRYD FARWOL VR y$GRYTH" YRAO.—Traddodwyd Darlith ar y testyn ut hod, 0111. Fawrth, ]onawr 28, yn Nghapel y Trefnyddion C'al- fiuaidd, Dinbyeh, gan y Parch. D. t'ricè, G-weinidog yr Annibyuwyr yn y dref. Dechreuwyd trwy weddi gan y Parch. W. Roberts, Pentrifoelas, a chanwyd gan gor Dirwetol Lapel Heol yr Alarch. Yi- cedd y Lapel mawr yn orlawn o wranuawyr, a phob dust wedi et hoeliw wrth wtfusau y Darlithydd hyawdl am ddwy awr. Ar ol rbagarweiniad byr, yn yr hwn y cyfeir- iwyd at ymosodiad prescind y Pab ar Brvdain, vngli%-d a'r gwahanol olvgiadau sydd yn nghylch y weithred, gosododd y Darlithydd ofyniad i lawl" fel sylfaen d D'larhth, set, Pa öâh sydd yenyrrt yn erbyn Pub a Phabyddiatth ? Yr adeilad ydoedd I. Yr awdurdod y trae yn ei honi. 2 Yr atlnawiaethau y mae vn eu dysgu. 3. A'r moddion a aiflra i ledaenu ei eg. wyddorion. Wedi sylwi gyda manyldra ar honiad- au ac athrawiaethau Eglwys Rhufain, a dangos tit hanghysondeb ft Gair Duw, aeth y Darlithydd yu mlaen gyda hyawdledd anuiferoi, i ddanos y mudd.i ion a arfcrir ganddi i ledaenu ei hegwyddorion. Danghosodd ei bod yn arfer pob gormes a tbrai.% twyll a dichellion, yrighyda'r ereulonderan mwyaf pan mewn awdurdod. Dangosodd erehylldra Rhyfcl. y Groes-erliffigteth v VValdenaiaid—cyflafan y Crist. 'onogi,in yii Ffi y Di% N.gwyr,, n I II r ac erchyl.'dra y Chv. iliad lys yn Spaeu—cymbansfc ddinystr y carchar hwnw i gwynij) Babilon farf*, mewn modd hynod a tharawiadol—anrhegai y gyn- nnlleidla ei chyuieradwvaeth gwresog yn ystod tra- ddodiad y DdarlUh— ac eistdiai y Darlithydd Parchedig yn nghanol cymeradwyaeth g\ ffredinol— < vnnygi wyd gan y Pan b. J. Hartley, Wesieyad, fod diolehgarwch y cyfarfod i'w dalu i Mr. Price, a ehcfoijgwyd y cynnygiad, gun y parch. T. Gee, ? dsngnsodd y dyrfa y tein:lad dwysaf o'i chydnabvdd- iaeth. Wedi g'.vneyd casgliad ¡!t yr Ysgol Frytanaidd, yinadawvidd y (lyi-ia wedi ei difyru yn fawr, ei budd- ysgu helvd, a'i chyflawn foudhitu.— Un oedd ynn. A LLANSADWUN.—T'ynualiwyd cyfar- fod yn y llefledd uchod i nejllduo y Purch. David Jones, o Gideg Aberhonddu, ar y 28, 29, a'r 30, it lonawr, i weinidugaethu yn eu pfith. Ymghsgb-dd tyrfa luosog o ?r?daw\r a pbf?g. ?iM\r ar )r ah- lysur pryd y g-wclny dudd J parchcùigion, Morgan, Caetfyrddin; Robehs Rees, LIaneni;Joues,Gwvn- fa; Evans, C-.tpul SioNnn ones,Crug v bar a pharch- edig athraw y gweinidu^Jeuanc, ?r.D.tfi<-s,iH.A ar achOlOn neillduol; ac^r fattrion cyHrediuut, y Pcirch. CiriUiths, Llanwrtyd\joseph, Llalleùi; Jones, Bwlch newydd; Evans, Peiftre; Davies, J,lanelli;. Jenkins, Pen y gioes; Junes, AVrhonddu, a Thomas Capel Isaac. Dechreuwyd v gw^hiinol gyfarfodyddi gan y Feirch. Rees, Bethel; Jouts ac Liaiis, Aber- lioud u Jones, B A., Ctei-fvi-dtiii) I).Iyies, Llittit-iii; Davies, Ff.wd y fal; a Davies, Llaud^o^ Gobeithii) y bydd r uudeb a'r cydweithrediad a ymddengy s yu bresentd rhwng y Gweinidog a'r Eglwysi barhau ac y bydd y naill o gvsur ac adeiladaeth i'r II. Dy. aimiwii i'n eyfaill bob liwydd.—Gwehdydd. THENOUOLIA;Dydd Sadwrn y eyutai o Cht^fror cadwyú trengholiad ar gorph Richar i Edwards,Mian y Wern. ger y Borth, Aberystwyth, o flaen Richfci-<1 Williams, Y sw., Trei:gbolydd. Dydd Mereher blaei^ orol fel yr neùd y tnn^edig ac erdill yn gyrti polioij. (I dan sylfaen ty newydd mae y Cadben John Williams- o'r Boi th yn adeiladu, cafoddei daro arochr ei ben a gordd bren w;th ergydio at y polion, fel 'y bu farw dranoeth gan adael gweddw a saith o blant bvehain i alai-u ar ol p.i;),l cariadu. a tl)a,l -,erchtis. Yn ngwyneb yr amgylchiad pruddaidd bwn, dangosoddy eymydogion gaudigi wydd anarfend tuag- ut y wt-ddw a'i rhai bychain. n in ysg eraill y mae y rhai can, lyno] yn haeddu y gaian4iaetli fwyaf, sef Mr. Richarct Gilbertson, y meddyg, s.»r cy&ill anghydmarol hwnw i'r nngbenus, sef y PU 11 h. iindch W. James, Brynhysr 4 (Treih.); Mr. Richard Jarae^ Bryndderwen; Mrd. W. a R. Jones, Brynowcu; Cadben John Williams; Mr. Morns Bei jamin, Pauiydwn a Mr. f.umley Edwards, (Jlanleyr. Yr Arghvydd a'u gwobrwyo am estyn 1 cymorth i'r teulu trallodus hwi». Chwefror 7ft>lr i cadwyd trengholiad gan yr bonecldwr, ar gorlF plcntyn i Cadhcu John Jiimefir(r>r Bo.-tli, yr hwn a syitliiodd i lestr Uawn o ddwfr pocth, veil, dig ddydd. iati yn lfaenorol, fel y bu laivw nos fereher v Leif o'r mis prcscnid, &AVC(li,i)tleiiau dirfawr am rai- dyddiau.—Cuusi. DAHLITH AI: PALESTINA.—Gan fod hanesiaeth yr Ysgrythyrau yn dal cysylltiad mor helaeth a Grflad Cauaan, ynghyda'r gwahanol geuedloedd ujf per- f chenogai yn ugwahanol oesau y-ddaear; 4chan fod cvfeiriadau mor luosog ytyJdynt at amvywiuetlv ywlad tiono,diau niai tra in,iuteisiol ae angen)liui(l. <' iol, er eu deall, yw, C) ünaLyùdiÚeth helaeth å I daearyddiaeth y wlad ac Iianesiaeth y cyfryw gen- edlocdd. Ac i'r pb-wyl y traddodwyd y Ddarlith grybwylledig vn Nghapel Castella, ger IdantrisautP i lonawr 27, gan M,r. Williams, athraw. Dechreu- [ odd gydag ymsefydliad Breniniaelh Phllraoaid p. Aipht, j nghyd ag ymsefydliad plant J ucub ),1 y wlad bono. Yna, cychwyuodd allan gyda chy- y a h^nt t droiou yr anialwcti, ac fel y golofu liono ai wein- iodd ni og\leh ac au;g\leti, gon bcri i ni ddeall," hyd out ddaethom i derfynau eithaf ei Dduiiith. Yna cawsom ychydig? O' hanes y ccuedtoedd n'i preswyU:u y pryd hwuw,ynghyda rhesymau cedyrn a tbéilwng am ymddygiad yr 1 rglw) Jd 'u ea a th&iiwng am ymddygiitd yr  vu en gyru hwynt oddiyuo. Gwedi ychydig grybwyllion! am orcsgyniad y wlad dan Joshua, yugltydaï rhaniad, a threfn rhandiroedd y gwahanol lwythau, cawsoui ddisgrifiad helaeth a mauwl o arwynehiad y wi ad, yn ei theifynau, ei m,, iiyddoedti, a'i lii-yti- iau, ei haron nId, ei llvnoedd, ei dyffrynoedd, ct hunialfauau, ci tluefydd", yngbyd a'i hinsawdd, gau gyfeirio at ddailimleu (map), prydferth oedd gau- ddo i'r pwi pas. Yua dilyuodd hanesiaeth y genedl yn ei phrif chwildroaduu, hyd oui ddaeth at amser ein lachawdwr, pryd y sylwodd ar y rhaniadan hyny a gydnabyddir yn y Testament Newydd. Ac with ddibenu cawsom ychydig o bancs y wlad yu ei dirywiadau presenol, a sylwodd ar y prawliadui* eglur sydd i'w cael yiuo yn bresenol o wirionedd hanesiaeth, a dwyfoldeb yr Ysgrythyrau. Mawr oedd y dyddordeb a deinilid wrth ei wrando: a chredwu mai tra adeiladol yn g\stal a dyddorol. fyddai cyffelyb Ddarlithiuu mewn cysylltiad a'r Ysgolion Sabbathol, er cyflioi llafur i mewn i ddaearyddiaeth vsgi-ytl)yi-ol.- Un oedd yn bresctioL CASNEWVDD—Dyn ieuanc o'r enw Thomas Mooney, mab hynaf Mrs. Ann Mooney, Black Horse, Casnewydd, wrth ddychwelyd adi-ef o Lan- tarnam ddydd Sul, wythnos i'r diweddaf, a syrth- iodd i afon Lantaruam, ac a f'oddodd. Ni ddaeth- pwyd o hyd i'r bachgen colledig hyd lore d) dd Mawrth, pan y canfu geneth fach ag oedd yu casglu briwydd ei bet, trwy yr hyu yr arweiniwyd bwyrlt i ddod o hyd i'r corph. Dydd ill awrth, CYIl- naliwyd trengholiad ar y corph, pan y dy ch welwyd y Rheithfarn o Farwolaeth ddamweiniol." Yll)- ddengys mai gof oedd y treugedig, a'i fod wedi bod yn dysgu ei geityddyd gyda'i ewythr yn Malpbs. LLONGDDUYLLIADAU.—Y llestr Alacrity, o Dly- mouth, yr hon oedd ar ei mordaith o Lundnin i 1 Gaerloyw, ac yn Ilwythog o wenith a phys, a dai- awodd ar bwynt Bteaksea, ger Abertliaw, bore Mawrth, Chwefror 6, ac aeth yn ddrylliau; oud i achubwyd yr holl ddwylaw. Y llestr Noel het)d, It. darawodd yu yr un fan yr wythnos ddiweddaf, ae aeth yn ddrylliau yr oedd hon hefyd yn Ilwythog o. yd a phy8; yradeg yr neth yn ddrylliau yr ocdd ato- I ryw ganoeddo bold o'r cymvdogacthau amgylchynol :f yn ymgasglu i'r fan, yr oedd y creigiau a'r U»eth o gwmpas am bellder mawr wedi en tnenu'jk.' dow o yd a phys mewn rhai manau yn ddwy neu duir troedfedd o ddyfn ac yn berffaith lan. Ü hyny ni feiddiai neb symud dim o bono er fod-rlt*u* ytk codi yn brysur ac yn sicr o ddistrywio cyfrat hel- aeth o houo. 0 gylcli pump o'r gloch yn y pryd- nawn Mr. Owen o Gaerdydd, Goruchwyliwr Lloyd a gyrhaeddodd y lie, ac a roddes ganiattad uniou- gyrchol j bawb helpu ei hun, ac oui buasai fod y llanwyndod ar en gwartbaf.mae'n debygol y buasai rhuthr a tberfvsg wedi ei achosi yn mysg deiliaid yr ysglyfaetli. Felly goi-luw d ymlonyddu hyd ddau o'r gloch y L ore canlynol, pryd yr oedd yna bob desgrifiad o gludai (vehicles), o'r gertwyn dri cheflyl hyd ferfa olwyn yn cael eu dwyn i'r gwaith ceftylau, mulod, gwyr, gwragedd, plaut, pawh wrtU eu gorchwylion, y dynion yn cai-io'r sacl)tiu a*r mcrched yn gwneud cydau o'u peisiau, y plant ag arffedogau niawrion llawnion wedi eu rbwymo yn eu cylch, yn rhedeg yn brysur yu mhob cyfeiriad ac yn Ilwythog o anrhnith y llestr ttijifodus.-Nos Fereher ddiweddaf, suddodd y stitack 11 Nelly, o Aberduugleddyf, yn Penarth Road, y dwylaw pedwar mewn nifer a iiehubwyd drwy ddriugo'r hwylbrenau, ac a waredwyd o'u sefyllfa enbydus bore ddydd Iau. Yr oedd y llestr yn Ilwythog o v haiarn, ac yn rhwym i Gasnewydd. TAN YN MPARTH GWAIR BAG LAN HOUSE.—Boreu Llun, wythnos i'r diweddaf, o gylch 6 o'r glocn. caufuwyd fod un o'r dasau gwair yn v btlarti) ger Baglan-house, ger Castell Nedd, plas Howell Gwyn, Ysw ,A.S ar dan yr oedd y das wedi ei hamgylchvnu a'r fflamau pan ganfuwyd y tan ond trwy ymdrechiadau'r cymydogion diffoddwyd y tan cyn bod ond o gylch trydydd ran y das, wedi ei llosgi. Anfonwyd am y peiriant i Gastell Nedd, ond yr oedd pob enbydiwydd trosodd cyn iddo- gyrhaedd. Nid oes neb yn llochi un amheuaeth nad damweiniol oedd y tan. Ymdrechiadau pob dosparth o bobl y gymydogaeth ar yr achlysur, a ddengys pa gyfrif uchel a wneir o'r teilwng fonedd- wi- giiijddynt. Yinadawodd ef a chartref v diwr- nod hwnw mewn trefn i fod yn bresenol ar agor- aid y Senedd. LLAXGYFELACH, SWYDD MORGAN WG.- cvnl)al- I iwyd trengholiad ddydd Gwener diweddaf yn ( Mhwllladu, Llangyfelach, er edrych i mewn I flln- 1

MARWOLAETHAU YN Y BR IF DDINAS.