Hide Articles List

12 articles on this Page

CrOHEBIAE TI-I. -.

Y DREFEDIGAETH GYMRLIG

[No title]

| C\MDEITHAS Y SAB BOTH CAERlNAKEON…

-- i CYFAREOD Dl BWESTOI.…

- - - - - - - I YR YMGYRCH…

YMGYSTADLEUAD DARLT.ENYDDOL…

DARLITH AR Y GYFUNDRAJTH BAB…

News
Cite
Share

DARLITH AR Y GYFUNDRAJTH BAB A TDD. Nos Fawrth, wythnos i'r diweddaf, traddodwyd darlith gat) y Parch. William Roberts, Runcorn, yn nglmpol Rose Piace, Liverpool, ar y testyn ucb.od, y Parch. Wittihaji Itec« vn v Gadair. Wiidi ychydig nodradan priodol pan y cadeir- ydd, y dariithydd a ddywedai, lai oes r)fedrl yw yr un ac yr ydyru yn byw ynddi; dargaufyddiadan yr oes, cynhyriiadau a chwildroadau yr oes. vn nghyd agymdrechion egniol yr oes er eyrhaeddyd gwaiianol ddvbenion, ali hynoua fel cyfnod tra phwvsig a ciyddorol yn baaesiaeth y byd a'r cglwys-oes ydyw ac y mue galluoedd irieddwl a dychymyg dyn yu gweitiiio eu bunain allan gyda mwy o orbeijigrwydc1 ac enwogrwydd, efallai, nag an oes er pan yw dyn ar y ddaear—oes ydyw ag y mae dvnoiiaeth yn vmdreehu yu egniol, ac yn ytnladd yn wrol am feddiant a mwynhad o iawn- derau, gn ymwrthod it gorthrym¡Je"y, tr;arglw}cU- iaeth a chaethiwed—oes ydyw a hynodwyd, lW, efallai, a hynndir eto, gan ornchwyliaetbau rha.^ luniaoth ddsvyfol yn ysgydwad gorseddfwincijin— yn niorscddiad penan corollog, ac yu nlr. walitiud barnedigaethau dinvstriol trwy oflerynoiiaeth yr baint., y cleddy f, a'r newyn—oes ydyw yu yr h'db y mae Satan yutau yn. ymrithio fel anf<el go!;iyii, gan guddio ei wynebpryd dieflig a mask crefydd, gan wisgo ir anteil Ciist'nogaetb, a hod yn ysbryd celwvudo^ yr. ngeuau eannoedd i5'u gftlwant n hunuiu yu Weinidogion Ciist; ac ocs ydyw yn yr lion y mile y dm peelxod, mab y go}led|gaeth, n,.1J lei y geilw LuVher cf, Vctit- Satan v T"In-r yn ym^gnio d!g}WiJydu-tiia ae eondra fWÓ liyffredinol, er lielaetfiu terfynau ei awdurdo i, a sefydiu ei ddyianwad ii y byd; ond yr ydvm yn gobeithio, ae An byderu, fy n.tjhy feillion, y hydd i lywodraeth Rliiigbxniaetb, a boil oruchwyiiaetban amser oruwcbr-oii ei hyfdra digywiiydd ac anghyf- reitbion, er ateb dyben pur ddaionus a bendith- lawr i'r Byd a'r egiwys yrydyra yn disgwyl y bydd i Busfivaeih Egiwys Loegr garl ei ddileu, no y hvdd i ofergoeledd, lidw addoliaetb, ac afloudid Eglwys iibufain gael ei: dynoetbi n'u dilen, ac v bjdd i BrotestHniui<l o bob; enw, gan aughofio pob gwabaniaeth dibwrs gydynuR-echu o ua gaJan ac un enaid l bleidio ffydd yr Efeiigvl—y flydd a | roddwvd unwa;i.h i'r Sairt. M i ymdree'nst heno ddyuoetlii y gvfundraeth j babaidd yn i>r gwal;enol gan,,etia!i tu ag at hynu rit a egj;ii'««n rai o'r dynodiadau ysg-rythyr,,1 a roddir o babyddiaetb, a'r eglwys babaidd Lief- arir lim babyddiaetb yn ei cliysyliiiad aÏ chyn- rycbiclwyr, fel pe bjddni/vd neu berxon,—pers(»n- eiddii- ef ci, msvyn tynu portread mwy cywir, ntivy trrvyadl o bono; geiwir ef yn anghrist—y dyn pschod— mab y gollodigaeth—y bwysifil-uiigel- vch yr anwiredd yn ol gwcilbrediad Satan yr joil ddynodiadau hyn, ond eu dealt, a (1idhnt: oleuni ar natm y gyfuadraeth babaidd gel wir v gvfundrefn yn ei chynrvcbiolydd a hegwvddorion yn Anghrist, neu gwrtbgristiaeih; oelwir hi fel liyia ara lbd y Pab, cynryeiiioUdd a ilywydd y vn gwi tiisefyil unbenaetb. c.a uuigoi.nyydd cyfryn?aethyrAr?wydd iesu. ga? haeru mai ete yw pan vr eglwys ar y dJaear, a'i fod ef yn gyfrwng gwcinydJiud bendithion i be(h- II admwid; ac obdegid hefyd ci fod yn honi awdur- dod bo!loi wrtiiwynebel i egwyddoriou ysprydol teyrnas Crist; hawlia y Pab iddo pi bun :lwdudod, ) arglwyddiaeth a pbendefigaetli wladol, a'r livii y 11 wyr ymwrthododd yr ,\rg-rdJ lesu, pan ofynodd Pi!at iddo, a'i brenin wyt ti?" ei atebiad union- gvrchol oedd, fy mreniniaeth 1 nid yw o'r byd b," ond pe cythvynid goiyniad cylfelyb i'r Pab ¡ o Rufain, C1 ateb ef yn adiamou fyddai, bream yd wyf li, a thrwof fi y teyrnasa breuhinoedd ae ymerawdwyr y byd; gwelir arwyddion o byn yn i nghylch ei berson, canys gwisga ddau gleddvf, uri yu arwvddol o benaduraeth eghvysig. a'r Hail o'i ( lywodraeth wladol y mae y gyfnndraeth yu wrth- weithiad i holl avvdurdod, dyben, a lhinwoddau 1 cyfryngaeth yr Arglwvdd lesu— gwrthweithia j dJy-geidi:ief.!i ei swydd brodwydol, trwy ddysgu I traddodiadau a defodau dynoi— gwrtbsaif uw^haf-J ittetH- rm trft y newitfl a diIl-civi-nti ovii-aitti or ateb dyben halogodig, I u Uwyr ddiddyma ho]i rinweddau a benditiiioa swydd otTeiriadoi Crist, trwy sefydlu haoddiant a theilyngdod gweitlnedoedd da, a chrcu eiriolaeta I dros uroseddwyr hehlaw yreiddoef; yn y. hot! ystyriaetbau hyn, prioclol yw edryeh ar babydd- j iaelh td anghristiaetii neu wrthgristuogaetb. Geiwir pabyddiacth y dim pechod. dvnodiud pur ryiedd yw bwn, y dyn pechod, yr oedd dyn yu y byd o'r biaen, yr oedd pechod yu y byd o'r blaen, oud nid oedd v dyn pechod- yn y byd hyd nes y gwnaeth y gy fuudrefn babaidd ei yiuddaugosiad ar y ddaear enw y Ceidwed bendigedig yw y I)t.-W tldvn, y dyn Crbt lesu enA- y twy!] p;;i.ydd- 01 melidigedig yw y dyn peehad, 1t y. pechod weJi gwisgo cnawu—pechod wedi ymgnawdoli—peebod Ms tfuvf dyn, er diuystiio eneidiau dyuiou, yn wrtbgyiei byaiol i drefu Dmv i achub a chadw dyuiou; master piece y eythraul vw pabyddiacth i dilinystiio eneidiau dyuion, yn wvtbgyferbvniol i ii.,iidi-et'ti y Duwciod er acbub dyliou --y dyn pechod. Draditfu, dvnodir p^byddiaetb fel mab y goib edigaetii: yn ttwr syhver, yr oedd Judas yn Apos- tol, yn wrtiigiliwr, yn fradwr ei Arg'.wydd er arian', eusauiii a bradyebHi ar unvvuitli; profesai gariad at Grist, oiid vmlynai wi-tii wobr anghyfiawudjr fel Balaam, a phan gafoud gvllemidra, gwortbodd ei Argiwydd aui ddcg ar iiuregain o arian cyflelyb i hyn y w egwyddoriou pabyddiaeth a'r Pab geiuv II fi liun Nt-i Apostol ac yn Vicar Crist ar y adaour,' er mai efe y w y gwmigiliwr mwyaf gwrthyn, ftiI bradwe a gwacdiyd i Gristnog- I aeth ar y ddaear; enwa enw Crist, ntid vfjiyna I wrth wobv aaghyifawnder; gwisga fantcll oretydd, oud o dan y iantefl gorwedd y dagr a'r boa y bratb Gi-istuogaeth o chn ei phuiued ais; gwe:t!ireda fel Ji)ab gydag Abn-.r, gan gy larch IN ei fh?'d ? ac ar yr ua pryd M?bolla ef i turwcla?tb, gaa bell, :CIW. ed ac y eyrbaedd ei ddylanwad cyfiwyna ryugaeth yr Argiwydd lesu i seintiau er mwyn | budr e]w; gwerlba .awdnrdod Mab y dyn i faddeu j pechodau er atina yspHiia agoriadau y byd an. weledig o law Pen yr Eglwys yn ngollyngdtod eneidiau o'r purdan, a'u. trosglwyddiad i haradwvs Duw, ev mwyn euill enw ac eJw iddo ci bun yu mhlitii plant dyuion fel byn y rnac yn gvuiych- iolydd acyn l Hatnq yu ngholledigaetb mil- i gr.UedigHcth fel ei etifeddiaeth ::yn yr yslvriaetbau hyu geiijr edryeh ar babyddiaetb yn fab"" y .golied- igaetn. Drachefn, dvnodir pabyddiaeth fcl bwystfil llefarir aa rdano fei yn arwyddhm 0 fwytlttiI, e r ■ urddangns ei aliu gorthrymus, eiiim aduedgar an [ erlidigaethus; aacra rbai o bleidwyr gwresocaf pabyddiaeth fod eyfncwidiud trwyadl wedi j cymeryd lie yn hnTjfbd a ffurf pabyddiaeth, j neu mewn geiriau eraiil, fod y biaidd wedi troi yn ddafad, y Hew yn oen, y llewpard wedi ei draws evlweddu yu lio; oud hyuod morgjflawn yw v desgrifiad a voir o bono vn ugair DllW; dy"^wedfr yuo y bydrl iddo ddau gorn, tehyg i oen, ond y nettua fel draig h. v., y bydcl iddo gymeryc1 aiuo fod yn addfwYl1 a g03tyngedig, gan yn!deby:u i agc.,stvn? n!(le t)N -1 Oen IJuw, ond ar yr uu pryd 0 dtin yimldaLgosiad o ddiniweidrwydd y gweiihreda yu orthrvmus fel tywysog gwladol; onid yw hyn y P, borti- pur drwyadl o oruchwiliaeth y Pab yn rhaiui Lloegr a Chymru yn rsgobaethau, ac o natur auKbiiffvniad y Cardinal Wiseman o'r cyfryw wekbred fel* peth bollo! ddiniwed, a diberygl. vn nosjairtbiad I^loegr a Chymru liefara fel y ddra^g, oiid yn manifesto Cardinal Y\ isemau gwclrr dau gorn, vr till faint; na siomer ni, o dau go>a y ddafad y gorwedd y hlaidd--o dan gorn yr oen y llecba y ddrai?,—o dan vrymrithiad 0 angel y ^oleuni j-mguddia satan gelyn Jiuw a dvn bwystfil cieulawn, gorthrvmus, ysglyfaclhus, yw pabyddiaeth eto, Tie caffai vr un uwdurdod ac a feddianai 300 mhnedd yn ol. Y dynodiad olaf ar I)a" (Idifieiti a uodwn vw tlir- i gelicch yr anwiredd yn ol gweithrediad satan gel- 1 wir ef hd hyn yn wrtb-gyferbynioi i ddirgeiwch uuwioldeb; os sylvvasoub y mae dirgelwrh uuwiol- deb vn cael ci gyfansod li*o chweeh o etfeuau ar- j'enigol. 1. YmddaiiRObiad Duw yn y enawd. :2 Cyfiawnhad neu auiddiflyiuad i'w gynoeriad trwy | ddoniau gwyrthiol yr Ysbryd. 3 | augylion ir Ceidwad. 4. Ei bregcthiad i'r cea- heoioeud, a. Derbvniad croesiiwgar a gatudd yn y byd. ac vn fi. Ei ddyrehafiad vii v tiviir (,It!\ iiol i'r lietolion- Jeoedd. Yii wrtbgyferbyoiol cvfan- sodrlir dirgclwch yr IlDwiredd 0 ebwech 0 olfcnnn.— 1 mtidungosiad pechod, nnwiredd a thwyll yn tfmf dyn. i'w liciiel(iiil,i thig wyrtuiau. 3 Cyfryngaeth angylion aseintisu 4. Y mesurau dicbellgar a ddyfeisiwyd er taeuu ei ddylanwad yn inhlith y conbedloedd. 5 Y gred a'r ufuod-dod a havvim oddiwrth v byd ar sliil ei ] anffacledigrwydd. 6. Ki ddyrcbafiad 'i derrd Duw yn yr bou yr ymddyr-bafa vxwcblaw pob peth a j elwir j-ii Dduw nen a audolir. Dirgelwcii uuwiol- deb sydd gylundrefa Puwdod, er adferu i'w Lidtlw a'i ffalr; dirgelwe'u yr anwiredd, sydd drcfuiad i wrthweithio dyben Duw trwy dwyilo, llygru, a dinystrio eneidiau dvnion y naill syrId ddirt'el- wch duwioideb, a'r 11 aii ddirgeiwch anwiredd yn y cyntal y dyfroedd jdyut berllaith glir, oti(I rnoi- ttP- t'eidrol ddwta fel nas gwelir gwaelod yn yr ail y dyfroedd ydynt nxor fudr, cymysglyd a baiogeuig, fel nas geiiir biaidd weled trwyddynt; no sydd ddirgeiwch duwioideb, 0 herwydd e"i dy fader; a'r llall, dirgelwch anwiredd, ar gyJríf ei fudreddi. Yna tiLth y dariithydd parcbus yn mlaen, gan sylwi ar yr enwau ysgrythyrol a roddir ar kliuÎain, coddle ac acbles y gyfundraetb set' Babilou — Sodoma—yr AifTt—Jerusalem—Y Butain Fawr, a mal11 flieuhbdra y ddaear; gan esbonio priodolaeb yr enwau byn ■Dracliefn sybvodd ar ofergoeledd delwaddoliaetb —gortbrvmdei-—oreuloader—dicliell — dr\gioni ac annuwioideb y gyfundraetb Babaidd. Buasei yn I dJa genyf gyliwyno i'ch darilenwyr adroddiad Jlawn o'r ddarlitu ddvddorol bou, ond vbag eu I blino gan ei meiihder ni yefnvancg-al Y tro hwn. j  ELEA7EH JOKES. 45, C.?? ?;-?. Tovawr 30, 1851.

I PABYDDIAETH YN SIR GAEREYRDDINI

PABYDDIAETH ARGIWYDD FIELDING…

-'__- - -+- | HETHANIA. BLAEN…

TRYDYDD AH\2TH Y TAD GAVAZZI,…