Skip to main content
Hide Articles List

12 articles on this Page

CYNQOR DOSBARTH GEIRIOMYDD.

EISTEDDFOD Y RHOS.-I

News
Cite
Share

EISTEDDFOD Y RHOS. I BEIRNIADAETH Y GADAIR. I Pryddest heb fod dros 400 o linellau, Morgan Llwyd o V/ynadd," Gwobr, £ 5, a Chadar dderw gwerth Z4. Mantais i'r ymgeiswyr fu prinder raanylion hanesyddol am Morgan Llwyd, oblegid mynych y croesa'r arswyliadwrus y fiia rhwng barddoniaeth a bywgraffiadau. Ond yr oedd cyfiawnder o ddefnyddiau cerdd yo y testyn-- athrylith, cymeriad, gwaith a chvfnod yr hwn y cenid iddo. Mae Llyfr y Tri Adcryn ei bun yn engraifft o'r wedd farddonol y gelhd ei rhoadi i ddyn a chyfnod, Fel sylw cyffredinol, gellir dweyd mai arwyddion brys sy'n rhy amlwg ar y cyfansoddiadau hyn. Un o'r petbau anhawddaf yn yr oes frysicg a therfysglyd hon yw ymlonyddu ynhir mewn myfyrdod dwfr) ond mae'n rhaid gwneyd hyny cyn y gall unrhyw un werthfawrogi cvmeriad mor gyfrinol a Morgan Llwyd o Wynedd. Da fuasai i hyd yn oed y goreuon yn y gystadleuaeth hon yfed yn helaethach o ysbryd awdwr Ll-VJr y Tri Adcryn, ac yrngynefino mwy a byd ei feddwl. Rhoddasai hyny fwy o addfedrwydd a chyfiawnder i'w cyfansoddiadau ereill. Ymgeisiodd saith, a gwneir sylw byr o bob un, eithr heb amcanu lleoli eu teiiy-rglod yn ol y drefn y sylwiri arnynt, gyda'r amcan o ddethol y bryddest sreu i'w gwobrwyo, 11 O'R DYFFiiYN.Mae'n eglur fod yr awdwr hwn yn gyfarwydd a banes ei wrth- rych. yn eeall ei gymeriad a'i wasanaeth yn bur dda, ac nid yw ei gerdd heb raddau Had helasth o eneiniad awenyddol, a syniadau barddonol. Mae ei gyn'lun yn ganmoladwy, a gellid detbol o'i waith amryw ddarnau cryfion a rhagorol yn mhob ystyr. Ond qid yw y cyfansoddiid drwyddo mor goelh a barddonol ei dduli a'i don a rhai sydd yn ei erbyn, Cwrddir ynddo ag ami wallau sillebol, llinellau afreolaidd o ran mydr, liacrwydd brawddegol, a thuedd i ymdroi ac ail-adrodd yr un pethau. Ymddengys fel cytiyrch meddwl awenyddol, end fed yr awdwr heb feistroli ei gelfyddyd. Ymarfeied a hi, a daw yn ymgeisydd paryg'us. "MURMUR Y G'LOMEN.Tynodd allan gynllun digon naturiol, er nas gellir dweyd fod ilawer o ddyfais ynddo. Mae'r holl waith yn bur Jail a thaclus o ran ei lenyddiaeth a'i drefn. Ychydig iawn o ddim amwys neu gvmysglyd sydd vnddo. Gwnaeth yr awdwr diefnydd cvfieithlon o'r graddfeydd yn mywyd a phrofiad Morgan Llwyd, fel y gosododd ef ei hun hwynt allan yn ei gyfres o bsniilion adnabyddus. Mae nwyfiant awenyddol drwy y rhan helacthaf o'r cyfansoddiad. Ond y mac'n gymharol ddiffygiol mewn uewydd-deb ac ar y cyfan yn lied uadonog. Tuedda } weithiau at gyffredinedd ac amleiriaeth, Ni cheidw yn ddigon penodol gyda'i destyn, ac ni lwyddodd i'n dwyn yn ddigon dwfn i gymundeb ag ysbryd mawr a chymeriad arbenig y gwr y cenid iddo. Ceir yma gyflawnder o ddarnau canolig. cyfiredin eu ton, fel hyn, I Dadblygodd yn deilwng olynydd I gedyrn ddiwygwyr y byd, Ac awdwr ín'n neithol ddiffynydd I Grefydd a Rhyddid ynghyd." VAVASOR."—Mae nodweddion y testyn yn lied gytlawn yn y gerdd hon, a rhai darnan o honi'n gwreichiorn gan awen. Er nad oes fawr o ddyfais yn ei gynliun yntau, y ma.e'n gyson a datblygiad cymeriad a gyzTa bywyd y gwrthrych, yn gynyddoi yn ei symudiadau ac yn diweddu'n byr rymus. Gresyn fod cyfansoddiad mor awenyddol yn cael ei anurddo gan gynifer o ymadroddion diaddurn, a llinellau llac eu mydr. Rhaid ddarfod i'r awdwr gyfacsoddi amryw ddarnau mewn brys neu ddiofalwch, ac! oherwydd hyny ollwng o'i law bethau diafael fel hyn :—- Mawr fri yw bod a'r yswydd dan yr Arch, Ond byw i Dduw yr Arch sy'n fwycyssegriad, Ymgryma.'r wlad i hwn mewn sanctaidd barch, \Vrth wel'd ei waedyn Uif ar all or ariad." I Ac nil yw meddwl y llinellau canlynol yn ddigon eglur, diamwys a phriodol, Mae Morgan Lhvyd ar dan gan sel sanct- eiddrwvdd, Mae'n torri llecliau defod a'i symlrwydd, Siglai tyifaoedd wrth weFd niwg anfeidrol Yn esgyn yn golofnaa du, bygythiol, A'r nos yn cau Gwrsredwr byd o'u gafael, A hoff wared wr Cymru yn ein gadael I wingo o dan gwmwl barnedigaetb, I roddi prawf ar ffurf ac ofergoeliaeth Crynent with borth anobaith yn eu dsgrau, Ond erbya gwawr y dydd maent 011 yn berlau." Mae amledd ergreit7?,au o'r f,üh aeddfed- rwydd a diffyg gic?ewder a bye, yn rhwyrp o leihau gwerth cyifredinol y gerdd." OFFA.—Pryddest ferr, islaw 2200 llinellau sydd ganddo ef, Mae hrngoethoraniattb, yn syml a thryloew ei hardduii, ac yn glir -oddiwrth farsendod a rhodres, Mae ei bardd- oniaeth yn dlws a thyner yn bytrach na nerthoi a beiddgar. Ceir yma ddarnau podedig o swynol, yn enwedig y darluniad o dymor mebyd Morgan LJwyd. O'i gtraharu a rhai o oreuon y gystadleuaejb, mae Offæ 'n colli mewn newydd-deb, nid yw chwaith mor Iwyddianus i osod ffurf mor arbenig i bersonol- iaeth y gwrthrych yn ei berthynas a, i ddosbarth a'i gyfnod. Taedda ymdroi ac ail adrodd yr un petha.u. Gwna hyny yn nechreu ei gerdd, wrth ddisgrifio ymddangosiad cyffredin l'hai o'r dyoion mwyaf anghyffcedin a godir gan Rag- 11unieth i vyasanaeth maw'r, BebJaw yr ymad- rodd arrffedus "lied dywell" yn ei ddechreu, teimiir fod yn y darn carilynol ormod o aii- -aurodd y tywyllwcli." "LIed dywyll ydoedd nen ein gwlad bryd hyny, Gorchuddid hi o'r bron gan gaddug pygddu, Cymylau tewion duon anwybodaeth, Coelgrefydd fall, a thrwch o anystyriaetb, A phawb o'r bron yn huao mewn tawelwch, Dan lenni trymion, duon y tywyllwch, Er hyn 'roedd ambeil ser yn disgleiiio Rhwng holltau y cymylau'r adeg liono, Ac ambell un, gan deimlo ei draeni, Yn dianc o'r tywyllwch i'r goleuni Pan oedd y nos yn fwyaf du, gaddugol, Anfonwyd Morgan Llwyd fel cennad nefol, I ddweyd fod boreu byfryd, claer ar wawrio, Pan yrid y tywyllwch du i gilio." Gyda mwy o bwyll gofalus, gallasai bardd mor goeth ag Offa ddariunio'r "twyliwch yn well heb ei enwi mor fynych, Gesyd y brydd- est hon yr argraff arnom iddi gael ei chyfan- soddi ar ffrwst." [Mae rhan o'r feirniadaeth ar y tri blaenaf, set Roland Vychan, Bryniau Meiiion, a Mab y Mynydd, wedi ei chyboeddi eisoes genym ]

LL^F^OTHEW.------.-,

MINFFORDD.

Ir<&ODlor-J O'R LLAN. I

LLANBEDR.

Family Notices

I YSGOL HAF Y BEDYDDWYR.

I CYNH&DL6DD KESWICK.'|

I...."".........,..--.-""V-vr....,,,,,,V'V'''V,,.vvV'V',,v.....,.....,.....,""'"…

tAihradi Oicwyr Peli.

[No title]