Skip to main content
Hide Articles List

9 articles on this Page

I OL-YSGMFEN. I N j ? ——?.=:?…

Advertising

I- : tAT EIN GOHEBWVR...

I --, - -? -??7 -At Argrajjzadt/dd…

EGLURIIAD O'R YS.GK.JFEN-FEDD…

Family Notices

[No title]

MAIICIINADOEDD.

[No title]

News
Cite
Share

Wele'r Seren wythnnso! Yl  olaf o'n  r ydym vn crc? nul ..f unig sydd yn gahiru o lierivy(fd ciii ?reu i  em cy?eddiad yn wythn? c .? d d)gon yr ann(!?:K-t!t ? ?awsom er  ?. <- T a?r a roddh. ?u c?rPn   ce lleJ-I -n (1 ;?i tlrio eiii  ?'<? y? <c??.nu .i? hunaín. Er 'i?(i »^er 0 fcibi.a, CYf}JI'w'sau)'/J )ht vr .m?h?ci!? n? o'r enw Gymry, yr ydym ,„ A, ,t??, tr?.y 1)1-ofi?zd fod yn ein sw ad bu?! tawcr ?r?d'   giuuaute.iun yr unseroedd !):U1 ytynom r,1 'i ?r',? :amJaf 0 Bendefi^ion a Bolled?li"?io" S9eu- luso ymgeleddu iaith eu ceuedf (, tnedd y Iliaws ymhob gwlad i efelyehu'r ,?;?hyimy hwy d?s ?h??wy.H dinv?str?- '"a"? ??d "')- -Iiotii fod eiii '?ii drt tili)3'11 c.mwd 0 ?hyddion-?. goiiom li>d ynddi la,ver o diodion-a ph an ?ad?ont Yn eiti ™ nidM.vi. hlla^? frodyr Die Sion,,] ?i, n,eddw I fod V'e ni Yr ltwn wedi 1,)od o hU110 y.chdi tlynyddau ym mvv-^v W Slj1 ych" velodd i sir AbeVteifi, a methodd srii4f» V? ? "'??"' yrru am Bc?n v pi?ya f?mpdtShod(N?1-.r??! /??' ? "? Y.tynomhyn oH?,d ?y?dd ?? ?? ??y"? no? ?vcAh wyU. cchu?n met!m S? ?y?- Er cin bod yn y?yr.ed yr hoU?.tau uc),od/? t v ??,;<,n"' yn geryddadwy, da y? tymm'rgvverthtawr »S 'v gwael;-yr ydym dan rwymau neillduul^ ™l,ttdddd ]awer o n g\htdwyr, y ,,tiinocd4 11'.yddloi) y? y d.c r.,L" ? a barhaisa^nt hyV«f y seefd'w I edd, tu zg at y rhal:r ydym yD teim!??  atlfrSl mwyaf mdwyH; ac nis?ii? ??? ??'. ein cennad odd. wrthynt heb ddwvix?n tv??'' S  ydym yn dychweJy" diokh dil('drith  deitirasau'r Gwyneddi^ ahSmre^S^1 "5 ?7m' dain—Dsolch calono^ i chwi WeinidoTr!, I1.  Sef?diedig vn Caergrztwnt, V;iUi, Lla. prf'hym"dd, Uahb?r, ac amryw Jftoed l »!» -Diob-h diweniaeth i c'?yi Wf-inido?ion yr "t „wvr a'r fiiyddion-cl?%vi Ohebwyr deallu— i Feinld mednÎs, a ciiwittmu ein darHenn yr il d1, — r ydych wedi e!JuiH cia calon ti-wy eich dty?o?-nv .-?i' i'eh ym- ddy?tadau HVH.IWS-canmoliisoch yn q* w vr hyn a ymddango.saiyndcHwn? ynom. a<- ntfeias??h'y!?< ?M!.K? yr hyn a weJsochyn waUns. 'Ynddygaooch mor ilyddlon?tu:? at eich cenedl a'ch iaitli afv n?e pnh de.n?! da ya y)nddv.yM tu?g?t ei wi?d a\ wod- raein- eytriteoch ei bod ii(* anattunol i Gvmro waeddu am ddinystr ei iaid..?yw i Fr?!Mn ddYt.niuo dmystr nurMywodrnf-t!. Prydam. H,,(ich mot- iryddion fel i1a byddai cywilydd ar yrhen G.?rpi h-meich arddel yn blant pc digwyddai iddo ?odi 0 fpirw? Belladi, Gymry mwy nion, byddvyh bn Iwlhwdded Rhe- olwr y bydoedd ch? i ymhob rinweddol, ae addased chwi a mMan i ?cyfaWoda?et'aca'n ?)ydd ym mro dedwyddMch lInt¡nruL Yr ydym vn ofvn arnoch frysitdn cy,.nu,thw? i d?yfod aHal! a n Cyhoeddtadnewy^yda b)-v« RhoMch' eich emvau yn tnan ,'n ?en ()r?.fvH? y. 'O ?,ant yi) eu swyddau ond os bvdd [hai yndewis rhod?i cu^w/ddau i tynu, oheithiw!l' y evnuner |iiyw rai cylV.foi ,y orh- -vv "I iii??Vii "??'- ?s na chairaf-.o?aoft? ddi.on ? ?)vfod a. t nItf iur iyn cyiu\ at alulnn ar daeeiireii A!?i!, dis???.r byd dd?hrcu Hydn-t Rhaii i bob ,m a ddechPeno ei dderbyn bamau hyd dd-weddy ihvyddvn ?16 a'r Gor- uchmbwyr fod yn attdJOI an yr arion. Yr ?dym yn meddw! tain am cu dudo bd? man y byddo Hawcr yn my nod y?-):yd. Y-v l,ii dis??'y! 'y ;.ydd syn- pyn  ?"?' y" 1?-'? i Lhnda;n; a'rfi.,rdd <n-cu?n '?ion N,ji Uoe?)- y w rlwMt eu hemvau i'r Uvf). wej-th?yr yn y Ifcocdd v )n?u? yn anneddit, a dichon y rdat hynnv gael y Sei-?i? ?n Mr. M. Jones, 5. New- ??/?, ZM?. dyinunirar y sa?I a dnvcnnvehai eu cael yn Lhu.dain hyshysthynny, frwy eu Llyfr- wertnwyr, yn tuan Mr. Joms, f?l y rallo fytit?-ii i ninnau, D?hon?ir pob :ir dieithr a arfenr, f?ty byddo Iwwb yo rhwymi'wddca?. Acyrydymyn ?d? ?od en?.n ein hol? ddcrhynwyr ar ddlwc dd 1)01) "1.) 1']-; y dj!id ?hy <-nwauhot 'y? ?Mdwyr en Îlia i,th m? <-?!a'd? ,-iaefh. Dy.nunir ar > l'VVr'U ° '-Vu a11:1,1 ? cu eyfarvvyddo, a?' t, tJ Z v'i ?i, Ar??? ,? farn?  Ar.?a!ry<td f(?) siS fc?.y" n &-?" ? "?? G?M?-, 7?'?A-.?,?< ?M?.s?;. Dympni,-areu)cy?!r?nfyn?upa,,ua??crth c?liwe' ch?i- !liog yny mis,  i:)'un,Y h,b PyM" fWU ? orths? !!t y?hyd yn y "wv is, '?, m?y? d?i.o! ganddynt; nyn.awn?-.n lei yr ewyllysio y rhan amiaf. Dylal po ) ta?.?T fyn?n fiefyd p? un a  c? y Dyh- o. by?d H? y rhan aMtaf yn g,oes \y eidd? cf. j Cynnahvyd evfacfod cyfrifol o drigolion y dref hon a r gymmydogacth dydd Sadvvrti diweddaf, a tiians- vvvd yn itiagorol tuag <it esmwytliau ar Y sawl 4 (idioddefasawt o achos brwydr Waterloo-. Traetliwyd pregetk odicli^ wythnos i'r Sabbath riiw- eddaf, yn eglwys bhvyfol Castcllnedd, gan -.y 1'afcli. W rn. Hewson, o'r dref hon, a chasgHvyd 30^. wrth v drysau er cynnorlhvvy i Gymdeithas Waterloo. Yn Lghvys 1 rallwn, swydd Drefaldvvyn easglwyd Ml. ar yr Hi] achos. WyUwos i heddyw gosodwyd dwyfaw ?n Arglwydd Esijob I vdilewl a!'31Go bersonau, ainrvw o honvnt mcwn 'I'vtl?"leAvi at' yti Llanddevvi, swydd Forganwg. Erioetl 'ni bn gwell tywydd ar y tymlior hwn o'r j flwyddyn, na chnydiati nnvy toreithiog. Y cynhanaf vvedi dechre-u yn dra ehyffredin yn y Dywys- ogaeth; yr oedd un cae o yd wedi cael ei doni yn ymyl y dref lion cyn i'll "papllr diweddaffyned I'rwasg&. Cadvyd Ymofyniad Ynad Llofrnddiaetli wythuos i ddoe, gan Dr. J. C. Colins, ar gorph Wm. HowpH, buchgenyn a boddodd ynglianilas Abertawe, ar y'dydd' o'r blacn—RUeithfarn, • marwnlwth dilcamvebiiol. Pelli tra liytiod yw fod tad a thaid (iallcll) y bachgenyn uehod wedi colli en ijywydan trwy ddamweiaiaii a ■bod.yniofyniad ynad lwiVnddiaeth wedi ei gynnal ar gyvpli y ddan. Kos Sadwm wythnos i'r diweddaf, tOlTodd rhyw vs. ?dcrddymonidy Mr.Bietvctt, o Abei-d.u?ieddyf a Hedrattasant midi j'uo werth o Haw i ddeg punt, ac aethaut ymain! a'n liysbail. Ar yr un uoou nedrattw?.d :hy? gymmamt o ymborth o dy Mr. John Thongs, Miisnaehwi- o r dref homiou 0 hi.r?vdd hvu, a phethau ?.yHMy? o.- ?a.?, Y" Jdym )"ndeaU fb.T?,.<Muh y ?at- yn bwnadfi galw prif drigolion. y dlef ynghyd i ystyr- ícd y modd goreii i ddiogelu ell meudiannan r■ ha» -v :vr yspeilwyr. CafMyd darn o aur o fathiad Edward III. yn diiiw eddar yn Broniarth, gerliaiv Guilsfield, swvddDrefald wyn mewn cadvvriaetb dda; yr hwn sydd ym meddiant Mi. Dovaston, ?eri)aw Hanymynech, yn gystal a rhai darnai! arian o fathiad yr un Brenin. Gynvyd i Sarchar Caerdydd, Peter Dowling, morwr dan y cyhuddiad o ledratta oriawr y LJYlIgesydd Sotheby, 0 wcithfa Mr..Dafis, Orioryrkl yn y dref hon. Danfonwyd John Bowen, prentis i'r Cadpen David Sanders, i gospdy gwaith y Bontlaen, dros dri mis, am atlael gvvasanaetii ei feistr. Detifrydwyd John Priehard a John Treberne, i d^oduel niarwolaeth, am ledratta, 3,111 iiiriiwdivs Jtlen.iordd. Dedlrydwyd tri i gael en carciiaru dros wahanol amseran; syromudwyd W. Kadclilfe, i gael ei broti am dwyil-ysgrifennn, i Warwick. Derbyniodd y ddau a gollfarnwyd faddeuant y Tywysos Rhaglaw. Nid oedd ond nn eaicharor i gael ei bruti am ei tyvvyd ym Mynvvy, a rliyddhawyd liwunvv. GWLEDD Y GWYNEDDIGIO'N", LLIJNDAIN. 1 1. uyiui jviereher diweddaf, yn y Coffdyv Caerefroc Newyu.d\ ( New Vork Coffeehouse), Llundain, y rhodd- wyd ciniaw mawreddiis gan Gymdeithas y Gwyneddig- ioill Er cofFadwriaeth am futjdugoliaeth 11atel-160." Mr. Dayies, Llywyddy Gymdeithas, yn y gadair, wedi ilr cadeirwr ddywedyd henditb neu ras ar ol eintaw, yfwyd iechyd y Brenin, pawb area traed ac ynddistaw o ddentu munud, ynayr eisteddwyd; a chanodd Mr. Pai-ri (ac ereill yn c y dganit'r bwrdwn) yr antheni a clwit, Dug Gadwo'r Brenin. Yfwyd iechyd y Tywvso" Rhaglaw gyda thair bonllef; yna chwareuwyd caingc ar y delyn. Wedi hynny yfwyd iechyd yr ardderchog Welillgtoll, a'r fydd|n i'ry tanaidd yp Ffrairigc. Yfwycl hefyd, pawb ar CIl gwudnan ac rnewn disfawrwydd syiill-" CQffadwriae^. anfarwol am Syt-Thomas Picton, a'r gwvT enwog a syrtliiasaiit yni nirwydr fawr a buddii- goliaetlius Waterloo; ynghylch yr amser yma. canodd A!r. Parri gan newydd Saesneg ar yr aelios4 yrt wych dros ben, oblegid ei lais pei- o-i-iactliol. Yfwyd iecllyd y Tywysog Bluclier Cyngreirwyr gyda thair bloedd y Tywysog Orange, &c. canodd Mr. Hughes (Rhaglaw y Gymdeithas) gan iievvydd Saesneg o'i waitli.ei hunan ar yr achos, gyda c^vnimeradwyaeth. Yfwyd iechyd Syr Watkin Wiliam Wynne, ar eu gwadnan gVtia tliair lie yr un mo(fd yfwyd ieeliyd Ardalydd Mon, a'r Cadflaenor Arglwydd Hil, Arglwydd Castlereagh,' ac anii-ywei-eill. Yiighy'ch yr amser yr oeddynt yn casglu., at yr anafsis, y gwiagedd, gweddwou, a'r plant ymddi- faid, ar ol y gwyr a laddvvyd viii mrwydr Yl'aterloo, canodd Bardd Mon gan* ar yr achos. Yna coUodd y Laidd CI oil i ofyn, pa linai vn enw'r gvnideitlias ai yn en,y'l' ciniaw yr oedd y Attebadd y Rhaglaw (yr hwn a roddaiV athos ger brou o'r blaen) mai yn enw r Gymdcithas, ao na byddai i enwau neb yniddangos wrtli en rhodd mewn pa^dMiewydd ar y^ achos, ond y byddai i'r cyfan gael ei roddi i-fynu yi), tin swm yn enwli- Gymdeithas, ac i'rcasgliad fod yn agored amfis nen fwy ar ol hynny, fel y galiai'r aeJodan nad oeddynt yt] y ciniaw ddvfod yn^Iaen os byddent yn dewis; yna y cyttunwyd yn ddirvvgnach, acawdym- aen a r casgliad, yr hwn oedd yo. bur. haelionus. Gvvedi a,ca^ «ryd amryw 'gerddij at delyn yn canu caingcian 1 bob yti ail a rliat penillion Cymreig gyda'r tannau, &c. o ddcutn ddeg o'r glocli aeth y Lly- wydd adref, cymmerodd y rhaglaw y gadair, ac yfwyd ei iechyd et gyda thair bloedd, am ei fedrusrwydd, a'i ymddygiad gorwyeh yn y gadairy pryd livvnnvv, cystal ac amseroedd ereill ger bron y Gymdeithas. Yinhen ychydig ar ei ol, aeth y Rhaglaw adref, gan daln diolch i bawb am en ymddygiad tra njoesol a diddan,ac am cu rhoddion haelionus y pryd hynny tuag at y gweddwon a i ymddifaid; yfwyd ei secliyd yntef tryda thair bloedd, gan adgofio ei barodrwydd a'i ddiv\ vdrvvvdd ar bob (tchlysur, er lies a buddy CynKleitbasau Cynireig yu Llundain, ei ragorol ddawn i garni, i areithio, ac i far- ddoni, a'i ewyllys da yn gytfredinoI tnag at y Cymry a'i hiaith. Ar ol hynny cymmerodd Mr. E. Jones v gadVir; yfwyd iechyd amryw, melds, Tywysogd a Thywysog- aeth Cytnni, Arglwydd Bn!kley,&e.; hef'ydyfwyd rhwydd-deb, a gweil iechyd i Glanygors at, ei daith yug Nghyniru. Wedi canu ychydig ar y delyn, a rhai penill- ion Cymreig fel o'r blaen, Yna pawb, aethant bod y pen-aùref, Gan edrych yn llawen A nodd, yr hen wimvydden, lHwynuaws oedd. i'w tnynwes wen. EDERN. Cun newydd, a ddatganwyd ar giuiaw mawreddus y Gwy- neddigion, Lliindain, a gynhalmjil yi, oil o Awst, 1815, er coffudwriaeth am fiiddugoliaeth Waterloo. Ar y don a elwir, Duw gadwo'r Brenin.* CVFI.VWN vyaith coliwn ni; Yma yn nn fryd am iavVn fd, Daioni'r dydtl; Y 'rtillwyd brwydr fwya' erioed, Yn Waterloo, pan y rhocd f,vt-opia III i-ti;,(Id; Tynged Enrepe oedd ar hon, Pe wdlasai Weli n<iton, V B'asai Boni yn codi fton, < I'll cadw ijfwrdd A'r man deyrnasoedd droesent draw I gefnu ei fryd rhag ofn ei fraw, A b'asai rhyfel mvvy yn ddidaw. Anniddan dwrdd. Irr dicliell,ioii I]',(] t-n 'tiiwti, Boni a'i wyr ni buon'iawn Na chyiiavvn cbvvaith,. T„Y!l i'r Rnssiaul dd'od i'r maeSj Deciireii brwydro ailadd yn llaes Oedd eu hyil wciitii; Wedi dwettd o'r blaen has doen' Tros derfyiiau'n gwlad nas troetr, Ond d'od a wnaent, a declireu'i' boen, Dychrynu'r byd! A inaeddii'r Prussiaid, rai wnaent draw, Ond y lleill, a'n gwyr ni ger Haw, A'u maddenthwythau yma a thraw A'u mathiti ar hyd. Rhif y gelynion arloff bin, < oeti(I 11.1 ilinvy iiii Oati li-xilien u-n, Dyma ell nod, Am iddynt (hieehreu'r frWydr raith, Cyn i'r..Riissiald, gan beU "dartli, Hi- «>. Neb allti d'od; ,v Am hynny Bliicher vrelthgar wir, v 1. A 7 Er ru taro ar en JSI invy; .> Ond iCi«. i^god.gan gj'ffroi,'« A o fcn. fiui a qo i, A (,IioIli Pyth nr.  A clioiii Boni f t i .hon' A cholii cu put i 1 wf;?. Set Paris v'iych Yr hon oedd ben viwrodraeth faWt Sy wcdi'i t!wrri Ini i law'r, Ma6 'n awr rnewn nyeh!" Dial ar y Ffrangcod ihom, Rbusio i Russian oedd dechren II Ni chawsent gvvedi i'w Ibodies dronj, Ond drwg; '¡ Ac er codi Boni yn ,wr!, • ??it'?'nrgiso-?dnwn, H' Waterloo ig?vii, A'i liv w?. ? Ond er manteisio'n iiyn yn hir^ A rhyddid Europe bardd ar dir' Mac 'n wir i Hi,  Pod vv o,i) gw yI- o [)Of) Fadau a brodyr, ?p<H 'a hadd t T,i(]-,iii a fi?odyi-, ;ve(.Ii III B!'awde[nT'wysogps:aet!);!Kwr Picton, Ponsonby, enwau mawr. Amitoedd?ronacUn'ji-Hawr With weithio'r !les Am hyn rbieni aphlantmewn rbel Sy'ncwyno,ncw\!oareuhd Ond ni ddont hwy byth ol' 0! beth yn nes. Ninnau'r Gwyneddigion gwiw Adynoldenniadbroiiadbrlw Jiraw oi){] bvon! \m heno yn colio am danvn' nh\v' A Hir enw i hon; Er i'n cyfoedion yn ddiwad, Fyn'd yno yn abertii dros eu gw'.ad' Er mwyn rhyddid bydd niavvrhad, I henwau 'n riii,* Cvstii-%vil nil,,liati li- i,liai inewn riii,), Sydd yn vmddifaid ar eu bol, Er mwyn Duw nef, a ro'wn daw'n ol 'jiiivrendy h iii. WM. JONES, B. M. Dywedir fod Cofadni! i gael ei chodi y,? N?hap S [a(),  comHJwriat"th ? f"dd?!?t)r w?er: <"l1WU paw b o'rB.y?ua:d .? Jadd?yd yn y frwydr rni.