Skip to main content
Hide Articles List

7 articles on this Page

BARDDOMArflH.

I At '¡¡'grapfWtdydd SereA…

News
Cite
Share

I At '¡¡'grapfWtdydd SereA Gcmfr. I Yn rhodd, Mr. Gomsr, a fedrwch chw: roddi ardde. aU i mi, canys yr wyf fi hyd yn hyn yn metho dirnad yn deg trwy ba awdurdod y mae rhai o'rgwyr da sydd yn ymddangos mor fynych yn Hewyrch eich Seren yn cymmeryd mewn Haw y gorchwyl o j're:?!M €H gi!vdd j &'r tit!au anrhydpddus a darh)nta<!o! o .4gyn ff'd:ion, Barczzd, Cigfran, ,Jackass, Clei -w;- gwallgof7.ls, 1'ó!d f7MM:.K. di/b, a'r eyf,elyb? Pwy ydynt y gotmei!wyr lyi] ? Prin y medt-af6 goe!i0 mat crcadunaid rhesymol a feddylir wrthynt. Dygwch ar pof mpwn p. yd, da chwi, i ddyf. eiswyr y cyfryw elJwan, fod ymddygiad difenwyr y:) sefyU mcwu gwrtinvyncbiad ho!)ol reo!an canad a moesgarweb, yn gystal ag i ysbryd cfistianog)-\T\ dd. Ni chaf6 ar hyn o bryd end p!'in grybwy!! am y crc- adur estreno!, a eUw c: hnn gyda )nnwr addast wydd Jf/eryn yfwyall (canys fe! y mac ci enw, feily y mae ei anian), yr hwn a ymddangosodd yn ein hawyrgyich ni yr Hn amser a- y trawsfcddtannodd Napoieon deyrn. gadair Louis XVIII. Yr aderyn trym!uog hwn a ddyrchafbdd ryw sut i cntrych awyr trwy dywysiad goleiini y ser, a bwya!! Hniog yn ei gyUiu¡ mown ag- wedd dra bygythio!, gao !edu ei eggyll rhwng wyneb eich Seren hawddgar a'rrhan beHnat'o frodanon Owy" ucdd. Rhag digwydd mwed i'r aderya cariadus ltrii wrth ddangos et fawr eiddigedd at osodedigaechuu a defodau eghvysig ein gwta< at yr cgwyddo:- ganmot- i adwy sydd yn uno cristiaaogion o wahaHot enwau a'n gih'dtl tnewn brawdgarv/ch, yn gystal a th!Mg at ctn hfn iaith arddercitog, mt a'i cynghot wn cf i ddvch- v.clyd i'w w!ad gynenid ar frys, a gtyn)) yno yn ddiys- gog wrth gyutYonet heH gyfaiU, fel y gwnacth eiddo yr Ymerawdwr MacsimUtan gynt, yno y dichon by&gotta yn cciu tMcwndyfi-cedd Ueidiog/a Uenwi ci god a phob rtyw bysgo6, !te& berygl byth o gae! ei fratha gan Bry'r fwyall. Os ydyw y &wr Egwan, a welwyd er ys dyddial1 yn ymgrepian yngoteani pich Seren, etto ar dir y thai byw, fe aitai y bydd y sy!wadau can!ycot at- yr hen arfer o drwsio beddah y meirw yn gymmeradwy gantho. \Vyf ¡f eiddoch YI1 gal'edig, J. GWENT. Y mae getihym y sicrwydd mwyaf fed gofal am gyrph y meirw yn cael ei gyfrif yn weithred o fawr gymmer- adwyaeth ymhiith amrywiol genhedloedd y byd ymhob oes. Y paganiaid a'i gatwent yn ordeiniad y dnwian, ac a'i cyfrifent ymhiith gweithredoedd cnwocaf union- deb a chariad-.FK'g-. Eneid. 6. YmhUth yr luddewon fe'i cyfrind yn fath bennaf o drugaredd, 2 Sam. u. 5. a'r pnfgristianogion oeddynt hynod am eu tostnri a'H gofaj yn c!addu eu meirw--Ambr. Cypr. jEMs< A'r gofa! neiH- duot hwn oedd yn deiIHuw Did yn nnig oddiwrth v g)ediniaeth o fed y men'w yn derbyn un math o ?shaù oddiwrth yr hyn a wneiid i'w cyrph, eithr yn gyntaf oddiwythyrystyriaetho'nbod wedi en gwncnthur ar dde!w Dnw, ac felly nas dichon y cyrph gaet eu ham- itarchu heb ddangos diystyrwch i'r hwn a'u gwnaeth: yn ail, yr ystyriaetno'rhynydoedd y cyrpithyn pan oeddent yn fyw, set temtau yr Ysbryd G!an, a thrig- fanau eneidiau arddcrchog i} gwerthtawl"iawn: yn dty- dydd, yr ystyriaeth o'r hyn a fyddant etto, sef y bydd iddynt iyw drachefn, a'!t hail uno a'u gwahano! ene:d- iau; hwy a iyddant yn wrthddrychau o Hoi!a]!uog: wydd Dnw, yr hwn a ddaw i'w dihuno, cyn cyfodi o gwe- tyau hynny y rhoddasom hwynt mor ofaius i orphwvs. Basit, uii olr pi-if gnstianogi&n, goiygwreghvysCs. sarea yn Cappadocia, o ddeutu cano} y bedwaredd gaurit; yn ei dracthawd ar fedydd, sydd yn dywedyd mat yr amser mwyaf priodci i weinydda bedydd ydyw y pasg, "canysachelwyiyradgyfodiad ydyw, a bed- ydd sydd i nl yn arwydd o'n crediniaeth yn yr adgyfod" iad." Ac medd ef, mown man arall, ar gyfenw i'r ainser yma y n)ae y cristianogion yn arfer addfitHo t beddahet) hanwyigyfett!:ona ymadawsantoddi yma yn y broffes o'r ffydd gristianogol a gwyrdd tysiau a b!odau pcrarogtaidd, gan ddango:! trwy hynny en diyxgog gred- iniaeth yn athruwiHb yradgyfodiad; y bydd i'rcvrph hynny sydd yh -orwedtf dan aUu Hygredigaotit, ac vn gymmysgedig a itwch y iiluear, gyfodi mewn n:odd go- goneddns y dydd o!af." St. Pant, pan oedd yn p!-egetlM y gwir DdflW, ac yn ymrcsymu a'r dysgedtg:&n yn Athen, a gafodd ei ? wrando yn evFyliysgar hyd ont eh!yw"d ef yn son am ? adgythdtsd Tmcirw; yna hM-y a'i gwatwarasant. Ath-! rawiaeth yradgyfodiad ocdd yn yrnddangos i phiioso- phyddion Athen yn XÎ\E'.zCT.0-, Titgil pe/:ffiâth; ac yngo!wg y Rhufelnv. r anrhydeddus Ffestti, yn M"¡!Z, ClH;Y'¡, ymell!fdd. Un o'r prydyddion Gro'('gnidd a ganodd fct hyn, 'A¡ 'AI T:i fA:Û,tXxa¡ -7,2V y,ra XiX';TO:f C;kwy-ral.) Jlosch, Idyll. !/t BÙJIl, Och, oc't, wi-rw,(Id! pcb b;o(!an hen-ddwych gardd, A'r Magm- mwyaf distad) yn y maesj Sy'n thvyr ddHiannu yn y ?maf dn Trwy wrcs yr hau! yn ei flynydùawl dro, Hwy a adferir i'w hoU hafddwch gynt, ,¡.f A'r ddacar wisg ei mante!! wet dd; ÜI)(}f.(ii¡' meddn grym, doct!nneb, (!N,sg, a fiitwi i Ae tirdtlas yn y byd,-ti-neiii ¡ Pan umvaHH y tcpfyno ungeu 'i Yn fud a orwedd yn y gwpryd &er Heb deimlo byth adtwiol wres yr hau! Na beff dyniiiioi-au haf, aM's a wna Mcwn cwsg, trag'wyddf)) g\ hcb dddfl'o m\ty. Gresyn oedd fod nn a ft'd'ai ganu mewn cywair mor fehtsachyw r ar ymddangos'ad.u hagos-ton an'an, yn j me(tdn y futh fed(lyliati tywyU ae aHghysnrus am drag- wyddot pyflwrdyn. Y CenhedJoedd paganaidd a afferent !'yw odeft)cllu arwyddt)i wrth g!addn en OICÎnv; y Croegtaid a'r Khu-! t'ciniatd a ddygent gaiiii,-iiau o'r Cyprcswydd o f!aen y coph marw, niegis ùdttm1Îadol arwyftd o'i- atlit-ari-iit-t!, dt'ucnns o dJtddymcdigacth; fe ddywedir nn fydd t ganghenan y prcn hwnnw pan nnwaith en torre!' ad- fywio drachefn. Mewn gwrtbwynebiae) i byn, y crist- :anogion a arft'r.int Khosmair, EiddMrwg,a Lhwrvf:— Hpd('ra qHoque, vel taunts & Injmllnorli, qticp- servant vitorcm in Sarcophago Corpori sobsterncntHr, ad signHicandum, qnod qui moriuntnr in Christo, vivere nee desinant; nam heet mundo mormntur secHndum corpus, tamen secundum animam, vivuBt & reviviscnnt Dfo."—DKr. Ril. Lib. T'll. GHn arwyddu y byddai i'f t'orph, er iddo gac! ei darri i taw! a'i osod yn isc! tn v itwch, adfywiociiwaith; a bod yrcnaid yn anfarwo) megis y bythwyrddion i)yn ar y ri.ai ni ddichon y tym. morau wnenthm' y c,fnewidiad lleiat: Y mae yn d(- bygol tav.n Fnai i'r un dyben y cafodd coed Yw eu piannu ]HCwn monwcnt.'u, ymhtith y mcirw, ac yn agos i'r tic o addo!:ad; argyfrtfen rw'yrdd¡eslli gwastadol y maent yn ddarh:niaJau cymnjwys o athrawi;.eth anfar- waldcb. Ond i ddyfQd yn ncs t son am yr hyn y cyfe!; ir yn boniafatto: y mae'n hysbys <bd yr hen arfcy o drwsio b((!dl111 y yn pa)hnn hyd yn hyn, fwy nen iai, ymhob pnrth o Gymru, ac ym- hlith pobcnw ogriotianogion; ondynf'.vyai'CHwcdigo!, ac yn y m<tdd *awyat' gofn!as, yng Ngwent a MoTgan- wg, a Powysi. Y pten Hocys, a ph)anhigion addas erei)!, sydd yn caei pu pinnnu yn ymy!gykh,o faint ac ar Lun y bcdd;. ac oddi fcwn y gwctiramryw fath oiysian a btodan aroglher. Y L'!i cynnar, MtUyu, a Bri.ailn, i hagnafnoriuid y gwanwyn, a pedant !wch y mabangwan; Eryglys, Khos,a Gwydd- fyd, a ddangMant tiynyddau adufcttach; tm y mae Tuns:, Rb!!w, a S<u'Iys, yn dynodi go'weddle y Gwr Hgwan oedtannus. Y mae gan bob Madenfu ryw gyf t'an o'r bythwyrddion, hsf}'arwydd 0'1' ystad dragyw- yddot horiio, lie ni adwaenir cyt'uewidiad mwy. Yr cnwog Shakspeare sydd yn cyfehio at yr arfer hen pan y dywed efyn ei CymbeHne, ————With fah'cst lowers, lass, I'H sweeten thy sad grave;—— Wedl ell ptannu a'u trefnu fel i)yn mown (ItrIl t)'a hardd n! adcwir mo honyHt i gael en goresgyn gan chwynn, cithr fe'n gianhsir ac a'u meithrmit', ar amscran pen- node!, yn enwedig o 0acn y Pasg, gan gyfnescmald ac anwy! gytctHion y melrw, Still w!)en the honi's of sotemn rites return, The village train in sad profession monrn; Ptuck every weed that might the spot disgrace, I And plant the fairest Sowers in their p1ace/' Y maont yn arfc!. mcwn that parthnn o Gymrn, phnulI gwiait Helyg a'n daH ben yn y ddaear, ar ddu'! gwragenan :u' diaws y bed< ae fd!y yn tyfn yn amddi- iiynta rliag damwain niwed i'r rtodeufa. Byw mewit coffadwriacth am y rhai y'm yn garn sydd gydrcddfot t'n hanfod; a'r taeddfryd caruaidd hwn tu ag at eh] hanwy! gyfeiUion a aethant o'n btaca i'r bvd tl'¡}gywydd()l, t:'a y mae yu meithriu ynom yregwyddor gann:oladwy ho:ino sydd yu cyHnaI i fynn gymdeithas, ac yn pcreiddio ynnrchuda;: ehwerwafbywyd. sydd yn S!'gy:!ihc!I i'n cofy dydd mawr !twnnw o fanwl hoiiad a wcisant hwy eisoes, ac i'r hwn y cawn ninnan hefyd ein gwysio i ytnddaugos cyn pen hit'. t., Dichon y \vawdcMU, a'r < r gwyrifydwi- litinatidybug, ysgatfyd<t, gyrclltt Sug or-lien- <itd with ganfod yr hen ndetod ddifnfol hon, a'i galw fe aUai yn ofprgopius; eithr nii, sydd yn ymwrthod a phob rhith o garennydd a'r cyfryw emvau & duyniou, y mae !ti yn ymddangos mewn agwedd mw% tuion a hawddsrar; a my!)yc!t y treigtodd arhydfyMgrHddpanwctwn y cyHawnisd. Rifednif' tat nn chwb! gredu fed yn rha:d i'r i)yn sydd yn tneddl1 y meddw! t ddwys fyfyriad ar bethan y byd tragy\v- yddo), gydsefyll a')- t-heswtn got'eu, ac yn y diweùel fod yn gynnytchioto'r daton: pennnf.

I At Arg"!lfiadydd Ser,. Gon-,cr,…

AI Argitffi(-,cly-4d Sere)z…

L I, o Lvc,-.N r-, ivy 1)…

?. PENLLAK?'R MOH. ?N MHORTin.ADnorUD…

—"' ?' COPI? IT C I[ Vfy I,…