Skip to main content
Hide Articles List

6 articles on this Page

..:_-'"go I Pdrhad o 4e.

[No title]

[No title]

CYMDEITIiAS Y BIbL.

.... ''\-''n-' ....,. '-'-'(j…

HANKS GWAHANOI. G YFIEITHI…

News
Cite
Share

HANKS GWAHANOI. G YFIEITHI A. 1} AV AC ARGRAFFLIDAU'R I N Ylt IA 1 TII G YMHEHJ; Tiil.)-.I!As Lr,vi..LYN: li). 1 r hwn a rrgm^htc^d >pt ij, Saeaneg ISri/sto, yn$ ?;?'?Hl7?. [PAP.JEAD O'R RHIFYN Os nad yw hyn o uemmor neu (icliri-i i ddeiliaid ei Fawrhydi ag ydynt yn anticddu"yti Lloegr a'r Alban, &c. ystyriwn beth lnai fed y canlyniad i'r rhai ydynt yn trigo Y y bobi j'r rhai r perthYll hyn rn neiUduol. Yma drachefn addefaf ei fod yn ymddangos i mi pl dra dibwys, sef i'r sawl ag ydyntyii aros gartref y rhai ymhob gwlad a raid fod y rhan amlafo lawer. Gellir ynulrin a negeseuau cyffredin bywyd gwladol, crcfyddol, a chymdeithHs6fj gredaf fi,'gystal yn y Gymraeg agYII y Saesnpg. Dichon Cyinro ofalu am ci dyddyn a'i fasnach, os yw'r cyfryvy yti ei feddiant; dichon cfè hau ei yd a dwyn ei gylibauaf adref dichon efe fyw cyhyd a gwiieuthur cymmaillt daiolli ag iaith ei fam yn unig, a phe byddai ganddo ugain o ieith- oedd heblaw honno. Olld am y rhai ag ydynt annhrigianwyr, y rhai a adawant eu gwlad ened- igol, a dyfod trosodd i Loegr; am y rhai ag ydynt yn croesi'r Ilafren, yr Wy, nell'r Dee, y rhai a ddeuant. i fynu i Lundain, ac a chwen- nychaiit enwogieu hunain yn y brif ddinas idd- yut hwy y mae gwahaniaeth o bwys rhwng y Gymraeg a rhyw iaith arall. Y Saesueg sydd !jtni,;iol, ac angenrfleidiol, a'u gtlfal pepsonol hwy rydd ei dysgu. .'N'* 'dichon y matter hwn yn yr ystyriaetb yma fod o v.emmor canlyniad nid yw end achos o gylleusdrS yn unig, ii chyfieusdra iriewn ystyf gymirftrol i ychydig, i un o gant; i dair mil ef alialy o dri chan mil o drigolion, i'r s-awl yn gyffrediii nid yw o ti^mmor pwys. GeHai fod yn gyliens pe byddai'r byd yn awr fel yn nyddiau Noah, o un iaith ac o un ymadrodd. Gellai hyn rwyddhau ymdeithio, a dwyn ymlaen fasnach -,t ym mysg gWahanoi wledydd a chenl'wdleedd y ddaear ond er hyn oil ni chlywais i crioed fod- un gyfraith wedi cael ei gwneuthur, nac ysgrif wedi cael ei dwyn i un senedd i ddinystrio ieith- ocdd yil g-yjfft-edm, a sffydtu rhyw un iaith dres y dilaear, Pe buasai deddf H'urfiol y 11 addas i ddiwreiddio'r iaith Gymracg, pa ham na bydilai arall yr.un mor ffuriiol a phwysig yn addas i ddifodi'r holl ganghen-ieithoedd Saesneg ond un? a gosod Diwedd ar yr holl anghywirdeb a chamsymadau Gwyddelig? a rhoddi seiiiiad puf a thou beraidd i drigolion Edinburgh; Northum- berland neu Devon ? Drachefn, Os citniatawn fod y diben yma yn deilwng, ac o fwy pwys nac yr ymddengys ei fod y modd- ion a ddefnyddir i ddwyn y dibefr hwn oddi amgylch a fyddant fyth anaddas ac annigonoL I ddwyn oddi amgylch unffurjiacth ymadrodd < rhwng dwy genedl gymmydogol, deiliaid i'r un Fennadur, mewn cyilwr o berffaith gyttundeb a heddweh, beth a raid i'w wneuthur? Beth, Y rhaid cadw'r Bibl sanctaidd cddi wrth an o hon- ynt; rhaid cymmeryd gair Duw oddi wrth y naill bobl hyd orii fedront oil ei ddcall mewn iaith arall; hynny yw, rliaid ei gadw fyth rhag miloedd y rhai nas gallant, ac na iymmnt ddysg un arall. Nid yw darlunio yma ond dynoethL Sicr yw fod enwi'r moddion hyn yn ddigon i ddangos eu bod i'r graddau jiellaf yn anghynu?) 9 ac afresymol. Y macnt yn elfeithio crefydd' dynion; yn cyfyngu iélwnderall cydwybod; yu yniyraeth i'Li dyledswydd tuag at Dduw, gofal eu- heneidiau a'u hiechydwriaeth dragywyddol: a'r hyn ni ddylai neb dyfeisau o gallineb ddynol ymyraeth ar un cyfrif, a Ilawer llai aa: gyfrif cylieusdra dibwys. Y n hyn y eynnwysir y gwrthddadl; mawr anat- tebol i'r mesurau byn dros g}fnewid' yr iaith- Y mdent yn perthyn i, ac yn difaddio dyn o, yr hyn a ystyrin efe yn banfodol i'-vi f!,ild gorcu am wael beth, ie, am ddim iddo cf. Efe a anwyd yu y cyfryw wlad, a ddysgodd iaith ei rieni, -ac eiddo ei wInd, mof nattuiiol ac mor ddiniwed ag y sugnodd fronnau ei fam, lieu anadlu yn yr awyr gyiTredin. Nid oes ganddo na chyfle na gallu i ddysgn un iaith arall. A pha beth yw'r canlyniad? Ni chstiff efe byth glywed am Wa- red wr nac iechydwriaeth nid o herwydd na chlywyd yr efengyl erioed yn y tir; nac o her- wydd ei fod yn byw dan Lywodsaeth Anghrist-, f aidd. Nage; ei uchaiiaid ydynt Gristianogion? a Phrotestanaiaid y mae'r efengyl yn ei gym- mydogaetb; a gellir ei pbregethu yn ei iaith ef yn gystal ilg mewlI rhyw iaith arall. Ond ni chaiff ei pbregethu na.'i darllen ynddi; o hc/ bsydd pe gwnel'id hynny, byddai yn rhwystr i ledaniad a ffyrmiant iaith ir,Il Mor anghyfattebol a hyn yw'r moddion i'r dibcn; ymddangosautyndra. gwrthun ac afresymol, pan ystyrir hwy yn unig yn eu golvvg7 neu eu perthynas y naill i'r llall. Ymddangosant yn waeth etto, os ystyrir hwy yn dyfod oddi wrth Lywodraeth Gristianogot. Y maent yn hollol wrthwyneb i ansawdd ac ysbryd Cristianogaeth. Jlhoddodd Awdurdwy- fol a doeth y cyfundraith hwn o ras a thragaredd allu i'w weinidogion ef i lefarn a thafodau, fst throsglwyddo eu hathrawiaethau a'u hyffordd- iadau i bob iaith, fel y gal lent, daenu ei grefydd ef yn fuan ym mysg y Cenhedloedd, yr.hyu sydd^ berbaith afreidioJ, meddai cefnogwyr y