Skip to main content
Hide Articles List

7 articles on this Page

I - BAKDDONIAETH ' ??-—-"?-?—.…

IAt Argrad4 Serp: Gotner.…

At Ai-graphiudgdd -S'<'rcM…

r * -,GOLYGAWD BYR -

News
Cite
Share

r GOLYGAWD BYR 0 GYMDEITIIAS GENHADOL Y BEDYDDWYR. FFURFWYD y Grymdeithas hon yn 1792; Manonr arnt gau Eisteddfod, a gynnwysat ar y cyntaf bwnp o d<!yn- ion yn unig, ond yn awr bedWllr Hr ddeg (u' /tt<yHtM' gweLnidogion gan mwyaf, y rtmi a ddew!sn'ynghyi'a)fod b!ynyddo! y Gymde!has, yr hwn a gynbeiir ar gytch yn Ketterins; a Northampton.* Thomas Kmg, o Birmingham, Trysorwr. Aadrew FuUe: o Kettering"Cofiadul'. Rhcnh' tt'ysot-au't' Gy)ndeit!)HS hon yn ddwy ran; y Ha: i gynna! y geHnad\vri, a'i' i!a!l i Gyiietth:adau'r Ysg'-ythutau. I Ei hadgyfnerthoeddydynt gynnwysedig mewn tans. g)'i6adau a t'hoddion biynyddot, Cymdeithasau Cynno)'- thwyol, anihegion oddi with Fibt Gymmnnt'aoedd, a C))ymdeithasan erciU, casgHadnu cynimUcidfaot a Cliyiiiutit-oddiuii Legacies). I í RHAN I.—SEFYLLFAOEDU CENHADOL, I I I y?, y?t Ilehiyin, 1814, I ASIA. I SEFYLLFAOEI)D \'N 01, TREIN YR AMSER Y SEr\U- j I I,WYD II" N'l'. j Y sefyUfaoeddccuhado! yn y DwNv-airi -(Iynt yii- niferagugain, rb.a ohonynt, IUcJ;"is Sirdhana ae Am- boyns, a raid fod yn Hawn 4,000 oimduoedd oddi wrth eu gitydd. I- 1. SEHAMPORE A. fnAr.CLTTA. n_ '7& r \l'mAHON, HI'l.1. Ca'} a JJiW'Slmwu, yu.'J. TVÙnl, Lawson, Eustace C<t)t'M, Cy ''ttt'M sydd !M(/< cyrlwedd yno) M lIJr, I-ales ar ('tjor-£laiih ttie,ig yft,,)" « sattlt < bl'O((.'f1' bro. diwiol, lÙisJma, Blwgcat, NælD, Jlanil; Jaluill,, M Sefydtwyd y sefyUfa yn Sey,aml)ore yn 1799, vnc'hyich chwe' mtynedd wedt dyfodtad y Mtd. Thornas a Carcy fet cennadon i India. Y mae Soampore ynghylch pymthpgm!!tdtri't-Gog:edd o Gaicutta, a) tan orlIew- mot yr aft.n Hoogty. Yr cgwyd(to) m- yT hon y cyttun- asant i weitin-edH oedd, na byddai MM ymncymo me/Cn g«7M'ad briQ(lo1 id£lo ci /tMK, and bod i Ùit beth IJymwg « CM- nWi¡1 gUll bob aelod o'r <<j;M gael ei ddrw!fddi!) c7- &ufM i'l' gcmwdwri. Trwy wcMht'edu ar yr egwyddor {ton y 'Hae Dt-.C.u-cy yn yt-Attuofa, D)-. Marshman yn yr Ysgol, a Mr. Ward yn yr A'gi.nir-dy, wedi cyfrnnn cryn iawer yn fwy na 10001. bob un yn flynyddot tiiag at y gorchwy! hwn. Y tat a bryn-.vyd t'rgennadwii a gostiasant agos i 4,0001. fe'u pwrcaswyd ar dri o anise! au gwahanoi; ac y macnt wcdi eu gosod ym mcddiant y Cenhadon fel Gwatchodwyt-("T,.M;pp? ?ros y O),n1-I' deithas. Cyuhwysant annedd-da: i'r Ccnhadon ysco]- dai, a Neuadd heiacth at addohad cyhoedd; het'yd Atgtajff-dy, yn yri.wn y inae deK Argrathvasgc ar w<lith yn ddiorphwya; Tawdd-dy (Pv ./In de:Y ) liythyreunau, I' yn yrhwn ybwri! ncuye\v)ieir atgrat}'ythytcnn:n) i'r rhan fwyaf o'r ieithocdd Dwyreiniot; a iiic-Iiii 1 Wttcuthur pup)!)-, yr hon a i 9()Ntll 10,000 o rupees, nuil 1250l. Y dcfnydd o'r hv.n y gwudl' papn!- a dyf yn and yn y w!ad. Ac os t!wydda'r cytmyg ete a dty aHan, yn dm ttiebyg, yii fendith fa<T i'l' ho!t wiad. Yn y st'fyllfa hon dygtr yndaen py.(ieithiad j c'r Y.sgrythnran y tn hwnt i bob (lisgivyli-,i(i ac ang. nraint. GaHuogwyd y Cenhadon, trwy en Cynu!ctthas en hnnain, trwy'r Bibt Gymdeitbas Frytanaidd a Thrantor, trwy haeHoni erisíianogion yn yylFipdm Ymhrydatn a'r AmcrtC, a thmy en lIat'1I1' dysgedig (u hnnatn, n<ewn gwahano rafhtan, ] gyneithn'r Ys.;) yth- nran mewn rhan, nf-n yn gyfangwb!, .M!7A «;' h,!g,íÎJI, ac t'w I.argranh niewn un rhttcdiowahanoi :eithoedd, gan ein cynnysgacddu a. I'hagolygf'¡1 o'r mantcision mwyafpwysfawr i boblogaeth afrifèll Asia. Rboddir hanes neiitdttol o'r cylieithiadan hyn yn yr all ran or Go!ygawd Byr hwn. Ar ddeis\'1iad t) igohcn Serampore, a t!mvy gydsyniad y L!ywodraeth, y maet.t yn pl'egethn yn pghvys y phvyf, ond nid ydynt yn c)'ll,Imcl')'d uu wobr o arian .un eu gwamnaeth. Yn y sefyut'a hon y mae'r Dr. Marshman yn cadw ysgot gydwesteiot (bow'ding school) i fone(tcligion ienaing, a Mrs. Marsinnan, un aratt i fOlwddigean ienaingc; hebtaw hyn y n)aent yn Macnoti a)- ysgot rad yn c! y cyn!h;n Lanca;teraidd, nen,f'J'ytanaidd. Yn ebrwydd wcdt sefydiiad y Ceniiadon yn Seram. pore, a Mr. Carey wedi caet ei drcfnn i fod yn Athraw cadci! tog o'r Snngskrit, y Bengalae, a'r Mahratta ynihrif Athrofa G%vai-eli,Iitwtid Wi!iam, a't gymdeitha: wyr yn caet acttos niynych i fod yn Caicxtta, gwahodd- wy'i hwy i bregcthn yro mewn ty annedd. Wedi iiynny adeitadwyd 1'.9' addotiad cyHens yno yr hwa a gostiodd agos i 4,0001. Yma yr ymgasgia cyn- nnHeidt'a gyft ifot: a chryn lawer o Hindoos, Mahomet- aniaid, Poftngnese, Armeniaid, ac Ewropiaid ydynt wedi en ychwanegn at yr egiwys, ac y mae amryw o'r brodorton dychwcledig, o ddoniau da, yn pregcthu o dy i dy, ac mewi) gwahanot barthaH o'r ddinas. O'r gangcn hon o ) cgiwys ga!\vyd Hawe)' i'r wcinidogaeth a dant'onwyd amtyw o honyitt i sefyHfaoedd erem yn y wtad. \'ma y mac iiawer o'r pregethwyr brodoro), yn nciitdnol J(recshnoo a Sebtiki-(tim, wedt bod yn dra HwyddianMus wrt!) brcgethn'r efengyl ymhtith y bro- do) ion a'r nuhvyr Ewropaidd Yngwat c!)!'hwd(! W!!iam (PQrt William). Yn ddiweddar fftufwyd tl'ugain o fihvyr o'r42ain catrod (i-eg-iinent) yn egtwys nciHdnoL athn o weinidogion, a phedwar deacon, o aches ell L'od yn fynycti yn cael eu rhannu a'u ftydoti ar achos gwasanacth neiHduot. Ymhiith yr Hindoos a fedyddwydy mac amryw o'r R'ahmans, neu OSeiriaid India, ac ereiU o gast, neu radd udlel. Yn gynnar yn y nwyddyn )8l3, dacth llawer o'r fath hyn, o fewn ychydig nUdiroedd i Seram- porc, i wybodaeth o'r gwirionedd, trwy ddariien yr Ysgrythnr yn nnig, a chyfarfnasant at addotiad crist- tanogol ar ddydd yr Arghvydd, cyn caet o honynt on math o gyfrmach a'r Ccnhadon. Yn ebrwydd wedi hyn bedyddwyd y thai hyn, ac yr oeddyntyn dywedyd fod cynnifer a chant o'n cymmydpgion wedi en hargy- hoeddi o wirionedd y gl'ctydd gristiaaogot tj'wy'r un moddlon, end en bod yn caet en cadw yn ol rhag ei phrott'esu yn nnis g!*n ofn coiU en Clt, a'r cantyniadau o hynuy. Bedyddwyd pedlar ereiU o'r Hindoos, o gust uchpl ar y 30ain o Dachwedd, 1813. Yn Calcutta a'i chymmydogaeth yr oedd saith o'f brodyr brodorol arwaith yn pregeth)), &c. Yr oeddynt yn cae! en cynna! gan amryw o garwyr yr ctengyt yuo ac yiii Mbrydain. Y tuae Sebuekram yn prcgethw mewn ngaino wahanol icoedd; Rhagvat, mown unarddce Neeio, mewn o gylph deg o dai anncdd; a Manika, mewn chwecit ereiU. Y mae'r pcdwar hyn yn pre"- ethtt yn bar):ans mewn saith a dcngain o dai gwahano; yn ystod yr wythnos. Yn y gwarchg!awdd, lie yr arfe.rid gwahardd y Cenhadon t brcgethn, y mac cvfar- fbdydd bob bore a hwyryn yr wythaoa, naill ai i weddio. pregctl,u, nen gyfrinachn yn gref'yddoi. Adeitadwyd Ty Ysgol yn Calcutta gan y Cenhadon, yr hwn a ddtchon gynnwys 800 o b!ant, wedi ei rannu yn ddwy ran, y nail! i'r bechgyn, a'r Hail i'r genethod, lie y dysgir hwy i ddartten yr Ysgrythuran yn y Ben- gataeg a'r Saesncg, ac ysgrifCDnii a bwrw cyfritbn, yn ot yr byn a clwir yn awr y Cyfnndraith Brytanaidd." Gwrthddrychon y SEFYUHAD HAELioNus" ydynt btant y ttodMn o amryw wiedydd, gan gynnwys plant Ewropiaid « fcnywaid brodotot (gradd o ddynoh'yw a t>sgt'tTlnsil'yn fatvr, a'r t'hai t-iddo Anne:unid, Hindoos, Mahometan:aid, Shmatra, Mosambiqiic, ac Aby.siitia, ac vn neiildnül eidfto Pabyddion Po!'tuga), milûedd o'r rhai yu:,nL yn crwydt'o ar hyd yr heolydd mewlI pob math o ddryi" iotu a gi-esynoidet), Y mae at¡ ¡ iOO ar hn'ati't' cisiocs. Atoh'gir hi gnnMt-. Leonard, dyn ac, ymi-odd?ar. Acih))))o't-hyfib)dd.vy)'yti ')' y?oihc.-t. yn wiif&ddo! gyda. Mr. Thompson i Pat:?, n s?yin')'?? ys?o! ynoiGi'istianogionhrodo-o!; ac ne!h un aiaU.! mab Mr. LeonaTd, gyda Mi-. Robmsc? i J?Yu, i:s y :i.L' iiiab Ali-. LeoiiitTcl, gytiti i.. v eg-I'VY(ILI0.1- ("?i 'i'i? Seiampore, uc ynVidynvattee, pcnh&r-in.iWi th\jig; ddau, y mae ysgolion vcdi en hagí)r, D. S. Dygir yr ysgolionhyu, uc mcwn g'.r, hano! sefyiU'aoedd Ce!)had&!y yn.c!i yij v fa):) fbdd edrychir attynt gan ang)u'cdui\vy)'ci- niv-yi] y' <vch-. a '!uud iddynt fyned tt-wy'r ho]!'drcfn, os an);eli f. ''eh- athtn yn euog. Ac am fod yi- c.tt-' en dysgn yn yr ho]i ysgoliolJ, y mae'r tf hnnain yn y modd ityii yn oti'erynot i ddysgu plant anginedinwyr yn tgwyddol'ion Cristianogaeth. (f'W BA.HHAU.)

-I.LLONG-NEWY DOlON.II

YN A PlIttIF ABr,.T,toLDD

GORUCilWYLWYH. ,.., .... 'T…