Skip to main content
Hide Articles List

4 articles on this Page

Advertising

B.A.LJ11 0 GILEAD SOLOMON

Newyddiofi -Lluhdain, tf'c.-I

News
Cite
Share

Newyddiofi -Lluhdain, tf'c. I DYDD MAWRTH, EBRILL 4. I rAI'UIi.lL" IIOLAND A FLANDERS. I I J3russets, Alatzrih 30.—Y mae, Ostend a Sas ¡ de Slyk o iUwyr Brytanaidd, y rhai a diriasant ur y '27ain rj-rhwynodd y dosparth cyntaf o'r lhioedd hyn ar y dydd canlynol tua Bruges. 0 Frankfort yr ydynt rn dysgu fod cychwyiiiad Jhiyddwyr ^Virtemberg a Bavaria trwy'r ddinas honuo i Mentx a'r gymmydogacth, wedi parha* tri iiivvniod ei l'hifedi y w 22,000 o wyr. Daeth y Dug de Richlieu a'r Count Mont- balaid, y rhai ydynt Gadfridogion yngwasanaeth Russia, i Ghent, lie yr oedd Louis XY-IXI. yn cael ei ddisgwyl ddoe. Nuremberg, Mazcrth 23.-Cyrhaeddodd dat- ganiad cyhoedd y Cyngreirwyr, am y 13cg o'r mis hwn, Strasburg ar y 18fed. Fe'i cyhoedd- wydyn Llysargraph Strasburg, yirghyd a'r nod- iadau canlynol :— Y newydd swyddol lnvn sydd newydd ddyfod o Vienna.-A aJIasem ni ddisgw ylrhyw both amgen? Pa Alia, allasai ganiattaq, wedi cynnifer o aberthau, i Kwrop gael ei gorchuddio a than drachefn? A cliwitliau Ffrangcwyr chwi, pobi Abace-chwi, ddinasyddion Strasburg, y rhai ydych eiocs wedi enwogi eich hunaiu atn eich cywirdeb a'ch flyddlondeb ilch IIN-i,oii, a'ch ym- lyniad wrth eich pcnnaduriaid-chwi, ar nad yd- ych yn ewyllvsio dim ond esmwytiiyd aheddweh -cieli tynged sydd yn eich dwylaw ymimwcii a'r lluoedd a wrtinvyncbant p!ya anghymfnodtou ) eich dedwyddweh. Bydded iddo gael ei 011 h- fygu gan l'fraiugcwyr. Eich aurhydedd aVfr gymmeriad a ymddibynna ar hyn. Nachyfêl;1 bynweh syrlhni a bradwriseth. Rhaid amlygu bywiogrwydd a diysgogrwydd. Eich dedwydd- weh eich hunam, ac eiddo eich plant sydd inewn embydrwydd eich gwlad sydd mewn pcrygl, ac y mae yn galw arnoch. Dyfal barhau yn unig a rydd fuddugo):aeth. Byddcd Í'r un ysbryd i'ch cynhyifu, byddcd i gyliawnder eich aeho:" eich eguio, a Duw fydd gymiorthwy i chwi." Ptpon o hjthyr cyfrinuchol o Paris, Maw. 23. -Nis gallaswu ysgrifennu attoch ddoe yn ol fy addewid, gal wyd arnaf fel aelod o'r gosgorddiou gwladwriaelhol i wneuthur fy nyledswydd ond ivedi dychwelyd adref, er bod yn dra lluddedig, brysiais i gydawni fy addewid. Y mae tuedd- iadau pobl Paris ae h-oll drigolion Ffraingc yr un. Wedi blino ar chwyldroadau, edrychai pawb ar I gychwyniad ebrwydd dirwystr Napoleon gyda math o arsvvyd yr hwn addirymodd pob braich. Gwelais Bonaparte, nis gallaf ddywedyd, ytig- hanol y mil wyr Ffrengig (canys y mae'r lioll ivyr ag ydvtjt o'i.amgylcii ef yn anheilwng o enw'r Ffrangeod) ond ynghanol ei bleidwyr, i'r rhai rlidyw lies eu gwlad o werth yn eu golwg.— C«\ve!ais, meddaf, yr anghenfil hwn, ag sydd yn dwyii gydag ef yr holl ddrygau a ddaethant allan o llwch Pandora, yn tremio a llygaid anferth ar y rliesi hynny o filwyr ag oeddynt gyntyn an- qrchfygol ac yn ddychryn gwledydd, ond yn awr mew 11 syndod eu hunain wrth ufuddhau i Flaenor yr hwn a ofuaut yn fwynag y parchantef. Yn y -d«ng mlynedd ag y cefais i gyfleusderau r5 y ce fai,, i a y fieus d prau edryrh ar Avedd yr anghenfil hwn, ni welais ef e i ul ig j, yn awr. Yng- hanol ei Fa\vredd, ymddengys fed arr.o ofnei. gysgod. Ar y cynhyrfiad gwannaf, a'r ystwr lleiaf, gwelais ef yn SW rthlammu, ac yn treiglo I ei lygaid brawychus yn eu cyfyng gylchoedd, gan amlygu ofn a digllpuedd ar yr un pryd. N1 ddfchon tcyrnasid y fath ormeswr fod yn h'r. Nid oedd yngwedd Dionysius, naNclO, I nag A-ttda, na Cha!igu!a, na neb o'r gormeswyr creulon a ddarlunir gan hanesyddiaeth, yr hyn a I wahaniaetha tra wsfeddiannydd gorsedd Ffra!ngc, ncu yn hytrach, Mangel! E?rop. Pa fodd byn- nag, rhaid i ni etto beidio anobeithio ynghylch iechydw»4aeth ein gwlad hyfryd; bydd un munud yn ddigon i'w gwaredu, a bydd ir madroildod a'r merwindod ag ydynt yn ffynnu yn awr i ddarfod; nid ywr alluedig ammeu hyn ac holl Ffraingc wedideffro o freuddwyd poenus a ad- ennill y bywiogrwyddhwnnw ag sydd wedi bod bob tInser ynddarlnniadolo honi; a'i thrigolion lliosog, wcJi dlrroi, a sMmmt o herwydd eu di- raddiad, ac a amlygant dnichefn eu hegifi nat- turiol, ac o honynt eu himam gyrrant ymaith yr anghenfil, yr hwn yw awdur eu holl annedwydd- wch. Ac yna bydd ci holl bleidwyr-, y rhai yd- yntanbeihvng o'r enw I'frangcod, yn anai'.nog i amdclillyn eu hunain .yngwynel> d:g!]oiiedd y bobl. ,Nid oes ond ychydig yn eisieu i osod y dialedd gwladwriaethol ar waith cnnys yndta lo y mae'r Ffrangcw* nea'r twin 'fywy'i'-boll Ym- erodnieth fawr hon, fra wd perthynas, neu gyfaill i alnru ar ei ol, ac i ym- ddial ei waed ? Y mae Bonaparte mewn eyn leied o es- mwythyd, er yr holl ymdrechiadau a wna i guddio. onogrwydd a thrdllod ei gydwybod, fel na's dichon edrych, heb derfysg iiieddwl, ar y rhai a fuont offerynol iw lwyddiatit byr oodlog. Daeth y Llvwydd Ney, yr adyn hwnnw, yr hwn trwyei fradwriaeth gwarthus sydd wedi traddodi'r del, rila i'r fwttur, ag Sydd wedi bod dros -16 o ilynyddau yn yinbwithi af waed y Ffrangcod—y bradwr hwn, meddaf, a ddaeth dJoe i Paris, a pharodd yr olwg arno i Bonaparte w} neb-lasu. Cefais yr hanes hwn oddiwrth dyst Ii going, yr Jnvn sydd yn galaru yn achos ein gwlad annedwydd. Dymuniad y Ffrangeod yn I awr yw gwelcd yr hyn a ofuem ac a wrthwyn- (hem bob amscr aralj, sef dyfodiai 150,000 o filw) r Ojti'Oiipl y» nhijiogaeth Ffraingc, ac yna, bid byshys i chwi, yr adennill y Ffraugcod. eu bywiogrwydd aiferol, a gwnant gyfiawnder eu hunain i'.w gormeswr, ac j'w plant anatturiol, y rhatrwy ymarfer ag ysbeiiio ydynt wedi aberthu eu gwlad, er mwyu aur, neu (idai-n o ysnodeii (ribbon). Ac os na wnant felly, yr hyn His I gellir dybied, yr wyf yn ei ddywedyd gydft chywilydd a golid, yr haeddai'r Ffrangc hyfryd hon, ag sydd yn wrthddrych eiddigedd pob gwlad, i gael ei dileu o gofrcs galluoedd Ewrop- aidd. Yr oeddwn ddoe yn un o'r gosgorddion ag ydynt yn gwilio yn y Thuileries, a ph wy ydych ell wi yn dybied oedd yn blaenori yno? Y mae fy enaid yn gwrthneidio wrth feddwl ain gyra- maint brad-ddichejlion; pwy, ond yr Excelmans yr hwn wedi IForfFettu ei anrhydedd a'i ogoniant, a faddeuwyd iddo'ii ddiwedd.ar, ae a ail osodwyd yn ei sefyllfa anrhydeddus gan Louis XVili.— Och! His gallaf ei grybwyll yn rhy fynych, daioni'r gwr rhagorol hwn sydd wedi ei daflu oddi ar yr orsedd gydâ'r fath frys, ac -,in ggsod-- odd ni yn y fath ddyfnderoedd o anhappon, o'r rhai, Duw yn unig a wyr,pa fodd i'n rnyudiieir. Ar yr 20ft d, yn yr!;h\\iy#VByJioeddwyd gorch- ymyn, megi: dy w^W^YiRtliyierh eisoes, i oleuo y ddinas. Da yn g we led y goieuad hwn. Nt ^ve|tii«i.rErioed yn tyltoll ■fywyd un peth mor bruddaidd-erioed ni bu ^Pafpis :>yn y fath anobaith neu iseldcr ag yw yn ap^SfYv1 holl dai, a'r hull fannaclidai oeddynt 5'|it^!8fe;t^f,*a'r heo!) dd heb nemawr iawnynddynt, y|r £ finteioedd crwydol bychain i'w ¡ gwe!ed'yh]a^ac a.^cw, wedi meddwi ar win, a'r rhai a wnaed 1 fynu o wehilion y bob!, ac i'r rhai i- h ai a i y rh odd a bid arian, a chyda y rhai hyn yr oedd rhai mil wyr ag oeddynt wedi dychwelyd o garch- arau Prydain a Russia, gan redeg ar hyd }'r heo!- ydd mewn gwisgoedd dinasyddion, ac yn canu clodydd eu riymerawdr. Ar yr 2lain a'r 22ain, yr oedd yr holl nwydd- dai a'r masnachdai ynghauad,ac oni buasai gorch- II ymyn caeth o'r Thuileiies buasent vngliauad heddyw drachefn. i'r rriunud hwn yr ydym mewn math o derfysg ac annhrefn; Hid oes llawer o ddrygau wedi eu gwneuthur, diolch i'r gosgorddion gwladwriaethol am tu gofal diwyd dros drefn heddychol. Yr oedd y gosgorddion lfyddlon hyn heb flaenor wedi ymadawiad yr en wog GadfHùog Desoles; yr oedd y Count Montesquiou, Llywydd y Corph Dedclfroddol gynt, wedi cymmeryd y flaenoriaeth aruo ei hun yn y cyfamser, ac y mae Bonaparte newydd ei gadarnhaii yn ei swydd. Trwy'r hyn a ddysgais yn awr yr wyf yn ofni mai hwn fydd y llythyr diweddaf a gewchoddi wrthyf ii, os dichon hwn ddyfod i'ch flaw. Ond, doed a ddel, bi(I sicr i chwi y cymmeraf bob cyfle a allvvyf, yngwyneb pob amgylchiad, i ysgrifennu attoch.—Journal Politique de Ley(le) Mawiih 31. PIGION 0 I/YTHYJi CYFPINACIIOL ODDI- I WRTII WR-BONilEDDIG 0 SA IS YN LEGHORN. Leghorn, Mawrlh 7\r ydym oil mewnj bravy yma, y mae'r Saesou, amryw o honynt yn ymbarottoi i ymadael, rhag iddigwyddiadal1 ) 0 -1 anhyft-ydgymmcryd lie yn y parthau hyn. Y r ydym oil yn coiio hir gaethiwed ein brodyr tra parhaodd y rhy fel diweddaf, ac yr ydym yu awyddus 1 oehelyd y eyffelyb dynged os gailwit. Nid yw'r Saeson yn boblogaidd yn y dref hon, er maihwy yw bywyd y fasuach. Y mae agos pnwb yn ein gwaradwyddo am ein dau- wynebaeth; a dywedir yn gyhoedd, Ni ddi- chon y gwneutlturwyr rhyfel tragywyddol hyn oddef heddweh; allonyddasant ddedwyddwch Ewrop i ddinystrio gallu Napoleon, ac yn awr y maent yn gwneuthur c\ ngrair ag ef i'w godi i fynu drachefn." Dywedir wrthyf fod y dyb hon yn gytfredin trwy'rEidaJ, yn gystal ag yma yn Tuscany. Beiir ni yr un mor llymed gan bleidwyr Napoleon a chan gyfeillion Louis ni ddichon y blaenaf flddeu i ni o herwydd. eiii bod yn olfer,ynol i dynnu eu heilun i lawr; a dywed yr olaf ein bod yu elynion i Napoleon cyhyd ag y gwisiiiaetliii hynny ein dibenion, ond i ni ei adael heb gy ffwrdd ag ef, hyd oni fyddai ein budd a'n Uwyddiant gwladol i alw am ei ddyfodiad allan drachefn. Esbonir cyw- reingarwch amryw deithwyr Brytanaidd, y rhai a chwennychent weled Bonaparte yn Elba, foI yn ddarluniaddl o'n tueddrwydd fel gwlad o'i du ef. Ni raid 1 mi hysbysu i c hwi, fyallwyl gyfaill, fod hynyn chwerw i'n teimliadau, wedi hir ryfel, yn yr hwn y dioddefasom gymmaint, ac y cyflawnasom ran mor arbenig; a thyma'r taliad gwael a gawn am ein holl oicheslion, sef tybied y gallwn fod yn euog o'r fath ddichellion a dau-wynebaeth. Gofynir i ni, i ba ddiben y gosbdwyd y Mil- wriad Campbell yn Elbn, ac i ba ddefnydd yr oedd ein tfreigad, gan nad oedd yr un o honynt yno i nvystro Napoleon i tyned rhagddo ? Gof- ynir ynihellach i iii, a oedd y Mihvriad Camp- bell yno fel yspiwr, neu fel cennadwr? Os y cyntaf, pa ham y ciliodd o'i orsaf, a gadael gwrthddrych ei ofal i ddiangc ? Os yr olaf, pa ham yr anrhydeddasom Lys yr Ymerawdr a Chynddrychiolwr, ac yntef heb ei avydurdodi mewn modd cyhoedd y 11 gyfry w ? Os nad oedd cfe yno mewn un o'r galwadau uchod, i ba ddi- ben y danfonwyd ef yno ? Yr wyf yn cydnpbod, fyanwyl syr, er fy holl awydd i gynnal ein un- i rhydedd gwladol, nas gallaf atteb yr holl hol- ¡ iadau hyn. Y riiie'r amgylchiad tra hyuod yn yr hwn yr oedd y Mihvriad Campbell yno yn ei gwneuthur yn anhawcld i roddi rheswm dros ddi- ben ei fynediad yno. Treuliai efe ychwaneg o'i\ amser yn Florence a Leghorn nac yn Elba; ac yr oedd y ?re!gad Partridge yn Genoa yu fynYCh,! ac banner ei hamser 3,ma. Anisei- yii a ddichon ein rhyddhau oddiwrth y cyhoeddiad o fod yn offerynol mewn rhyw fodd yn nihangfa BonapaTte o'i ynys. Eglur yw ei fod ef yn cael ei ysfyricd vn rhydd ac vn anymddibynal yng- ¡ hyttundeb Paris, ac nad oedd gennym ychwar.pg o haw! i gy fyngu arno ef nag ar ry IV ailu a rail ac os ein diben oedd ei gyfyngu yn JClb.a, ni ddylasid anfon-y Milvyriad Cam<,)bell yno a bod at ei rvdd-did i fyned oddi yno pryd y ui\ nnai, t ticu, i'r Partridge fyned i Genoa a Le^'wrn yu lie bod yn sefydlog yn Elba; ond o'i-,tqiititll -,y mae'r gofyniad hwn yn dyfod i gef?f«'Sidikid oedd- ynt yno i'r diben hwn, i ba bctlry d^tafonwyd ? Am ddau o'rgloch ddoe, cyfarfu holl Wei- -i We i nidogion y Llywodraeth yn y Swyddfa Di-anior; ac wedi hynny aeth larll Harrowby a'r Gwir Anrhydeddus Welesley Pole o Heol Downing tua'r Cyfandir, ac yr ydym yn deall eu bod yn myned i Brussels, i'r diben i wybod ar ba am- modau y Cyngreirwyr yn bwriadu gweitii- rcdu Y II crbyn Bonaparte, ac os bydd y gallu- oedd Cyfunol yn gymliedrol y" eu gofyniadau, yr ydys yn casglu fod gan y ddau Weinidog hyn ¡ awdurded i gyttuno â hwy vnghylch eu cyn- northwyo ag arian i ddwyn eu traul. Dywedir gan un o'r papurau boreol y bydd "r cyngor ag sydd yn awr yn ymgynnull yn Brusselsgynnwys, nid yn unig Gweinidogion y gwledydd ag oedd- ynt yn gwneuthur i fynu Gym man fa Vienna, ond eiddo'r holl deyrnasoedd a gvdw eilhredasant yn y rhy fel-dymor diweddaf yn erbyn Ffraingc; ac yn y cyngor hwn yr ystyrir y cyhoeddiad di- weddar a yrrwyd allan gan y C'yngro'.rwyr o Vienna yn crbyn Bonaparte; a thybii- mai'r weIth redgyntaf a wnant fydd gvrru allan gy- hoeddiad i bobl Ffraingc, i'vv hadgofio o'u ham- gylchiadau ar amser cyttundab Fontaineblieu • pryd y gallasai'r Cyngreirwyr osod cospedig- aethau milwraidd arnynt, i'r rhai y darostyng- asant eu hunain, wedi colli eu byddinoedd wrth ryfela ag ereill; ac am fod y Seneddr, y fyddin, yr ynadon, a phobl Ffrangc wedi cyttuno fod Bonaparte yn anheilwng i deyrnasu, gelwir ar- nynt yrty cyhoeddiad i roddi'r traws-feddianydd o'r orsedd i fyiiu^jr mwyn rhagflaenu tywalltiad gwaed. ¡rId! i i' Disgwylir y bydtLITy.wysoges Cymru ddyfod yn ebrwydd i FrrdäiDno:iCyfandir. Cynnalwyd CyPdrfbd: lliosog o Babyddion swydd Kerry, yn yr Iwerddon, dydd Sad wrn wythnos i'r diweddaf. ynyf hwn y llawnfwnad. wyd i gyfarwyddo eu Cynddrychiolwyr yn y Seneddr, na byddai un math o Rydd-freiniad yn dderbyniol, ond perlfaith ddilead o'r holl gyf- reifh au ag ydynt yn gwahaniaethu rhyngddynt f hwy ag aelodau'r Eglvvys Sefydledig. Tra'r oedd y cadlong Frytanaidd y Terror, ar yr afoll Rappahannac (Americ), torwyd uu o'i badau ag oedd o'r to ol iddi ymaith gau ddau o'i gwyr, y rhai a enciliasant at y gelynion. Yn y bore gwelwyd y bad ary Ian, aeth yr Isganwriad C. T. Gill ynghyd A saith o wyr mewn bad arall i'w gyrchu odd: yno, acrel yr oeddynt yn ei I wthio i'r dwfr, rhuthrodd 200 o feiwyr yr Ame- ric o'r coed, a saethasant attynt, Uaddasant ddau, a chlwyfasaut ddau o'r gwyr, eitivr dygvvyd y bad ymaith yn ddiogel, cr fod llawer o belau wedi ei daro. •' II II .I ^I

[No title]