Skip to main content
Hide Articles List

8 articles on this Page

I - 1 BARD D ONI AETII.

Ac Argraphiadydd Siren Comer.I

IAt Argraphiadjidd Serai Gomer.…

I At Argrapluadydd Seren Gomer.…

News
Cite
Share

At Argrapluadydd Seren Gomer. GOLWG, YN FYRR, AR WEDDI DD1RGEL Y CYBYDD, A WELWYD YN SEREN GOMER, ION. 18, 1315. Os nad yw ysgrifenwr y wcddi yn meddwl rhywbeth yn amgcn na'r hyn aosododd ger ein bron, y mae mor wired a bod yr huan uwehben Abertawe fod y cybydd yn haeddu parch mwy moliannus nag a Qll tafod y doethyn ioddi iddo yn yr achos dyladwy ac arbenig fel hynny; ac yn bendifadden am iddo brynu tyddyn o dir o law gwr arall ag oedd yn mcthu gvvneuthnr dim duiolli o honaw: y mae yu gwcddio yn ddigon cymmwvs am i'r arianuai sefyll i fvim a thalu iddo efei eiddo, a llwy- ddiant i'w long Betsey; ac yr wyf yn meddwl fod pob i dyn arall o dan y nefoedd, o ba enw a gradd bynnag a yn gweddio yn ddirgel yn yr un modd ar y fath ach- osion y mae'ii gweddio hefyd ar i'r tlawd sydd mewn dy led iddo ddyfod yn allnog dalu, a'i wm'utbur cf yn ddigoHcd; ac am hyn yn enw Se:tn Gomcr, a scr el'eili! hefyd, y mae ei erfymad yn weddns ddigon ac yr wyf fi yn haerunad all neb mewn rheswm amyneddgar feio arjio aiii liviiny: ewyllysio i'r tlawd ddyfod mewn galln i clalu ei ddyledion sydd yn hlusn harddach yn nghap y cybydd nag a all rhai dynion feddwl tiii dani; ac mewn rhyw radd yn arogli cristianogacth yn ei fuchedd, Y mae erioed, crpan wyf ii yn coho, ryw urfer frontcidtl- lyd gan y tjodion i fwivv heiau mawr ar gefn y cybydd, ac telly y mac fa) camel yn ymboeni, a chlamp o bwnn mawr ar ei gefn o hyd ei einiocs; ac'ni aliaf ti weled un argoel a fyddo yn debyg iddo gad esmwythau ei uWlJn, I a hynny am nad ellir fyih feddwl ar iddo gael clnvareu teg Sa" y tlodion; a phc bae modd iddo gact chwareu teg oddiwrth wag-ddadwrdd y gler hynny, ni byddai iiio banner y pwysan sydd ar ei gefn bob amser, a hyn yn ddigon diachos. Nid yw ddim yn rhyfedd i mi fod y cybydd yn fiieiddio y tlodion, fel ag y dywcd y weddi: yu wir y mae ganddo ddigon o achos am hynny, am en bod hwy yn bytheirio atto eu casincb yn anghyin- mwys, anystvriol, ac anvt ireddus, ac yn Siarad yn frwnt am dano o fewn pob ty a thwlc yr elont iddo, er na wnaeth y cybydd (idini ii-lwed iddynt o'iwirfodd eiioed. Nid oes dinicoel ar adnabod cybydd y maen digwvdd yn q1 y cariad neu gas a fo gan ddynion tuag at ddvn arall; a liN iiiiy, os cas, gwelir y dyn mor ddn a'r pentan er ei fod mor wyn a'r melinydd ac os cariad, gwelir ef moi- Nvyn a c lirys y person, pe lizie iiiei- ddued a'r pyg. Villac mam ysgubivr mygdyllau yn gweled ei ,mal.1 ei hun YIl wyn, ac y mae yn gweied ysgubwr mygdyllau arall, mab ei chyanmydoges, yn ddu; ac felly yn gan- lynol mewn pob petit ereill o'r cyffelyb. Beth ddywed ysgrifenwr y weddi am hyn? I ystyried fel arall; nid wyf fi ddim yn deall yn eglnr fod y fath ddyn a chybydd yn y byd, canys gwyr pawb nad ydyw yr oes ond dyrnfedd pan to hwyaf, a gwyddis hefyd ein bod mewn perygl bob awr; ac oblegid hyn gwel pawb mai diles, yw meddwl am gybydd-dra. Pe bae dyn yn cael ammod (lease) ar ei oes a'i iechyd am bymtheg canto ilynvddoedd, yna byddai rhyw fath ar reswm i ddyn droi yn gybydd ac yn ypump cantcyn- taf iddo gasglu pentwr o aur, gyn^naint o faint ag cg- lwys Abertawe; ac am y ddan bump cant wedi, iddo fyw yn wr bonhoddi:; hoyw, a chadw cwn hela, a chym- meryd ei fwyniant ar betliau y byd hwn dros ei amser; ac yn y cyflwr cyfoethog hwnnw galhii roddi tlinuti neu gciniog i'r tlawd pan welai angeuoctyd cacth a thru- emis. Bellach daliaf snlw ar nn peth neu ddan yn llythyr PJiilo Gonier, yn y Seren, rhifyn 58. Y iliac y gwr hwnnw wedi ysgrifcnnu yn faith yn berthynol i'r gair cuppel; ac yn methu boddloni ei hnnan yn gwbl yn y pwiigc o'r vstyriaetu hwnnw. Fel hyn mcdd ef, Pa fodd y digwyddodd i'r Lladinwyr roddi iddo (y gair cappel yr wyf yn feddwl) ystyr mor wahanol ag yw add- olfa a gafrunfechan. Yn wir nid allaf lai na chwerthin wi th weled y deongliad yna; yma yr wyf yn tybied fod Ph. G. fel amryw ereill, yn rhoddi gormod 0'11 pwysau ar ysgwyddau y Lladinwyr a'r Saeson o bartli yr laith Gymraeg. Ni wyddai Ainsworth na Dr. Johnson, nac nn Doctoryn arall o Sais, ddim mwy am ein hiaith ni, yn ei llefariad soniarus a!i graddoliaeth Gymreigaidd, nag a wyr y ddylluan yn y ceubren; dynion o'r fath yna yn achos yr iaith Gymraeg sydd yn debyg i'r dyn dall yn barnu lliw'r brethyn. Y dysgawdwr a'r Cymro hynody Dr. John Davies, o Fall wyd, a ddywedodd yn ei Eirlyfr Cymraeg a Lladin fel hyn, Cappel, Cupella, a dim yn ychwaneg: nid ydyw y gwr hwnnw ddim yu son am afr, na bwch gafr ych- waith yn y fan hyn; etto, yn y llythyren G y dywed fel hyn, Gafr, caper, capra, a dim yn ychwaneg; nid ydyw ddim yn cymmysgu cupella a gafr efo'u gilydd, ond en rhoddi yn eti Ikoedd. priodol ell hiiii a iii. yllei Eirlyfr Saesneg a Chymraeg, fel hyn, Chapel, cappel, eglwysan dim son am afr: nid wyf li ddim yn gweled lie i newid fy meddwl oddiwrth yr bYI) a ddywedais o'r gair cip, od(li yilo cal)pel, eisoes a dilys gennyfmai o'r gair cap, oddi yno cappel, y daeth y gair ar y cyntaf, a hynny o eneu y Cymro. Mawrth 4, 1815. E. C.

[No title]

: MYNEDIAD ARDDWRIAETHOL MISOL…

I.LONG..?ÜW"d)lHON. '*1 I

GO RU CIIW YLW YR. I