Skip to main content
Hide Articles List

10 articles on this Page

IVM.,TM ..... ? "',..... -,-…

I II.:-? I-To the Editor of…

I At Berchennogion Seren Gomer.…

At Argruphiadydd a Dai llcraryr…

I ,At Argraphiadydd Seren…

News
Cite
Share

I At Argraphiadydd Seren Gomer, Syr,—FH ^r ofeddwn yn ddivveddar, yn ol fy arfer, ynedryeh yn wyneb eich Seien, gweiwn lytbyr gvvroi yn i lytiiyr a welwn o'r blaen rnewn rbifyn aralf o'r. unrhyw Seren, pa un a gynhwysai sylw ar syl wiaclau Asiaticiis ynghylch prif ystyr gwreiudiol y gair Cape!, ac vmha un y darfu i'r loan lnvnnw o Rnm- ney, ddangos mai effaith segurdod oedd yr holi ymof- yniad yn ei gylch; gan ei fod ef yn barnn y gailasai pawb fod mor esmwyth ag yntef am yr ystyr oddiwrth y nod hwnmv ar ymyl y ddalen yn y lie a grvbwySiodd o'r ysgrythyr, sef Amos vii. 13. Minneu, wrth ohhain y ddadl o'i dechrenad, a sylwi ar yraehos o honi, a fernais y gallesid arfer llai o eiriau yn ei gyleh, ac arfer y rtie"nv yn Hai pigog nag y gwnaed o'i- ddau tn, a hyuny heb y goiled leiaf i neb o ddarllcnwyr eich Seren.— Etto wrth weled y carlamnm dros derfynau, nid yn unig terfynau hynawseddgarwch a mwyneidd-dra, eithr ter- tynau uniondeb ei hun, heb wneutliur uniondeb yn y ddadl; yr hyn sydd ddigen egiur i bob darlienydd craffns a diduedd; canys fe ymddengvs yn llawn mor rhyfedd i mi, ddarfod i Asiaticus fvned mor llwvr ddi- sylvv heibio i'r Bibl yn ei ymofyniad gorcbestol, tra'r oedd y gair i'w gael yno, ynghyd a nod y dysgecligion I am yr ystyr ar ymy! y ddaicn, ag oedd i loan o Rmnncv wncud penderfyn;ad oniongyrch am yr ystyr yn yr hyn a gafodd o fewn cloriau ei Fibl, heb farnu yn angen- rheidiol ymofyn ychwaneg yn ei gyIch. Ac yn wir, gan fod y pelb yn pcrthyn mor agos i gyssegredig, 03 nidi cyssegr ei bun, y mae'n dar.gos priodoldeb yr ymofvniad am-dano yno; pryd Dad oes dim am ymofyniad pa fodd i wneuthur menn, neu i dyddvnwr am ei gae huidd.— Hcbiaw hynny, nid yw yn yrnddangos i Iri oddiwrth lytiiyr loan, ei fod efyn meddwl am v lie, ei tod yn nyddiau Amos yn gyssegr i'r Duw byw; canys sic. yw gennyf, y gwyddai nad oedd er dyddian Jero- boam mab Nebat; ond ei fod yn lie neillduol at addoli: ac am hynny yn cael ei enwi yn gapel neu gyssegr: ac oid wfod lie o addoliad i ciliin, yn cael ei iliv yn gyssegr gan eiiun-addoiwyr, ddim yn dileu'r enw teil- wng a ddewisodd yr Arglwvdd iddo ei hun ar Ie ei add- oliad cf. Am lytiiyr Philo Gomer, y mae'n weledig ynddo fod ei awdwr yn ddyn deallus, gwybodus yn nyledswyddau dynion ereil!, set y dylcnt ymddwjn yn hynaws ac yn twynaidd; ond pa fodd y diangodsi ef ar y cyfryvv ddyledswyddau rhag bod yn rhwymedig iddynt, nis gwn i, mwy nag y gwn pa fodd y deaHodd ef a'i cvd- ymdrechwyr brif ystyr y gair mcwn dad! yn amgfn na-r dysgedigion hjnottaf yn yr ocsoedd diweddaf hyn, fc? y caf sylwi rhag!law ac nis gwn ychwaiih pa beth a barodd i'r gair Capel wasgu mor drwm ar feddvliau Asiaticus, fel y gorfu arno ei chwydu ef am draws Eglwys Rhufain, ncs cododd cyfbg ar y Cymry vn y'' olwg arno. O'm rhan fy hun mae'n ddewisach g!\nyf I fi y air Cyssegr, neu D^-addoliad, na'r gair Capel; ond nid wyr' yn condemino v gair Cape), na'r rhai a'i alterant ychwaith; canys wrth wnclltlmr felly y con- demniwn y rhai nad wyt deilwug o ddwyn eu liesgidiau. tel hyn yr wyf yn ymadr.el a Philo, gan gydnabod fod ynddo ei ddctnydd da i ymdrin ag aciios da pan yniailo ei law ef ynddo; a dychwciaf ci sen ef i loan, yn gy"ngor iddo yntef, bydded hynaws, a bydded fwynaidd. Eitlsr am y parchns loan o Fynwy nid wyf ii, ynghyd flltawer, yn ystyried ei lythyrefddim amgcJI na difrio gan rochio yn erbyu anwybodaetii a bunan loan o Rumuey; pan y mae yn eglur nad oedd ef lawn iawn o wybodaeth, pan gamsyniodd gymmaintaramcan iiythvr y gwr hwnnw; ac yn wir nid wyf yn galln ci ryddhau ef oddiwrth hunan-gais, gan. ei fod yn medrn divstvru I Iai-all fel y gwuae y Phariseaid, hebiaw i mi roddi'r anair o fod yn fiyliaid i'r holl wlad o'm cwmpas; eithr nid wyf fi yn ddtwis ymgeceru, gadawaf' hynny i'r jliai a'u Petii rhyfedd gennyf i'r gwr a Fynwy gyrhaeddvd y hofFant. y n m 7 y 9YI-Iiied(lv(l y fath wybodaeth am ystyr y gair y dadfemu¡t 01 bip?id f nwchlaw, a thu hwnt i'r cyfiqitlvwyv .dysgeditf, y rl!ui a fnont lafurtis a gofaliis yn y gorcinyyl tndwr a phwysig o gyfieitbn yr ysgrythyran snnetaidd i'r ieitlioedd ag yr ydym ni yn cu deall. Ond c- ,a Eithr rhoddwn heibio, am ychydig, ein hyintirost o'n gwybodaetb mcwn ieitlioedd a goiynaf ill' gwi, parch- edig, pa foddy digwydd'odd i'r ami gyfieitbwyr a'r esponwvr dysgedig a gofalus, <irosghvydd^'r gair hvvn attoni o'r iaith vvreiddiol i'r Saesneg YI1 Chapel, ac i'r Symraeg yn Gapel, a'i drin felly yn yr ieithoecld Inn mor ddiymwad a phe buasai i fod yn ddiddadl gan bawb byd byth ac yn arwyddoccau Cyssegr neu Dý-äddoiiad, canysy rbagorol gyfieithydd Theodr Beza, a'i Lladin odd Capela, ac a Saesnigwyd Chapel; a'r enwog Gyrn- manfa o" Dduwinyddion a'i darllenaut Chapel, ac a'i hes- pemant a'r un modd yr enwog Alatliew Pool, a-'r dysgedig ryfedd Brown, o Hadington, a'i hesponiant ef Sanctuary; a'r teilwugBarchedlg T. Charles, Bala, yn ei.JSirlyfr rhagorol, a'i geilw T-addoliad cyhoeddus a'r Parch. T. Jones, o Dimbych, yn ei Eirlyfr, a'i Cym- reigia ef Capel, Cysscgrfa, Eglwysan, a'r un modd y Parch. Titus Lewis, yn ei Eirlyfr buddiol yntef. A'r boll ddnwiolion dysgedig hyn, a llawer yn ychwaneg a cllid CJlwi, oeddent, ac ydynt an a cbyttun am ystyr priodol y gair am ba un y mae'r dcla(l! ;a'r jnvnge wedi yr iioll drafferth yn ei gylch heb fod. yn, werth y fiifed ran o'r.amser a gymmerir i'w ystyríçd,¡¡.'i oli-liaiii; a di- bcnaf fi fyth a'r ddadl hon, fel loan o Ryniney, o ranyr ystyr,nid oes ond segilr ddynion ynynuvneud asegunlod, tivii yn hytrach yngeirian Paul, nid yw fuddiol i ddim. Eithr fel i'm cymheliwyd, cyn rhoddi heibio fv 'scrifeil; adfesllrafiddo ef, fel y "mesui odd yntef i Joan, gan ddy- wedyd, os eilunaddolwr yw, felly y dy wedaf, os pigog yw, gocbelcll, rhag i asgcll aderyn wcdi ei flaeniiymmu ei bigo yntef hydnafynno: eithr os Cristion yw, feI y gobeitlnaf mewn barn cariad am dano, rhodded heibio ymryson yngbylch geirian. Ond rhag i mi dynnu medd- 1 yiiau y gwr oddiwrth ei amcan yn ei ymofyniad gorch- estol a digymorth am brif ystyr dechreuol arferiad y Feri Lwyd, gadawaf ef yr awr hon, gyda tbafiu un gof- yniad at ei sylw pan gaffo hamdden i fwrw goIwg arno; sef pa beth yw cKben yr arferiad gan rai Cyinreigwyr pan fyddontyn araethio byd yn oed ar y petlrau niwyaf; pwysig, o gyssylitu y cydseiniaid ch, wrth en geirian yn) niwedd pob darn o ymadrodd, sef geiriau nad'pvfi<i yn pertbyn iddynt; megis wrth ddibennu yn y-igair by vv3, dywedant b?,v?'ch csy gair bai, dywedant b4i ,ch;.)?. gair cae, lf"NA,editnt cac't;h ac os cly?r?dy'?Mlfu? clyv:h, &c. am eiriau ereill yr un modd; N dis- gwyliaf atteblad caruaidd. r r- I Bodwellty, Cbwefror. 1815. ^isJiaius. I

wkwwhiiiiiwmh, win iim i lamm…

[No title]

- . -:I LLONG-NEWYDDION. I

Castell Nedd - - - - David…

Advertising