Skip to main content
Hide Articles List

4 articles on this Page

-,.I'( .4..1. Paritau o ISeztn/ddion…

„ YIl ARCH A DAGON, YR AllcnAD\GON,…

Detailed Lists, Results and Guides
Cite
Share

„ YIl ARCH A DAGON, YR Allcn A D\GON, 1 SA?r. iv, a v. o'tf S.HIFYW Dr.VSDDAF.] [:7.'E!j.;) 0' fcr::rfYN D:WEGDAF.] 5. Pan oddefo'r Jehofah i'w achos ei litin fyned i amgylchiadau isel, nid ei fwriad yw ga- daet iddo ares fyth dan warth, neu gael ei ddi- Tiystrio, ond fel y byddo iddo gytchu gogoniant ychwanegol iddo ef o'r ciyfnderoedd i'r riiai y darostyngwyd pf. Wele> Arch yn myised i Ashdod, oud nid i gydgynnal I)-, d a ffieidd-dra ])iiiiistia, ond i dinystrio Dagon duw'r wild- bu'r Gwaredwr yn wr gofidus cynnifen a. dolur, j eithr aid cr mwyn bod fyth yn nytfryn dtgrili, ond i symud achos poen, galar, ac wylofain, ac a-ijor fl'ordd i'w garedigion i drigfannau perffaith dc(\wydc\wc,iv—efe a fu ufudd hyd angeu, ie, angeu'r gvoes, eithr y diben oedd ]iwn oedd a. north marwoiacth gatidclo-,ic fel yr Arch ynheml Dagon, efe a gaethiwyd ynheml, s^igeu, sef y bedd, dros ychydig, ond i'r diben i yspeiiio'r anghenfil o'i golyn, a bod yn iiigeL, a¡¡eu ei hun-dygwyd Paul a Silas i'r carchar caetl), daethantaUan yn ebrwvdd wedi rhyddhau yn offerynol y ceidwad a'i deulu o garchar di- dduwiaeth—a darostyngir y gcrcu o ddytiion yn aiiii cyfftllfr, end can't "weled cyn hir nad gwaith ofer yw hyn, otici fod pob p^th yu cydweitliio er daioni iddyut. 6. Nid yw gorfo?cdd buddu?ot d)'y?!cnl a'i ymgeleddwyroud fra byr. Cymmcrwyd yr arch, mc?is y syiwasom c?op?, i demi .D:igo! ac wcdí i'r Philistiaid ei rLoddi yn ddioge!, j'u ei hryd hwy, dan gadwraeth eu daw, aethant i orphwys dros y ncs a'yda. s?rfo?dd ma\vr, abrysiasant yn y bore tua'r dRmI i gyfarch eu duw buddugol unwaith drachefn, end er mawr syndod ca-wsaut le i gasglu D, I wneiaPr un deml y tro i Ddagon a'r Arch wele Dagon ar ei wyneb yn ei hyd ar y liawi- gerbi-on yr A rell! Gorfoiedd byr yn vir.—Feliv s iii -1 yn ymroddi bu- ddugoliaefliu ar lais cvfiwybod a'r datgvsddiad dwyfol, a thnvy hir ymgaledn mrwh drwg, dyb- .icd fod yr Hollalloog wedi ci faeddn, nen o leiaf | yn foddlon iddyut; sawl a j mdrechant ymuno achos Duvr a Belial, trv/y ymddwvn fel dyniori crefyddol mewn addolfa, ae yn byw fel paganiaid gartref; yn canu clodydd y goruchaf Tnewn lleoedd o addoliad, ac yn canu gyda "Phuteiniaitl a meddwon mewn gwestdai cyffreùin pan fyddo gyfieus iddynt, wneuthur fawr o'u liamser, canys ni phar eu llawenydd yn hir; ac yn y diwedd byddaut mewn gwaeth amgylchiad nag arglwyddi'r Philistiaid, cariys er colli o honynt liivy dduw, galla-ent wneuthur arall cystal ag yntef; oud pa lesad i ddyn er ennill byd o ddi- grifweh a gnlud, os cyll efe ei enaid, ni bydd model i'%v a(iferli dracliefn. 7. Y mae tuedd mawr mewn eilunaddoliaeth "fephob drygionii hurtio a tfojpiddio dynolryw.— Wedi cael o'r Philistiaid eu duw ar y lIawr, gall- asid meddwl y buasai hynny vn ddigon i'w iÜïr. gvlioeddi nad oedd efe yn wrtnddrych addas j'w t addcli; canys pa fodd y gallasai'r hwn ag oedd anaUuog i gyn¡!()rthJ() ei hun, trwy sefyU yn ei Ie, a chodi wedi cwytftpo, eu diogeiu a'u llwyddo j hwy ? v. ele ef fel colairi ger eu bronau ac yn ym- j ddangos fd gwr yn d?i?yf mwy o gymhortn gan- ddyntnaga rorides efe erioed iddj'ht hwy. Ac j erhyn oil hv/y a'i codasant ar ei draed drachefn, ac yn 01 pob teby?o?apth a syrthiasant i lawr yn y He y bu efe) ac a'i haddolasant; yr hyn a ddangosvii mai rhaid eu bod mor hurt a'r garreg ag oeddynt wedi godi i'w He. Anhawdd meddwl ar yr ulwjj gyntaf ar bethau ei bod yn ailuedig i fodau rhesymol addoli pren neu faen; ond pan ystyriom fod myrddiy nau India yr amser hwn yn ei wneuthur; y rhan arnlaf o'r rhai a elwir yn Gristiancgion, sef yr hoi 1 Babyddion, yn ym- grymu ger brnn delwau, acer dywedyd ojionynt nad ydynt yn addoli'r delwau, addefant mai eu dyieds'f vdd yw gweddio ar Pedr ac ereill oJr j Gyfeilllon. ond os nad yw Pedr yn Dduw, cystal gwrthddrych addoliad oedd Dagon ag .yntef. A phan gofiom fod yr liudoles Johanna Soutiicotfe wedi enuiil miloedd lawer o dd'.sgybiion (heb i'r un o'i phrophwydoliathau gael ei gyftawni), YH Y 1ge" oe5,  prvdain, a lla \\81' 0 y 19eg oes, ym mhrifddinas Prydain, a Hawer o honynt yi'i ddynion dysgedig, hawdd yw credu fod dynoliaeth dan lywodraeth coelgrefydd a drygioni yn aliuog i gyflawni'r gwrthuni mwyal —a phan ddangosir cyssondeb ymddygiad y cref- yddwyr hYlJlIY ag ydynt yn prophesu mai'r Bib! yw eu hunig reo! ffydd ac ymarferiad, ond yn mddnvyii yii liollol gi-oes i'w di,eftiiadau a phau ellir roddi rhesymau boddlonol dros ymarwedd- iad llawer o bechaduriaid doethaf a dysgedicaf eingwlad, y rhai ydynt yn gorfod addef, mai Duw yw rhoddwr eu lioll fieintiau, ond yn ym- ddwvn tuag atto megis pe byddai ef ei gelyn peuaf, yaa hawdd fydd euog farnu canlynwvr Dagon fel y ffoliaid mwyaf, oud anhav.dd fydd hyn cyn hynny. 8. Y mae nattur vmgaledol ac anfeddygin- iaethol coelgrefydd α- drygioni yn dra rhyfedd. Gan nad oedd cwymp cyntaf Dagon yn ddigon i argyhodddi ei addolwyr o'u flolineb, penderfyn- odd y Duw byw na fyddai iddo gael diangc gyda chwymp dipiwed yr aiiwaith; wele'I' Philistiaid yn ymdyrru ar yr-ail f rou i'r (sevill i dalu ei haddoliad boreuol i'w harglwydd, ond er mawr n syndod y mae ei duw yn garedicach nag erioed, y mae Avedi dyfpd hyd at y dl WS i, gyfarfod a hwy wele rhyw ddanau gwerthfawr o bono yn eu cvfarch wrtii y trothwy; neu, mewn geiriau ereill, wele ei ddwylaw, a'i ben wedi ei dryllio yn ddarnau, a'r corpwys moel yn unig a adawyd iddo. Yn awrgobeithiaf y derfydd eu hyder mewn duw dryiiiedig, ar ben hwn y. gallant reddi eu traed heb ofui niwed, ac ystyried ei hunain yn eiddo Duw Israel trwy fuddugoliaeth. Na, na, nid inor hawdd diwreiddio coelgrefydd, yn lie hyuny, anrhydeddant y troth\vf ar yr hwn y gorweddai ei ben, fel na sangodd neb o'r addol- wyr arno hyd y dydd yr ysgrifenwyd yr ha nes. megis pe buasai danuiu gwasgaredig eu duw drylliog wedi c.ysscgru'r lie, ac mai rhyfig a ehabiedd "fyddai cyhwrdd a'.r fill Ond nid llawer rhyfedilach yw hyp. nac ymddygiad llawer o bechaduriaid afradlon ein gwlad, y rhai, er ymrcsymu ahwy, achwyn, bygwtti, addaw, gwa- hodd ac er gweled o honynt lawcr o'u cyf&i!'ion a fu byw fel hwythau, ar welyau angeu yu gataru yn ddirfawr o herwydd eu hymddygiadau, ac felly mewn ystyriaeth yn dryllio cu Dagon geT bron eu llygaid, etto, cyu tinted a'.r Piiilistiaid I., wy safant with eu lrachos dryiiiedig drachefn. I' 9. Gan nad pa rwysfrau n osodir ar fferdd cyfiawniad bwriadau Llywydd y byd, efe. a wna ei achos ei hun yn fuddagol yn v diwedd: er y gallai y dydd fed yn iiiivi,oa -t I etto goleuni a dardd allan yn yr hwyr. Rhaid i'r arch ddyfod adrpf: y mac IIaw Duw yo drwrn ar bersonau'r Philistiaid: os nad oedd dinystr yn ddigon i'w he tl u i 11 i ollvrng ei carcharot adlef, caitf dinystr ymaflyd ynddynt hwy; y rna-c clefyd angheuoi yn Ashdod, ond yn He daufon yr arch i dir Israel, fe'i gyrwyd i Gath, lie dilynwyd lii gan gyil'elyb ddinystr. ond yu hytrach na'i rhyddhau, gyrwyd hi i Ekron, megis pe buasai newid yr arda! yn eu gvvneuthur > n llai dinystrio!, eithr tarawyd gwyr Ekron a chiwyf y marchogion (piles, tiitierods, yn y Dibi Saesneg, Groeg aij^oppciois) fel y buont feirw. Wedi hynny cyttunasant i'w danfoh adref, gan nad oedd ond dinystr yn cydfyned a. hi ymhob parth o PiiiLi^tia ond rhaid i Dduw wneuthur un gwyrth yn ychwaneg cyn y cai'o pfe hi; yn He ei hchrwug adref eu cyii y call'o efe lii 'yi 'i !(, ?,i lilel)rwiig a(] I-of eu nc?ydd., a gosod dwv fu?ci' inu? yrhai oeddynt heb ymarfcr a' a u Hoi yn;u'fcr rhedeg a! eu hoi, i dynnu'r arch tiordd y mynnent hwy. heb un gyrriedydd, a'r Hoi wedi eu cau i fynu | mewn ty and yngu-i iicb yr hoil anfanteision hyn, yr hu n a ddinysiriodd Dagon, ac a draw- odd y Philistiaid "a ddysgodd i'r afresymoliou hyn fyncd ar hyd y 'fiV-.dd union tua Bethshe- mesh, megis pc yno fuasai Hoi, a h wy yn arfei- niyned yno attynt. Dichyn anhawsderau yn ffordd gwirionedd ysgrythurol, o achos Mahometaniaetli, Paganiaefh, Pabyddiaeth, Deistiaeth, a ciirdedrwydd calon dyu, fod yn fawrion; end <ligon o'annogacth i'r rhai sydd yn efengylu targnefedd yw fed Tywysog tlu'r Arglwydd wedi..dywedyd, 4 piegethwch yr efeogyl i bob hon am y deyrnas a bregethir trwy'r iioli fyd," <fcc. Mev/n liawer amgyIchuul dichon y ^iererir. frpldlolJaf fod mewn cyfyngder, o achos gorth- rymderau, ymosodiadau gelynion, a dychryn- iadau angeu, ond dichon pob cywir galon fod j yn hyderus fod yr hwn a ddysgodd grcaduliaid direswm i ddyfod ar hyd ?brdd anadf?byddus, ac yo wrthw yneb i aojan, a'r arch i Bethshe- mesh, yn ddigon,galluog, medrus, ac ewyllysgar, i'w dywys ef trwy bob a; h a thrwybob culni a gwae, nes byddo yn iaeh dihangol yn y trigfanau dedWydd tragywyddoi. Yma liefyd gallem sylwi nad yw amgylchiadau cyfyngy n golied i'r sawl a hoffo byi-tli merch Seion daeth yr areh adref o Avlad elynol, nid yn unig heb ei dryllio ond ar ei gwell, gan gynnwys offrymau auraidd arglwyddi'r Philistiaid; 1),-1 It -at-,igylcliii- yr hwn a ymadiriedo yn yr Argiwydd a. gorth- ryrnderau lawer, efe a ddaw allan o honynt yu "gyfoetheccach' mown profiad o ddwyfol ddaion ac a fedi,aTifo(i yn well ei rwymedigaethau i'r Hwn sydd yn ei gynnal bob amser. Pan fyddo raid iddo fyned i orweddyn ystafeiloedd tvwvIl y bedd, gwael iawn fydd ei wedd, eitiir efe a gyfyd yn ddisglaer mewn anllygredigaeth a gogoniant; lie, fyrdd o weithiau yn well nag y bu erioed cyn myned iddo. 10. Yn olaf, trwy ddinystr;ad ychwaneg na banner canmil o wyr Bethshemesh, am edrych mewn modd cywrein ymofyngnr ilr Arch, yr ydym yn dysgu fod crefydd yn gynnwysedig yn unig mewn ufudd-dod calonog i Dduw. I -s i-t e iaid, nev\ bobl ddewisol v Goruchaf, oedd y Beth- 1) (,b I d (ic, w i s ol v (-?o rii c 1,a f, 0 e(1 (I y 1,)(-, t 11 edd—gada?sant eu cynhauaf gwenith i'r dib?n i'w chroesawi adref, ac—oliVymasant aberth i'r Hwn a'i danfonodd adref; er hynnv gwelir hwy yn fejrwoii ar y o blegid ni phtrthynai iddynt edrych i'r Arch—ni ddylai y sawd ag ( sydd a'u cymdeithas fvVvaf yu y ner wneuthur mor rhydd ar eu cynnaliwr a throseddu ei air; ac nid yw ufuddhau i un gorchymyn, nsegis yng- hylch aberthu, yn iawn am, nac yu esgus digonoJ dros droseddu arall, pe amgen cawsai'r Bethshe- meshiaid fyw. Awdurdod y tief, ac nid anwyb- odaethj gorchymynion dyuion, na thraddodiadau tadau, pv. sail gwir grefydd. Nid oes!I- un dyn y radd lciaLo grefydd ymheliach nagÿ hy- ddo yn cydffuriio yn Úfuùdà Brenin Tragywyddoi?—pa beth bynnag a wneir dan enw crefydd liel) ,,Yda,wed(lu i,lieol hon," ang- hrefydd, neu goelgrefydd yw, a'r hyn oli a gy i- lawnir yn g}sson â threfuiada u'r nef, mewn model dyiadwy, c r ef y d d yw. Myn llawer ell bod yn dra chrefyddol heb ffugio cyilunio eu hymarweddhul a'r gwirioiiedd dadguddiedig ond J gyda'r uu cymhwysder y gallid galw Pensaer cywrain ar y gwr na feddyliodd erioed ynglivlch un math 0 adciladilcth, agwron ar y sa\d na .wi-(.,ii itr y sa-?t, [ III ddjclion oddef sain manguel, chwaethach sefylJ yn nydd y frwy-dr o iiaer) cnwodau o belau alig- heuoi, neu ddywedydfod byw a-marw, ac ufudd. dod ac anufudd-dod yn dynodi'r un peth, r n)negwrartdo yn well nag aberth, ac ufuddhau, na brasder hyrddod." "Os gwyddoch v pethau hyn, gwyn eich byd os gwnewch hwynt." Abel'tawe. ADELl'IIOS CniRAI:G. Abettawe. ADELrnos CYMRAi:c.

I AT GYSGADURIAID YN ADDOLIAD…

- - SENEDD YMERODROL.