Skip to main content
Hide Articles List

8 articles on this Page

k ........m: - .. W*Mlz===s…

Ai Argraphifidydd Seren Gomer.…

I MAHOMET, Y TWYLLWR hynod,

News
Cite
Share

I MAHOMET, Y TWYLLWR hynod, A ymddangosodd oddiamgylclt yJlwyddyn (jOG. I Mahomet oedd fab Abdallah, o lwyth y Karaisheaid enw ci fam ef oedd Arncna; efe a gafodd ei eni vn Mecca, dinas yn Arabia, 13. A. 571. Ei dad a fn farw pan oedd ef yn ienanc, ac a'i gadawodd ef i ofal ci ewythr, Abu Tuleb, marsiandwr mawr, ac yr ydoedd yi, zirfer myned a ehamelod i furehnata i Syria. ?.Iaho- met, fel yr ydys yn dywedyd, a fu fyw gyda ei cwythr hyd ncs yr ydoedd oddi amgylch !;J mlwyJd oed; yn y oyfryw amser un o gyfedlion ei cwythr, marsiandwr mawr yn Mecca,a fu fllrw, ac a adawoud ei holl olnd i Cadigha ei wraig, yr hon a wahoddodd Mahomet i drefnu ei gnlwad, yr livii a wnaetl?,.ac ymhen tair blyn- e<ld efe a'i priododd hi; yr ydoedd efe yn awr oddi am- gykh$Q mlwydd oed. Mahomet, with farchnata yn helacth i'r Atpht, l'alcstillc, & Syria, a wydtlai yn dJa farn Iuddewon a Christianog-ion, n'n gwahanol dybian rrcfyddol, ac am hyny'n ddigon adnabyddns, a chanddo annogawl nwdurdod ar y ddwy sect, etc a ragfeddyliodd ynddo ei liiiii mai y fiordd oren i gael ci fawrygn fnasai ffuvf.o,cyt'ansoddi,achylioeddi rhyw egwyddornewydd o grcfydd, addas i'r ddwy blaid, yr lion a fia" ai yn tynu 1 mewn rifedi lliosog o bob sect. I'r diben hvn efe, trwy raddau, nid yn nnig a gynnyddodd yn gyiiiliediol IZIVii ymhob math o fwyta ac vied gonr.od, fci arforol, yngwyd'l dvnion, ond boh bore efe a neilldnai i ryw le ncu ogofnnig, at yno (fel yr ydys yn dywedyd) efe a dreidiai el amser mewn ympryd a gweddi; ond it* ddy- wed creill ei rod ef yn cyrehii i'r lieoedd dsrgel hynny uydag amryVv oficiriaid a invnachod, ac yn ymgynghor: a hw yi-.t yivgiiyloh y ddyfais newydd hon 0 hudc. y rliai a'i cymincradwyai efe a'n carai, a'r rliai uas cym- moradwyent efe a'u diswyddai; a thrW) fod yn awr yn ddyn o awdnrdod mawr, ei nehel-fryd a'i evibtiodd radd o arglwyddiaetii, fel,yn y diwedd,pa betii Oynnag a ridyweiiai, a bregethai, 14cli a gyhoeddai Maliomet, ycl;y<!ig neu neb a feiddiai ei wrthddywedyd neu ei annneu. Wedi gosod ei gynlbin mor dda, y peth nes a' oedd gwneuthur dis<ryblion i'w egwytidor dwyllodrus t ac am hynny efe a ddechreuodd a'i %vraig Cadigha, ti w_\ ddywedyd wrlhi y modd yr oedd yr Arghvydd \ed, vmddangos iddo mewn gwahanol icocdd ac amseran, rrwy i'rcjiddwydion, gweledigiiethao, a llais, ae wedi ei aiw ef i fod yn brophwvd yn; tLys y bobl; ??i' )nd yd- oedd lit i'w thwviio yn hawdd i'r fath ( dwcdl, ae a ddy- wedo;id wrtho ef ci bod hi yn credo nad oeddent hwy t ddim ond dvchyminygion a hudoliaoth o'i eiddo ei luin ond Mahomet, yn ewyllysiogwneuthur dysgyb! o'i wraig yn hytrach trwy gYllhor na thrwy drais, a gynuneiodd j i'w dy fynach, nen oifciriad crwydredig, enw pa na, fd yr ydys yn tybied, oedd Zrd Abu, neu Abu Tuleb, \i hw]) a gadanihaodd iddi bob peth « ddvwedasai Maho- met wichi, ¡.:yda'r ydmanc:,=iml ei fod ef latter pryd wedi cydymddiddan a'r and Gabriel, a'i fod ef ei han ) wedi ely wed lit-isiau dieithr ac ofnadwy yn ymddiddan ,V(,(Ii clyl-. 4,(l liu;si;lti %-I) viildcli(!(!iiii ag ef mewn ogofat?, a gwahanol leoedd. Trwy y dyst- wyd gan Mahomet a'i ddiofrydwyr annuwiol a gwen- leitiius, hwy yn y diwe.dd a d<!y?asant Cadiha i gredu pob peth a ddywedid ynghyleh aufoniad ei gwr, yr hWII yn y diwedd agrededdac a gyfaduelodd ei fod yn bro- phwyd yn wir. Wedi gwneuthur ei wraig yn brosclyt cryf a nerthol, efe a wnaeth ei holl denlu felly yn fuan-, llwyddodd wcision a'i gaelhion i ymlynti vvrth ci athrawiaeth trwy addaw iddynt eu riiyddid. Hwy yn ganlynol a'i dcrbyniasant; ac etV a wnaeth gyfraith, yr hon sydd ynpara hyd heddyvv, sef fod i'r holl gaethion a gyf- eidiant ei grdytld lICU ei dybiau cf gad eu gwneuthur yn rhyddion. IMahomet, wedi pcrfFeithio ei amcan mor belled a bvn, a meithredodd yn fwy eyhoedd, a chwcdi dychwclyd rliai o'r rhai pennaf yn ninas Mecca, efe a bysbj'sodd ei bun yn gyhccddus yn brophwvd wedi ci ddanfon oddi with Dduw, i'w dychwclyd hwynt oddiwrth baganiaeth at ei wir grefydd ef. Yr oedd et bob amser yn ofaius i gadnrnhau tlyddion weinyddiad a phresennoldeb yr angel Gabriel, ac yn cadarnhau yn bendant fod Duw ,wedi ci gyfodi ef i tldiwygio beian yr holl brophwydi ereili, a'i forI wedi datgnddio ei ewyllys a'i amcan iddo ef am bob pith a feddyliodd wneuthur o hyuuyaltaft er bndd i'w eglwys ar y ddacar. Mahomet, mewn trfll i gadarnhau y gwirionedd o bob peth ag a ddywedai, ac yn dt wgdybiedna chawsai ef ei greuo gydu'r b»bl yn gyiTredtn, a aeth ymhellach etto, ac a ddywedodd tod Dvnv ei hun, trwy yr angel Gabriel, wedi ei wahodd cf i'w brcswylfa sauctaidd, ae yn gyfattebol iddo fyncd yno. Mahomet, hefyd, a 1 weithredodd yn gryf ar serch ei ganlynwy r, trwy ddar- hinio y nefoedJ ac tiffern fel lieoedd o wobr, mewn am- sci- i (iditioiii adrygioni,ac megis yr ydoedd j yn byw yn y cylch poetl), lie n;d oes eisiau gwres, efe, yn gyfattebol, a ddywedodd wjth v dychwcjcdigion ag oeddynt wedi cofieiuioei athrawiaeth et, y cawsenthwy yn ddiammau fyncd i'r nef, ac yno yn mvvynhau pie- scrau cyfuwch a'ti dymuniadau niwyaf derchafedig; hynny yw, wragedd byth yn ieuaingc, hardd, a chym- mwynasgar; rhodfiiau cysgodawl, byth yn wyrdd, oer, fahyfryi! hyfiydlawn afonydd a tii'vdiau; ffrwythau i dautcitlliol o bob lnath, a thragvwyddol a didur fwyn. i bad o bob math o ddantcith?on a moethan. Ond i bob rhai a'i daliai ef, neu ei grcfydd, mewn dinnyg, efe a gYhOeddai eu han?aetedig ddamnedigaeth ynuSern, yr hon a osododd ef allan i'w meddyhau mewn pob dull ofnadwy. Dywedodd withynt ei hod yn lie, pa le nad oedd dim ond awyr boeth a deifiawl, a nnVg da, a'ti bwyd gwastadol t'vddii tit-aiii, dyrysni, marwor, lludw, a phyg llosgedig; a'u diod, dwfr poeth berwedig, plwm Coddedig, &c. Er hynny Mahomet a wrthwynebwyi gan amryw, a cheisnvyd ganddo wneuthur gwyrthiau, fel y gallusenl hwy gredu, eithr efe a ddywcdodd with- ynt hwy fod Dnw yn ddig wrthynt am en hanghredin- iniaeth, ac am hynny na ddangosai etc ragor o arwydd- ion a rhyfeddodau yn en plith hwynt. ¡ Er hynny Mahomet a benderfynodd i ddial ar ei wrthwynebwyr, oblegid efe a gasglodd fyddin yngbyd, ac a aeth i Medina, ac a laddodd bawb nail arddelent II effel mawr brophwyd DulY, gan ddywedyd wrthynt, ar yr un pryd, fod Duw werli danfon Moses, Crist, a phrophwydi crcill, y rhai a wnaethant wy) thian, end ni chredent; ac am hynny ei fod wedi ei ddanfon ef i'w ceryddu hwynt a'r cleddyf am cu hanglirediniaeth. Er hvn oil, Mahomet a wyddai, yn ddiddadl, y buasai gwneuthur gwyrthiau yn ennill mwy o barch a chvm- meriad iddo, ae am hynny, fel ago y-r ydoedd yn gwybocl ¡ nad oedd ganddo ef a!h; i wneuthur i-ii gvyi-tli, et-e a gcisiodd, yn ddichellgar, wyr i hacru en bod hwynt wedi ei weled ef yn t, ell ii lilt- oedd, fed dwfr pur wedi fl'rydio allan rhwng ei fysedd fod y coed yn myned allan i'w yfartod, ae yn ci ddilvn; iddo ef unwaitli holiti y Heuad, a'i gosod yngbyd drachefn i ysgwyddog dafad unwaith ymddiddan ag cf; a llawer creW 0 chwedlau dirmygu, tl'wy y rhai y collodd Maho- met ewyllys da y rhai hynnv ag oedd a synwyr vnddynt i fcddwl dim, ac a aethyn dvvyllvvr yngolwg y rhan fvvvaf synhwyrol o'r Iuddewon, Cristianogion, a Phaganiaid. Mahomet, heb fed yn abl ctto i wneuthur yi, lioll bold yn brosclytiaid, a ddychymmygodd ddichell arall, sef ymneinduo nn noswaith o'i (i? ei hun mewn modd dir- ge!, a dyd'wdyd y bore dranoeth j yn y cvfryw amser yr ocdd yn dvwcdvd iddo ?a?l ei gario i'r nef, ac wedi cael ymddiddan a Duw ei hun, a dychwelvd a chyfar- wyddiadan, y fi'ordd i reoli y bobl. Y mae y chwedi fel y canlvn:—Ynghyleh deuddeg mlynedd wedi aufon- iad fftigiol Mahomet, pan oelld yn y gwelv, cly wodd, vn nyfnder y nos, guro anghyffredin wrtli ei ddrws, pa un a ddyfcisiwyd ganddo ef a'i gyfeillion cyfrinachol, nei- diodd i fymi yn ddisymmwth, a dywcdodd wrth ei wrais ci fod cf yn gwybod t'i fod yn cael cennad neillduol oddiwrth Dduw; ac am hynny efe a frysiodd i lawr gyda phob cydymder, ac yno fe gafodd yr angel Gabriel yrhwil a'i cymmerodd erbyn ei law, a chydag wvnebprvd sirioi a ddywedodd wrtho, ei fod wedi ei ddanfon i'w ar- wain i'ruefoedd, fel anwylyd Duw, ac y cawsai ef Yllo weled rhyfeddodau, a dysgu dirgdedigaethan tn Invnt i ddealldwriaeth dyn. Yr oedd gan Gabriel ddeg par a thrugain o adenydd taenedig mawrion, ac a ddvgasai gydag cf Aiborak, y fides wen sanctaidd, i Mahomet fiirchogacth arni; dymunodd Gabridall10 esiryn -vda brys, ond nid oedd Aiborak wedi cario un prophwvd i'r lief wedi Crist; am hynny yr oedd yn awr wedi mvned yn ddioglyd a ehyfrwys.ac ni adawsai i Mahomet fvned ar ei ehefn hyd nes yr addawodd !c o esmwvthdra i'r creadur yn mharadwys, trwy yr hon addewid fe esgyr.- odd Mahomet yn esmwyth, a chymmerodd Gubiiel afael yn y ffrwyn; hwy a aethant i Jerusalem mewn I nmnudyn o amscr. Mahomet a aeth i'r deml, wrfji hyrth pa un efe a gyfarfu a Moses a'r holl bro- phwydi y rhai a fuasent feirw, y rhai a'i cyfarchasant ef, ac a acthant gvdag ef mewn ilawenydd i'r deml, lie yr yinddiddanasant ynghyleh ei anfoniad a'i daith; a chyu iddvnt ymadacI hwy oil a ddymnnasant ci weddimi neillduol efdrostynt, at; a'i gadawsant ef ynsyml. Wedi i Mahomet ddvchwclyd o'r deml, efe a gafodd esgynfa o oleuni wedi ei gosod ddacar i'r nefoedd. Efe a esgynodd ar hyd-ddi gyda Gabriel, wedi, yn gvntaf, rwymo Aiborak, druan, wrth graig, hyd nesv dychwel- odd. lIwy a aethant yn fuan i'r netoedll jryntaf, vr lion odd o arian pur, lie y gwelodd Adda, yr hwn, wedi diolch i Udllw am fiti) mor fawr a da, a ddvmunodd ar Mahomet ci golio ef yn ei wcddian. Yiio y gwelodd angylion, dvnion, a bwysttilod, ymhob doll; end yn en- wedig ceiliog, pen yrhwn oedd yn cyrhacdd o'r nefoedd j yntaf i'r ail net, er bod y pellder gymmaint fel ag y cymmerai, eb efe, bum cant o flynyddoedd i'w tcithio. V nine y ceiliog hwnnw wedi ei drwsio a phcrlau, ac v mac Duw yn llefaru wrtho bob bore, ac yua y nme vntefyn canu, ac yn gosod yr holl geihogod yn y nef- oedd a'r ddaear i ganu hefyd. Oddi yno hwy a esgyn- asant i'r ail, y drydedd, y bedwaredd, y bnmined, v ehweched, a'r seithfed nef; yn yr ail nef efe a welodd oilit, yn y yn y bedwaredd loan, yn v bummed Moses, yn y chweched loan Fedvddiwr, n'r hwn v bit yn yihddiddan Hawcr; eithr hwy oil a orchymmynasant cu hunain i'w weddian. Efe a welodd hefyd yn y drydedd nef angel marwolaejli, y pellder rhwJl ei Ivgaid a gymmerasai ddau cant o ."iynyddau i'w deitiiio hwn sydd yn cymmcryd cyfrif o'r lioll bobl gawsant erioed cn gCJli; a phan y !;yddont farw, y n:ae yn eroesi en hemvau allan o'r llyfr. Mahomet yn aw r a aeth f'r seithled nef, lie y gweloild yr losu, a chwcdi ymddiddan ychydig, Mahomet g) ci hun i'w weddiau ac wedi myned ymhcllach ynilacn, efe a wel- odd dyrfa ddirifedi, UD o ba rai ni aUasai lai na'i sylwi, canys yr oedd ?anddo ddeng mil a thrn?ain o bennau, ac yn nihob nn o'r pennau ddeng mil a thrugain o dafod- i au, a phob tafod yn tracthn dengmil a thrugain o w a- hanol leisiau ar unwaith, yn moliannu Duw dd dJa nos. Pan oedd Mahomet yn y seithfed nef, Gabriel a ddywedodd wrtho fod yn rhaid iddo ef yn awr ylll- ad ael ag ef, ond a roddodd iddo gyfarwyddiadstu pa fiordd i fyncd yndaen at orscdd-faitigc Duw; ac wedi idda fyncd trwy eira, a llawer o lif-ddyfroedd cryfion, a llawer o anhawsderan ereili, efe o'r diwedd a glywodd lais uehel, ond graslawn, yn dywedyd, < 0 Mahomet, aiiwylyd Duw, annerch dy Greawdwr.' Yna efe a ddaeth i le yr hwn oedd yn rhagori ymhell ar yr haul mewn golcuni a disgleirdel), Y no y givelodd efe 01'- sedd-faingc Dnw, yr hon oedd yn rhagori ar bobmctldwl nen ddarluniad; ar vr ochr ddcau iddi yr oedd yn tencdig yn Arabaidd y gciriuu hyn, Li Mohamed Resul oilah hyny y\v, Nid oes nil Duw ond Duw,a Mahomet ei brophwyd. Yna Mahomet a actli yiiagosach, ac a ganfu Duw'n eistedd ar ei orsedd-fainge, ond ni welodd ei wyurb oblegid yr ocdd ganddo dders; mil a thrugain o orchuddiau drosto; end efe a ddywcd i Dduw osod ci law arno, fel nod o'i serch alto ef, ond yr oedd mor ocr fel ag yr aeth trwy fcr asgwrn ei gefn, ond fc.'i tynodd Duw hi yn ol yn dirion, ac a vmddidvl- anodd ag ef yn gvfeillgar, gan hysbysu iddo ddirgeled- igaethaa cuddiedig y gyfraith, ac a roddodd iddo ef aw- dnrdod uwchlaw pawb ereili, ac a osododd orcbymmyn neillduol arno ef i hysbysu hynny i ddyiiolryvv ar ci ddyehweliad. Gwedi i Mahomet gael ei olhvng o wydd Dnw, efe a ddychwelodd at Gabriel, yr hwn a'i arwcilliotld ef yn ol drachefn i Jerusalem, lie yr aeth ar gefn y flllcn Al- borak, ac a ddyehwelodd i Mecca yr im rioswaith ago yr aeth allan ar ei daith. Ar ol ei ddvclnvelia.'i yr oedd rhai yn crcdu yrbynoeddjn hacru, a rh:.i iu aiient gredu yr hvn a barodd ymiyson a gwrthrvfcl; a givyr penaf Mecca a ymroddasant i'w holi ef yn fwy manwl, a'i gospi ef yn gyfattebol, ond efe a gafodd rybudd amséroT, a ffodd yn ddirgel, efe a'i blaid, i Medina, dinas fawr yi1 Abraiiia; pale y bu yn taenu ar led ei egwyddor newydd, ac a adeiladodd dy i ymarfer ci grcfydd newydd-ddyfeisiedig, ac a ddanfonodd allan orchymmynioii ar fod i bob cvfrifiad amser i ael ei ddechreu ar ei ífoedigacth, yrhwn sydd yn cael ei ait. Hesrira; oddi yhia y mac y cyfrif Mahometanaidd yn decliren; set, unfed dydd ar hymtheg o Fciieliii, Vil v fivvyddyno oed (h ist 622. Ar ol ei 1foedigacth i Medina, yr oedd cf o hyd yn creu terfvsgiadau ncwvddiori, trwy pyhoeddi ei dwyi! a'i gelwyddau; end nid oedd y bobl, yn gytliedin, yn credit ei chwedlau cableddus, nac yn coHcidio ci dri..¡J. iadau cywiiyddus; am hynHY, y r. gyifchb i eglwys a gymnierodd i fynu y cleddyf cospedigaethol, gan orchymmyi! yn gaeth i'w boil iilwyr i bcidio dadleu, na chylafareddu a'r Cristianogion, nac un sect arall, ynghyleh awdnrdod ei anfouiad u'i grcfydd cf, and lladd pob nn a fnasai yn crgwithsefyll, ae nu fnasai yn addo ei chofieidio yn uuioiigyvcliol, Yn y modd hvn yr aeth yn y blaon hyd y seithfed tlwyddyn o'i lloedigaeth o Mecca, ac yno efe a aeth iChaibaryn Arabia, ac a letty- wyd gan un Horcsh, enw vnercli pa un oedd Zaniath, a hi, heb fod yn gvfeilles i Mahomet, a benderfynodd j fvnugwybod pa una ydoedd yn bropliwvd gwirioneddol neu nag a gwyddog dafad, yr hon yr oedd ef a'i gyfeillion i'w t: Invytta un noswaith yn nhý ei thad ac er ei bod wedi dymnno ami i ymattal rhag y fath weithred fyrbwyll, hi a attebodd nad allasai, o herwyd fod ei chydwybod yn esmwyth ddigon yn y bwi iad, am fod ei chalori yn <!y- wedyd wrthi yn wastadol y gwnacthai hi wasanaeth mawr i Dduw a dynolryw, wrth ladd y fath orthrymwr a tJiwyllwr. Ifi c 1,11, ac ni fw yttas- ant yn hir, cyn i Basher, mi o'i gyfeillion niwyaf, gwympo i law r yn farw oDd yr ysgwyddog a ddywed- odd wrth y prophwvd beth a wnaethid iddi, ar hynny efe a boevodd allan yr llyn occtd ganddo yn ci enau,ond yr oedd wedi bwytta digon i Itteb diben ion Zamatb; ablegid o'r dydd hwnnw allan yr oedd efyn nyclm, yn j dihoeni ac yn curio ymaith, hycl nes y bn farw ar ddydd ei encdigaeth, yn ninas Medinia, pan oedd, yn 01 ell cyfrif hwynt yn dair a thrugain, ond yn ol eiu cyfrif ni yn nn a thrugain mlwydd oed pa le y cafodd ei gladdn, ac nid ci bongian yn yr awyr trwy rinwedd meini-tynu mawrion, fel ag y ifiaeli- h anes gehvyddog. Ond er budd i'w ganlynwyr, ar ol ci farwolactb, cfe a adawodd ar ci ol lyfr, yr hwn a gyfansoddodd ef, yr hw n a el wir Alcoran, neu yn hytrach Coran, yr lnvn sydd yn cynnvvys rlieolau i'w fl'ydd a'u hymarferiad; y mae y llyfr hwa yn ca •! eigadw gyda'r fath anrhydedd, fel ag y lb ddir pwy byrmag a gyffwrddo ag cf a dwylaw a(lan. Nid yw yn cymnvjs dim ond fiVegod ac anghys- sondeb ciefyddot, tebyg i ben nod yr Elephant, nn arall am y-fitwch a'r g'eren, Ac. &c. Y rheswlIl, fel a y dy- w edi! fod y Mahomctaniaid yn cathv v llvfr hwn yn y fath anrhydedd, yw, 0 herwydd fod Mahomet wcdi dywedyd wrthynt ci tiHl wedi ci ysgrilcnmi a bys Dnw, ar femrwn iha«oroi o deg, wedi ei wneuthur o groer. yr nn liwidii ag a oltiymodd Abraham i fynu \n offrwnr poeth yu lie Isaac ei fab, a bod Duw wedi ei ddanfon iddo ef o'i? net, wedi ei selio fgan yr angel Gabriel ei hna. Hvn i gyd am Fahonietamaeth, yr hon sydd yn cael ei piirophesn hyd v dydd heddyw yn Nhwrkcy, a llawer ereili o Icocdd yn y dwyrain. AMI-MAIIOMLT.

kEONG-NEWYDDTON. : -1

oc.I MWYN COPPR,

[No title]

GORUCHWY I AS V R.

[No title]