Skip to main content
Hide Articles List

8 articles on this Page

....,... - -.. -, ENGLYMON…

''' / -L

-,- *- - - - - - - - - - -…

I At A:,>up¡,;m¡Yd'l ,,>,,-…

News
Cite
Share

I At A:,>up¡,;m¡Yd'l ,,> Goi.,?e, Y GLA,Jlae prawf bennyddiol yn dangos i ni mai xn o'r anwy<iau o yfaf yn yr anian ddynot ydyw Xi)! :i0<ifd(!' mown n;;lI'lf(fd be!lwu: f(:I! y hcfyd y mat; :ichos da i fedd\\1 y dichon y b!'a<-dda)!un caHtynot o hct!wlJ, sef heiynion ein hym,iaid vr I,n (.ty:T!ty yny! fodyn gymmcrad\yy'gan y rhan alJllaf 0 Set'et). Wyfyremdoch, LianCi'chymcdd, Hhagfyr, 1814. CERE!):G. Er fed y' arfcriad o yn:ath'0t!d, np!r .ii'ynneddf o c't meddyHau i'w gihdd t!\vy ieisiau pgiurhtwn, eriocd yn gyíT'l'edîn i ddynoiryw Hwy ih.n mdaiocdd y byj, ctto y sehiiau a aI,ëqiù gan bt'eswy!- w)'r amr\,w;ol wlcdyzhl, a'r un \\lad at'wahai)o!mcsnt'au, a f.!o' vn aun'ywio! in\vn, yn o! ta i-- ddcut o ho.i), ansawdd y "lad y ynddi, a'r 2'1'.1.'1.]a1' o wybodacth a gyrhacddcnt. Fc yniddetmys yn ddigon eg!t)! mat cangen o'i' Gdtacs; y'int-dd tafod-ialth ein hyua:iai<), yr t.en PI-ython, pai )t't!u0(id y H!t':fe'[)iaid syntafarnynt; yrhon a fnasai yn 1ait11 holl genIJedbedd Ewl'op 0 hilíogaeth Goii,e, ac ydocdd yn parhan i gad ci UGfat'n gan drigoiion y Gel/i, (rfrain:c) ac aniryv.' wtednltl ereitt. Tr:go!:on y Geni a Brydain ceddynt yr amser hwn]i;v mor ionol dhyg I'w gn\'dd yu pu -,Ig ydyw yr Ynys hon yn b:'cscu::ot; pe a;)lg11 )): fxa?ai gor?))swyr? iy?!dho'!Hoytidanfoncnt'wyr 'eunin?c i ?'?.? i i bet'?c:thio en dysg?idtaeth. Cues. de H?t. C?J."??n n gadarnheh' trw-.h-st¡olaeth pendant Tacitus; audtu- o wn'ioHcdd diammhedo!, vn adna!)y<!dns a'r dd\vy wtad: n,edcl Ci-efvci(i, ncu'n hvtl'aeh cil'l'gt)el y' G.uiaid a' Brython, sydd yi' tm fath o ac ¡;Í!lJs bra:dd dd:m gwahan¡eth rhv.'ng en tafodia'jU!, Tacit. Vito A,gTic. Muc g(,nllylil vsici'\Y\dd cadarnafntat y Geltasg uedd y iaiih; icfm'id gan gynfrcdot'iou j,h'ydain; heuwan afonyfid, mynyddau, I dina.soedd, &c. yndtob pat'tt; o honi, ydynt yn y iailuiionuc, adin'imuadoL o'u scfynf.wcdd a'') hymddangosiadau; g,1ad ydvnt dan yr angcnrheidrwydd o roddi t'nwau yn ddi- attrcg ar y cyfryw w\'thrychan ynghyleh y l'hai y b)'dd achos iddynt ytnddid<!an yn feunyddiol; os cen<'dt arall a oi-es,-y,) y wlall hon, gan ()r:goynddi ac ymymmysgn a'r hen drigotion, fan \ve!ed pob pnwan wedi en rhoddi vn barod nr wrthtidrychatt yn<tdi,hwya gadwant y cyf- ryw enwau gydÙg yehydig cyfnewidiadau, y!) ot an- sawdd €u hiaith ell hunam: ft'A hyn y bu yH y cyityw bart!)au o Ft'ydain a feddiannwyd g'an y Khui'einhtid, megis- Caer-Scient, C(«?/ Fy;dd;'H, ]lIaridu- ?;KM. Ca<'r- n'«?)?(.)M, jUr<f;?i:T,MtHK. (jrM/eMH<,CM&OK- ??K?;. ?y?'. ?'ff<. C'<!Cj'-J'i<,?, ?t)f<:«.'M?. Cae7'- ?ziiii;i. fl- EboiTttcit)n. C(tei,- YGymretg-'aithydywy s.a)?cnbH)'afft ?odidoccaf svdd vn fvw hcddywo'r (J'rita! h:'n fam-i<ut1:a!ddc! chog: Y y bobi enwog bynny oddiwrth y rhai y benthyg'iodd y Groes:iaid a')' Rhufeiniaid e') oedd y Gryw. A commum Grapcis, GaiHs, Uritannts, <jermanis, alíi&qnc populis o'ie'ine, C't'(;« ncmpe, hæe tam cognita &; similia, lit p!ané eadem vi- deu!)tu!Vocabu!af!nxet'e."—'APXH, p''mcipnim,—un o'r arwydd-eninu mwyaf gwasanacthgar yn y iaith gynhw\st'f:t' honno, a ystyrh' yn gyincdin yn an' g-,A-i-eicictiol ae ;iiiiii(litx-,I, ti,wv ei ohhain i'%x, ddechteuad cysscHn, t'c yniddcngys cifod yn t.uddu u aT' ac w:h, ar'ch, (first, principal), cyntaf, biaenai' Hefyd y gnit' Ccnnad, Angel, sy'a deiniaw o an a Cél, ncn Ct'/M; (mgâa, un a ddant'otiir i dda! gllddio, net: gyhoeddi ewyllys rhyw m) ma\\ )- CHLI syddnt)o't'cyfcn\va!!ar()(!dit'i'rBc.dGo)uci;.if,yny Geltaeg, o h<;rwyddfod oi trynld cf yn ddii'gi'frâdd, ac anch\vt]iadwy—(Hecause his ways are mysterious ami past ctit), Gwp!\vch ymaHynai::t<'<.h, Ardder- j chawsrwydd, a Bonedd y Gymraf?, lait)! ynhwYJJol aHim) yny\v.yu ei hansawdd a't phriodoiedd y unie !:). yti y Ni ddidlOn neb ¡aWil amgyfhed nnsawdd cyfreithia' moci-nu, ac ymddyg'ia'iau cyH't'pdinoi t:n)!iy\v genedl, hcb yn gyntaf gacl rhyw fc;-ut' o vybodaeth o'r cïcfyd{l -a ai'dde!v)'mtt, ac o'r cffcithal1 a da<'dd:mt yn :)att!tr!c! oddhv)'thi:—Yrvdym yn ciywcd fod cm hynaiiaid.. yr hen <ryM;/)/, trigoHon yr y!'ys hon, pan yr yinwe'lv.'yd a hwynt gyntaf UJc\n modd ge)yno) gan y Rhnfciniaid,! dan cu b)aeno!' Illl C'MMf: yn caet cu cyft if yn hynod lawn am cu n):nvr wybodttetl) o egwyddorio), yn irystal US' an) eu diysung ciddigcdd dros ddcfudau, en crct'ydd. <'&'s. dc Be!. Gal. Brython. Fgw!fddof bennaf a phnraf y s;)'efydd, ) o'r hon yr ocdd -8;'?/<;7<o?; yr Of'S honno; Yll 'yJ!lddanos mor odido, a ddisg-ynodrl iddynt gyda cu hi:uU), o'yu forR iawn Hid ops itc i ni feddwJ i '.Iyr Noah gyÜawn, yr hWI1 oedtl dad:gyn)ni'c-i- o genhcdJoedd, gacl ei adad ) n an w)' bod !IS 0'1' gwir Dtitti.v, a'i addoUad; M.t chwaithiddo esgcolnso hysbysn y petl:au hyn i'w iiHiogaetu digyfrwng, a hwyi.hau i'r eiddynt o do i dc citiir t' 1 yr nid ocdd y mrtdd tnvy')' liH n a cafod<t addo1';td y gwir ei debygol o fod yn ?yft'yw .i cad'.vai yn hir yn bur a di- lwgr; sef trwy draddodiad ydoedd, ac yu c(lig i antcrth gyfnewidiadan o a:n.scr bwy giiydd; yn santyno), yr ydyn) yn ciot fod ncfydd yr hen FrytfwlI, ynyf\yd<tyn ;').'), cyiJ gcni Crisl, \Vetli dil'jwO i fatb 0 Y''ar\vsyddwyra ddysgchf: e?uyddorion, ac a gyf- iawitcritwasanacth crcfydd yi)ih)'!h pin i)ynaf):!id a clwid y rhai hyn hefyd aycnnid i dah c. iaddan, yn ol yr ynnoddcnt i \\aii.n)o! add: ac' y cyfb'\îH:nt ï:HilJan IJe¡¡¡duoi ;11 \dd,itl crcfydd; set, lkii'r,U" Yi' cmv Demyddol! a roddid wcithiau i'r hcH raddms. <t herwydd cu bod yn ('ymn.cryd Hiiiynt. y rhan iwyaf a g\rcIedi, cr cu boti vn perthyn i s\\ydd nci hth:< B,pldt ydoedd un o'r graddau tu\vynf m'ddf.soi yu!iithyi'!icnGy..t!y;acaniry\vin!f)'rB!'<'niu!ioedd J frn}nt idd;¡¡t ¡:(Jd en dcrbYJI j'r nn1d 1JOil. Ybch'dd! ocdJynt hryd)ddioll ann"" h:¡r;ew], ac adol PrY¡{I/Íli, !a<!o),at'i]idy!ityi!f'!iti'.<\vyddan<')'ct'ydd;(il!!)!i\vyH ymo¿hcknt yn o'falnsThug ..i'w(.¡n 1 ymddad¡eloH yu act.opion (-cfyddo! H Hv.y ddygent da, tia!:ad<)ty illenvil o Ni. li("!] ta¡-dl:L>;¡¡¡¡t n)Hf' yntd(!ang<j's f<d Bel/till Brydain, vii vr b)'ei;)u a I)OJI yn ol ci swydt! tii,(idisol, .'e \dsg'ai .n'M ydd-wysg n ii'.v ddar!H:ii<tdoheddathawc:t'h. L r/p {¡((¡'hall, ] Ali o er I)i,t)li I'I.Zli ti I fc:)n;u,')s gad (j;¡III" ain t 'ni ryw bryd gyiiocddt hancs /MuM, a ddcctucLmyd gellnyf er ys a;os i jO mlynedè. + ¡¡{mid sy;:ld yn d"jj¡[(j o Key aC,1}fld, na.ryd'Lnot! narrld; —U)) ù\u¡ ci a'r A/ceI!, (t'm'o:' pot.'tic!)— Yr h'it .t)- U('j;lfi¡/ ;-i.<;i)chvydd y ?air a ctto y:! y 1.1 (!(10 tl, p)-mhis;yn ci tortid ar ''y ,t' adcg briotioi, ae ci t) iaid Hit M n mo'.t<! adda-i, yn cynm'.ys, fc! y iyntd, mat't o rimvcdd dtr- ¡;daid'¡ ;vnhy¡[n r' oidd'tnvYi' i ;,yfla1YlIlI swyddau y bt'.i- Awell; (t iniiny ff'ic'/t'r't.d vn dra :,anctaidt! gan iii.- Iii't. Nat. Lib. it).

- - II ! RHYDD-FREiNIAD Y…

[No title]

. I)I) ION.

! GORUC'iWYLWYR.