Skip to main content
Hide Articles List

6 articles on this Page

£ SU1Ii LLUNJDAIN, SADWRN,…

[No title]

[No title]

Detailed Lists, Results and Guides
Cite
Share

MAWRTH 26. Daeth Arglwydd William Russel i'r ddinas neithiwr 3, Chenadiaethau oddiwrth Arglwydd Welingtou, yn cynnwys hanesgyfinwn am frwydr y lOfed, y rhai a gyhoeddwyd y bore hwn, mewit LLYS-ARGRAFF ANARFEROL. Rhan gyntaf y genadiaeth a ddarlunia yr an- hawsderau oedd yn ffordd y fyddin o dan dyw- ysiad ei Argl wyddiaeth, i gychwyn tua Toulose, y rhai a achlysurwyd gan wlawogydd parhaus, ac ansawdd ddrwg y ffyrdd. Yr ymosodiad cy-ntaf a wnawd gan y 18fed Bloeddlarchlu, o dan dywysaeth Milwriad Vivian, ar gorft llios- ocach o farchluoedd y gelynion, y rhai a ynv) d ganddynt trwy bentref Croix d' Orade, a chym- merwyd yrnghylch cant o honynt yn garcharor- ion, ond clwyfwyd Milwriad Vivian yn yr ym- drecii. Y mae tref Toulose wedi ei hamgylchu ar dair ochr gan gamlasau, ac yr oedd y gelyniou I wedi amgaeru eu hunain oddi arngylch mewn modd tra chadarn, ac wedi dystrywio yr holl bynt ag oeddynt wasanaethgar i ni wrth eu hym- lid; nid oedd lie i'r Marchluoedd ymosod ar- nynt yn eu sefyllfa gadarn. Y cynllun y n 01 yr hwn y pendeifynodd ei Arglwyddiaetli ym- osod arnynt oedd, i Syr William Beresford, yr hwn oedd ar lau ddehau yr afon Ers, yn nghyd i'r 4ydd a'r 6fed dosparth, groesi yr afon wrth Croix d' Orade, meddiannu Montblane, a; throi aden ddehau y gelynion, tra y buasai Don Ma- nuel Freyre, a'r lluoedd Yspaenaidd o dan ei lywyddiaeth, y rhai a gynnorthwyid gan y marchluoedd Brutanaidd, ymosod ar eu tu blaen. Yr oedd Syr Stapleton Cotton i'w ganlyn efi, ac Arglwydd Edward Somerset t'i farchluoedd, yn nghyd a rhawter Milwriad Vivian i wilied syin- udiadau y gelynion ar lanau yr Ers. Ac yr oedd y 3ydd dosparth, a'r dosparthiadau cytlym, dan Svr Thomas Picton, a marchluoedd y Barwn Alton, i wylied symudiadau y gelynion ar barth isaf y camlas, tra yr oedd Syr It Ilill i wneuthur yr un peth yn y pentref ar du aswy y Garonne. Croesodd Syr VVrm. Beresford yr Ers, a cliym- merodd Montblane yn ddioed; yna efe a gych- wynodd i fynu ar hyd glanau yr Ers, ar hyd ffordd dra dyrus, ar gyfer sefyllfll amgaeredig y gclynion, a chyn gynted ag y cyrhaeddodd efe y fail, lie yr oedd i droi, efy a gychwynodd i ymosod ar eu sefyllfa. Cyn gynted ag y gwel- wvd fod Syr W. Beresford yn barod, ymsymud- odd. Don Manuei Freyre ymlaen i ymosod arnynt hcfyd. Cychwynodd yr holl luoedd yn y drefn oreu, o dan gafodydd o belenau drylhau a mang- nelau; pa fodd bynag, gyrodd y gelynion ran o luoedd y Cadf. Don Freyre yn ol, a defnyddias- ant eu llwyddiant gan droi ein haden ddehau ar y ffordd o Toulose i Croix d' Orade, apharasant i'r holl gorff hwnw gilio yn ol yn ebrwydd. Pa j fodd bynag, ymfyddinasant yn rhpolaidd dra- chefn mor gynted ag y daeth dosparth gyflym i fynu i'w cynnoiihwyo; ynHlrechodd ]>on-Ma- nuel Freyre yn y modd mwyaf tanlnoladwy i ymfyddino ei wyr wedi iddynt garf eu bwrw i annhrefn. Clwyfwyd y Cadfridogion Mendi-; zabel ac Espeletta, ac amryw swyddogien ereill yu yr ymdrech hwn. Safodd catrod Tirad de Cantabria yn ei sefyllfa dan amgtocldiau y ge- lynion, hyd oni pharodd Arglwydd Welington iddi gilio yn ol. Yn y cyfamser, ymosododd Syr Wm. Beres- ford ar yr uclielderau ar du dehaluli gelyt)ioti, ac ennillodd hwy, ynghyd a diogelfa (redoubt) a berthynai i'r aden hono o'r eiddynt; ond yr oedd y gelyrnipn etto mewn meddiant o bedair diogelfa, ac amgloddiau, a thai amgaeredig. Yr oedd ansawdd drwg y ffyrdd wedi tueddi Syr W. Beresford i adael ei fangnelau yn Mont- blane, ac aeth cryn amser heibio cyn y gailwyd eu dwyn iddo, a chyn y gallwyd drefni lluoedd Don M. Freyre, a'u dwyn yn ol i ymosod ar y gelynion drachefn; ond cyn gynted &g y gwnawd hyn, aeth Beresford. rhagddo, ac a ennillodd ddwy o'r diogelfeydd penaf, a?r tai amgaeredig ag oedd tua clianol y fyddin elynol. Gwnaeth y gelyllion gynnyg o'r fath ffyrnicaf i adennill y djogelfeydd hyn, ond gyrwyd hwy yn ol gyda chryrr golled; ac ynmhcn yehydig gyrwrd hwy o'r ddwy ddiogelfa a'r amgloddiau ar y tu aswy, a meudtannwyd yr holl uchelderau gan ein llu- oedd ni. Eithr cawsom golled llymdost wrth ennill y sefyllfaoedd hyn, yn neillduol yn y 6fed dosparth. Lladdwyd y Milwriad Coghlan o'r 61ain, a chlwyfwyd y Cadfridog Pack, a'r MiU wriad Dougtas a gollcdd ei glun. Collodd y catrodau 36, 42, 79, a'r 61 cryn lawer o wyr, a hwy a ymenwogasant ei), liuriain trwy yr holl ddiwmod. Ymddygodd yr holl swyddogion a'r gwyr, Brutaiiiaid, Portugiiese, ac Yspaeniaid, yn y modd gwrolaf thvy yr holl ymdrech. Tra yr oedd y gweithredoedd a ddarlunir uchod yn myncd yn y blaen, gycdd Syr R. Hill y gelynion o'u gweilMau ncsaf attanyn y pentref, oddi fewn i'r hen furian. A gyrodd Syr Th omSs Picton y gelynion- o'u sefylla ar y I Camlos nesaf i'r Garonne; ond pan wnaeth yr lluoedd gynnyg i ennill sefyllfa gref ag oedd yn hes i mewn, gyrwyd hwy yn ol, a chawsant beth colled; clwyfwyd Cadfridog Brisbane, a lladdwyd Milwriad Forbes. Gwedi i'r fyddin gael ei sefjdlu yu y modd hyn ar gyfer tri pharth Toulose, gyrwyd march- luoedd i gau yr unig ffordd ag oedd yn agored i'r gelynion fyned a menau ar hyd-ddi, nes cael amser i barotoi i ymoscd ar y dref drannoeth ond ciliodd y gelynion yn y nos, gan adael y Cadfridogion Harispe, Burrot, St. Hilaire, ac 1,600 o gareharorion yn ein meddiant. Cym- merwyd un mangnel ar y maes, ac ereill, ynghyd ag helaethrwydd o bob math o drysorau, yn y dref. Cyfiif o'r holl Golled yn myddin Arglwydd Wellington, o'r 2 2ain o Faw, tjt hyd yr 8/id o Ebrill, 1814. Lladdwyd, 3 baranres, a 3 cheffyl. Chvyficyd, 1 inilwriad, 1 cadpen, 1 isgadpen, 4 rhing- yll, 24 baran-res, a 30 ceffyl. Argoll, 1 rhingyll, 9 baranres, a 9 ceffyl. Colled y fyddin dun y Maeslywydd IVelington, yn yr ymos- odiad ar sefyllfa amglawddedig y gelynion, y 10fed o Ebrill, ivrth Toulose. v Colled y Brutaniaid.—Lladdwyd, 2 filwriad, 6 cadpen, 5 isgadpen, 3 banerwr, 17 rhingyli, J tabyrddwr, 278 baranres, a 55 ceffyl. Clwyfwyd, "2 gadfridog, 3 milwriad, 4 uchgadpen, 31 cadpen, 69 isgadpen, i2 banerwr, 3 is-swyddog, 86 rhingyJ1, 11 tabyrddwr, 1,564 baranres. Ar goll, 1 cad pen, 2 banerwr, 14 bai-arres, de 1 ceffyl. Colled y Portuguese.—Lladdwyd, 1 milwriad, 1 isgad- pen, l banerwr, 4 rhingyll, 1 tabyrddwr, 70 baranres, a 5 ceffyl. I Clwyfwyd, 1 milwriad, 2 uchgadpen, 6 cadpen, 5 is- gadpen, 9 banerwr, 37 rhingyll, 4 tabyrddwr, 465 baran- res, ac 1 ceffyl. Colled yr Yspaeniaid.—Lladdwyd, 2 milwriad, 1 cadpen, 5 isgadpen, 3 banerwr, 1 is-swyddog, 193 baranres, a 2 geffyl. Clwyfwyd, 2 gadfridog, 10 milwriad, 8 nchgadpen, 18 cadpen, 22 isgadpen, So banerwr, 5 is-swyckk>g, 1,631 bai anres, a 4 cctiyl. Ar goll, 1 baranres, ac 1 ceffyl. Derbyr.issom bapurau Ellmynaidd ybore hwn, yn cynnwys hysbysiaeth i'r Slain o'r mis hwn. Y mae ilyngeswiiaeth yr afon Ilelder yn rhydd i longau pobgwlad, ond Dougau rhyfel; dyrch. afodd Devinter yr hed-rosyn gwyn eithr y mae Rhaglaw Naarden yn dal allan yn gyndyn Efe a saethodd at Iledd.faner, ac a wnaeth. ddau ruttirallaii o'r am(tdi'fyiifa, ac y mae yn tystio na wna efe wraudo ar un gelladwri, end ar or- chymmyn ysgrifenedig 6ddiwrth Bonaparte' ei hun, yn cael ei ddwyn gan Swyddog Ffrengig. Cynnwysir llythyr yn y papurau Ellmynaidd, oddiwrth Dywysog Rhaglaw Norway, at Frenin Denmark, yn yr hwn y mynpga efe, ei fod yn ei ystyried yu ddyledswydd arno gynnorthwyo trigolion N< rway yn erbyn Sweden, yn gym- maint a bod ei Fawrhydi wedi eu rhyddhau oddi wrth y llwort* o ffyddlondeb iddoef. j Cawsom bapurau Paris if: 23ain. Nid ydynt yn crybwyll y rhuthr o Bayonne; eithr darlun- sarit y derbyniad croesawus a gafodd Arglwydd Welington gan drigolion Toulase, end nid yd- ynt yn darlunio brwydr y lOfed. Derbynwyd Dug df., Berri gyda mawr orfoledd yn Paris. Dy Wedir yn bendant beilaeh fod Bonaparte wpdi cychwyn o Fontaineblieu ar yr20fedTo dan ofal 150, neu 200 o fvlwyr; yr achos iddo gael aros Cyilyd oed'd, ei bod yn angenrheidicl tre'fni'r cyfielyb osgorddion, heb fod ynmhell oddiwrth eu gilydd, ar hyd y ffordd o Fontaineblieu i St. Tropez, lie y mae efe i gymmeryd Hong. Y mae swyddog Brutanaidd, Awstmiddy Rus- saidd, a Phrwsaidd, yn myned gydagef; a dy- wedir fod dau o'i hen gyfeillion i aros gydsg ef yn Elba, sef, y Cadfiid. Bevtrand a Dulaulay.

SENEDD YMERODROL.

Advertising

I GEIRIADUR BYR.