Skip to main content
Hide Articles List

10 articles on this Page

[No title]

YR AIL OROHIAN.'

EMYN AR PSALM CXXXII. i.

i ANNERCH ?

j JfT GYIIOEDDr":'"R SEnÈN…

-.dt GYHOEDDTPR SEP,-t, IV…

News
Cite
Share

-.dt GYHOEDDTPR SEP,-t, IV GOJiEit 1 MR. GoMER,—Goddefwch i minau ysgrifenu ychydig ynghytch y rbyfel anorphen ar faes yr iaith Gymraeg: i'w chael yn 6Mr ac yn un .ffurf, sydd wedi bod y rhan fwyaf o'm dyfa!wch i o'm mebyd ac ar o! ymboeni drwy cryn ddyryswch o!ynol, nid wyf eto amgen yng- hy!ch ei drain a'i nueri: t ddwyn i derfyniad y gwaith dymunot hwn, nid gormod i mi fyddai taith go bell gyda tiais, ystyra phwyll Mon i gyfarfod y beirniaid Cymreig, megys un o bob gwiad yn Ghymhi neu ychwaneg: heb byn ni wn y modd y derfydd y gynen, oni fydd i chwi gadw y cyfarfod cynredinol hwn yn Abertawf drwy ystyriaethau eich Gohebwyr, a dat cyngaws bywyd arnynt ell yno, gan g:yoeddi y dedryd derfynoi yn Seren Gomer: nid oes neb dei!yngach nac addasach i'm barn i o'r gadair hon na Serca Gomer; a hyny yn neiUduol o ran ei sefyllfa: bid sicr y dylid yn gyntafeu gwrando yn Ghaerludd a Chymru, ac o'm rhan i dros Fon, dyodd- efwn ychydig er mwyn heddwch ar dilerau Cymed- roldeb byddwch SÍ-cr mai nid ychydig wahanfarn a'm cynyrfai i'r maes; end wrth sylwiarbeliafoeddanes- gusodotniaHafymatat: Dysgir ychydig o'r Lladin yn gySredin yn awr, ac o chyrseddir gwatiano! amsprau berr, a dirnad angen y gydsain h, bernir yn ddigonol i ddadymchwel yr hen famiaith bendramwnwgi! Am y Wyddelaeg a'r Gernywaeg nid oes neb yn son, ysgat- tydd o btegid i E. Lh. ddangos eu perthynas i'r Gymraeg yn rhy agos-gyfathrach, ac felly rhy ddistadl sylw: mae'n gof genyf ei resymau penigot cfam ddeol ymaith yr holl lythyrenau dybtyg, sef byrhad y gair ac edliw- iaeth y Sais: am y Sais mae cfmor euog a niuan yn y Hythyrenau dwyol; ond byrhad y gair, ac yn gantynoi yr ymadrodd, y Mafur a'r drau!, a ddyiid er dim ei ys- tyried, cyn belled ac na fyddo yn peryglu ansawdd yr iaith mi gynygiaf rch ystyriaeth y Uawnder ncu'r Hiaws Geirtyfrau, Geiriaduron, &c. a fedd y Cymry yn bresenoi, fal digonol warchg!awdd ac amwyn i'r iaith, yn mherthynas i'r Hythyrenau dwyol mewn geirian cyf- ansawddcyseiln, a chyfansawdd Maenddod; ac o bydd gwr heb ddya!! anian ac ystyr gair cysenn cyfansawdd, dysged naill ai gan ara!! neu drwy ei tafur ei hun yn niff- yniad yr iaith, sef a ddytai fod Geirlyfr Cyfan canysnid ym ni rwymedig i chwyddo geiriau drwy cu esponiowrth ysgrifenu, ond yn ei cuymeryd yn ganiataol fod Cymro yn dyaH Cymraeg, neu y dylai ddysgu ei dya!i: gan hyny byddaf i yn 'sgrifeau cyMM'ys ac nid eyMMKMys neu eyM/tM'ys, gan adael i'r darUenydd megys uchod, oni wyr ei dreiglad neu'n hytradt ei wreiddin am yr Ky, chwi 'sgrircnweh ial nnan yn Yllghylch nid yn ngylclt; canys y gwreddair yw cylch; ani tiyny dyhd bob amser er mwyn y gwreiddin, 'sgnfenu'r cyfnewidiad Üist, Gybi, yn Gh.ist, yn Ghybi, &c. Am liosogiad geiriau cadarn a'r IIafariad o yn nnig, nid wyf yn dyaH un rbeswrn drosto; canys ni wn i am y liafariad hon nn amser yn Miosogi: Os deolir y Hafariad e yn oedd, gyda'r nn rheswm debygwn i, y gellid deol t ac M yn Isi-aeliaid a phapurau, &c. Am lythyr E. Hanbedr, y gwreiddair /tyHt!, Ay?!Ky, sydd wrthun iawn /<yK, /<yKy, o bai achos am yr haner gorddigan sydd ddigonol: hefyd ni cHir cae! y Hafariad y yn ddigyfnewid o herwydd gv-nhano! ystyr i'r un gair, megis dy dP dû, nid dy du du; nid yw hyn ond ychydig o.debyg anffawd Sais: beHachrhaidi chwi gymeryd eich cleddyf noeth daunniog yn eich Haw, a rhanu derhyddioldeb yr hen !ythyren A rhwng y Gryw a'r Gymraeg, megys y cynygiodd Sclyf gynt wneuthur â phlentyn ffrae y ddwy butain yn Israel; neu gan fod ymysgaroedd Idris mor gynyrfiol ati, ei hoddl i gydiddo ef; bydd iminau ddy&gwyi ei benthyg(osfeUy y bydd) yn y gwreiddeiriau a weiir yn y Gcirlyfran yn gyfTredm, canys hi a wna yno amgen arwydd uchenahl: ac hefyd yngbyfnewidiad c mca:ys ynghadw, &c. Heb- iaw mewn geiriau cyfansawdd goy-itoff, gorhoen, nid gor41f, g-or6<'K, &c. Er hyny, fy Ghyfain, cymedrotwch hi, nid oes ei heisiau yn cyoedd na chymaint yn pa'«M, ac oi-diii(id; ond os rlioddweh yn ei lie a gan 'gri- fenu oi-dinaad, i beth y newidiwch hi ? Cedwch !ti i mewn cr mwyn Idrls ac ereiil. Rttaid i ni ei chae! hefyd weithiau er mwyn y rhyw fenywaidd, yrt- ei hiechyd a'i chynal: Am y blaenddod f/t a dy, ditys fod gwahan ystyr yn diben a dybe, dioddif a dyoddef, digas a dygas, ?,c ni wn i o ble y ceir y diau yn wreiddin i'r dl gan E. ond y mac yynwyr 'sgrifenydd cymedrol yn ddigonol i ddosbarthu hyny: dywedais o'r btaen am wrtiitii-iif fyn He ph pan fo'r gwreiddin ynp; megys pwys, gJrphwys, &c. rhaid gadael hyn i Idris, canys yr un gcl- yniaeth sydd at ei ddiweirfcrch yma ac yn pal-liad, &c. Rhaid tewi'n awr. Caergyb:, Mawrth, 1814. Y C. GWAN. Nid oes dim yn fwy dymunol gcnym nag unn'urfiaeth, yr ydym yn cymmeradwyo y cynnyg uchod o eiddoT C. Gwan, ynghylch cadw cyfarfod cyffredinol o Feirn- iaid ar yr achos; ac os derbyniol y cynnyg gan ein cyfciHion yn gynredin, ac o bernir Abertawe yn deilwng o'r anrhydedd i fod yn gynnadleddfa ar yr achos, y mae p&! chenogion SEHEH GoMER &'u cyfeUhon yn barod i'w groesawi a rhoddi Huniaeth a Hetty'n ddidrant dros ddnu neu dri o ddyddiau, i gymmamt a 6 neu 7 o bob nn c'r 13eg gwtad ar yr achos. Cytuned gwyr beirutadc! pob sir ynghytch y pcrsonau medrus ac ewyllv.i,-ar a chwenychont ddanfon i'r cyfarfod ac ef aUai yr ymw e!ai un o Gymdeithas y Cymreigyddion yn Unndah] a. ni y pryd hysy, o teiat, dysgwytir gael clywed oddi wrthynt. CYHOEUDWR.

AT GI'IIOEDDWR SEREN GOMER.…

[No title]

IfAFLEN RmFYbDMETH.

MARCHNADOEDD.