Skip to main content
Hide Articles List

9 articles on this Page

Advertising

AT EIN GOHEBWYR..II

GORUCHWYLWYR. '

[No title]

AT GYI10EDDWR SEREN GOMER.…

News
Cite
Share

AT GYI10EDDWR SEREN GOMER. I HANES FER AM Y JUBILI FRENHINOL 1 I TVjjl Ddczci, y Dydd Cyntaf o'r Mis hzen, 0 heryvydd y mac cant o flynyddau i'r dydd hwnw v lneddylijyyd am sefydlu Y sgol i blant y Cymryaenir yn Llundain, neu o fewnpnm milldir i ganol y Ddijias, rhicni pa rai oedd, ac sydd heb enniM piwyf yn Llun- dam mewn un modd. YN y borcn, y dydd cyntaf o'r mis hwn, y cyfarfu Iarll Percy, llywydd y Gymdeitbas am y diwrnod, ac amr}'w' Arglwycldi a Phendefigion, Arghvyddesi, &c. yn ys<'ot! y Cjmry i roddi en hnnain mewn trefn i gyclnvvn mewn modd hardd a gwych i Eglvvys St. Martin, St. t Martin's Lane, gyda Swyddogion Ar^lwydd Dinas Llundain, a phlant yr Y sgol, pedwar ngain o fecbgyn a phump at- litigain oenethod, a chenldorionmilwraidd y Dug Caer-Efroc o'u blaen. Yr ocdd y tywydd yn cir- wlaw trwy y dydd, a'r hcolvdd yn Haith a bndraidd, neu bnasai Cymdnthaa yr Hen Fry than yn yinddai);r0S vn harddach nag un golw g gwveh a welwyd yn Llui-idaill el., ys amryw fiynyddoedd. Soniwyd am logi ccroydan i gliulo'r genethod i'r eglw ys, ond ni wnae yr Arglwydd- esau a'r Boneddigesau oddef hyny; yr ocddynt ynym- ryson pwy a gae y rhan fwpf 0 1100ynt Yll en cerbydau eu hunain, ac yn ymhyfrydn m-i-tit en dangos yn ffenesti eu cerbydau, gan ddywedyd vvrthynt,' Dangoswch eicli wynebau iachus i'r bobl i'w denu i gynnorthwyo yr y- gol; chwi ydyw y gwrthddrych lit, dd,vw!, Y bcehvn a acthant ar eu tracd. Hawdd coelio fod mamau y plant yn eu canlyn trwy y drycin, a phob un a'i polwir vn fanwl arei plilentyn: 'R oedd llavver mam a'i dagrau'n Hi 'N dweud, 1 Dacw 'machgen anwyli, A dacw 'ugelH;1h "ridog fa('h A'i gVlisg yn hardd, a'i gwedd yn iacli!' Yn yr eglwys, darllenodd y Parchedig H. Jones', Lewisham, yvasauaeth Eglvvys 1.oegr yn yr iaith Gym raeg fel arferol, a chanodd y plant amryw Hymnau (Saesnig) newyddion perthyiiol i'r dydd, y rhai oeddynt wedi eu hargrafiu yn hardd. Pregetliodd (Dr. Law) G. Henry, Arghvydd Esgob Caerlleon ar Ddyfrdwy, oddiar y geiriau, ddyeithr, a dygrsoch fi gyd x,, v 3 .5 chwi, Mat. xxv. 3.5. Y r oedd llawer o weinidogiort yr efengyl o amryw enwau yn yr eglvvys, ac y r;,aent yn cyfaddef na chlysant crioed gadarnach nvogeth. Dy- wedodd yr Esgob, ymlilith amryw o Wiciau gwerth- taw r ereiil, fod y Cymry yn rhagoro! ?m garu a chvnnal eugilydd niewn He dyeitbr, ac adedd v dyn a wadaij ei -]ad a'i genedl ddim yn deii?ng o fod yn aelod o gvmdeithas. Hanner awr pedwarj cvrhaeddodd y Gymdeithas Dafarn y Seii-i Rhyddion (free liesois), lie y daeth o ddeutu tri chant, Cvmry y rhan fwyaf, i'w cjfaifod 1 r giniavv, ac ugainmunud wedi pump, Agorwyd ran trugaredd, A berth iawnglod byrth ein g,ded; ac jmheii vchy dig o tunudau llanwyd yr vstafell, yr hon a gynnwys bump cant o leiaf, i giniawa. Gwedi i wr paichcdig fendithio y bwyd, dedaeuwyd dinvstrio dan- teithion y wledd; ond yn y cyfamser, dyma alw ar y go- ruchw y lw y r allan i arwaiu c) Uclielder Breninol y Due o Kent i'r wiedd, yr hwn a ddaethai heb ei ddysgwyl i gyleddach yr Hen Frytkm. Pan oedd ef yn myned trwy yr ystafell i cisteild at- ddeheu-la\v Iarll Percy, cliwareuodd y ceiddution y don a elwir Difyrwch gwyr Hurleah. WedL cillaw canodd Pencerddiaid cerdd dafod (o'r chwaremlai Frenhinol) Ddiolchgarwch, yr hwn a elwir yn yr iaith_Lladin, Non Nobis Domini. Yna rhoddes Iarll Prrcy iechyd Y Bi-cnin: safodd pawb ar eu gwadr.au i yfed yr iechyd hwn, a chwedi sefyll o ddeutu mumid yn ddystaw, eisteddwydyr dosturus ag y mae SIOR y Trydydd ynddi er ys hit- am- ser oedd yr achos o'r prudd-der a ymdaenodd dros v j Gymdeithas, yn lie rhoddi bonllef mai. arferol. Yna camvyd yr Anthem a elwir Dmlf cadw y Brenbi, ond md cystal ag y clyw som gan wyr llai eu clod na Bellamv. C. Taylor, Goss, Slilitil, &e. Yfwyd iechyd y Tywysog 1 thug late, naw bonllef; y Freiihines a'r Brenhiml Deidn, natv Tyicysoges Cymru, swn iaw n—dyma yr iechyd mVryaf derbyniol o'r cwbl. Arol iechyd y DywysoMs, I chwafeuodd y cefddorion y don a eiwir Blodau y Gryg. Iechyd y Dytry.wges Charlotte o Ciymrti, tair bloedd. Wedi hyn daeth Mr. t. Jones, telynor y Tywysog Rhaglaw, ac a ehWarfcuodd yr hen gaine a elwir Merch Mcgen, ar y delyn bedolog, ond o hCrwydd «hangder yr ystafell, lien ryw beth arall, ni chafodd y weithred hcin ond ychydig o ctfaitli. Iechyd Due Caer-Efroc a hyddin Lhegr, swn raawr; Ciii gan y Penceirddiaid. At ol livii yfvvyd iechyd eiXJchelder Brenhinol y Due o Kent, hynod o ddcrbyntad. Wedi eael goste.ir, cododd ei Ucheldcr ar ei draed,. ar, .a wnaetli araith satlarn r vr •oedd- g ryt a iioVU ol, U-i yr o-. tin pawb yn civwed "pob gair yn eglur. Dy wc dodd, ymlilith uituyv. Q bynciau liyiiaws ei-e:itl, lei fod yn faleh (i, Ii ddyfodiad i blith yr Ilan Frythofy ac yn dni diolchgar iddynt am yfcd iechyd y Tywyso'g Rhaglaw, a'i- ,holl Frenhinol Deniu, yii gystal ag ef ei hun, yrt y modd parchtis ag y darfu iddynt, a'i fod fef yn dymuno pob lilvyddiant i'r I-ten Fi ytkou a Thywysogacth Cymrii, ac ytl beiinbdol i Ysgol y Cymry, yr lion oedd yn urwvdd eglur a pliarchiis tod y Brython yn hynaws ac yn drugarog wi th eu gil_ ydd, yn gystai ag wrth ddyeithriaid;' swn flirfav.r ar ol araith ei Uclielder dros hir amscr. Cliwareuodd v cerddbi ion y don, 0 dylw-dh glcych Y oedd Shcnkin. Ie- chyd y Hue o Clarens, a Llyngcs Pryduin; derbyniad lied oeruidd; Cyhoeddwyd am wyth o'r gloch fod plant yi' ygol yn myned i gordded bddiamgylch yr ystafell, a goruch- wylwyr y wledd O'ti blaen; y genetholl yn gyuat a'r bechgyn yVedi hyny: pan oeddynt yn cychwvn, cliwa- reuodd y cfeiddorion yr hen don fwyn, zli- hyd y nos. Dyma yr amser hefyd, Mr. Gointr, ynghanol y dif- yrwch; y cyinirfysgWyd dagrau a gwin y wledd yr oedd y gertethod yn myned heibio y byrddau yn ol eu hoedj y rhai hynaf yn gvntaf, ac y nt.tenti gyd o wyth i bedasr ai-dd-g -I yr oedd golwg ar y plant, druain, yn cael y fath cttaith ar y Gymdeithas, fel yr oedd y rhan fwyaf, os nid i gyd, a'r dagiiiti yn treiglo ar hyd eu gruddiau yr 6edd gw isgad au ymddygiad gweddus y genethod yn toùüi calon paWb ar yr ohvg gyntaf; yr oedd diweirdeb, moesoldcb, diniweidrwydd ac iechyd yn cydchwarac yn eu hwynebaUglun Cymreig! Wedi iddynt hwy orphen eu taith, dacth y becbgyh ar hyd yr un Hwybr, yna cliwareuodd y cerddorion gainc fihvr- aidd (march), ac yr oeddynt yn cadw yr amser mor gy traed a lien filwyr ond nid ydys yn dvsgn un y ,? l it" agwedd tilwraidd iddynt yn yr ygol, ond fel y maent yn dysgu feu giiydd wrth chwareu. Aeth naw o enethod ac ychydig yn rhagor o fecbgyn yn ol get- bron y Llyw- ydd, ac a ganasant gan Sae.sneg, Ar hyd y nos, gyda y cerddoribn, yh gy wir ac yn fwynaidd yn lie Ar hyd y yti g 3 ,wl. ?le wis yn niwedd y llinellau, Bright Charily, Our Jubilee c. oeddynt yn ei ddywedyd. Y l!yncdd oedd y liwy- (idyll gyiitaf i'l- plaiit fyned o amgyich yr ystafell: y mae. gweied y plaut yn meddalu e.iionau llaw er i roddi mwy yn v casgliad, yr hwn a lwlwvd yn nniawn wedi iddynt fyned ymaith. Canodd Mr. John Parry Pen- cerdd cerdd ditnti gan Saesneg ar y don, Clan mcddtc- dod mwyn; cafodd Mr. Parry (Cymrb) fwy o glod am ei gilh ei hun nag a gatodd y canwyr Saesnig i'w ranu rhvngddynt. Yr oedd can Mr. Puny-a ekiiu y plant yn aigraffcdig fir hyd v byrddau. lfwyd iechyd Syr IV. IV. Wynne, Arghrydl Bulkeleq, Syr C. Morgan, Ej'L'. ac hefyd iechyd yr Esgob am ei bregcth a'i r«dd gyvnaeth pob un (ond Syr W. W. W.) araith drefnus o ddiolchgarw cli; diolchodd C. W. Wynne, Yswain, dros ei frawd, a dywedodd tÏ-tod y dydd hwnw yn rlioi baucran (colours) i'r gad I ef yh S'.vyddog ynddi, neu y buasai gyda c-i wladwvrfel arft-iot. Cyhoeddwyd y cnsgliad, ac yr oedd rhoddinn y Bon edd, a'r hyn a gaed yn yi' cghvys ac yn y wledd, yn j 12s. Id. Dealler fod swyddogion y w ledd am y- diwrnod yn talu o'ii Ilogellitil eu hunain am y giniaw, &c.- a'r hyn a dderbynir sydd yn myned i gynnal yr ysgol. ¥ Ychydig o funudaucyn deg,acth ei Uclielder y Due ymaith, ac Iarll Percy yn fuan ar ei ol ef. Yna cvm- mcrodd Arglwydd Kirkwall y gad<. c, ac a alwodd am ostcg i roddi iechyd yn yr iaith Gymracg, ac a lefodd a llet uchel, Hcddwch, a dedwyddweh, a chymmydt gneth dda. Pan giywodd plant Gomer yr hen tamiaith o Cfiall yr Arglwydd, rhoddasant fonllefau onid oedd parwydydil y seirimeini yn crynu Yr oedd rhái yn gwaeddi; YR JAITH GYMRAEG for ever! ereiil, SEItEN tiOrlIER- How; it! a'r Saeson yn edryth yn bur wirion, ac yn tioli, I leclivd pa Arglwydd Cymreig mawr a oetiditi yn ei yfed y pryd hyny f' Yr oedd y swyddogion, y Riant, a'r rhan fwyaf o'r Gymdeithas, yn gWlsgo y eenhin swyrddion fd arferol, y rhai oeddynt wedi en haddurno ag aur, ac arian, a'r gair Jubili ar bob un. Ymadaw- som a'r wledd, ac ui yvelsom nemawr yn fcddw, nac yn yinddwyn yn anweddus; ond Yr oedd y cwbl yn rlieolwld, o'r dechren i'r diwedd, A pliawb vii y cyi*'edd yn ymadael niewn cat-iad; Nid llawer o bechod, a phavyb yn rhoi cerdod, r Ocdd cadw yr hen ddef*od, er codi'r -iii(ldifad. Llundain, Mawrth 5. J. J.

II LLEFERYDD YR ANXUWIOL WRTH…

Family Notices

I- - -I.T:ON-;-\ I.WYDDION.

MARCFLNABOEDD CARTRFTFOL.…