Skip to main content
Hide Articles List

10 articles on this Page

A T G YTI OEDD PF-R SEREN…

[No title]

]GARD O-ONIAICTH.

[No title]

--AT- GYUOEDDW-R SEREN GOMER

[No title]

News
Cite
Share

SYR, ClI..f. 10, 1814. Ai nid mewn gcirfau cv^e?5'b i'r rhai'n y cyflwynais attoeh fy liythvv er's dyd(iÍall" 'l'tlese obt¡cryáÙQns,¡re submitted to your private perusal by a friend and a well- wisher to the undertaking ?" Fy mwriaclocrJd,:<via jehveh, danfon ichwi yr-ycliydig a fedrwn o gynnarthv try me wn tiordd d'fcel U$hyfiimum)l+. o»-dro• ;i di o ond, ocii o'i inodd, chwi a'm wthíasoch i't"m"tCS o'm anfotid N ii anmharod, irnb arf i'm Haw, irwy gyhoeddi^yvv ddarn (niwyaf. hyfriw i'ch tyb) o'r hyn a ynul<Ii«icaais Pch. dwylaw; a gwaeth n^rcwiil, yr ytl.ycli YIlfy holi Sun yrhvn ujs gwji oddiwrtlio. K.i -son.feiis i. ^thych am v gair 3iui-chwr} na 'chwaitb fod y t-ail- 41-ilulyd .41 yn <imdd«s. Wi th hyn mae yfi debyg fod fy llythyr, wedi jnyned ar gojl ^-dyma i chwi ail ysgr«f o gyjrm* bQn^, :ynghyd ';a,gyehydig.syh'iadan ychwanegol- « eich hynawsedS, caniattewchjiijiwn, a'r.bjn agànlyn yin- ddangQs, yn eu p^iodtjHiWstsHun, ymff Stfren newydd}J ev fy Amdtf'Jfy'n.. AT' GYIIOEDBWR SEREN GOME- t I ■ v CvMbo i)ii.- tmvw,—VVele y Seren *ycui dyrcbafir^goiwweh oevion fannaù' yr Eryri, gan suiol wynebu a? y Monwysion a braided y mae hil 'Vi>11en. DdÙ'wyddon ?n cymmeryd hMMtMen ?u au?anttt-wy, vr 'Mruos anaf, er pan ymddangosodd, gan_ taint eu, bawvdd i svUn ar y?ethanmewyddton a rhyfcd a' Mddh trwv rinwedd ei gohwni: eynnyddii a wnqo ei Hew\TCh owythnos b.wy gilydd; a boed i ch?H).iu ddeyby?<iawn"dat am eich mawr hoen &'ch Uafur. Os ^niddGngy^.fod yr ychydig Sylwiadau canlye»l yn dC l twn!; o'ch'ystyr?eth,.g€ll?dt ddis? yl clyw6d yn ach- lysurotoditi?rtheichcyfam, Ion. 8, 1814..  64 dtdwr, Ardttlytld, Ardeli/ud arcjuis.) At nui 1 gwelt Marciiudd, Marchwas, pi. Mafchwys,Marchweis? •Marclwdd <Welkigton (Marquis of Wellington). Y Meltir Cfclticam Vojcabulum esse, quo prasfectuss Equitiuu, sig- lUficatur, vel prrpsul linyitaneus. Ale. & V, Cel. Qddi .yma y-tarddodd v gair jVlavqui&, Iiviuyvr fy aawldlffyn-. Y gair March sydd yii tarddu, -alfcin o wreiddyn Celtic.. Maw.r-ueh, Peniiaf, (Stii)i-eiiie or Chief) Dyma'r enw,8t»roddir mewn fii»rdd gyiftelyl^ iaethol a bertthygiol^J'r j^nnarf a r.ai uaLF^o^cat o. 1 s- ^rybliaid eiu gMlad? a'r niwyargwusaiiacthgar a bllddiol i ddynion: M'yd vn y1 "n dull cySetybiaeth&ro )JÐåd- rodd y, p_ciiii;etli y pysgc yuF?-hnch. G?r ueu h?w at-wr?dd y?yw, beb ryw lei^wai.dd ?<to. Stper ydywrna?raiiersymedin ya 'nh?t Y ?ryt?n ?o?d lhoddi ??a-enwau ar Jdymo?yn ot ygyehd. J?Ewyddmd eu banian. Yr enog Ly w arch, mae Hi l deby,<!o? a gafodd??nw at??w? y" et mueug?d, yn liys Arthur frenhih; | Cytljàrdt a Muixh, (Itonwan yn a phybyrwch) meibjon Meirdliawn Tywyso Cumbria, yn y Gogledd, Ocddynt> wyrr enwog yn ainddmyii lhyddid j en gwlad yneroyu yr estrpn genet tvta cllanel y bum* med ganrif. 4 l»cnciwdawd, ?rc/tM?n?b Cvn?n abEI?-???nciwd?'d, dan R<.d? Mawr, t?wyso? Cy!?'rn ?l t?chanot Y nnwfed gaunt; yr ydoedd ?.11 wr ciodta?r yn y cyn'?' hc y- mas, o herwvdd bynny yf anihydeddodd ei_ | cf. uX ?m jlurcltiidd (Arg^vydd. rpii Ben- t .}. "A.h :1 d' ben af-'nn■% b^ntheg llwytb (AVynedd ete a yihkuklodd yn wrot ypi crM n gelynion ei wlad dros agos i ttdengain mlynedd; o ideutu y fl. 874, ti«f;«i Dywysog a'i frawd Gwrii:tij it llawer o Bendefigion fewynedd, -a. «yrtliiasant iilevfll brwydr wacdlyd yn erbyn y Saeson ar y Cefn-du yn lVIo: yr oedd ef yn deilliaw o Gadrocl, Arglwydd Calchfynydd, ac y mae llawer ù'i hiliogaeth, gwvr qn- rliydeddus, yn byw yn Ardal Uwelidulas y to heddyw, Beth meddwchr Ai gaii- gwael ac lsd,yw Marchnudr yn dodi portlimon neu ddofwr ceffylau (.jockey) yrn bytrafch na gwr urddasol ? Nid wyfyn tybied.—March. a gytieithiv yn llythyrennol Sllpne Lord, or Chief Ruler.S id adwaen i ond ««■ gair yu yVrytboneg (llew) mor gynn^ysfawr, urddasol, ac ai-wravvlali, gair lnvn.— Ni'm dawr i-,betit a ddywed y rhiin fwyaf o Awduron (ieir-]yfiaii; y macnt yn rhy fynych yn gadael petliau fel y maent yn ew, cael, heb chwilio tie inmawr i mewn iddynt, na'u hiawn ystyned, ac ymaeiÜ yn cy feli.aini yn ddigon ami, dyfc at g-wyr, fel rimiau. Gwi#ym OxsaBi oedd y eyntaf a iJorrodd -trtry y Hen dy w^ll Ifini ei lafufdus* a'i odidawg Waith bydtl diolclms. goffa, giin y Cynmm hvd na byddont yn gejiedl mwy. Llawer o wyr anrhydcddus yn mlilith y R.'mfdniaiiJ _gynt a gyfemvitSfMarcus, (Marclnvas) •, ac fe a'i harferir -ii,y Ffranceg i dtiypo^i Urddas, S&rquis yn yr fAl- piyaaeg 4e arferir y gair Marghsckalck, (Equoruiu yel Equitum Mmister), 'Mareschal, PBhllywydd. Pa air yn -ein hiftiUi gymmwysach na ijfarckudil i wyddo NiaNvrwriaetlia< Ui-(Idas -y Gwron anrliydeddus IVelington]. Nidnia i, chwi a welwch, ^nad ydyw t7 gair Ardalydd yn adúæ;, ddywedyd. bodeiiiddamchi Mae'n delivg na yj'ddai^in hynafiaid fuwr, am ben- naethiaid gorwlad datyr enwArdah ddion, cy»;dytldiau I Gwilym Oresgynwr, a'i,fab Gwilyni GopJi,pan ddcryw i Iesty), a Einiawn, trwyvfradwriactli a direidi, agor adwy i oIlWirg ime,Ti'estroniaid gormesol,fel llifeiriant, i orchutlclio brasdir Mova;anw g:! nid eu*„ o IJ^rch ac Vtddas ydoeddiviighohvg Brodoridtegich gwlad, yr oes- oedS a fit? Ciy Web; gwynMi ><5nsnMyti, Trahaiarn Mawrjv.ac ereili enw»g Feirdd Morganwg am resyulls gyflwr e« gwlad drwy gaswaithijorwerth .Goe^liir, n'i greuion Awlalwyr, l Rhowdlc.;hwarae. te,r dim i'r Cyfryw sylweddawd eiriau m derfynant yn y rhif liosawg^n (,e(iti, iliegis tii, oedd, nieroedd, fyc. na ciiWtog.wch md honynt; adferwiSh -y r iawn brgraph, neu mae'n rhaid deol drOs fyth i fro sMigbttf-y cyfan p waith ylieirdd a'r dj^geiiigion CI\W¡,>g acsafasant rfynu'n wroliQ blaid yr lien iaiik o oes i oes. Y niitc yn fy ineddiant licii ysg) ifen-law at- femrwn, (rttan o honi yn y iaith Gynmraeg), a 'scrifenwyd yn aifaser OvvaiftGwynedd, Tyv v^og Abeif}ravx,-pan ocdd Gwalehmai ab MeiiyV. 0 Fon yn ei tlodau. Nid ydvw v Llytliyj,.eg -N,jio yn gwalianiaetliu ond ychydtgoddiwrtli vr htfji a I'l N ysgry- thur-i, a'ii cydroeswyr dysgedig, ac a ai'fertyd yn ddioçd hyd y to pTesennol. Dvvna i chwi gvfehia ynjiniawnat y nod achos aiH'gvlcbiaith, (allan ft-waitb O. C. YIUHher-1 fedd-dir Ainerig) :—" Wedi ga iiiel y myhyddootki gwynnion, efe. a ddaethi fro chaHgahynyd, a fawr ftyin or .t,dehau iddi, a glynnoedd yn ei chanol." I)ynialr ddiwvg, efe alia*, vn eich ^jlythy^eg Wedi gadael v mynyddodd,gwynion^?tsfe a ddaeth i fpg^ang a h* vfr\d, a rhos lavVr ferin o'r tll deau iddi, a ani dano. I Nid ?i?Hacrufod y gclyn yncael ei ddif?ti,i?v". ?nc! ei rwystro yn ei amean, mwy dywedyd fod yf j y<«? yntj^wm wrth angwawgu- Ysty?.<;h yy.??n ddlbreb, Gwollwell pob ffynnedig." N:d em hantcan pedd cy?t0?.an?dd!on!-?dd gwr o ddoniauac hvH?sedd Ccredi^-isWftb'w-neu^wir ychydf? ca,n-s sylwadau ar^i lythvr synwyrlawn evntaf ef atom, cany s yweli gen?i gal Cohebwv, yn enwedig o'l ta&?f, yn [ gvfaill ao< yii hytYorddwr yn hytiaeh nag yn witiiwyn-1 e?wr-?pan wIsom nad o?dd rhai 6'r geiriau a arferir genym yn d?ig6ii cymmcradw? ?-P ido ac nad oedd jJ genym un ?oidd i 14i?o,?itiatt iddo am ddefn- yddio y evfryw eiriau va??ach na'r rhai a ?ynny?wyd dd. cf i'n hystynaeth (0 lici-*?d(I ??ddom etto, pwy y?y?) bama.om mat ?wetl ?? greilii y iyiy,i),sai,, ?S. j <;omcrafaclyrtddo yn rhyw gongl) rbag,y bijasai yn tybied n? wnaelltom syl? dylad^y ar ei ymsdroddion; ac wrth am??u em medd<?a? yn y modd hyn, unoml ofahts i'w trosgiwyddii yn y fatb .f?!d feI nad oed?bosibt i nb w?bQd at bwy yr oeddym yn c-?ch-io, ond efe ei iViui, a'r?bai a hytforddid ?ahddo; san hy fe welirmai vn anfwriaciol v galwasoii) ef i'r maes. Nyni ychwanegodd y gair Marclyrr at y,geiriau oeUd 1 yn liythyr eyntaf Ceredig, nid i arv.yddo eiroil efe g.wm defnyddio'r evfryw air, ond am ein bod yn tybied eifod ,-yn agos, os nid yn hoIloJ o'r un ys'tyr a Marchir.'e. Yr ydyifii yn {tnmiau<tarddiad y jgair march, o nid ydym yii-ddigon sici- fotl:lIlÜrn a t''f'14csc!¡,tÛ ynyr icithoedd y perthynaiit iddynt yri^arwyddo Marchtvw, fe-r eu bod vn dynodi'SW^dJ^^iuhfl).^d yn hytijich, iiifti'r CNi Yti-aeg CfOyW 0 Kotfynt yw. £ rdalt/dd, Boe^iyn lei v bo. eas nad ydym yn mcddwl dadlu'r ptvnc, yr ydym ill hydcrus y cyiritir m, gan vToretiig ei hUll ac ei-eill, yn dra dedwydd yn ein dëfsiad o'r gair ArjlqlyM, yr bwn nad oes berygl i rai ei ddeall niewn ystyr mor waela phorthmjjn neu eeffVlan," tia y mae ereili yn ciiidchongli 1' Arglwydil Gj>rftchaf,w/-S«^»ie Lord■.) Ar ddeisyfryd Ceredig.ac amryw erc^H o'li-gohcbwyr tJealVus, bddtftrau; y rhafi fyddas-;>n bteger genym, yr vdynt wedi god e yn nherfyniad y «eiria-u lliosog ag y pertliynai iddynt KYnt, yn oi ein badaewfel; ond feodd- efir i ni fynegu, nad,'dym yn gweled grym yn y«rheswm ti arferir gan amryw o'n goliebvvyr dros Iiyn, set em bod ynaUtldio gwaih y licivdii i fio angof \v i th ci dool ,u r cyfryw eiriaii,; canys ni's'gallwn cdrych ar bi-, vii rlieol i lyuiyrenu rhy dd-iaith; pe amgen byddai yn rhaid i ni ysgrifenu tragyiryddol+ anfcidrol, fyc.Jrrtgyu-ydd.- yn lie i dwy neu dair o lythyreuau, gwheuthur tywyllwch yn dywyliv^yac me*^igair byr,,ysgrifenu yn a gs PO b gair, N-11 yr jaitlvmeyKn njodd na ddylai fod.; Qydaphob dyl- fedus, barcli i'n caredig Geredig ac efefil, yr ydjmi yn hytrach yn drwg dybied maijrtyiyn.gornioua a^«y oeiruu yw.'r achos..amryvviaeth breseiiiiol yn y dull o.jsgri- fonjL Cypiraeg: y niae yr hynsyddganmJadwy mewn bai-od %-i-th ys,ifenii, yn jriioddefadwy lttewn vliydd-j ieithydd. Dywenydd fyddai genymglywedytifynycl, iodcuwrth Ceredig, ac o bydd ef cyn fwyned a danfon atom 1 v tli- i yrau cyfrinachol r)K?Uaw? y! ?dym ym ymrwymo peidio. j trospddumHwn.cy?etybfodd-ondtty))?, j V I" Iivri a o-vfrifir vn wrthun iran v rhan amlaf o'n II Gohfibtvyr. ■ 7 • CYM,OEnDVVp.

AF GFimEDDWR SE$EN GdMMR*,

'Y BOURBONS.

| ,TAFLEN RHtFYDblAETH. r…

,MARCH^ADOEBD. ;