Skip to main content
Hide Articles List

17 articles on this Page

Advertising

A* AYFKILLION YB " AMSERAU."

IAT Y DERBYNWYR..

AT EIN GOHEBWYR.

YR WYTHNOS.

j CYNADLEDD ADDYSG.I

Y DRETH EGLWYS.

Y PARCH. SAMUEL ROHERTS, A.C.,…

Detailed Lists, Results and Guides
Cite
Share

Y PARCH. SAMUEL ROHERTS, A.C., GYNT 0 LANBRYNMAIR. Yr oedd yn dda genym dderbyn oddiwrth y bonedd- wr nchod hanes cpflawn o'i 11 Daith o Lanbrynmair i rincinatti." Da genym ddeall hefyd foil y Parch D. Price, gynt o Ddinbvch, wedi cyrhae Id Utica, ac ymddengys fod ei dalpntau yn uebvg o gael eu mawr werthfawrogi yn y g rile win. Y mae y sylwadau can- lyuol o eiddo Mr. Roberts, yn dra theilwDg o sylw y rhai a fwriadant ymfndo :— "Cyn tarfynu hyn o lvthyr, gallwn nodi, ar ychydig eiria-i, rai pethau eraill ddarfu daro ein meddwl yu ystod ein teithiau. 1. Y dylai pob ymfudwr fynu boxes cryfum wedi eu rhwvmo yn dda i ddwyn eu clud. Mae porters y HuilflFvrdd a'r llongau yn Huchio y cistiu mewn dull didrugaredd; a phan y bvdd clo neu hingcs' yn tori, v niaent yn uwaeddi Ginger bre d box. Ha ha, ba I" Torwyd cloion a hinges dros hancr ein box-e. Drjiliwyd rhai o bonyi t yn chwilfriw; a gwnaed difro I ar lawer c'.i cyn wysiad. Yr oe fd clud wr yn Buffalo, wrth Jwytbo ei hen bir gert gracing, yn iboddi y hox 8 lleiuf a gwanaf yn ngwaelod ei gel t a'r boxes trymaf arnynt. yn yr osgo mwyaf dilun a'r a fad rai; ac wrth yru ar hyd heol anwastad ar draws y dref, tr6 Id ei lwyth. ac aptli ei olwvnion ar draws rhai boxes, ac ni buasai byth yn gailu eu cludo i'r station oni buasai iddo gael Uymry deheuach nag pt i'w gynoithwyo. Yr oedd yn ofil genvm i ni adael ein box derw mawr gaitref, ar v oybiaeth ei fOIl yn rhy drwm. Bnasfii hwnw yn ta-ymno pptb arnynt ac yn debyg o ddal heb eu gwaethaf. Gofuled ymfadwyr am gael boxes cryjion: a'r ffordd hwvlnsaf i cario fLifinixa. fi;wrthban»u, dillad, a phob p. th ellid blvu felly, fvuidai ei rholioi fyny yn dtq, a'u pwyth < i fyny. i^^a'vu cortynu mewn llieiniau bras, yn lie mewn cist. 2. Pasiodd y Circattian laweroedd o hwyl longau vn ystod ei moidaith. Dvmunodd un long fawr o Glasgow am i'r Circassian hvsbtsu pan gvrhaeddai Portland ei bod hitman yn dyfod. Yr oedd yn lle<' hawdd d'rnid cyfti/mder yr atrerdd long wrth ei gweled yn gadael vr hwyl long ar ol. Yr oedd y Circassian weithillu fel rhyw forfil birfawr yn ymrwyfo drwy y tonau, ac weithiau fel march porthiinus yn carlamu drostynt. Gallesi(I meddwi nmbell dro ei bod yn chwythu, ac yn tuchan, ac ,n ehwysu wrth ymdynn yn mlaen, ond nid oedd yn blino nile yn diffyaio, na nos na dydd. Teithiodd unwaith 275 milldir mewn pedair awr ar hugain. 3. Yr oe Id yn dda iawn genym weled y Circassian yn codi baner Undeb i ben ei hwylbren wrth basio un o hwyl longau hyehain Ffraini*. Buasai yn hawdd i'r aserdd-long fawr, ot-d troi ei magnet at long fechan Ffrainc, ei suddn i'r dyfnder; ond yr oedd yn hyfryd gweledy fach a'rfawr yn cyhwfanu baneraa eyftittgar. lock or gyfer eu gilydd. 4. Yr oedd rhai o'n cydymfu Iwyr yn ein b <io ni, dipyn bach vn rhy diinctoraicld, am fynn tickets yn Liverpool i flnpd drwodl yr holl ffordd i Cincinatti. Mynent hwy fod yn bobl ryddion, annibynol i bigo e i ffordd wrth fvned yn mhen. Gall hyny fod yn hw\l us mewn umbell i amgylchiad He na bydd ond mintai fechan gyda!n gilydd, a'r rhai hyny yn gyfarwydd a theithio; ond gorfa i'r rhai oeddynt yn ein beioni dalu mwy na ni. eisiau eu bod wedi cymeryd tickets vn Liverpool; a buasai-raid iddynt dalu mwy eilwaitb. oni buasai iddynt, mewn mwy nag un man, cael svmud eu luggage yn ein cysgod nijar araul y Com. p.my; a chawsant hefvd dan ein haden ni, gerbydau 7well, am ganoedd o filldiroedd. 5 Yr oo4d rhai o'n cvfei!!ion yn Nghymru ac yn Amenca, <y& ein beio braidd am g?meryd y NOTth At!tnt'o f,m Navigation Line i Portland, yn He y New Yo, .a Philadelphia Line. Buom yn ofni unwaith ain bod wedi camgymeryd; ond wrth adolygu v daitb o'i.dechreu i'w diwedd, yn y dull tecaf ar a fedrem, yrfydym yn ctedu y buasai yn bur anhawdd i ni gael Line well. Cawsom bedwar can milldir llai o forio nag sydd i New York, a bron chwe chan m;U. .:ir yn llai nag syad i Philadelphia; ac y mae taith y tir hefyd yn fyrach o Portland i Cincinatti nag ydyw o New Yoik i Cincinatti. Cawsom braidd ormod o &o,.i ac o orphwys ar y ffordd yn Montreal, a Toronto, a Niagara, a Buffal", a Cleveland; ond nid oes genym nemawi o acbos i gwyno pan y cofiom i ni ddyfod vr holl ffordd o Liverpool i Cincintitti mewn ugain niwrnoi, ae i ni a) pedwflT o'r ugain yn amserau i orphwys; ac yr oedd Mr. Bebb, pin y gwelodd Di, yn arwyddo y buasai yn bur anhawdd i ni gael yr un tfordd i ddyfod yn hwvlusach. Nid hawdd ydyw i foneddwyr ucbaf y saloons a'r first cabins, ddyfod yn llawer cjflymach nag y daetbom ni. Nid oedd ein 'long-'og ni gyda'r agerdd-long ddim ond rhyw ddvy bunt yn fwy utlr tal uyda'r hicyl long, y rhai a gymerant yn gyffiedin dros gymaint arall o emser or y mor. Dichon fod yr hwyl yn vsgwyd braidd llai ar y llong nag ydyw yr ageidd, ond y mae mwy o lun iaeth yn yr agerdd-longau nag sydd yn yr hwyl.long- au. I weithwyr ieuainc, y rhai y mae eu hamser o werth iddynt, yr at/erdd longau ydyw y rhataf. 6. Yr oedd iyflawnder o luniaeth ai fwrdd y Ilong. a hwnw o'r defnydd addasaf. Eu bwyd blawd oedd y mwyaf blasus nt ein harchwaeth ni. Yr oedd hwnw yn llawn cystal a dim uwd a siwgr a gawsom erioed yn N ghymrn. Yr oedd eu te a'u coffi yn gryf, ond yr oedd rhywbeth yn nhrefn cadwraeth y dwtr. neiiyn y dull o'i ferwj, ag oedd yn ei ddrygu at archwaeth s Cymry. Yr yJym yn meddwl y dy lid cyraend mwy o of.il i gael dwfr iachusol a g:oyw i'r llongau ymfud- ol, ao i gadw y dwfr lestri a'r berw lestii yn lit). Nis gwyddom paham nad eliid cadw dwfr mor lui/w yn y Ilong ag ydys yn ei gadw yn y bwthyn ar ael y bryn. Yr oedd lliw y dwfr yn creu peth rhagfarn yn e' erbyn. Yr oedd cig y Circassian yn bur dda. I dichon fod peth o hono wedi ei halltu braidd yn uchel. Yr oedd ein llong wedi cael rhy fach o amser i ragbar atoi er ein derbyn iddi, ac wrth fod ein mintai mor lluosog, yr oedd grnd 1 o anhnwsdra i ranu y bwyd n riieolaiild i'r fath nift-r, yn plIwcdig yn nyd ti«»i cjint.ni y fordailh. Yr oedd y Parser wedi dobbart'iu yr y.niu'wyr yn ''messes'' o ryw ugain in mlll't. dosh.irth a byddai «»» o'r cyfryw yn ca..¡ ei beno i i ddyfod ya miaen i dilcrbyn cytani y dosbarth hwrnv. Yrydym yn gw,bod f(, I y lurser yn brydems an. railll In g..dhwn, ond DiJ yJvJn yn s'cr tid po > un o'r is ran wyr i nor dt'g a gotalus ag y dylasent fod. Yr oedd yno amrai o'r I-veiddon, ti ilitti o Lf>egr ac o Ys>;otlaiid, a dichon ambell nn o (hmnt, yn b«\t i gormod er eu lies. Byddai y Cymry ambell dro, ar adeg y pryd bWld, yn hollol diiihwyl at a byddai arnynt L-hal,t nc eininu bwyd cyn a ot i pryd j diivnol. Pe buasai y Cynny yn cael \n eu tai byc-.ain yn MaMwv.i. y Idarpj ri'teth at fwyd ag oftddyLt yn I gael yn y Circassian, a pbe buasoni J n caA oi yu:;int:< yn eu dull eu liauaiu. buasai digon, a mwy na uigon ganddynt. Y uiaejri y llou?.°'.i yrafudol laver o j wastraft. Yr oedd yno Lit, cr o ddarnau go dvyiuion a go freision o gig ac o eagyru vm cael eu taflu dros y I bwrdd-darnau ag*a fuasent yn gwneyd chicken broth, neu mutton soup, neu beef-lea rhagorol, pe buasai merched Cymru yn eu cael i'w berwi yn eu crochi.n iu bychain plan, ar ochrau pistilloedd y Newydd Fvnyddog. Nid ydym yn gwybod paham na | fddrid cael mewn llong ymfudo', ond rboddi rhybudd priodol am hyny, gwpannid o de neu goQi, neu soup, I neu gazo, neu arrowroot, neu gruel, neu uwd, yn yr un modd a y gelli I caal pethau felly yn y d'tfarn fwyaf r eolaidd; nblegid beth ydyw llong vmfudol 00.1 tafarn yn nofio; ac nis gwyddom pabam na fedrid cael pot) cytleus Ira yn nhtlf Irn y mor ng a geir yn nhafarn y tir. Y mae treuti-au tafarn y tir mot drymion ag ydjw treuliau tafarn y mor, yn enwedig pan ystyriom y rhcit a gofynion eraill. 7. Un trymllyd brwnt ydyw clefqd y mor am ddi- galoni dyn. a i ddadhwylio at bob bwyd, a phob j gwaith, a pboh cyfeillHch; ond yr ydym yn credu y geliid, trwv ofal an yr iechyd cyn myned i'r llong, a thrwy vrnwro!i ar y fordaitb, ymarfoji yn ei erhJD. Yr oedd yn dda iawn g'nym weled rhai o fechgyn Cymru yn bur fywiog a llawen yn cynorthwyo dwyiaw I y llorig gyda'r rh ifau a'r dodrefn, ac yn enwedig ar adeg sy nu 'itd y boxes. Peth dymuno' iawn ydyw gwelo I dyn ipuane yn ceisio gwneyd rhyw lee, yn mhob man y byddo. 8. Yr oedd cryn lawer o blant ar ein llong, ac yr oedd y rhan fwyaf o honynt yn iachach na'r rhai oedd mewn oed ond yr oedd clefyd y mor yn etf eithio yn lied drwm ar rai o honvut, Pan fedd\liem fod plant y rhan amfafyn lied anturiaethus a diofa!, y mae'n rhyfedd genym iddynt oll gyrhaedd trosodd yn ddiogel. Yr oedd yn dda iawn genym i deulu lluosog o blant fel teulu ein cyreillion o'r Cwmcalcb, gael dyfod dros for a thir yn iach, ddianaf hyd yma. 9. O'r bobl a anwyd yn L?nbryr:mnit yn yr haner can mlynedd diwe Idaf. y mfle llawer mwy yn byw yn America nag sydd yn Unnbrynmair. Y mae vn SYD j genym feddw! fod cynifer o honyntjodde tu Ebens- burgh, a Pittsburgh, ac Utica, ac vnllinois, a Iowa. Wisconsin, ac yn enwedig tuag Ailen, a Putnam, a Paddv's Run, a Cincinnati. Ac yn wir rha;d i'n h nwyl gyfeilliou yu Llanbrynmair ymroi ati o ddifrif, onide bydd eu ceraint yn yr Unol Daleithiau yn sicr o'u gadael ar ol ar yrfa JJwyddiant a (leffiykld. ioldeb, ac o ragori arnyot gyda phethau y byd hwn, a j phettlau y byd a ddaw. 10. Y mae cryn ymfudo vn awr yn America, nid yn lunig o'r parthau dwyr, iniol tua'r gorllewin, ond o'r Taleithiau gogleddol i lawr i'r Taieithiau delietiol. Y mae llawer iawn yn gweithio eu ffordd yn y dydd iau hyn i diroedd hyfryd Missouri. Y mae hyn yn beth newydd, ond yr ydym yn credu ei fod yn argoel er daioni. 11. Y mae yn dda iawn genym lideall fod cryn srvnhwrf yn awr yn ninas Cincinatti. hm orphertiad diod y Railffordd o Cincinrtti i KnoxvilTe yn Ten. nessee. V mae befyd argoeliun gobeithiol y dechreu ir gweithiau UTo yn bur fuan ar y Cumberland Mountains. Y mae glo yr ho!l gylchoedd yno yn un o'r fath oreu ac y mae yn dnbyg y ce r marct'n id dda iddo nid yn unigyn Nashville, a threfyJd erail y De, ond befyd yn Cincinatti, yn enwedigdrwy svehder yr haf, pan y bydd dwfr yr aLiI) yn rhy isel i'r agerdd fadau, a thrwy oerder y gauaf. pan y bydd yr afon wedi ei chloi i fyny gan rew. Ni bydd ond gwaith esmwjth i'r Cymry ymdeithio o Brvnvffynon, Tennes see, i Cincinaiti, pan y bydd y Railffjrdd gr) bwy 1. edig wedi ei gorpnen 12. Yr oedd yn o effeithiol i ni nos Sul diweddaf glywed Mr. Price, o Paddy's Run, yn C} hieddiy bydd i y S.ibboth nesaf yn pregethu ar achlysur marwolaetb ein cefider, y OHreh. Geo. Roberts, o Western Reserve, Ohio. Yr oedd yn wemi leg llafurus, o ddylanwad a defnvddioldeb, yn dwyn llawer o nod weddiadau cymeriad ei ddiweddar dad anrhydeddus ac anwvl, Geo. Roberts o Ebeusburgh. Bu farw vn lied sydyn, yn llawn aeddfedrwxdd ei broflada'i ddefnyddioldeb, in haner cant oed. Yr \dym, er pan dd,tethom i'r ardaloedd yma. wedi cyfarfod a, chynifer o'n hen gyfeUliou, fel ag yr oedd yn unhawdd iawn i Di gaeil hamdden i vsgrifenu y nodiadau bxrion byn. Yr oeddym dan orfod i ysgrifena ar tjryn frys. Dichon y cawn gyfleusdra i belaethu ychydig ryw dro eto. i mae yn beth fel breuddwvd genym ein b jd yn ysgrifenu yn awr ar Ian yr Obio, a n bod yn cael bob dydd yu y news-rooms yma, newyddion mor iawn ac mor ddiweddar o tarcbnadoedd a senedd dai Prydain. SAMUEL ROBERTS. J I CtMCtHMa? Me?K 2, 1857. 

i I AMRYIYJ!ETHAU. ! I

I Rheilflfyrdd Dehoudir Cymru.

[No title]

----USK BRA: ^H._--

RHEILFFORDD DEHEUDIFt CYMRU.

[No title]

RHEILFFORUD NEWPORT A PHONTYPOOL

WESTERN VALLEYS RAILWAY.

i RHEILFFORDD DYFFRYN NEDD.