Hide Articles List

9 articles on this Page

I - -ATYCYHOEDD. I

Advertising

[No title]

CYSTADLEUAETH GERDDOROL CYFARFOD…

BEIRNIADAETH EBEN FARDD AR…

IJ. LL. DAVIES, YSW., BfeNDYFFRYlI…

I TY YR ARGLWYDDI. 1

TY Y CYFFREDIN.-

Detailed Lists, Results and Guides
Cite
Share

TY Y CYFFREDIN. DYDD LLUN,—Mehefin 15. Y Llwon Seneddol. 'an ymffarfiodd y Ty yn bwyllgor ar y rheithsgrif i vaeyd un llw yn unig yn angenrheidiol i'w gymeryd gfi. aelodau Seneddol, eodai Mr. Deasy ar y penran cyntaf, yr hwn oedd yn (jrweyd nad oedd gan un tywysog, person, esgob, talaeth na gallu tramor, ac na ddylai gael unrhyw avdurdod, gallu, rhagoriaetb, blaenoriaetb, neu iawl eglwysyddol nac ysbrydol, yn uniongyrchol nac yn anuniongyrchol o fewn y wlad hon, i gynyg fod y ) geiriau "tymhorol neu wladwriaethol," i gael eu harfer yn lie y geiriau eglwysyddol neu ysbrydol." Dywedai gan mai amcan y mesur oedd dyddimu pob gwahaniaeth rhwng personau ar gyfrif eu syniadau crefyddol, y dylai y llw a gymerir gan y Pabyddion, fod yr un ag a gymerir gan holl aelodau ereill y Ty, mewn gair, y dylid gosod yr holl aelodau seneddol yn hollol ar yr un tir, ac y dylid profi eu hymlyniad wrth y goron a'r un maen prawf. Arglwydd Palmerston a ddywedai ei fod yn hollol gydolygu â Mr. Deasy, mai dymunol fyddai, os oedd modd, cael dim ond un llw er ei fod yn barnu nad oedd dim yn y llw yr oedd y Pabyddion yn ei gymer yd yn tueddu i anafu teimladau un dyn) ond yr oeddid yn awr yn galw ar y Ty i benderfynu a oedd- ent am symud o'r llw eirian hollol diangenrhaid, a rhai ag oeddent yn groes i synwyr cyffredin Protest- aniaid, ac yr oedd efe yn dymuno awgrymu i Mr. Deasy, ac nid oedd y cwrs yr oedd yn ei gymeryd yn debyg o ddinystrio ei amcan, oblegid os llwyddai i gyfnewid y llw fel yr oedd efe yn cynyg, byddai y cyfnewidiad yn siwr o achosi colliad y mesur yn llwyr. Mr. Walpole a gydsyniai mai buddiol oedd cael un llw yn lie tri, ond yn unig ar y tir fod y telerau han- fodol yn cael eu cadw. Mr. Roebuck a ddywedai fod un o elfenan 11w ag oedd wedi ei anghofio yn llwyr yn y ddadl bresenol, sef gwirionedd. Yn awr yr oedd efe yn dymuno gwybod a oedd y llw a gynygid gan Arglwydd Pal- merston yn wir ai peidio. Yr oedd y llw yn datgan nad oedd gan un gallu tramor nnrhyw allu, rhagor- iaeth neu awdurdod ysbrydol neu eglwysig o fewn y deyrnas hon. Yn awr, a oedd hyny yn wir ? (clywch) Nid oedd gan unrhyw allu tramor awdurdod arno ef; ond yr oedd yn dymuno gwybod ai nid oedd gan y Pab (ofer oedd celu enwau) allu eglwysig ac ysbrvdol yn y wlad boa ? Yroeddefeyncaeleialw? yn y Ty hwnw, ac yr oedd wedi cael ei alw ryw ugain o weithiau yn ei oes i dyngu yr hyn oedd yn anwiredd noeth (chwerthin, a clywch, clywch). Yr oedd yn ffaith. Nid oedd un dyn yn y Ty hwnw na wyddai fod y Pab yn arfer awdurdod ysbrydol ac eglwysig yn y deyrnas hon. Onid oedd wedi rhanu y deyroas i wahanol esgobaethau ? Ac yr oedd senedd Prydain wedi pasio deddf na feiddient ei gosod mewn grym, yn erbyn awdurdod y Pab. Yr oedd y Pab yn arfer awdurded ysbrydol yma hefyd, oblegid onid yd. oedd wedi gorchymyn crediniaeth yn yr athrawiaeth o gcnedliad pur y Forwyn." Syr F. Thesiger a honai nad oedd yIlwyn hysbysu ffaith, ond yn datgan egwyddor. Nid oeddid yn tyngu nad oedd y Pab yn arfer awdurdod ar unrhyw ddos- barth o ddeiliaid ei Mawrhydi, ond yn ol cyfansodd- iad v wlad hon, fod y cyfryw awdurdod yn anaddef- edig ac yn groes i'r gyfraith. Mr. n. Hope er nad cedd yn cydymdeimlo a'r Iuddew, eto yr oedd yn cydnabod ei hawl i gyfiawn- der, a dywedai nas gallai yn hwy barhau i wrthdystio o blaid Cristionogaeth, mewn enw; a chan ei fod wedi dyfod i'r penderfyni ad i roddi i fynv y gwrth dystiad hwnw, yr oedd wedi hyderu y buasai mesur yn cael ei gynyg i'r Ty hwnw fuasai ar unwaith ac am byth yn cau allan y ewestiynau cynhyrfus hyn. Ond yr oedd y llw newydd yn dwyn i'w feddwl yr arysgrif ar byrth Bandon :— iYL&yenter fibre1, nut hot Ji VapistV' (chwerthin). Mr. G. Moore a ddywedai y byddai efe yn berffaith foddlawn os caffai y Pabyddion ganiatad i wneyd eu gwrthdystiadau ar wir ffydd Cristion," (chwerthin. iad). Er fod gan Arg. Palmerston lywodraeth mor gryf ag eiddo 1841, yr oedd yn ymddarostwng i gyf. lawni gweitbredoedd iselwael llywodraeth 1850; er ei fod yn meddu golygiadau seneddwr mawr, yr oedd yn ymddwyn fel yr ystrywiwr gwaelaf, ac yr oedd yn cymysgu y cwestiynau lleiaf o gaetbiwed crefyddol a'r egwyddorion mwyaf (uchel gvmeradwyaeth). Mr. Napier a honai fod y geiriau gwahaniaethol vn y llw Protestanaidd, yn cynwys gwrthdystiad cenedl- aethol yn erbyn trahausder Pabaidd, ac yr oedd yn hyderu y cadwai y senedd y cyfryw eiriau i mewn. Ar ol hyny, rbanai y pwyllgor a chafwyd O blaid y gwelliant. 83 Yn erbyn 373 !II w)fi(rif. 290 Collwyd y gwelliant Pabaidd gan hyny. Mr Roebuck a gynygiai fod y geiriau "yn ol y gyf- raith" yn cael eu harfer ar ol y gair "ysbrydol," effaith yr hyn fyddai, r.ad oedd gan y Pab un awdur- dod yn y wlad hon yn ol y gyfraith." Rhanodd y pwyllgor ar y gwelliant hwn drachefn, a chafwvd w O'i blaid 68 Yn ei erbyn 243 Mwyafrif yn erbyn.. 175 Syr F. Tbesiger ar ol hyny a gynygiai y gwelliant o ba un yr oedd wedi rhoddi rhybudd, sef i ddodi y geiriau, "ar wir ffydd Cristion" i mewn, gyda'r amc tn i gau allan yr Iuddewon. Dadleuai fod y geiriau hyn yn hanfodol, gan eu bod yn dal i fyny gymeriad Cristionogol y Ty, yr hyn oedd wedi bod hyd yma, fod baich y prawf ar y rhai hyny oeddent yn dadleu y dylai yr Iuddewon gael lie yn y Ty hwnw, tra mewn gwirionedd nid oeddynt erioed wedi cyffwrdd a'r rhan yma o'r cwestiwn. Yr oedd yn rbaid iddynt naill ai honi mai camgymeriad oedd dyweyd fod y Ty yn meddu nodwedd Cristionogol, neu fod yr amser wedi dyfod pan nad oedd yn angenrheidiol dal i fyny y cymeriad hwnw yn hwy. Ond yr oedd efe yn dal fod yn anmhosibl gollwng i lawr yr attegiad yma i'n cyfansoddiad, sef cymeriad Cristionogol Senedd y wlad. Cefnogwyd y gwelliant gan Mr Stanhope a Mr Wigram, a gwrthwynebwyd ef gan Mr Kingslake a Mr Evans. Mr S. Warren a ddywedai ei fod ef yn penderfynu dal i fyny y gwelliant a'i holl galon a'i holl enaid (clywch, clywcb, a chwerthiniad). Ni ddylai y senedd basio unrbyw fesur ag y gellid barnu oedd yn groes i deimlad cyffredinol y wlad, ac yr oedd efe yn credu fod y wlad yn gyffredinol yn erbyn y mesur hwn. Yr oedd y Senedd yn meddu nodwedd Crist- ionogol, ac fe gollai y nodwedd hwnw os pasiai y mesur (clywch, clywch, ac Oh, Oh). A oeddent i ollwng dynion i mown i'r Ty hwnw ag ocddynt yn edrych ar y Gwaredwr fel twyllwr croeshoeliedig ? Yr oedd pob un yn y Ty hwnw » edi rhoddi yr unig ddyogelwch ag yr oedd gan y wlad hawl i'w ofyn: ganddo et gyda golwg ar grefydd. Yr oedd trwy gymeryd y llw wedi gwneyd proffes agored o'i ffydd fel Cristion, ac a oeddent yn awr i ollwng Iuddewon i mewn, y rhai oeddent yn sarhau y ffydd hono ? Yr oedd yn teimlo yn bur siwr, os caniateid i'r rheith sgrif hon ba i >, a thrwy byny anghristioneiddio y Senedd, y colieut ffafr Duw (Oh, oh.) Syr J. Pakington a ddywedai nas gallasai efe yn gydwybodol roddi yr un bleidlais ag yr oedd hyd yma wedi ei roddi er cau yr Iuddewon allan o'r Ty hwnw ?cymeradwyaeth). Yr oedd yn gofidio oherwydd y cwrs yr oedd y llywodraeth v edi ei gymeryd ar y mater hwn, oblegid buasai yn well ganddo pe buasai y geiriau ar wir ffydd Cristion wedi eu cadw i mewn yn y llw yr oedd aelodau yr eglwys i'w gymer- yd, a bod mesur gwahanol i gne! ei ddw\n i mewn i ganiatau i'r Iuddewon eistedd yn y Ty hwnw. Ar ol trin y prif resymau yn erbyn rliyddtreiuiaJ yr Iuddewon, dadlcuai efe na d,lydOimi, !nod-ieidiad Cristionogol y Ty trwy ei agor i'r Iuddewon. Yr oedd y cymeriad hwnw wedi ei ddinystrio eisices, oblegid yr oeddent yn caniatau Undodiaid, y rhai nad oeddynt yn cydnabod Duwdod v Gwaredwr ac nid oedd efe yn gweled fod dim a allai atal y Mormoniuid rhag cael lie yn y Ty. Am y ffaith mai dieithriaid oedd yr Iuddewon yn ein m'ys, ond nid o honom, yr oedd modd atob hyny trwy y ffaith eu boiyn mysg y dinusyddion goreu a feddem, a'u bod yn dwyn eu cyfran o feichiau y wlad. Mr Napier a ddywedai fody Ty yn decbreu ei holl weithrediadau trwy weddi; ond os agorid y drws i'r Iuddewon, nis gallent weddio gyda hwynt, ac nis gallent gadw y gwyliau Cristionogol gyda hwynt. Mr Horsman a ddywedai mai amcan y 1Iw celd, nid profi fod y neb oodd yn ei gymeryd yn uniawn gred, ond yn deyrngarol. Amcan y llw cedd cael dyogelwch nn; llyddioudeb i'r goron, ac nid am gy. wirdeb eivdo. Ond yr oedd pleidwyr y gwelliant yn dadleu o bla:d ei lalv.vysiadn ar seiliau politicaidd. ac yr oedd efe yn" barnu o dan yr amgylchiadau y dylid gwrthod v gwelliant. Mr Whi'eside a ddadleuai fod Cristionogaeth er y dochreu wedi bod yn dal cysylltiad a'r sefydliadau Prydeinig, ac yr oodd efe yn herio y 1/ygad mwyaf craff i ganfod y twll lleiaf trwy ba un y gallai yr Iuddew 14tillo i mewn. Os caniateid Iuddewon i ddyfod i mewn, dichon mui y prif weinidcg nesaf fyddai Barwn Rothschild, oblegid yr oedd ei gyd- gynrychiolydd wedi llenwi y swydd hono eisioes (ehwerthiniad). Crybwyllai luaws o faman dysged- igion i ddangos fod cyfreithiau y wlad bon yn seiliedig ar Gristionogaetb, a bod pwy bynag oedd yn gwrth- wynebu Cristionogaeth yn dymchwel y gyfraith. Pe byddai i Barwn Rothschild gyboeddi yn y Tmirs oi grE-do mewn perthynas i Gristionogaeth, byddai nid i'r Cyfreithiwr Cyffredinol ei lusgo i'r Queen's Bench, oblesid vr cedd pob dyn oedd yn gwadu y grefydd Gristionogol, yn ymosod nid yn unig ar y Cyfansodd- iad, ond "dymchwelai y g-vfraith, canys yr un oedd y gyfraith a Christionogaeth. Terfynai y boneddwr anrhydeddus gyda diweddglo hyawdl dros ben, trwy wasgu y pwysigrwydd o ddal i fynu Gristionogaetb gartref ac oddicartref, a dyledswydd y Ty i wrth. wynebu pob ymgais i ddwyn i mewn elfen croes i Gristionogaeth i'r Ty. Arglwydd John Russell a aayweaai, na fw-riaawya y geiriau ar wir ffydd Cristion" erioed i brofi ffydd y person oedd yn cymeryd y llw, ond i ychwanegn grym at y datganiad yn erbyn teulu Stuart. Ac nid oedd y geiriau wedi can allan ddeistiaid, ac ni wnai gau allan Formoniaid. Yr oedd yn ddiameu mai da fuasai gweled y Ty yn gyfansoddedig o Gristionogion da; ond byddai yn well ganddo ef weled Iuddew cydwybodol, yn dal at grefydd yr Hen Destament, yn cymeryd rhan yn ngoruchwylion y Senedd. na Christ- ion proffesedig ag oedd yn rhoddi i fyny bob egwyddor yn y grefydd y dysgwyd ef ynddi. Er fod y siaradwr olaf yn gwadu ei fod yn dal caetbiwed crefyddol, eto yr oedd mewn gwirionedd yn gwneyd hyny. Nid yr ben amseroedd a nodwyd oeddem ni i gofio yn awr. Yr ooddem yn byw mewn amser diweddarach, ac yn deall yn well beth oedd Cristionogaeth, ac yr oedd efe yn meddwl y byddai caniatau Iuddewon i ddyfod i'r senedd, vn dangos yn well beth oedd Cristionog- aeth, na pharhau y gyfundrefn bresenol. Mr Newdegate wrth bleidio y gwelliant, a ddat- ganai ei wrthwynebiad i bob gwrtbgiliad, a chodai Arglwydd Palmerston ar. ei draed, a dywedai: -ir wyf yn dymuno yn y lie cyntaf, cyn gwneyd ychydig o sylwadau ar y pwnc sydd yn uniongyrchol ger ein bron, i gyflwyno fy nheyrnged i'r gwir anrhydeddus farwnig, yr aelod dros Droitwich (Syr J. Pakington-) (cymeradwyaeth ac arwyddion o wrthwynebiad). Y mae yn beth anrhydeddus mewn dyn ddal at syniadau y mae yn farnu sydd iawn, ond y mae yn fwy anrhy. deddus, os pan gyfnewidia ei syniadau trwy rym ym- resymiad, a hir brofiad (clywch, clywch), ei fod yn meddu y gwroldeb i hysbysn y cyfnewidiad hwnw heb ofalu am edliwiadau y rhai sydd yn parhau i gerdded llwybrau twyll (chwerthiniad a chymerad- wyaeth), ac heb falio am y cyfeiriadau a ellid eu gwneyd at bersonau enwog mewn hen hanesydd- iaeth. Dywedai fod gwrthwynebwyr rhyddfreiniad yr Iuddewon, trwy foddloni i gymeryd ffurf newydd o lw, wedi rhoddi i fyny y rheswm oedd yn seiliedig ar hen arferiad, ac os oeddent yn parhau i ddymuno oau allan yr Iuddewon, nis gallasent wneyd hyny ond trwy greu caethiwed newydd. Honai ete ioa llyn yu groes i egwyddor rhyddid crefyddol a gwladwriaethol, ac yn anghymwys i gynulliad oedd a wnelo yn ar. benig a pholiticaeth. Gan fod yr Ymneillduwyr a'r Pabyddion wedi cael Hawn fwynhad o'n hawliau gwladwriaethcl, yr *edd y senedd o dan rwymau i ddileu yr hyn oedd ar ffordd yr Iuddewon. Yr wyf, (meddai ei arglwvddiaeth) yn penderfynu myned at yr ymraniad yn ddiofn, gan gwbl gredu y bydd i'r Ty trwy fwyafrif mawr, gadarnhau yr egwyddorion mawrion hyny o ryddid crefyddol a gwladol, y rhai yr wyf fi yn boni ydynt wir ysbryd ein cyfansoddiad, a'r rhai, os unwaith y collwn olwg arnynt, nid rhaid i ni ymffrostio yn rhyddid ein sefydliadau, oblegid bydd yr ysbryd byw trwy ba un y mae y sefydliadau hyny yn cael eu dal i fyny, yn cael ei farweiddio, ac yn peidio bvwiogi ein gweithrediad politicaidd mwy. Yna rhanodd y Ty, a chafwyd O blaid y gwelliant. 201 .1 Yn erbyn 341 Mwyafrif yn erbyn 140 I I Derbyniwyd yr hysbysiad am y nifer gyda bonllet. au o gymeradwyaeth. Ar y cwestiwn fod y penran i sefyll yn rhan o'r rheithsgrif, gofynai Mr Walpole a oedd y rheithsgrif i sefyll fel yr oedd wedi ei dynu i fyny oblegid os oedd yr Iuddew- on a Phabyddion yn cael eu gosod ar sail wahanol. Yr oedd yn gofyn a oedd y penran yn rheithsgrif Arglwydd" John Russell yn atal Iuddewon rhag dal swyddau nas gallai Pabyddion eu dal, i gael ei roddi yn y riieithsgnt. Arglwydd Palmerston.—Nid yw llywodraeth ei Mawrhydi yn bwriadu gwneyd unrhyw gyfnewidiad yn y rheithsgrif fel y mae yn awr yn sefyll. Arglwydd R. Cecil a h/derai na wnai y llywodraeth fyned yn mhellach gyda'r rheithsgrif yn bresenol. Yr oodd yn dymuno cael cyfieusdra i wneyd gwrth- dystiad yn erbyn y mesur. Fel yr oedd y rheithsgrif yn awr yn sefyll nid oedd dim i atal Iuddew rhag dal y swydd o Brif Weinidog neu Arglwydd Ganghellydd. Cynygiai fod y cadeirvdd i adrodd y cynydd. Arglwydd Palmerston a wrthdystiai yn erbyn yr oediad afreidiol yma. Mr Drummond a ofynai a oeddid yn bwriadn yn ol y rheithsgrif yma roddi caniatad i Iuddewon gyfranu esgobaethau. Os dyna oedd y bwriad, nid oedd ond trie yn cael ei chwareu ar y wlad, a gellid bod yn siwr na chymerent hi yn esmwyth fel hyn. „ R'nanwvd ar v n "1,1 ° ,,},ol'- 0 blaid y cynygiad. 142 Yn erbyn 278 Mwyafrif yn erbyn 136 Mr Bentick a apeliai drachefn at yr arglwydd urddasol i roddi atebion penderfynol i gwestiynau Mr Walpole a Mr Drummond. Arglwydd Palmerston a atebai mai nid rheithsgrif i gaethiwo oedd y rheithsgrif, ac felly ni chauai allan Iuddew o'r swydd o Brif Ganghellydd, ond yr oedd yn rhaid i'r swyddog hwnw dderbyn cefnogaethy Ty. Ar yr ail benran, cynygiai Mr S. Fitzgerald fod y cadeirydd i fynegn y cynydd. Yn ol y penran byddai gan y rhai oedd yn dyweyd mai twyllwr oedd Awdwr mawr ein crefydd, hawl i benodi dynion i swyddau uchaf yr eglwys Gristionogol. Mr Miles a gynghovai ei gyfaill anrbydeddus i dynu ei gynygiad yn ol. Yr oedd yn ymddangbs fod y Prif Weinidog yn penderfynu enrio ei reithsgrif fel yr ydoedd, ac nid oedd dim i'w v,-iieyd ond aros i edrych a gymerid yr un golygiadau yn y Ty arall. Pasiwyd yr holl benranau oddigerth y 6ed, yr hwn a dynwyd yn ol, a gorchymynwyd adrodd y rheithsgrif. Ail ymffurfiodd y Ty a chyfiawnwyd rhai gorch- wylion dibwys, ac wedi hyny gohiriwyd. [ DYDD MAWETH.—Mehefin 16. I Methdaliant (Iwerddon). Treuliwydyr eisteddiad boreuol i ddadleu y rheithsgrif hon, ac aetbpwyd trwy luaws o'r penranau. Yn yr eisteddiad hwyrol dywedai Canghellydd y Drysorfa mewn atebiad i gwestiwn, mewn perthynas i bapur o wneuthuriad newydd, y byddai yr un mor ddarostynedisr i'r dreth a phapur o'r blaen. Tlodtai (Iwerddon). I Mr Fagan a gynygiai am gael pwyllgor neillduol i ystyried gweithrediai cyfraith y tlodion yn yr Iwerddon. Galwai sylw at sefyllfa flodeuog y wlad yn awr mewn cydmariaeth i'r hyn ydoedd amser yn ol, a dywedai fod y tlodtai presenol yn rhy fawr, a nifer y swyddogion yn rhy ami; a chynygiai fod y tlodtai gweigion i gael eu troi yn yspyttai. Mr Henry Herbert, yr ysgrifenydd newydd dros yr Iwerddon a wrthwynebai y cynygiad, ar y tir fod genym ddigon o wybodaetb ar y mater, ac y dygai y llywodraeth fesur i mewn y senedd-dymhor nesaf ar y pwnc. Mr Fagan ar hyny a dynai ei gynygiad yn ol. Caniatad i fod yn absenol. I Mr Alexander a gynygiai am gael caniatad i Mr Bruen fod yn absenol am dair wythnos ar orchwyl o bwys. Y Milwriad W. Patten a ddywedai fod Mr Bruen ar y rhestr gyntaf o bwyllgor yr etholiadau, a chan y byddai raid penodi chwe pwyllgor ddydd Llun nesaf ni ddylid caniatau absenoldeb, ond pan fyddai rhyw- beth pwysig yn galw. Yr wyf yn deall, ebe y bonedd wr anrhydeddus, fod rbesymau cryfion iawn dros y cynygiad hwn (chwerthiniad). Y mae yr aelod anrhydeddus am ymbriodi (chwerthiniad mawr). Cydsyniwyd a'r cynygiad. I Y Dreth Tlodion. Mr Ayrton a gynygiai am gael pwyllgor i chwilio i mewn i achosion yr anghyfartalwch yn y dreth tlod- ion yn nghymydogaethau y brif ddinns, ac y dylai mesurau gael eu mabwysiadu i wneyd y trethoedd yn fwy cyfartal. Rhoddodd yr aelod nnrhydeddus luaws o esiamplau o'r anghyfartalwch hwn, a dangosai mor galed ydoedd fod y cymydogaethau tlotaf yn gorfod talu y trethoedd trymaf. Mr Townsend a eiliai y cynygiad. 'I Mr Bouverie a amheuai a allai y Ty fforddio pen- odi pwyllgor neillduol eto. Rhwng yr holl bwyllcror- au, yr oedd amser tua 400 o aelodau eisioes wedi ei gymeryd i ?vny, ae yn ystod y rhelyw o'r tymhor byr presenol nid oedd yn bosibi gwneyd ymchwiliad boddhaol. Wedi ychydig o ddadleu rhanwyd y Ty, a chollwyd y cynygiad trwy fwyafrif o 123 yn erbyn 81. DYDD MFRCIlEft.-Mehefin 17. I CN fa, fti y Ty am haner dydd heddyw. Ymffurfiwy"d 'vn bwyllgor ar reitiis rrif Ysgolion Diwydrwydd, a phasiwyd ychydig o'r penranau yn nghanol dadl faith, yn ystod yr Lon y cynygiv.yd lluaws o wellianau. Amcan y mesar hwn ydyw cael Ysgolion Diwydrwydd we ii en cofrestrn gan y llyw- odraeth, a phac gymerir plant i'r ddalfa ar y cyhudd- iad o fod yn grwydriaid ac o gardotta, y gellir eu danfon i'r ysgolion cofrestredig hyn i gael addysg a gwaith, lIe y gorfydd ar eu rbieni gyfranu rhyw gymaint tuag at eu cynaliaeth. Pan ydoedd yn chwarter i chwecb, mynegwyd y cynydd, ac ail ffurfiwyd y Ty ac aetbpwyd trwy y goruchwyiion ereill oeddent wedi eu nodi ar y papyr. DYDD IAU.—Mehefin 18. I ran ddygwvd i fynu adrodJiad y pwyllgor o adgyf. 1-nwad ar avneangyfrifon y fyddin, galwai General Peel sylw at rai rhnnau o'r tystiolaethau a gymerwyd o ilaen pwyllgor Sebastopol, yn dangos yr angenrbeidrwydd i nodi cyfrifoldeb a dyledswyddan y gwahan3l ddosbarthiadau. J Cymerodd ymddiddalllId faith le ar y mater. Jlesiiriaa YsyotlancL. » Syr D. Norreys a gynygiai fod y mesuriad ar Ys. gotland yn ol y mesuriad o bum modfedd ar hugaia i'r filldiv i gael ei roddi i fyny, a bod y mesuriad o chwe modfedd i'r filldir i gael ei gano allan. Yr oedd yu wastrafl ar arian i gwbleiddio y mesuriad ar y scale fwyaf nchod, ac o ganlyniad cynygiai efe leihau y bleidlais am addysg filwrol £ 36,000, sef y costau o fesur Ysgotland ar y tcale mwyaf, gan max dyma yr unig lwybr y gallai ddwyn y mater o fewn sylw y Ty. Viscount "Pur.rin n wrthwyneoai y cynygiad. Ar a ddywedai nad oedd y cyfan o r-ovZ-hxyl "r m n f'is tirfeddianwyr Ysgotland. li d lai ninp N s .otland yn 250 o Jatbeni o hyd. 1 Cymerodd dadl faith lo ar y cynygiad hwn, ac wedi i Arglwydd Palmerston yn bur fywiog siarad yn erbyn v cynygiad, rhanodd y Ty, a chariwyd ef trwy I 172 yn erbyn 162. Cyflawnwyd rhai gorchwylion eraill a gohiriai y Ty. DYDD GWENER.—Mehefin 19. ? Llwgrwobrwyaeth yn RocMa/r. -1I.I.. Y' General Thompson a gyflwynai ddeiset) oaaiwrui ? John Newall yn cwyno fod Abraham Rothwell, tyst hanfodol yn achos deiseb Rochdale wedi derbyn cy. nyg o baner can punt gan berson o'r enw Peter Johnson am iddo fyned i New Orleans, fel ag l* atal rhag bod yn bresenol o flaen y pwyllgor, ac yn erfyn ar fod y Ty i ddefnyddio y eyfryw fesurau yn y mater ag a welent yn dda. Ar ol darllen y ddeiseb wrth fwrdd y Ty, gwnaeth y deisebvdd ar gynygiad General Thompson ei yro- ddangosiad o flaen y bar. Mewn atebiad fr Llefar- ydd aeth dros haeriadau ei ddeiseb, ac mewn atebiad i Arglwydd Palmerston dywedai yn nghanol chwerta. iniad mawr, fod Rothwell wedi ei hysbysu ei fod yn anfoddlawn i'r cynygiad, gan ei fod yn ystyried can punt yn ddigon bychan. Yna gorchymynwyd fr tystion fyned allan, a gwysiwyd Abraham Rothwell ac ymddangosodd o flaen y bar. Dywedai mewn atebiad i'r Llefarydd ei fod yn byw yn Rochdale, ei fod wedi derbvn warant ar y 12fed o Fai i fod ya i > bresenol yn mhwyllgor Rochdale i roddi ei dystiol- aeth. Ei fod ddydd Iau wedi oyfarfod dyn a adwaenal s o'r enw John Lord, ac wedi myried gydag ef i dalaim- dy, ac wedi myned, dygwyd un Peter Johnson ato, yr hwn a gvnygiodd X50 iddo i fyned i New Orleans fel ag i fod allan o'r ffordd pan fyddaieieisiauo flaen pwyllgor etholiad Rochdale. Gwrthododd yntau y swm own am ei fod yn edrych arno yn rhy yfchan. Yr oedd efe (y tyst) wedi derbyn anan gan bleidwyr Syr A. Ramsay ar amser yr etholiad. Arg. Palmerston a gynygiai tod Peter .JODDØOU.& gael ei wysio o flaen y bar, a phasiwyd y cynygiad yn UDd ° Ynddiweddarach yn yr hwyr gofyna y Llefarydd a oedd Peter Johnson a John Lord yn bresenol- r Atebai y Serjeant at Arms fod John Lord ond nad r oedd Johnson, a bod y ddau wedi derbJ11 feL- eu gilydd. Srr G. Grey wedi hyny a gynygiai fod waram 1'- Llefarvdd i gael ei danfon allan i ddal Johnson. Galwyd John Lord i mewn ac hysbyswyd »ao^ natur y cyhuddiad, ac mewn atebiad, dywwte ddarfu i mi geisio ei barswadio i fyned. W— Johnson yn dweyd os oedd Rothwell myned ymaith y talai efe ei gostau hyd haDet Mfc- punt. ?n?iai y Cyfreitbiwr Cyffredinol fod yr holi gy; hadHta i gael ei gyflwyno i •• chydsyniwyd i hyry??rchymynwydI?daR?. well i fod yn y pwyllgor, yr hwn oedd i gyfenod m o'r glocb ddydd Sadwrn. Gohiriai y Ty ychydig wedi dan.

I-,,AMRYWIAETHAU.