Hide Articles List

25 articles on this Page

1' !■1■'■■■! AT EIN GOHEBWYR.…

I YR WYTITNOS, ! I

YPAECH. THOMAS PIERCEI

I --- - : GOHE, BIAETHAU.

I LLYTHYR AT Y BECHGYN. I-

AbFYWIAD LLEDDN V OL CE, REDIGION.

GAIR ODDIWRL'H UN 0 YVRAGEDD…

, EISTEDDFOD FRKINIOL IFORAIDD…

iAT OLYGYDD YR AMSKUAU.I

j - Y PEDAIR SCRIW.

News
Cite
Share

j Y PEDAIR SCRIW. I Y mae scriw y tirfeddianwyr, at yr hon y cyfeirias om sylw ein darllenwyr yr wythoos ddiweddaf, yn un nniongyrchol, ac felly yn myned at ei hamcan beb ryw lawer o gylchdroadtu ond y mae s?riw anunion ryw lawer o gyrchol, yr hon sydd yn fwy troellog yn ei symudiad an; ond er hyny heb fod yn Ilai sier yn fynych yn ngbyrhaeddiad ei hamean, sef scriw dglanwUd mawr- ion y byd ar eu gilydd ac ar eu hisifiaid. Y mae I dylanwad dyn, pa fodd bynag y daeth i'w feddu, pa un bynag ai trwy ei gyfoeth, ai ei swydd, ai ei ddysg- eidiaeth, ai ei pymeriad, ai ei gyfeillion, yn dalent a ymddiriedwyd iddo gan ei Greawdwr i'w defnyddio er daioni, ac y mae mor gyfrifol i Dduw am hon eg vdyw am ryw dalerit arall. Y mae dylanwad d.) n yn rhoddi iddo allu i wneuthur Ilawer o ddaioni neu hwer o ddrwg. Rhvdd bwysfawredd ar bob peth a wna, ac a ddywedo, ie, gwna hyd yn nod ei wen a'i wg yn bwysig i'r neb y byddo yn gwenu neu yn gwgu arnynt. Y mae gweithi-ediad dylanwad yn ddystaw. ac eto y mae yn effeithiol fel y lefain yn y blawd Dyma wr mawr dylanwadol mewn cymydogaetb, s dyma ddyn arall yn plei lleis:o yn groes i feddwl yi unrhvw. Nid yw y gwr mawr yn feistr tir i'r Iltill, fd'y ni fed(I awdurdod i'w droi o'i dyddyn. Nid yw vn gwsmer iddo, ac felly nis gall ei niweidio trwy beidio masuachu ag ef. Nid yw mewn swydd fel goruchwyliwr o dano, ac felly nis gall ei ddiswyddo. Ond eto y mae ganddo ddylanwad a all niweidio y pleidleisiwr druan mewn Ilawer ffordd. Os na fedr ei droi o'i dyddyn, gall ddylanwadu ar vr hwn a ddichon wneuthur hyny; os na fedr dynu vmalth ei gwsmeriaetb, gall ddylanwadu i droi ffrwd cwsmer. iaeth i droi o!wyn rhywun arall; os nad yw yn ei allu ei droi o'i swydd, gall ddylanwadu ar rywun a ddichon wneyd byny. Mewn gair, os nad ydyw yn gallu defnyddio y scriw yu uniongyrchoi, medr ddefnyddio yr offeryn sydd yn troi y scriw. A pbe na byddai i'r gwr mawr ddefnyddio ei ddylanwad yn weithredol er niweidio pleidleisiwr, gall ei niweidio yn fawr yn fynych trwy beidio defnyddio ei ddylanw- ad o'i blaid. Gall mewn Ilawer cylch, ac ar lawer amgylchiad ei ddr.vgu yn fawr, nid trwy lefaru yn ei erbyn, ond trwy beidio llefaru o gwbl, trwy ymddwyn fel pe na byddai y dyn mewn bod-ei gwbl ignorio. Y mae o hyn y foment bres-nol engreifltiau hyw yn cyfodi o flaen ein med-lwl-engreititiau o ddynion galluog a cbymhwys yn mhob modd i lenwi swyddau o yraddir ed ac elw, a ataliwyd i'r cyfryw swyddsn trwy y dylanwad crybwylledig, o herwydd eu pleid- leisiud vn amser etholiad. I'r dyben hwn y gwelir aelodau seneddol Toriaidd, ysweiniaid gwledig o'r un egwvd iorion. uchel bersoniaid a man-guradiaid yn ym wthio j bob math o gyfarfodydd taleithiol, sirol a phlwyfol, er mwyn enill a siorhau y dylanwad hwnw a'u galluoga i ddyrchafu eu fifafredigion, ac i gau allan byd y byddo ynddynt rai o egwvddorion gwa. hanol i Idynt o bob Hfyllfa anrhydeddus yn y wiad. if mae yn hyfryd meddwl eu bod weithiau Ofn methu ond nid o ddiffyg ymdrechion, dich. llion, ystrywian, a chastiau o bob math. Y mae Ilawer o ddynion yn gwneuthur n-i irchnad o'u pleidleisiau yn y ffordd ym*. Gwyddom am luaws o amgylchiadau lie y gwneid cytundeb rhwng yr ymgeisydd a'r etholydd, y byddai raid i'r olaf roi ei ddylanwad o blaid dyr. chafiid y blaenaf i ryw swydd, ar yr amod i'r blaenaf I r.)) ei bleidlais o blaid dyrchaflad yr olaf i'r senedd. Ao y mae canoedd o ddynion diswydd, yn gwerthu yr etholfraint a ymddiriedwyd iddynt i'w defnyddio er lies eu gwlad am saig o fwj d. Ac wedi y cwbl nid ydym yn rhyfeddu Ilawer atynt; pa ryfedd fod dyn yn anncrhodo pob egwyddor wladyddol yn ei ofal am ei amylehiRdau ei hun a'i deulu ? Yr hyn yr ydym vn ei feio ydyw y drefn sydd yn gwneuthur y fath .beth yn bosibl. Rhoddai y Tu el ddynion yn y fath sefyllfa fel y gallant olytu, ni4 eu lleshad parsonol eu hunain yn unig, ond lies Uaweroedd wrth bleid- leisio; ac h.. b y Tugel ni welir etholfreintiau dynion yn ateb eu dybenion priodol, y rhai ydynt gyhoeddus a chyffredinol, ae nid personol ac amarylcbiadol fel v defnyddir hwy dan y drefn bresenol. Y mee yn sarhad tragywyddol ar enwau mawrion ein teyrnas fod eu camddefnydd craulon o'u dylanwad yn gwn,-tithiir y Tugel yn angenrheidiol er diogelwch ein hetholwvr. Yr ydYID yn c,fenwÏ Y nesaryo scriw cwsmeriath. Bu ams r pan y gal lai dynion gorthryiuus fygylu dynion cyn amser etholiad trwy fygwth tynu ymaith eu c,tsmeriaeth og pleidleisid yn groes iddynt hwy, yr hvn a waherddir yn bresenol gan y gyfraith. Pa mor etFditbiol ydyw y gyfraith hono i ateb ei dyben, a d langosir yn amlwg yn ados Trehear^.e a Barnwell o Ruthyn ar ot yr etholiad diweddaf. Pan gyhudd- wyd yr olaf o arfer bygythiad i ddylanwadu ar y blaenaf, galiodd y gwr parchedig wadu iddo erioe I yngan gair ar y miter. Yr ydym yn gadael rhwng y Parch. E. Barnwell a'i Farnwr, nid yn llys y Queen's Bench, ond yn Llys y farn lawr i benderfynu cywir- deb neu annghywirdeb y gwadia I yna. Ac am dynu ei gwsmeriaeth oddiwrth Treheir:ie, yr oedd yn ddigon hawdd rhoi cyfrif am hyny; nid oes dim hawddach na chael faint fynir o resymau dros adael un masnachwT i fyned at fasnaohwr arall, heb gyfeirio dim at ei bJeidlelsilld yn yr etholiad. Yr oedd rhyw feiau ereill ar Trehearne, oedd, oodd ac am y rhai hyny, ac nid ei bleidlais dros Maurice, y tynodd Birnwell ei gwsmeriaeth oddiwrtho, siwr iawn, ond rywfodd, ac oriid yw hyny yn beth rhyfedd iawn, oddeutu ailog yr etholiad y gwelwyd y b dau hyny, lie yr ymwelwyd a hwy yn ol eu haeddiunt gan y gwr parohe lig; yr o,dd Trehearne yn eithaf dyn, ae yn Kymhwys i fasnachu ag ef hyd amser yr etholiad. Ymd lengys fod rhyw oleuni rhvledd a digyfeiliorn yn ilewyrchu ar rai dynion ar y cyfryw Bdeuu. Oad i fod yn ddd'rifol, onid yw yr amgylchiad uchod yn ■ dangos tuhwnt i bob dadl mor anhawdd, ie, mor an mhosibl ydyw llunio cyfraith ns gall dicbellion dynion gael llwybr i'w hysgoi? Y mae amcan y gyf raith rliag bygylu dynion yn dda, a d ChdO y tvbiai Ilawer y buasai )n noddfa led ddiogei i etbolvyr, ond yn y prawf cynt «f oil a wnae I ar ei heflf^ithioldeb cafwvd fod yn Idi, nid yn unig dyllau i selrff a llwyn. ogod, ond hefyd adwyau mawrion i fwystfilod ysglyf- aethus o'r maintioli mwyaf fyned trwyddynt. Dy- wed-r a fyuer. y mae yn wirionedd ys/rife: edig ar dded Itlyfr Cyfiawnder Dwyfol, fod gosod dyn dan anfanteisirm tymhorol o herwydd ei egwyddorion yn erledigneth; ac y mae erledigaeth yn bechod sydd yn annghymhwyso dyn i wasumethu Duw yn y byd hwn, ac i'w fwjnhau yn yr hwn a ddaw. Pan ydoedd Mab Duw yn gwneuthur Saul o Tarsis yn apistol iddo, deelireuodil trwy symud ymaith yrytbrya ere 1. igaethus o hono; Saul, Saul, paham yr wyt yn fy erlid i ?" Cystal a dywedyd, nid wyt yn gynihwys j fod yn apostel i mi tra y bydd ysbryd criid y n" t dyna "teddwl Crlst" ar y mater, ond y mae rhai a'u I hystynant eu hunain yn olynwyr yr apostolion yn j erlid dynion, yn ystvv fanyiaf y gair. o herwydd eu hegwyddoriori gwladol a chrefyddol I', yr tin peth ilr unic*n o tait ei fiaLlIV Li'i egwyddor yd W gwneutiiur y niwed lleiaf i ddyn yn ei ain: leiii:id.tii a yd) w cospi ei gorph A clarchar ac 4 fflangellau. Mewn vstyr, pin y tn-ie dyn yn 'dio.hL'f yn pi fasnauh y m-t, ei wiie,i ef, ei a'i i,iii b;,e'ii vn rhede-, pryd bwnw ,bip?ryJ IT uu Inwl ?ydd genym i glwylo dyn yn y naiil ystyr a'r 11al1. Ac y M?? yn fh?id fod dyn yn farw i deimtudau tvneraf y ddynn))n&{h. ac i sehshiadait cv^egredig cretVdd cyn y giii niweidio ei gyd ddyn yn fwriadoi. Gwr gwaedlyd" jh tiahyfrif II ilk'i bo laeth ydyw y nel' a wnelo hvny. Y Tugel! y Tmet! ydyw yr un g noddfa ddiogei rhag y drvgau aneinf hyn nid oes dim tu yma id la a etyb y dyben. Y mae y gyfraith a wnaed wodi troi aHan yn Ifaeliad, ac nid yw cynygiad Argl..Robert Cecil o anfon pJeid- I,>Í;!Ían trwy 1) thYl"a11, and yn uni arbd y dratferth o ddyfol at yr etholfa, yr hyn fydd yn gryn beth i'r rhai a breswyliant yn bell o'r lie, ond syrthm yn an- rhaethol fyr o wneyd y tro yn lie y Tugel. Yn olaf daw dan ein sylw yr hyn a alwn y scriw grefyadol. Nid ydym am fcio gvvst ti crefyddwyr yn ymyraeth a phetbau gwladol, oblegyd y credwn mai dyledswydd crefyddwr fel pol> gwiadwr arall ydyw gwneutbur a alio er llesoli ei wlad yn yr ystyr hon, fel yn mhob vstyr arall Nid duwioldeb ond an wybodaeth dynion sydd Jr, peii iddynt ffeio Neill am deimlo ac amlygu dyddordeb yn helyntion y deyrrias o ba tin y maent yn ddeiliaid. Odd y mile yn bosibl i gyfun- debau o grefyddwyr arfer moddion annheg er dwyn dynion i bleidleisio yn adog etholiad Y mae yn hawdd ftcnym esgeuluso arnerodd yr anwybod aeth" pan v diarddelid dyi.ion o eglwysi Crist J ionogol am eii llarpaii gwladol; end wedi i gymdeith is ddyfod i'w chsllwr presenol gyda golwj ar wlad- yddiaeth, y mae yn syndol gweled priflywolraethwyr cvfundebau crcfydllol yn ymgyfurtod, yn penderfyou gyda pha blaid y bydd i'r cyfundeb bleidleisio yn yr etholiad, ac yn anfon y gorchymyn trwy y deyrnas gvfunol at eu hoil weinidogion er eu cyfarwyddo pa fo Id i ymddwyn, a pha blaid i'w dewis, a pha fodd y maent i dueddu pobl eu gofal; ac os bydd i ryw weini log feiddio p" ileisio yn groes i gyftrwyddyd uchel gyngor y ieb, bydd hwnw yn ddyn wedi ei noli allan gan yr awdurdodau fel un i'w gadw i lawr. Y mae yn hawdd iawn hefyd i esgobion eglwys Loegr scrivvio y rhai sydd danynt, oblegyd ar ewyllys vresgjb ydibyria y derchafiadaa eglwysig, ac y maent hwy yn rhy gyfrwys i osod neb mewn Ileoeild o werth oni byddant wedi talu gwaroaeth iddynt mewn pethau gwlaildl yn gystal a chtefyddol. Yn awr, yn ngwyneb yr holl scriwiau byn, o her wydd pa rai y mae y wlad yn gruddfan, pa beth sydd i'w wneyd? Elallai ydywed rhywun mai dyledswydd pob dyn yn adeg yr etholiad ydyw gweitbio allan ei 'gwyddorion heb ystyried yr amgylchiadau. Ysyw- ieth y mae y canlyniadau mor bwysig fel nas gall, ac 1a ddylai dyn beidio eu bystyried. Ac y mae yn imheus genym a oes rhywbeth heblaw crefydd Crist m gofyn i ddyn aberthu pob peth er ei fwyn. Gofyna v Gwaredwr i ddyn aasiii tad a mam, brawil a cli tvac-r, tai a thiroedd, ie, a'i fywyd ei hun er ei fivyn pf, ond a fedd rhvwun hawl i geisio bvhy gan ddvn heÍ!Jaw >ist ei hun? A ydyw yn ddyledswydd ar ddyn I wn«uthur yr un a berth dros ei egwyddorion gwladol a thros ei grofydd ? Y mae yn wir ei bod yn fldyled, swydd sr ddyn arddel ei egwydlorion gwladol, ond vr ydym yn amheu a ddylai beryglu ei amgylchiadau -i hun, ac efallai deulu lluosog er eu mwyn. Yr hyn sydd angenrheidiol ydyw, thyw amddiffyniad i ddyn rhag cael ei ddrygu o herwydd ei ymlyniad with ei tarn a'i arddeliad o honi. A pha amddiffyn- iad a geir ? Y mae pob un a gynygiwyd wedi bod yn aneffaithiol y mae yr unig drefn wrth law, a hono ywy Tugel. Y mae yn ofnadwy meddwl fod y byd wedi myned mor ddrwg fel nas gati dynion arddel eu hegwyddorion gan ohi eu gilydd heb ryw orchudd i ymguddio dani • ond gan ei fod yn y fath gyflwr, nid oes i'w wneuthur ond cyfuddasu mesurau ato. A pha bryd bynag y daw ysgrifraith y Tugel o flaen senedd ein teyrnas, yr yd\m yn hyderu y gwelir Cymru fel un gwr yn deisebu am dano, canys hebddo nid oes I obaith y gwelir Cymru, yn anad un dalaeth o'r deyrn- as unedig, wedi ei dyrchafu yn ei chynrychiolaeth seneddol. I LLEWELYN GWYNSDD.

I NEWYDDION CYMREIG.

MANCHESTER. I

Family Notices

¡n-,FFRAINC.,__I I -- - -…

I ITALI. I

I BELGIUM..I

! INDIA. 1

Advertising

-MARCHNAD LtUNDAfN --

CANOLBRISIAU YMFFEROHROF.

MARCH NAD -GWLAN -LIVERPOOL,…

MARCHNAD YR YD LIVERPOOL.

LONDON CATTLE MARKETS* *"<■*'…

- - -, ..'....— .,.LIVERPOOL.

CHTNA.