Hide Articles List

12 articles on this Page

-ilm11 -J. IAT Y WZ','Tr "I).…

Advertising

NEWYDDION CYMBEIG.

YR AGERDDLONor "GREAT EASTERN"…

nGYNYGIAD AM GYNADLEDD GYFFREDINOL…

[No title]

I CYNRYCHIOLAETH SIR GAERFYRDDIN.…

- - - - - - - - - AT J. ROBERTS,…

Y PEDAIR SCRIW.

DYFYNION O'R "LIBERATOR."

I HUNANLADDIAD YN NGHONWY.

News
Cite
Share

I HUNANLADDIAD YN NGHONWY. I DYEYSWCH ARIANDY 1" ALKIRJt. 1 Derbyniwyd hr<=hy«rrw\ dd yn Edinburgh ddydd Linn i'r p.u «-y' f. l \lr. S-ilmnn, goruchwyliwr yr y !• -••. f yi, F,« i. k, achos yr hwn sydd v.-t. -i; •vii .l.riawr yno, ac yn wir trwy yr oil o'r I jp'j'JmJ, wedi lladd ei Lun bore Sul wythnos i'r diweddaf, trwy ymgrogi yn yr Harp Inn, Conwy. Cotir fod dyryswch Mr. Salmon wedi ei gael allan ddydd Mawrth y 12 o Fai, pan ydoedd yn Bridge of Allan. Y dydd canlynol i hyny daeth i Edinburgh a gwnaeth gyffesiad cyflawn i lywodraethwr yr ariandy. Mewn cyfarfod o'r cyfarwyddwyr ddydd Gwener penderfynwyd ei erlyn fel troseddwr; ond ar v noson fiaenorol yr oedd wedi myned ymaith gyda rheilffordd Caledonian, ac un o'i feibion gydag ef i Lockerbie, o'r lie yr aeth i Liverpool; yno collwyd ef, ac Did aeth ei fab gydag efyn mbellach. Yr ydym,medd y Scotsman, yn credu na bu ond diwrnod neu ddau yn Nghonw^ a gwvddis ei fod wedi cycbwyn o Ysgotland yn hollol anaih^rod o ran arian. Ceid ei gorph rhwng deudaeg ac un o'r g-loeh y Sul, ac wrth chwilio cafwyd llythyr yn ei logell wedi ei gyfeirio at Mr, Mackenzie, llyw- odraethwr yr ariandy; ac oddiwrth y llythyr hwn y deallodd y gwestrydd pwy ydoedd, ac y galluogwyd efi anfon cenadwri gyda'r gwefr hysbysai i Edinburgh y noson hono. Cadwyd y llythyr hyd ar ol y treng- holiad, yr hwn a gynaliwyd ddydd LInn. Ymddengys fod Mr. Henry Salmon 62 oed, yn Uywodraethwr cangen Falkirck o ariandy masnachol Ysgotland, a'i fod wedi llenwi ei swydd am gyfres faith o flynyddau, ac wedi troi bob amser yn v gymdeithas tlohaf. Oddeutu pythefnos neu dair wythnos yn ol, tra yr oedd y trance dig yn absenol yn Stirling, ac yn eistedd ar y fame fel ynad heddwch, daeth ysgrifenydd o'r brif swyddfa i Falkirck, a chafodd allan fod Mr. Salmon yn ddiffygiol o daiu i'r swm oddentu £20,000. Ar hyny diangodd ymaith, a chyrhaeddodd yr Harp Inn, Conwy ddydd Iau y 13eg o'r mis diwediaf. Yr oedd yn pasic: dan yr enw Patterson. Sylwid ei fod yn llafario dan iseldar yspryd mawr, a dangosai ci ymddygiad yn fynych anesmwythder anarferol Ar gyrhaeddiad dieithnaid i'r ty yr oedd yn myned yn dra chynhyrfedig, a holai yn fynych a oedd rhywun wedi bod yn hoii am dano. Un bore, aeth allan am 7 o'r gloch, a bu yn absenol hyd 3 o'r gloch bore dranoeth. Pan ddychw^ocld yr oedd ei ddillad yn wlybion ddyferol, ac nid oes amheuaeth nad wedd y dyn truenus y pryd hwnw wedi gwneuthur ymgais i roi terfyn ar ei einioessrwy foddi. Dydd Sul derbyniodd lythyr, yr hwn ar ol ei ddarllen a rwvgodd. Ar ol hyny dangosai anesmwyth- der mawr, a gwelid ef yn cerdded yn ol ac yn mlaen yn dra brysiog. Rhwng deaddeg ao un o'r gloeh, pan oedd y gweision ar giniaw, aeth i'r buarth y tu cefn i'r ty, ac i'r ystabl. Nidoeddwedibodynoond ychydig fJ nydau, pan y canlynwyd ef gan Richard Jones y marchwas. Er ei ddvcbryn gwelodd Jones y trengedig yn grogedig y tu ol i'r drws, a'r fatti ydoedd effaith yr olygfa ar y dyn fel y gorfu iddo syrthio yn ol mewn llewyg. Mor fuan ag y daeth ato ei hun, galwodd am gyDorthwy, pan y daeth dyn o'r enw Evans ac a dorodd v trengedig i lawr. end aid oedd einioes ynddo. Yr oedd y weithred ofnadwy wedi ei dwyn oddiamgylch 4 chadach poced wedi ei hwyhau a darn o gynfas a gymerasai o'i ddillad gwely ei hun. Rhwymwyd hyn wrth hoel ag oedd wedi ei gym i mewn i fur y stabl. Nid oedd yr uchder fodd bynag yn ddigon iddo hongian yn glir oddiar y ddaear, ac y maey penderfynolrwydd yn mha un y cyflawnwyd y weithred i'w ganfod yn y ffaith fod yn rhaid itldodynu i fyny ei goesau er cwblhau ei amcan. Yn yr agwedd ) yna y cafwyd ef. Ar ei berson cafwyd oriawr aur, a'i enw ei hun yn gerfiedig oddifewn iddi.wedi ei ddyddio 1849,vnghyda 24 punt, 4 haner coron, a (Ie. Yr oedd hefyd lythyr cyfeiriedig at Mr. Mackenzie, Uywodraethwr cyffred- inol yr ariandy masnacbol Edinburgh; ac un neu ddau o ddarnau o bapur. Yr oedd y llythyr crybwyll. edig yn grugiwyth o eiriau anghysylltedig: a chydag anhawsder mawr y gallwyd ei ddealL Ymddangoau fodd bynag fod y trengedig yn ceisio trwy ddwyn amryw eraill i mewn ei wnyed ei hun yn fath o fweh II diangol. Yr oedd cyfeiriadau tyner a tharawiadol at ei wraig a'i deulu wedi eu cymysgu ag amlygiadau o edifeirweh am ei ymddygiad, a'r dynged sobr oedd wedi syrthio arno. Yr o»dd y tu allan a'r tu fewn ir papyr hwn wedi ei orcbuddio ag ysgrifen, ac yr oedd archiad pendant ar iddo gael ei hvrwyddo at Mr. Mackenzie gyda gobaith y byddai i'w ddadguddiadau a wncid ynddo gael eu cyhoeddi i'r byd gan ei deulu* A ganlyn sydd ddyfyaiad o'i lythvr:- Ar y tu allan, I'w drosglwyddo yn ddioed dan amlen arall, gan nas gallaf gael un, at T. R. Mack- enzie, Ysw., llywodraethwr ariandj masnachol Yegot. land, Edinbuigh." Ar yr oehr arall yr oedd yn yo-,rifenedi, -Nis gallwn ar y foment gael lien o bapur ar yr hwn y gallwn ysgrifenu y cofiad mewnol, ond gyda pbeth gofal gellir ei wneyd &Ran.-It. Salmon." f mae y dadganiadau wedi eu gwneuth- ur allan yn wirioneddol a gonest. A roddwch chwi y fodrwy fechan sydd i'w chymeryd oddiam fy mys i'm hanwyl wraig.—H. S." Ar yr un amlen :I- a aehosasant y cwbl: a wnewch chwi, fy nnwyl Mackenzie, bendith arnoch ehwi a'r eiddoch, gyda serch diweddaf.—H. Salmon." Ar haner lien o hapyr, yr hwn a gafwyd ar y griaiau wedi ei dori i fynu Jill bedwar o ddarnau yr oedd yr hyn a ganlyn yn yr un lawysgrif: Y d,-id Sab- botb, 9. 20. a.m. • » gydd wedi fy nwyn i'r diwedd traenus yma. Unasant i gymeryd symiau mawrion, ac yna y maent wedi ymdrechn effeithio eu diangfa eu hunain. Yagrifenai y myneg- iad ar gais neillduol o o e ao yn ol ei gyfarwyddid y geiriwyd ef. Yr oeddwn wedi dywedyd. Yr oedd gan y trengedig ellyn yn ei logell. Dydd Sul anfonodd Mr. Edwards genadwri wefr- bysbysawl at Mr. Mackenzie a dydd LIun derbyn- iodd hysbysiad yn ol fod y newydd pruddaidd wedi ei hysbysu i'w deulu, ac y cyehwynai mab y trenged. ig tua Choawy yn ddioed. Dymunai Mr. Mackenzie ar i'r llythyr gael ei anfou ato ef gyda'r post, yr hyn a wnaed. Dydd Mawrth, cyrhaeddodd dau o feibion ytrengedig gyda dyn arall i adnabod y corph, yr hwn a symudwyd gyda'r rheilffordd i Edinburgh gyda'r gerbydres 8. 1. yn v prydnawn. Ymgynghorodd y rheitbwyi am haner awr, pryd y dychwelasant reithfarn fod y trengedig wedi eyf. lawni y weithred yn ystod gorpbwylledd tymhorol. A ganlyn ydyw y profion a ddygwy gerbron yn y trengholiad Ann Jone-Yr wyf yn gweini yt1 ngWesty yr Harp. Daeth y trengedig yma pytbefnos i ddydd Mawrth diweddaf, ac aroaodd hyd ei farwolaeth. Aqi sylwais fod dim neillduol yn ei ymddjgiad oddieitbr ddydd Sadwrn a dydd Sal diweddaf ei fod yn ym- ddangos yn dra isel. Derbyniodd lythyran gyda'r post tra yma. Cyrhaeddodd yr olaf ef oddeutu 8 o'r gloch bore Sal. Yn ystod ei arosiad aeth allan un bore oddeutu 7 o'r gloch, ac ni ddaetb yn ei ol hyd 3 o'r gloch bore dranoeth. Y pryd hwnw yr oedd ei ddillad yn wlybion drostynt. Sylwais iddo fyned i'r buarth ddoe ychydig cyn 1 o'r gloeb. Yr oedd ein dynion y pryd hwnw yn yty ar giniaw. "Wedi iddynt ddarfod, yr hyn oedd oddeutu 10 monnd ar ol i'r trengedig fyned allan, aethant i'r buarth. Richard Jones.—Yr ydwyf yn Uythyr-wae yn yr Hrp. Bum yn cael fy anfon gan y trengedig i'r llythyrfa. Dymunai arnaf ofyn am lytkyran i Mr. Patt rson. Ar ol ciniaw ddoe aethum i'r ystabl, ac wedi cael dywedyd wrthyt gan fachgenyn fod y treng- edig wedi myned i mewn ychydid cyn hyn, ediychaig o amgyleh am d&no, a cbefais ef yn crogi gerfydd ei wddf tu ol i ddrws y stabl. Gelwais allan am gyn- orthwy, a daeth William Evans a thorodd ef i lawr. Yr oedd yn gwbl ofer. Moses T. Edwards —Bum yn nghwmni y trengedig ddwy waith yn ystod ei arosiad yma. Ar yr arhlysar- on hyn ymddangosai yn hynod a chynyrfedig. Gwelais ef y tro diweddaf ddydd Sadwrn. Yr oedd- wn yn bresenol ddoe ar ol marwolaeth y trengedig, pan yr oedd ei gorph yn caeltCi chwilio gan yr bedd. geidwad. Cafwyd arno oriawr aur, a £ i± 4s. 6e. o arian. Chwiliasom ei gist ond ni chawaom ddim heblaw dillad.

AMRYW IAETH A U.