Skip to main content
Hide Articles List

20 articles on this Page

YR OFFETEIAD PABAIDD versus…

AT EIN GOHEBWYR. !

YR WYTHNOS. I

News
Cite
Share

YR WYTHNOS. Esgob Carlisle yn pregethu ar blatform an nghysegredig, ie halogedig Exeter Hall! Y nef- oedd a fyddo yn waicheidwad i ni rhag y fath annuwioldeb Ymddengys i'r tyner ei gydwybod j Arglwydd Dungnnnon weled yr hanes mewn rhai o'r papurau newyddion, a chrynu byd eigion ei galon fel y gweddai i bob eglwyswr cywir ei deimlad; ac heb golii dim amser, y mae yn cyfodi yn ei le yn Nhy y'r Arglwyddi, ac yn gofyn i Esgob Llundain gyda'r difrifoldeb gweddus i'r ftmgylchiad, a oedd gwirionedd yn yr banes, ac os oedd, a ydoedd y fath beth yn gyfweddol a? arfer- iad, rhecftau. a dysgyblaeth yr eglwys. Hawdd, lawn ydyw i ni-ei-cutondeb yn wir fyddai peidio ydymdeimlo ag eglwyswyr cydwybodol yn y mater hwn. Y mae y peth yn ddychrynll vd i Jfeddwl am dano C rddasolion penaf y wir eglwys yn myned i efehchu rhyw lane ieuanc o Fedytld iwr a hereticiaid rhvfygus, ac yn rhoddi holl ddylanwad eu henwau a'i ta'entau i ledtienu Spufgeonyddiaeth vn y tir, trwy gynj).t gwasanaeth erefvddol a phregethu o fewn muriau halogedig y lie hwnw. Beth! Exetsr Hall! Yno y cyrcha job math o heretieiaid-yno y cyhoeddirac y dadl- euir pob ninth o gyfeilioruadau-yno y mae dema- gogiAid pob rhvw sism, i lawr o Burney ac fc.Vnrawiaethau y Weigh-house hyd Holyoake a'i foesddysg adfyddoJ, yn teimlo yn gartrefol—yno j y mae eroesaw cyfartsl i chwareu gyfansoddiadan ShakespeRr, alawon y Travata lygredig, yn gystal ac odlau mawreddog y Messiah ac eto, dyma'r fan. o bob He dan y nefoedd, ag y myn egobion yr "Eg?wvs Ian Gatholig" gynull y bobl ar nos Sabbathau. 0 Villiers. Vdher8, ai felly yr wyt ti yn dechreu dy yrfa escobydd(,l ? Gwylia rbag i ti dderbyn ymweliad oddiwrth ysprydoedd Laud a Seeker ac eraill o'r ardderchog lu" a aethant o'th flaen, a derbyn ganddynt y cyfryw gerydd ag t y rnae dy rvfyg ac annghvsegredigrwydd dy galon yn ei haeddu. Ond beth am gwestiwn Arglwydd Duhgannon 0 A ydvw hyn yn unol ag arfcriad a rlieolau yr eglwys? Yn auffodus, y mae y I ewestiwn yn ddan-yn ddau cwbl wahanol i'w gilydd- Am arferilld yr eglwys, rhaid ateb ei fod yn )r^bl groes iddo—fod hyn, fel y svlwai ei argl Wyddiaeth, -4 yn beth newydd a dieithr- yn beth na chlybuwyd am dano o'r blaen mewn cysylltiad ag eglwys Loegr-yn ddygiad i mewn lath o Spnrgeonyddiaeth i r eglwys." Ar yr un pryd, yr oedd esgob Llundain yn gywir pan y dywedai fod y peth yn hollol gydffprfiol a'r Act, yr hon yr wyf vn ei dal yn fv Haw, yr awr hon." Ond pa fodd v daeth act i fod ag sydd yn caniatau yr hyn sydd mor groes i arlerion blaenorol yr eglwys, ac mor ffiaidd a gwaradwyddus yn ngolwg miloeddo eghvyswvr mwyar eglwysfrydig y deyrnas? Ofn- Wn mai y drygionus Arglwydd Shafftesbury sydd wrth wraidd hyn oil. Pan gynygiodd efe yr act, yr hon y daliai esgob Llundain gopi o honi yn ei law-, yt Act er diogelu rhyddid addoliad cref- yddol "—tybiai pawb yn gyffredin mai yr atnean mewn golwg oedd, fel y gallai dartlenwyr yr Ysgrythyrau, a chcnndon, ac aelodau lleyg gynal cyfarFodydd cre'yddol yn eu tai eu hunain, neu mewn rhyw leoedd a farnant yn gvfleus i bobl na fyddent yn arfer mynychu y tai a elwir yn eglwysi ac addoldai rheolaidd. Ychydig a dybient ar y pryd fod yma ffordd rydd yn cael ei hagor i'r fcsgob Yilliers i efelychn Spurgeon yn Exeter Hall, a Dr. M' Neil i efelychu Hugh Stowell Brown yn yr swvr agored yn Liverpool. Yehvd- jg a freuddwydient y gwelid esgob yn ymofyn noided dani i ddiraddio ei bun trwy bregethu yr efengyl ar un lanerch o ddaear Duw ag nad oedd wedi bod dan gvsgod cysegredig y wisg esgobydd- ol, ac wedi profi rhinwedd santeiddiol anadliad Cysegredig y tad yn Nuw." Pa beth bynag a ddvweder am waith larll Shaftesbury yn cynyg y fath fesur, a'r liwvbr a gymerodd i'w ddwyn yn mlaen, mae yn ffaith bellqch fod y lien wedi ei. rbwygo. Y dyw, 0 chwi wyr o Rydychain, Exeter a St. Barnabas; oni theimlwch yr awelon yn dyfod i fewn trwy y rhwygiadau hyn? Ofnwn, yn wir, mai goreu po gyntaf i chwi bellach i lapio ¡ eich bIethynau a eh llieiniau addumedig, onide bydd pelydrau yr haul, y gwlaw a'r gwynt a ddaw i mewn trwy yr ageuau hyn yn sicr o wneyd hafog dytfhrynllyd ar y drapery gorwych yna sydd gen- yoh yn nghymydogaeth yr allor. Ofer ceisio jjfwnio i fyuy yr ben len offeiriedig mwy; mae y eyohyTfiHdau tufewnol y fath fel y mae yn ddiau inai rhwygiadau inwy aruthrol fyth a ddylynent y fath vmgais. Llawer gwell ydyw hela'r hen gelfi ;yn nghyd. Mae yr olwg arnynt yn rhy wrthun i ddal goleuni v dydd. Dynion sydd i bregethu i ddynion, ac nid ryw fodau annaturiol a genhedl wyd yn nirgelwch y butain fawr. Er mai ar ol yr Ymneillduwyr, fel arferol, y mae ein biodyr eglwysig yn dyfod allan yn y ffordd bon, da genym ireled yr egni y maent yn ei wueyd i ddryllio y rhwymau a thaflu oddiwrthynt y rheffynau sydd wedi eu cadwyno cyhyd, ac wedi atal defnyddiol- deb a chynydd yr ^lwyseegobyddol i'r fath raddau trwy'r od. Yn mlaen yr elont; a phob 11 ydd iddynt hwy a'u Maenoriaid 'YmneiUduol i ddwyn yr efngyl yn nes fyth at y prif ffyrdd a'r caeau, yn inha rai y mae myrddiynau Brydain yn marw o eisiau gwybodaeth. Mae y dyn ieuanc taleutog, da a gwir ragorol ag sydd cytuhyrfu yr esgobion i'w efelychu yn y peth hwn—Mr. Spurgeon—yn parhau i bregethu yn y Surrey Gardens, a miloedd lawor yn cvrchu tW wrando. Dywedir fod ei gynulleidfay Sabbath cyn y diweddaf yn cvnwys tua 11,000 o eneidiau, a bod yn eu plith, heblaw amryw bendefigion a phendefigesau, tua 60 o aelodau Saneddol. Y mae pregethu o'r fath hyn yn amheuthyn mawr i'r Saeson, ac yn enwedlg Ilawer 0 n pendefigion an boneddwvr; a thybiem ni ei fod yn rhwym o wneothur dirfawr les Y mae mis Mai wedi myned heibio, a'i gyfar- jodydd gydag ef.. Va oedd genym weled, ar y OT?an, fod vr hoU wabanol sefjdliadau a ddygir feHvmewnmodd arbenig 0 fben y "lad mown j cyBwr o weitbgarweh a Uwyddiant. Y mae hael- j ioni lawer iawn yn Mrydain, a hwnw yn lhfemo allan yn helaethjyn y gwabanol redleoedd hyn. Yr vdym yn cael mantnis yn y cyfarfodydd hyn hefyd i weled gweithrediad yr egwyddorion mawr- ion ar ba rai, i fesur Hawer helaethach na grym ein llynges a gwroldeb ein milwyr, ie, ac na medr a chyfrwysdra eiu diplomayddwyr, y mae diogel- wch. llw, ddiant, a cbysur ein gwlad yn v dyfodol yn ymddibynu. Da genym weled fod ein hysgol- ion dyddiol, y rhai a gynelir ar yr egwyddor wir- foddoi, yn llwvddo. I mae yn hyn wers i'n llyw odraethwvr i b.'idio ymyraeth ond lleiel ag sydd bosibl vn vr achos ac os rhaid ymvraeth o gwbl, i ofalu am wneyd hyny mewn ttordd n gynorthwy 1 r egwyddor fywydol a holialluog hon, ac nid I gosod dim vn ei lie. Mater mawr y dydd yw ymweliadau a gwil)- deithiau l'pnaduriaid a tbywysogion y cyfaudir. Yn gyntaf ar y rhestr y ma ymweliad yr Arch- ddue Constantine o Rwsia a Lloagr, y.- hwn a ddaeth drosodd o Ffranc yn niwedd yr wythnos j ddiwedclaf. Y mae Ymerawdwr Awstria heb or- ph en ei daith yn y parthau dwyreiniol o r hvn y mae. trwy drais ac annghyGawnder, wedi ci iVdd- ianu fel ei d!riogaet.iRu ;i hun. (Jroesawgar i'r j eithlf. wrth gwrs. yJyw y derbyniad a rod lit iddo yn mhob man, os ydysi i gredu y wasg ag v rode ei genau vn gtoedig, u'r aliwedd yn crogi wrtb wregvs ei Fawrhvdi. Ond y gwirionedd ydyw, fod vn aninhosibl i galon yr Hung«riaid roddi derbyniad i ddyn a wnaeth y fath ddifro(I ar eu hiawnderau, a drwythod 1 v ddaear a gwaed y gwrolaf a goddocaf o'u ae S-;dd, hyd yn nod yn haelfrydigrwydd presenol ei galon yn gwrthod caniatau iddynt ddeiseb ei phemlefigon a'i clileritnvyr, y rhai a grefect am fwy o annibyn- iaetb amddiffyniad oddiwrth iau haiarnaidd a mesurau gormesol y Jesuitiaid. Mao y ffaith, pa todd bynag. fod y genedl wedi meiddio dwyn ger ei fron y fath ddeiseb yn dangos fod annil-yniaeth a gwroldeb yr Hungariaid heb eu llwyr adael. Mae Ymerodres waddolog Rwsia yn parhau yn nebeubarth Ewrop Mae y Pab yntau yn dschreu teimlo awelon gwresog y wlarl yn roddi e: gabn ac wedi oymeryd gwibdaith i y=»j''o]bynt ei blaut I Pa beth fydd effaith yr hvn a wela ac a glywa ar ei galon-pa iawn siarac). am "galon" Pitb-nis ,g-wydJ,)m, Tybia rhai fod Pio Nouo, ar ol v cwbl. | yn ddyn o galon dyner ac o serchiadau cynes a bod yn ei fryd vsgafnhau beichiau ei bobl; ond, a rhoddi credvd i r hon wr am ei deimladau da, a thynerwch ei galon haelfrydigrwydd ei fwriadau, i pa fodd y mae yn bosibl rhoddi y pethau hyn mewn gweithrediad dan y gyfundrefn ddamniol i ba un y mae yn rhwym ? Siaredir am lawer o ymweliadau brenbinol vn ychwaneg yn ystod yr haf; megys dvfodiad Ymerawdwr Rwsia i Vienna, i gyfarfod a, Louis Napoleon o Ifrainc. yn llys Francis Joseph o Awstria a mynediad Victoria o Frydain i Berlin i dalu ymweliad a'i bewythr, Frederic William, o Prwsia. Ond yn y dyfodol, os yn rhywle, y mae y pethau hyn, ac nid yn yr wythnos" hon. Mae v gwahanol filiau a ddygwyd o flaen y Senedd yn vmlusgo yn arafaidd yn mlaen; a digon tebyg na fydd adeg at ddim yn ychwaneg na phasio, neu wthio y rhai hyn mor ball ag y gellir, yn ystod y tomor presenol. Y teimlad yn lied gyffredinol ydyw, mai ofer fyddai treulio llawer o amser na nerth gyda'r materion pwysicaf yn y tymor presenol, gan ymddarparu yn dda go gyfer a gweithio o ddifrif y flwydayn nesaf. 0 hyn hyd hyny y mae awr Palmerston. Erioed ni chafodd Prif Weinidog well siawnsi wneuthuriddo ei hnnenwoesol yn mysg gwleidyddwyrei genedl; a phrin na phrophwydem yr awr non mal felly v bydd I cyn pen y deuddeng mis, neu ynte, na fydd ei le'yn edwyn dim o hono mwy. Cafwyd deuddydd o wylian yr wythnos ddiweddaf, ycyntaf o herwydd fod y Frenhines yn dechreu ar flwyddyn arall o'i hoedran, a'i Hall fel y gallai ein Seneddwyr (vned. i lawr i Epsom i gael dracht o awyr, a gweled rhedegfeydd Derby. Y mddengys fod y rhedeg- feydd hyn wedi dyfod bellach yn un o sefydliadau ei gwlad a'r fath bwys, deb vgem, sydd yn ngor- chwylion y dydd, fel mai nid gormod ydyw rhoddi heibio holl achosion y wladwriaeth er mwyn bod yn bresenol. Nid oes yr un adroddiad i'w gael yn ein colofnau o'reyfarfod mawr hwn 'a hyny o herwydd y rheswm syml ein bod yn ei ystyried yn warth i'r genedl, ac yn sarhad ar ddynoliaeth Trwy y gohiriad hwn, collodd Mr. Locke King y cyfleustra apwyntiedig i ddwyn ei fesur yn mlaen er dyddimu yr angenrheidrwydd am gvmhwysder tirol me urn aelod Seneddol, a Syr J. Trelawny ei adeg yntau i ddwyn yn mlaen fesur er dyddimiad y Dreth Eglwys. Yr ydym yn gweled fod angeu wedi dyfod i mewn i'r Ty New.-dd"-heb ei ethol, feddyliem. Y mae dau aelod weii eu cymeryd ymaith yn bur nnisgwyliaclwy- VIr, Robert Hall, yr aelod Tori. aidd dros Leeds, pan wedi myned i ymofyn am adferiad iechyd, a Mr. Saunders Davies, yr aelod ceidwadyddol dros sir Gaerfyrddin, pan yn yr University Club. Drwg genym weled fod y rhyddfrydwyr yn Leeds yn rhanedig, rhwn £ Mr. Ir. Forster. laae pob John Remiugton Mills a Mr. Forster. Mae pob un o'r ddau yn rhyddfrydwyr egwyddorol, a Mr. Mills yn adnabyddus fel ysgrifenydd a meddyliwr o radd uchel; ond y man yr ymraniad anhapus hwn yn debyg o ddifuddio y fwrdeisdref o wasan- aeth y naill a'r Ilall, ac agor adwy ddigon eang i'r vmgeisydd Toriaidd i fyned i mewn yn hwylus Nis clywsom eto pwy sydd yn debyg o gyoyg ei wasanaeth i sir Gaerfyrddin. Er ein bod yn gwahaniaethu yn fawr oddiwrth Mr. Davies o ran golygiadau politic'\idd, y mae pawb a gafodd gyf leustra i'w adnabod yn barod i gyraddef ei fod yn ddyn da, hynaws, yn foneddwr yn ngwir ystyr v gair; a chollodd sir Aberteifi ynddo gadeirydd pwyllog a deallus i'w Brawdlysoedd Trimisol.

PABYDDIAETH YN Y SENEDD AC…

Y DRETH ;EGLWTS.____I

 NEWYDDIONCYMREIG.j ]

PRWSIA. I

AWSTRIA. I

AMERICA.I

Y MOR COCH. I

CHINA. I

AMRYWIAETHATJ. I

[No title]

[No title]

MARCHNADOEDD A FFEIRIAU CYMRU.

___MARCHNAD LLUNDAIN-

CANOLBRISIAU YMHERODROI,

LIVERPOOL WOOL MARKET, MAY…

MARCHNAD YR YD LIVERPOOL,

LONDON CATTLE MARKET.