Hide Articles List

16 articles on this Page

t - - A-j—'" ., - I. - ^rflCEB-IXET…

AT ET ji&LfyYR SWYDD GAERFYRDPIN.…

« EVAN LLOYD AR GROGI."I

j AT WRAGEDD AMAETHWYR CYMRY.

I ''Y TUGEL.

CYFARFOD Y D D MAL I

IFFRWYDRIAD lEWN GWAITH GLO.

* DEFFROAD CREFYDDOL.

NEAL DOW YN NEUADD EXETER.

I . CYNGRAIR Y NEWYDDIADUR…

MR. DISRAELI A'R PRIF WEIN1DOG

News
Cite
Share

MR. DISRAELI A'R PRIF WEIN1DOG Fel rhagymadrodd i'w araith ar 01 y ciniaw blynyddol gydag amaethwyr swydd Buckingham, y dydd o'r blaen, rhoddodd Mr. Disraeli i'w wran- dawyr y newydd tra dyddorol a ganlyn Neith- iwr, yn h) trach bore heddyw, oblegid yr oedd yn agos i ddau o'r gloch yn y boreu, pryd yr oedd Ty y Cyffredin yn ymchwalu, gwahoddwyd fi gan wr mawr (" great personnge ") i alw gydag ef i gyd- ymgynghori ag ef ar bwnc tra pbwysig; dywedais wrtho y buasai yn dda genyf pe gallaswn, ond fod hyny yn anmhosibl o herwydd fy mod i gyfarfod fy etholwyr, gyda pha rai yr oeddwn i gael yr an- rhvdedd o giniawa yn Newport Pagnell. Arhynv, atebai y gwr mawr, Y Duw da! beth allwch chwi ddweyd wrthynt?"' Mae yr ystori hon wedi bod yn destyn siarad a dyfalu i lawer o'n gwleidyddion er y pryd yr ad- roddwyd hi; ond rhaid addef fod gradd o ddirgei weh yn parhau i'w chysgodi. Pwy oedd y great personage ? Y nod a roddir arno yn mhellach ydyw, nad ydoedd neb llai nag un ag oedd wedi derbyn pob peth a allai ffafr y Penadur ac ym- ddiried y bobl eu rhoddi iddo." Neb llai, ni a dybiem, wrth y desgrifiad hwn, na'r Prif Weinidog. Ond beth pe buasai vn bosibl i Mr. Disraeli alw gyda'r great personage" ac ymsynghori gydag ef ar y mater tra phwysig. Beth fuasai sefyllfa Brydain erbyn hyn ? Ie, dyna'r cwestiwn mawr. Llawcr o gwestiynau pwysig o'r fath sydd wedi ymgynyg i feddwl pob dyn ystyriol. Beth fuasai sefyllfa Brydain erbvn heddywpenabuasai Oliver Cromwell wedi cyfodi ? Beth pe buasai Napoleon, ac nid Due o Wellington yn enill brwydr Waterloo ? Beth. mewn gair, pe buasai hwn yn peidio cyfarfod v llall-rhyw beth vn troi allan yn beth orall-pob un yn troi yn rhywun ,gwalianol-a Mr. Disraeli vn treilio ychydig oriau mewn ystafell gauedig mewn cydymgynghoriad gyda'r great personage" ar fater tra imwysig, yn lie gydag amaethwyr swydd Buckingham yn nydau allan frawddegau teg heb ynddo bw^'yyn y byd ? A pha beth, tvbed, allasai y "mti i tra phwys- ig" hwnw fod? A ydoedd seliu, -y Swyddfa Dramor ar law ei arglwyddiaeth neu ynte, ai eisiau ychydig o'r claer oleuni Disraelig oedd ar ffigyrau y Drysorfa ? ai ynte, eisiau cymhorth y Canghellydd Derbyaidd oedd i ffurfio rhai o benranau y Rheithsgrif Diwygiadol mewn modd ag a fydd yn flasus gan y cynrychiolwyr sirol, neu y gwyr a ymogoneddant yn y teitl hunaa-osodedig o "gynryehiolwyr y buddiant tirol' ai ynte ? Ond ofer dilyn ymholiadau fel liyn, y rhai a ymgynygient yn ddiderfyn i'r meddwl, tra y mae tywyllwch dau o'r gloch y bore yn aros ar yr holl stori. Oddiwrth y pedair colofn a draddodwyd gan Mr. Disraeli i amaethwyr Bucks, nis gallwn ond ail adrodd cwestiwn synllyd y "great personage," gyda'i droi i'r amser a aeth heibio, a gadael allan eL dduwiolder—" Beth a allodd ei ddweyd wrth- ynt?" Beth oedd ganddo i'w ddweyd am effeith iau dinystriol masnach rydd ar fasaach y wlad, pa rai, er ys ycbydig flynyddoedd yn ol, a ragfyn- egai mor ddychrynadwy ? Twyll, feddyliem, oedd yr achos, pryd yr oedd yn angenrheidiol troi i ganu Salm o ddiolchgarwch am i aur Awstralia gael ei aofon i Frydain yn antidete i wenwyn rhydd- fasnach. Beth am Ddiwygiad? Llawn cymaint ag a allesid ei ddisgwyl oedd, nad oedd ganddo ef vr un Bit ei hun (nid oedd neb yn ei ddisgwyl), ac addewid y byddai iddo ystyried y mesuryn deg a difrifol, ar ei deilyngdod ei hun, pa bryd bynag y dygid ef vn mlaen. Yr oedd golygiadau y blaenor Ceidwadyddol dipya yn ddyddorol ar achos yr eglwys. With gwrs y mae eglwys selydledig i fod —dyna un o'r colofnau ar ba rai y saif em eyfan- soddiad, a rhaid ei chadw i fy ny, costied a gostio. A thybiai fod yr ymrafaelio, neu y "cydymdrech,' sydd wedi bod rhwng y gwahanol bleidiau yn yr eglwys, yn fanteisiol i acbos crefydd ond o'i ran ef hun,y "via media" oedd ei ffordd ef. Amy Dreth Eglwys, y mae bono, wrth gwrs, mor an- sefydledig a'r degwm, a'r degwm mor ansefydledig a'r eglwys ag y mae yn ei chynal Ond ychydig a wna haeriad felly tuag at achub y dreth, yr lion, er pob peth, sydd ar drengu; ond nid yw yn sicr o beidio gwneyd uiwed i achos y degwm

CYFLEUSDRA 0 BWYS MAWR I AMAETHWYR…

' COBDEN AR EIN MASNACH A…

I AMRYWIAETHAU.

j BARDDONIAETH.

Family Notices