Hide Articles List

16 articles on this Page

- PARHAD Y GYMROG. -

liHEILFFORDD TR WY DDYFFRYN…

BEIRNIADAETH ¥RS ENGLYNION…

[No title]

INOSON GYDAG IEUAN GWYLLT…

News
Cite
Share

NOSON GYDAG IEUAN GWYLLT YN I LLANELLI. Yr oeddcm wedi mawr awyddu gweled a chlywed I y gicr Gwyllt er ys Ilawer blwyddyn; ac er ma i I Uwyllt ydoedd wrth ei enw, nid ocdd yn caru dylod fawr o ffordd o'i gell yn Liverpool. O'r diwedd pen- derfynodd gymeryd taitli trwy Ddeheudir Cymru, i roadi darlitliiau ar )WIIC ei f.vi iid, sef,Cerd(]- oriaeth y Cysegr. — I wrando arno nos Luu, y ()fed Metuodistiaid Calfi^nidd', n wedi liawn fwriadu cyrli ^nr> d oherwydd amgylchiadau yr uwrlais wedi pasio yr p ^ij nu t C) n i ni wneyd ein hj. 3ryny, yr oedd ?Lefiad ) yn y e^dejfvdd, sef y Pa. ;?.>Lefiad), yn y gUdair, a'r darlithydci yn ei ddarlith. Mae yn debyg i Mr. Levi g v t gadair gan y Parch, Jonah Ph ilips, I clcljiri, ac ciliwyd y cynygiad gan y Parel-t. Joh Jmas, Bryn. A wyt ti yn gerddor, ddarllenydd? Os ydwyt, mi dy wranta I' nad allaget wrando pum mynud ar leuan Gwyllt heb ;weled a theimlo ei fod yn un o /feibion anwylaf y gerdd. Ydyw, gyfaill, y mae yn un o blant enwocaf anian. Ac y mae yn anrbydedd i'n gwlad a'n canedI IODD person o'i alluocdd a'i dalentau yn ymroddi i goethi cerddoriaeth y cysegr. Wedi rhagymadrodd tarawiadol, rhoddodd y darlithydd frasddarluniad o hanes cerddoriaeth gysegredig. Yna aeth yn mlaen i ddarlunio cerddoriaeth gwahanol gyfnodau yn hanes y byd, gan alw ar gorau undebol Llanelli i ganu rhai o'u tontiu feliengreifftiau, yr hyn oedd yn dra dydd. prol i'r gynulleidfa yn gyffredinol. Dangosai an- nghyfaddasrwydd y rhan amlaf o'r tonan a. genir yn bresenol yn addoliad y Goruehaf. Yr oedd llawer o honynt yn iwy cyfaddas fel tonau i'r traed na thonau i'r teimlad a'r galon. Dywedai ei bod yn nesaf peth i wyrth i ddyn allu cadw ei draed yn.llonydd wrth glywed y tonau hyn yn cael eu canu. Dechreuai y bass, a noidiai oddiamgylch mor r chwyrn, nes peri dychryn yn mhawb. Erbyn ei fod 4 neu 6 o farau yn mlaen, clywid y tenor, yr alto, &c., yn ymbarotoi i gyohwyn. ac wedi cychwyn yn rhedeg am y cyntaf i ddal y bass, ac yn fynych rhedent yn mhell heibio iddo. Yna ymwrolai yntau a daliai hwynt, a chyd redent am y cyntaf i gyraedd y diwedd. Condemniai Mr. Roberts y fath donau yn y orynswth, a dywedai nad oeddynt yn deilwng i'w galw yn donau cynull- eidfaol, ac na ddylid gwartbruddo addoliad yr Ar- glwydd wrth. eu canu. Enwodd amryw donau y dylid eu hesgymuo ar unwaitb. oddiar donlyfrau cref- yddol y Dywysogaeth, un o'r rhai oedd Lingham, yr hon a ganwyd gan y oorau undebol, i fantais, os gellir oanu y fath don i fantais hefyd. Ni ddiangodd awd- wyr y cyfryw donau ychwaith, ond eawsant eu trin, yn arw ganddo. Yr oedd efe am donau ag y gallasai yr holl gynulleidfa gyduno i'w canu. Nododd Leip- sic, hen don o gyfansoddiad John Huss, a French, a'r Hen Ganfed, fel safoni flaenoriaid corau i ddethol tonau i'w canu mewn addoliad cyhocddus. Canwyd Leipaic a French gan y corau undebol, ac, yn wir, canwyd hwynt yn ogoneddus. Yr oedd y pum cor fel un llais, a'r boll dorf, y rhai a ritant o fil i ddeu- ddeg oant, yn cyduno. Yr oedd efe am esgymuno rhyw^atalnodau o'r tonau a fwriedid i fod yn gynull- eidfaol, a rhoddai eu cyflawn waith i'r pedwar Ilais o'r dechreu i'r diwedd. Carai efe yn fawr befyd gael llyfr Emynau iiewydd. Nid oes genym un yn deil- wng o'r enw. Efallai y gallai pob enwad crefyddol yn Nghvmru ddangos rhyw ddau neu dri o lyfrau Hymnau ond anturiai ddweyd nad oedd un o hon- ynt yn deilwng o'r enw nid oedd gan un enwad le i daflu careg at y Hall yn y mater hwil. Yr oedd pob un o'r llyfrau yma yn ormod o faint, ac yn cynwys lluoedd o Hymnau anaddas i'w canu mown addoliad. Yn ol ei farn ef, buasai llyfr hymnau gwerth swllt yn ddigon mawr i gynwys detholiad digon eang i'w liarferyd mewn addoliad. Barnai efe hefyd fed angen mawr ana lyfr tonau cyfaddas. Da genym ei fod ef ei hun ar gyhoeddi Ilyfr fydd yn debyg o wneyd y diffyg hwn i fyny. Beiai ar flaenoriaid crefydd am beidio gwneyd mwy o sylw o'r canu. Rhoddant eu holl ddylanwad o blaid rhai rhanau o grefydd, ond ni chawsai y canu y sylw lleiaf. Byddai yn dda ganddo ofyn i'r cyfryw, pwy a roddodd drwydded iddynt esgeuluso y canu. Yn wir, yr oedd ei ddarlith yn cynwys sylwadau rhagorol, y rhai, o'u goscd mewn gweithrediad, a wnaent les mawr yn ein beglwysi. Yna cododd y cadeirydd, ac wedi ychydig sylwadau pwrpasol, dr.rllenodd y pump englyn can. lynol, a gyfansoddwyd gan Gwilym Teilo crbyn yr achlysur:- Penaefh y gerdd! pwy na'tli gar?—gwir Zion A'th groesawa'n hawddgar; Icuan Gwyllt—nid gwyllt ond gwar- Yn deall nef a d,,icar! Y gwr sy'n lluwn rhagoriaeth—ro addysg Ar wyddor Caniadaeth Gelfyddyd heb yspryd aeth—i'w thrigfa Y Fawl a swyna,—fedd nefol syniaeth. Annifyr gan y lldüüùd-ganiadacth Lawn o, giiawd ysgafnfloedd Y mawl gynt, mac yn amlwg oedd-wedi Ei ysprydoli'n toddi'u cynteddoodd. Tyr'd, leuan, gwna'r gan her i gynwys-mwy O'r mawl sy'n mharadwys, A dod ei thcitbi'n fwy dwys, A gwir tTurf, yna gorphwys. Rymus Saer yr Amsekau—hir oes it' Aros am tiynyddau A'th bin i wasanaechu'th bau, Jiv A'th euaid yn ei thonau. 0, Ynacynygiodd y Parch. D. Rees, Llanelli, ddiolch- gj'rwch y cyfarfod i'r darlithydd yn oi ddull poblog- aidd arferol, lie eiliwyd y cynygiad gan y Parch. Thomas Davies, Silon, mown araeth dlos. Wedi hyny, cynygiwyd dioleligarweh y cyfarfod i'r cadeir- ydd gan y Parch. "Ù llliam Morris, Llanelli, ac eiliwyd y cynygiad gan Mr. David Dowen (D. ab Owen), yr hwn hefyd a gynygiodd ddiolcbgarwch y corau undebol i leuan Gwyllt am ei feiniiadacth gampus ar y tonau yn ngbystadleuaeth Lhvynhendy. Eiliwyd y cynygiad gan Mr. David Davies (Alawydd). Cyd- nabyddwyd y diolchgarwch gan Mr. Roberts a'r cadeirydd, a chynygiodd Mr. Roberts ddiolohgarwch y cyfarfod i'r corau undebol, yr hwn a gariwyd yn I unfrydol. Yna oanodd Mr. Roberts, yn cael ei gyn- orthwyo gan Mrs. Thomas, Dowlais, ddarn o Farw- nad Alun i Blackwell, er mawr foddhad i'r gynull- eidfa. Yr oedd y derbyniad i fewn trwy docynau, a'r elw yn myned at ddilcu y ddyled arosol ar y canel. -= D. B. I

IAT Y CYMRY. -I

ICYMDEITHAS LENYDDOL MACHYNLLETH.

[No title]

| BE IRNIA D A j T) I I

AT OLYGYDD YR AMSERAU.I

AT DD1RWESTWYR Y DYWYSOGAETH.…

HYNODION METHODISTIAETH. I

TRETHOEDD UNIONGYRCHOL AC…

[No title]

- - - ,.. ! AMRYWJAETHAU.

LLENYDDIAETH AC ADDYSG YN…